Nếu bắt gặp cá tầm ngoài chợ hoặc siêu thị, đây là một trong những lựa chọn đáng cân nhắc cho bữa cơm gia đình. Không chỉ nổi bật bởi phần thịt dày, chắc và gần như không có xương dăm, cá tầm còn chứa nhiều dưỡng chất có lợi cho sức khỏe, phù hợp với nhiều đối tượng từ trẻ nhỏ đến người lớn tuổi.
Khác với đa số các loài cá nước ngọt, cá tầm có cấu tạo khá đặc biệt. Thay vì hệ xương cứng với nhiều xương dăm, cơ thể cá chủ yếu là sụn mềm, giúp việc thưởng thức trở nên dễ dàng hơn. Nhờ đó, cá tầm thường được nhiều người gọi là “cá không xương”, dù trên thực tế vẫn có hệ sụn nâng đỡ cơ thể.
Thịt cá tầm có màu trắng, thớ dày, săn chắc, vị ngọt tự nhiên và ít mùi tanh. Đây cũng là lý do loài cá này xuất hiện phổ biến trong thực đơn của các nhà hàng cũng như trên mâm cơm gia đình.
Cá tầm từ lâu đã được xem là một trong những loài thủy sản quý, từng xuất hiện chủ yếu trong các nhà hàng cao cấp nhờ hương vị đặc biệt và giá trị dinh dưỡng nổi bật. Tuy nhiên, những năm gần đây, khi việc nuôi cá tầm phát triển tại nhiều địa phương trong nước, loại cá này dần trở nên phổ biến hơn và dễ dàng xuất hiện trong bữa ăn của nhiều gia đình.
Điểm tạo nên sự khác biệt của cá tầm nằm ở cấu tạo đặc biệt của cơ thể. Không giống nhiều loại cá nước ngọt thường có nhiều xương dăm, cá tầm gần như không có hệ xương cứng mà chủ yếu là phần sụn mềm. Nhờ vậy, cá dễ chế biến, dễ thưởng thức, đồng thời sở hữu phần thịt dày, chắc, ngọt tự nhiên và ít tanh.
Không chỉ hấp dẫn về hương vị, cá tầm còn được đánh giá cao nhờ giá trị dinh dưỡng.
Thịt cá chứa lượng protein chất lượng cao, dễ tiêu hóa và hấp thu, thích hợp với người cần bồi bổ sức khỏe, người cao tuổi hoặc trẻ em đang trong giai đoạn phát triển.
Đặc biệt, cá tầm là nguồn cung cấp axit béo omega-3 dồi dào. Đây là nhóm chất béo có lợi, góp phần hỗ trợ sức khỏe tim mạch, tăng cường chức năng não bộ, giảm phản ứng viêm và hỗ trợ kiểm soát mỡ máu khi được bổ sung trong chế độ ăn hợp lý.
Bên cạnh đó, cá tầm còn chứa nhiều vitamin và khoáng chất như vitamin A, vitamin D, vitamin B12, canxi, photpho và selen. Những dưỡng chất này giúp duy trì hệ xương chắc khỏe, tăng cường sức đề kháng và bảo vệ tế bào trước tác động của quá trình oxy hóa.
Phần sụn cá cũng được nhiều người ưa chuộng vì chứa collagen tự nhiên cùng hàm lượng canxi đáng kể, góp phần hỗ trợ sức khỏe xương khớp và làn da.
Ngoài thịt cá, trứng cá tầm (caviar) là một trong những thực phẩm cao cấp nổi tiếng trên thế giới. Loại thực phẩm này giàu protein, omega-3 và vitamin B12, mang lại nhiều lợi ích cho hệ tim mạch, thần kinh và não bộ.
Về hương vị, nếu cá hồi nổi bật với độ béo đặc trưng thì cá tầm lại ghi điểm nhờ vị thịt ngọt, săn chắc, ít tanh và không dễ gây ngán. Bên cạnh đó, việc được nuôi tại nhiều địa phương trong nước giúp cá tầm ngày càng phổ biến hơn, người tiêu dùng có thêm một lựa chọn thực phẩm giàu dinh dưỡng với nguồn cung ổn định.
