Hệ thống đường sắt Trung Quốc vừa lập thêm một kỷ lục mới trong dịp Xuân Vận (2.2 – 13.3) vừa qua, khi phục vụ 538 triệu lượt khách. Theo tờ China Daily, so với cùng kỳ năm ngoái, số lượt khách tăng 4,8%, còn hàng hóa tăng 2,1% (tương đương 424 triệu tấn), cũng là kỷ lục mới.
Theo số liệu của Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc, các tuyến đường sắt trên toàn quốc vận hành trung bình 12.861 chuyến tàu chở khách mỗi ngày, với mức cao điểm là 14.037 chuyến/ngày. Đáng chú ý, theo Tân Hoa xã, việc đi lại giữa các thành phố lớn trở nên dễ dàng hơn nhiều, khi 97% các thành phố có hơn nửa triệu dân tại Trung Quốc đều có kết nối đường sắt cao tốc (từ 200 km/giờ).
Quá trình phát triển khoảng 2 thập niên của đường sắt cao tốc Trung Quốc gây nhiều chú ý cả về tốc độ, tổng chiều dài cũng như việc từng bước làm chủ công nghệ. Theo nghiên cứu Công nghiệp đường sắt Trung Quốc đăng trên chuyên san MDPI, Trung Quốc đã bắt kịp công nghệ đường sắt cao tốc nhờ tập trung vào việc mở rộng phạm vi các cơ hội công nghệ, trước khi từng bước tiến sâu hơn. Nghiên cứu do các chuyên gia tại Đại học Công nghệ Hoa Trung (Trung Quốc), Đại học Công nghệ và Kinh doanh Vũ Hán (Trung Quốc) và Trường Quản lý ESSCA (Pháp) thực hiện. Theo đó, do nhu cầu cấp thiết về phát triển kinh tế và xu hướng phát triển công nghệ đường sắt cao tốc, Trung Quốc đã chọn phương án nhập khẩu, tiếp thu và ứng dụng công nghệ tiên tiến nước ngoài, thay vì tự phát triển, để nhanh chóng nâng cao năng lực công nghệ. Năm 2004, chính phủ Trung Quốc đã xây dựng Kế hoạch Mạng lưới đường sắt trung và dài hạn, đề xuất kế hoạch xây dựng 12.000 km đường sắt cao tốc trước năm 2020.
Tổng công ty Toa xe đường sắt Trung Quốc (CRRC) đã nhập khẩu 4 công nghệ tàu điện EMU từ các công ty Alstom (Pháp), Kawasaki Heavy Industries (Nhật Bản), Bombardier (Canada) và Siemens (Đức). Chiến lược của CRRC là trực tiếp mua sản phẩm và công nghệ để thúc đẩy mô hình “thiết kế và sản xuất chung”, giúp các doanh nghiệp trong nước nắm vững công nghệ tiên tiến.
Nhờ mô hình trên, các công ty đường sắt Trung Quốc gần như đã hoàn toàn tự chủ về nguồn công nghệ, góp phần vào sự hội nhập và đổi mới dựa trên các sản phẩm nhập khẩu. Năm 2008, các bộ ngành liên quan đưa ra kế hoạch phát triển tàu cao tốc phục vụ tuyến Bắc Kinh – Thượng Hải, trong đó nâng tốc độ EMU từ 250 – 300 km/giờ lên mức 350 km/giờ hoặc cao hơn. Bộ Đường sắt Trung Quốc khi đó điều phối dự án với đội ngũ gồm chuyên gia từ 6 tập đoàn nhà nước, 25 trường đại học, 11 viện nghiên cứu hàng đầu, 51 phòng thí nghiệm và đội ngũ 68 viện sĩ, 500 giáo sư và hơn 10.000 kỹ sư và kỹ thuật viên. Dự án đã sản xuất phiên bản tàu EMU CRH380 với tốc độ lên đến 380 km/giờ, dù một số bộ phận vẫn do Siemens và các công ty nước ngoài khác cung cấp. Quan trọng hơn, các công ty đường sắt trong nước đã đạt được một số đột phá trong các công nghệ then chốt như thân tàu và hệ thống động lực. Họ còn phát triển các phiên bản EMU thích nghi với các yếu tố môi trường khắc nghiệt như đồi núi, cát và nhiệt độ thấp.