Một trong những ưu điểm lớn của cá tầm là có thể chế biến theo nhiều cách khác nhau mà vẫn giữ được độ ngọt tự nhiên của thịt.
Món cá tầm nướng riềng mẻ được nhiều người yêu thích nhờ hương thơm đặc trưng của riềng, mẻ hòa quyện với vị béo nhẹ của cá. Khi nướng, lớp da săn giòn trong khi phần thịt bên trong vẫn mềm và mọng nước.
Lẩu cá tầm cũng là lựa chọn quen thuộc, đặc biệt trong những ngày thời tiết se lạnh. Nước dùng ngọt thanh từ cá kết hợp với các loại rau và nấm tạo nên món ăn vừa đậm đà vừa không bị ngấy.
Ngoài ra, cá tầm còn phù hợp để chế biến thành nhiều món hấp dẫn khác như:
Nhờ phần thịt chắc, ít xương dăm và hương vị dễ ăn, cá tầm phù hợp với nhiều đối tượng, đặc biệt là trẻ nhỏ, người lớn tuổi hoặc những người ngại ăn cá nhiều xương.
Để có món ăn ngon, nên chọn cá tầm còn sống hoặc cá tươi có mắt trong, mang đỏ, thân săn chắc và không có mùi lạ. Sau khi mua, nên sơ chế sạch lớp nhớt bên ngoài bằng muối hoặc chanh để thịt cá thơm hơn.
Dù giàu dinh dưỡng, cá tầm cũng nên được sử dụng với lượng phù hợp trong một chế độ ăn cân bằng, kết hợp đa dạng các nguồn thực phẩm khác để đảm bảo cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho cơ thể.
Chiều 6/7, Bệnh viện Thanh Nhàn thông tin điều trị thành công cho nữ bệnh nhân 50 tuổi có túi phình động mạch cảnh.
Suốt nhiều tháng, người bệnh thường xuyên đau đầu, chóng mặt nhưng các triệu chứng không quá dữ dội. Không sốt, không yếu liệt, không méo miệng nên vẫn cố gắng chịu đựng và sinh hoạt bình thường. Cho đến một ngày, những cơn đau đầu xuất hiện dày hơn, kéo dài hơn, bà quyết định đến Bệnh viện kiểm tra.
Kết quả chụp cộng hưởng từ mạch máu não (MRA) khiến cả người bệnh và các bác sĩ đều phải đặc biệt lưu ý. Trong não của bệnh nhân tồn tại một túi phình động mạch cảnh trong bên phải kích thước trên 5 mm, cổ rộng, được đánh giá có nguy cơ vỡ cao. Đó chính là căn bệnh mà giới chuyên môn vẫn ví như "quả bom không hẹn giờ".
Nếu túi phình vỡ, người bệnh có thể bị xuất huyết não cấp, hôn mê, tử vong hoặc để lại những di chứng thần kinh nặng nề chỉ trong thời gian rất ngắn. May mắn là "quả bom" ấy được phát hiện trước khi "phát nổ".
Sau khi hội chẩn chuyên môn, ê-kíp Đơn nguyên Can thiệp mạch, Khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Thanh Nhàn quyết định lựa chọn kỹ thuật đặt stent đổi hướng dòng chảy (Flow Diverter) để điều trị.
Đây là kỹ thuật can thiệp nội mạch hiện đại, giúp thay đổi hướng dòng máu đi qua túi phình, tạo điều kiện để túi phình dần được loại khỏi vòng tuần hoàn, giảm nguy cơ vỡ mà vẫn bảo tồn dòng máu nuôi não.
Ths.BS Nguyễn Duy Thịnh - Trưởng Đơn nguyên Can thiệp mạch, Phó Trưởng khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Thanh Nhàn, người trực tiếp thực hiện ca can thiệp cho biết: "Điều đáng sợ nhất của phình động mạch não là người bệnh có thể hoàn toàn không biết mình mang bệnh.