Nhiều nguồn công nghệ khác nhau tạo cơ hội phát triển nhanh chóng ngành công nghiệp đường sắt cao tốc Trung Quốc, nhưng cũng dẫn đến sự tồn tại cùng lúc nhiều nền tảng công nghệ và sản phẩm khác nhau. Có đến 17 loại tàu EMU từ 4 nền tảng công nghệ ở Trung Quốc với nhiều mẫu, tiêu chuẩn kỹ thuật, cơ chế điều khiển… khác nhau. Để giải quyết, Bộ Đường sắt Trung Quốc vào năm 2012 liên kết các công ty trong nước, trường đại học, đơn vị nghiên cứu khoa học và các lực lượng có lợi thế khác để phát triển một tàu điện tiêu chuẩn chung, có tốc độ 350 km/giờ. Tháng 6.2013, dự án EMU “Tiêu chuẩn Trung Quốc” chính thức triển khai nhằm phát triển công nghệ nội địa. “Tập đoàn Đường sắt Trung Quốc đã đề xuất tiêu chuẩn đáp ứng nhu cầu trong nước. Năm 2015, chúng tôi đã hoàn thành tàu Phục Hưng, được gọi là tàu tiêu chuẩn Trung Quốc”, theo các nhà nghiên cứu.
Năm 2017, tàu điện EMU tiêu chuẩn Trung Quốc chính thức được đặt tên là Phục Hưng CR400 và được đưa vào vận hành thương mại với tốc độ 350 km/giờ trên tuyến đường sắt cao tốc Bắc Kinh – Thượng Hải vào cùng năm. Nâng cao giới hạn hơn nữa, theo China Daily, dự kiến tàu CR450 hoàn tất đánh giá vận hành và hoàn thiện thiết kế trong năm nay, tiến thêm một bước gần hơn đến việc vận hành thương mại sau thử nghiệm trên một đường sắt thực tế đã đạt tốc độ 453 km/giờ.
Việt Nam - Sri Lanka ngày 8/5 ra tuyên bố chung về việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Toàn diện nhân chuyến thăm cấp nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Hai bên cam kết tiếp tục củng cố và tăng cường hợp tác hữu nghị, xác lập tin cậy chính trị ở mức cao, mở rộng quy mô và mức độ hợp tác theo hướng toàn diện, thực chất trên tất cả các lĩnh vực.
Về hợp tác chính trị, quốc phòng an ninh, Việt Nam - Sri Lanka nhất trí tiếp tục tăng cường tiếp xúc, trao đổi cấp cao và các cấp trên tất cả các kênh, trong đó có giao lưu nhân dân. Hai bên nhất trí triển khai hiệu quả bản ghi nhớ về hợp tác quốc phòng ký năm 2011; khuyến khích các hoạt động hợp tác thực chất hơn, nhất là đào tạo lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake nhất trí hợp tác trong các lĩnh vực như dịch vụ sửa chữa và mua sắm thiết bị quốc phòng; đẩy nhanh đàm phán, hướng tới ký kết các thỏa thuận hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng.
Hai bên tái khẳng định cam kết tăng cường hợp tác an ninh và triển khai hiệu quả cơ chế Đối thoại An ninh; rà soát, cập nhật Thỏa thuận hợp tác về đấu tranh, phòng chống tội phạm ký năm 2009; phối hợp đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia, tội phạm mạng, khủng bố, nhập cư bất hợp pháp; mở rộng hợp tác an ninh hàng hải, cảnh sát và an ninh mạng.
Tuyên bố chung cũng đề cập tới hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, nông nghiệp, năng lượng, khoa học công nghệ. Hai lãnh đạo ghi nhận tiềm năng to lớn của việc mở rộng hợp tác kinh tế và nhất trí đạt mục tiêu kim ngạch thương mại song phương 1 tỷ USD vào năm 2030.
Việt Nam đánh giá cao đầu tư của Sri Lanka tại Việt Nam và Sri Lanka bày tỏ mong muốn thu hút thêm đầu tư từ Việt Nam. Hai bên sẽ tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, hướng đến một số dự án mang tính biểu tượng trong một số lĩnh vực.
Việt Nam - Sri Lanka nhất trí thúc đẩy hợp tác nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong các lĩnh vực công nghệ sinh học, công nghệ thông tin, kỹ thuật điện, điện tử và tự động hóa; thúc đẩy ký kết văn kiện hợp tác về chuyển đổi số; khuyến khích và tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác phát triển, cung cấp sản phẩm và dịch vụ công nghệ thông tin.