Nhiều trường hợp chỉ có biểu hiện đau đầu hoặc chóng mặt thoáng qua nên rất dễ chủ quan. Khi túi phình vỡ, việc điều trị sẽ khó khăn hơn rất nhiều và nguy cơ tử vong hoặc để lại di chứng thần kinh cũng tăng cao. Vì vậy, phát hiện sớm chính là cơ hội tốt nhất để bảo vệ người bệnh".
Theo BS.Thịnh, kỹ thuật đặt stent đổi hướng dòng chảy hiện được xem là một trong những bước tiến lớn trong điều trị nhiều trường hợp phình động mạch não chưa vỡ.
Khác với phẫu thuật mở trước đây, bác sĩ chỉ cần can thiệp qua đường mạch máu, đưa stent chuyên dụng đến đúng vị trí túi phình để thay đổi dòng chảy, giúp túi phình dần được loại bỏ khỏi hệ tuần hoàn.
Ca can thiệp diễn ra thuận lợi, chỉ sau một ngày, người bệnh hoàn toàn tỉnh táo, vận động bình thường và không ghi nhận bất kỳ biến chứng thần kinh nào.
Đối với người bệnh, đó là niềm hạnh phúc khi biết mình đã vượt qua một nguy cơ có thể cướp đi tính mạng bất cứ lúc nào. Còn với các bác sĩ, đó là phần thưởng lớn nhất sau nhiều giờ tập trung cao độ.
"Điều khiến chúng tôi hạnh phúc nhất không phải là hoàn thành một kỹ thuật khó, mà là được nhìn thấy người bệnh tỉnh táo, có thể mỉm cười và trở về với cuộc sống bình thường. Phía sau mỗi ca can thiệp mạch máu não là rất nhiều áp lực, bởi chỉ một sai sót nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến tính mạng hoặc để lại di chứng suốt đời cho người bệnh", BS Nguyễn Duy Thịnh chia sẻ.
Theo các bác sĩ, phình động mạch não thường tiến triển âm thầm và rất khó nhận biết. Nhiều người mang bệnh nhiều năm nhưng không có biểu hiện rõ ràng. Một số chỉ đau đầu kéo dài, chóng mặt hoặc mệt mỏi thoáng qua nên dễ bỏ qua.
Hiện nay, chụp cộng hưởng từ mạch máu não (MRA) là phương pháp không xâm lấn, không sử dụng tia X và có giá trị cao trong phát hiện sớm phình động mạch não theo chỉ định của bác sĩ.
Đặc biệt, những người có yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, hút thuốc lá, rối loạn mỡ máu, tiền sử gia đình mắc bệnh mạch máu não hoặc thường xuyên đau đầu kéo dài không rõ nguyên nhân nên chủ động thăm khám để được tư vấn tầm soát khi cần thiết.
Sau hơn 150 năm gây tranh cãi trong giới khoa học, các nhà nghiên cứu từ Đại học Manchester đã có lời giải cho những mảnh hóa thạch bí ẩn được lưu giữ tại kho lưu trữ từ nhiều địa điểm bảo tàng ở Anh và xứ Wales.
Những mảnh hóa thạch rời rạc không thể ghép lại này thực chất thuộc về loài bọ cạp mang tên Praearcturus gigas, một trong những loài bọ cạp lớn nhất từng tồn tại trên Trái đất vào đầu kỷ Devon, cách đây khoảng 415 triệu năm.
Được biết, từ những năm 1870, các nhà cổ sinh vật học đã thu thập được nhiều mảnh hóa thạch rời rạc tại các địa điểm ở Anh và xứ Wales. Tuy nhiên, hình dạng kỳ lạ của chúng khiến giới nghiên cứu không thể xác định chính xác thuộc loài nào.
Có thời điểm, các nhà khoa học cho rằng chúng thuộc về một loài giáp xác cổ đại khổng lồ. Đến thập niên 1980, một số nghiên cứu bắt đầu đặt giả thuyết rằng đây có thể là hóa thạch của một loài bọ cạp nguyên thủy. Tuy nhiên, giả thuyết này vẫn chưa được chấp nhận rộng rãi vì thiếu bằng chứng về bộ phận đặc trưng nhất của bọ cạp: chiếc đuôi.
Nhờ các kỹ thuật phân tích hiện đại và công nghệ chụp ảnh tiên tiến, nhóm nghiên cứu đã tái dựng được cấu trúc cơ thể của sinh vật này một cách chi tiết hơn bao giờ hết. Qua đó, họ xác nhận những mảnh hóa thạch bí ẩn thực sự thuộc về Praearcturus gigas.
"Bằng cách kết hợp các mẫu vật từ nhiều bộ sưu tập và sử dụng các kỹ thuật hình ảnh tiên tiến, chúng tôi đã có thể xây dựng một bức tranh rõ nét hơn về loài động vật này so với trước đây, điều này thực sự rất thú vị" - tiến sĩ Russell Garwood, đồng tác giả từ Đại học Manchester (Anh) cho biết.
Theo kết quả nghiên cứu, Praearcturus gigas có chiều dài khoảng 1 mét và sở hữu những chiếc càng dài gần 16 cm. Với kích thước này, nó trở thành một trong những loài bọ cạp lớn nhất từng được biết đến trong lịch sử Trái đất.
Theo các tác giả, đều khiến Praearcturus gigas trở nên thú vị là nó đạt kích thước khổng lồ vào thời điểm mà sự sống trên cạn nhìn chung rất nhỏ bé.Họ cho rằng cuộc sống dưới nước là lời giải thích khả dĩ, vì môi trường sống dưới nước thời bấy giờ phong phú hơn.
Praearcturus gigas có thể đã phát triển lớn đến vậy đơn giản vì không có nhiều động vật lớn khác xung quanh, điều giúp nó thống trị môi trường sống của mình theo cách mà các loài "hậu bối" không thể thực hiện được trong một thế giới ngày càng trở nên đông đúc.
Loạt bài 6 kỳ trên Tuổi Trẻ Online về "Làn sóng toàn cầu cấm trẻ em dùng mạng xã hội" nhận được nhiều phản hồi của bạn đọc ủng hộ cấm người dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội.
Nhiều bạn đọc đồng tình khi nước Úc tiên phong thực hiện và các quốc gia khác nghiên cứu cấm người dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội, nhằm bảo vệ sức khỏe tâm thần và thể chất của thanh thiếu niên.
Bạn đọc tên Quỳnh cho rằng: "Việc Úc tiên phong cấm trẻ em dùng mạng xã hội là một bước đi cực kỳ cần thiết. Sức khỏe tâm thần của thế hệ trẻ quan trọng hơn nhiều so với việc duy trì các kết nối ảo".
"Nửa năm thử nghiệm tại Úc đã cho thấy những chuyển biến rất tích cực trong sinh hoạt của các em", bạn đọc tên Trang thông tin thêm.
Mô hình quản lý trẻ em dùng mạng xã hội của Singapore cũng được nhiều bạn đọc khen ngợi. Bạn đọc Uyển Trân nhấn mạnh: "Không chỉ cấm, Singapore còn kiểm soát từ 'cửa ngõ' là các kho ứng dụng (App Store, Google Play). Nếu các kho ứng dụng làm chặt khâu phân loại tuổi, việc quản lý sẽ hiệu quả hơn nhiều".
Nhiều bạn đọc đồng tình, cho rằng mạng xã hội có hại hơn là có lợi cho trẻ. "Mạng xã hội đang làm 'phẳng hóa' cảm xúc của trẻ. Thay vì học cách đối mặt với nỗi buồn hay sự nhàm chán, trẻ chỉ biết tìm đến dopamine tức thời. Cấm mạng xã hội chính là cho não bộ của trẻ cơ hội được phát triển tự nhiên", bạn đọc Bảo Châu phân tích.
Tương tự, bạn đọc Uyên Linh viết: "Trẻ em dưới 16 tuổi chưa có đủ khả năng kiểm soát xung động. Để các em đối mặt với thuật toán được thiết kế bởi những kỹ sư hàng đầu nhằm gây nghiện là một cuộc chiến không cân sức. Ủng hộ cấm triệt để!".
Lệnh cấm của cơ quan chức năng sẽ giúp phụ huynh thêm lý do để giám sát trẻ em dùng mạng xã hội và buộc các nền tảng phải nâng cao trách nhiệm quản lý người dùng. Nhưng bạn đọc cũng lo lắng liệu lệnh cấm có tác dụng hay không khi nhiều phụ huynh giao điện thoại để trẻ ngồi yên?
"Không ít phụ huynh đang dùng điện thoại để 'giữ trẻ' vô tình biến công nghệ thành người trông con. Đồng thời tự đẩy con vào những trang mạng xã hội chưa phù hợp với tuổi con mình. Trách xu thế, công nghệ hiện đại thì cũng trách phụ huynh nữa", bạn đọc tên Khanh Tran băn khoăn.
Từ kinh nghiệm quốc tế, nhiều bạn đọc đề xuất Việt Nam cũng nên nghiên cứu cấm trẻ dưới 16 tuổi dùng mạng xã hội.
Bạn đọc tên NAM VT kể mình có 3 con nhỏ, từ cấp 1 đến cấp 2 và quan sát thêm nhiều trẻ xung quanh thì thấy trẻ em lứa tuổi 8-12 chỉ cần có không gian riêng và máy tính hay điện thoại là đủ.
"Các cháu sẵn sàng thức đến 2h sáng để lướt mạng, xem gì thì tôi nghĩ mọi người đều có thể đoán được. Nên tôi nghĩ Việt Nam cũng rất cần những điều luật kiểm soát nhằm giữ an toàn cho tương lai thế hệ trẻ", bạn đọc này đề xuất.
Bạn đọc ở địa chỉ votu****@gmail.com viết: "Đây là độ tuổi tò mò, ham học hỏi. Nếu mạng xã hội xấu sẽ ảnh hưởng nhiều đến các cháu".
"Dạo gần đây có quá nhiều vụ việc không hay xảy ra với nhóm thanh thiếu niên chỉ vì mâu thuẫn hoặc muốn tạo sự chú ý trên mạng xã hội", bạn đọc Phương Anh thông tin thêm.
"Nhìn đứa cháu chưa tròn 2 tuổi của tôi lướt mạng xã hội vừa ăn mà tôi thấy buồn thay, nếu cấm được trẻ em tiếp xúc với mạng xã hội thì tốt biết mấy. Là cơ sở để nhắc chở, bắt buộc những bậc phụ huynh đang lơ là trong việc cho con tiếp xúc quá nhiều đến mạng xã hội điều chỉnh hành vi của mình", bạn đọc Gia Hân mong muốn.
Bàn về giải pháp, một bạn đọc khác nêu ý kiến rằng nhiều nước đã xem xét và soạn thảo quy định kiểm soát trẻ dùng mạng xã hội, Việt Nam cũng nên thảo luận và có hành động.
"Giờ ra đường, quán cà phê không thiếu hình ảnh trẻ em chăm chăm lướt mạng xã hội, giỏi lên thì ít mà tệ đi thì ngày càng nhiều!", độc giả Manh chia sẻ.
Còn bạn đọc Minh Châu nêu thực trạng nhiều vụ án liên quan đến mạng xã hội xảy ra gần đây và đề xuất đã đến lúc Việt Nam cân nhắc quản lý chặt chẽ trẻ em sử dụng mạng xã hội.
"Tốt nhất là cấm luôn, đến khi các em đủ trưởng thành thì hãy cho dùng", bạn đọc này đề xuất mạnh mẽ.