Hai lãnh đạo tái khẳng định cam kết tăng cường hợp tác trong các lĩnh vực ưu tiên như nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của các sáng kiến chia sẻ kiến thức và nâng cao năng lực.
Tuyên bố chung còn nói về mở rộng hợp tác văn hóa, giáo dục, tôn giáo và giao lưu nhân dân. Hai bên nhất trí thúc đẩy hợp tác trong bảo tồn và phát huy các giá trị di sản văn hóa; tăng cường xây dựng và triển khai các chương trình giao lưu, quảng bá văn hóa, lịch sử và thể thao; tăng cường kết nối giữa các tổ chức Phật giáo; thúc đẩy đối thoại liên văn hóa và nghiên cứu tổ chức các diễn đàn, hoạt động hành hương, tiến tới đồng đăng cai các sự kiện Phật giáo khu vực và quốc tế.
Trong khuôn khổ hiệp định hợp tác giáo dục, hai bên nhất trí khuyến khích liên kết giữa các trường đại học, viện nghiên cứu hai bên, triển khai việc trao đổi sinh viên, nghiên cứu sinh hai nước.
Hai lãnh đạo ghi nhận những chuyển biến trong nỗ lực sớm đưa vào vận hành các đường bay thẳng giữa hai nước ngay trong năm nay, nhằm tăng cường kết nối, thúc đẩy hiệu quả hợp tác du lịch, thương mại và giao lưu nhân dân.
Về hợp tác đa phương, hai bên tái khẳng định tầm quan trọng của việc tăng cường hợp tác khu vực và đa phương, đặc biệt là trong khuôn khổ Diễn đàn Khu vực ASEAN (ARF), coi đây là nền tảng quan trọng cho đối thoại, xây dựng lòng tin và hợp tác thực chất về các vấn đề cùng quan tâm.
Hai bên nhất trí ủng hộ chủ nghĩa đa phương với vai trò trung tâm của Liên Hợp Quốc; nhất trí tăng cường phối hợp chặt chẽ, ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn, tổ chức quốc tế và khu vực như Phong trào Không liên kết (NAM), Hợp tác Nam - Nam, Liên minh Nghị viện Thế giới (IPU), Diễn đàn Nghị viện châu Á - Thái Bình Dương (APPF) và Hội đồng Liên nghị viện ASEAN (AIPA).
Theo báo Times of Israel, phát biểu nhằm đáp trả những đe dọa từ Washington, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf ngày 5-4 khẳng định Trung Đông sẽ "bốc cháy" nếu Mỹ tiếp tục hành động theo định hướng của Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu.
Trong thông điệp bằng tiếng Anh đăng tải trên mạng xã hội X, ông cáo buộc các bước đi "liều lĩnh" của Tổng thống Trump đang kéo nước Mỹ vào một "địa ngục sống" đối với từng gia đình, đồng thời cảnh báo toàn bộ khu vực sẽ phải hứng chịu hậu quả.
Phát biểu này được đưa ra ngay sau khi ông Trump tuyên bố Iran sẽ phải "sống trong địa ngục" nếu không mở lại eo biển Hormuz trước ngày 8-4, tuyến hàng hải chiến lược đang bị gián đoạn.
Ông Ghalibaf nhấn mạnh Washington "sẽ không đạt được gì thông qua các tội ác chiến tranh", trong bối cảnh Tổng thống Mỹ tiếp tục đe dọa tấn công các mục tiêu hạ tầng như nhà máy điện và cầu của Iran.
Bên cạnh đó, lực lượng hải quân thuộc Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cũng tuyên bố đang chuẩn bị cho một "trật tự mới tại vịnh Ba Tư" sau các cảnh báo từ Washington.
Trong tuyên bố trên mạng xã hội, lực lượng này nhấn mạnh eo biển Hormuz sẽ "không bao giờ trở lại trạng thái như trước đây", đặc biệt đối với Mỹ và Israel.
IRGC cho biết lực lượng hải quân đang hoàn tất công tác chuẩn bị tác chiến cho "kế hoạch tuyên bố" của giới chức Iran, hàm ý sẵn sàng triển khai các phương án nhằm thiết lập lại cục diện khu vực.
Ngoài ra, cựu ngoại trưởng Iran Javad Zarif ngày 6-4 cũng chỉ trích tối hậu thư của ông Trump, cảnh báo Tehran sẽ đáp trả trước các hành động gây hấn.
"Iran sẽ tự vệ, nhưng hãy ghi nhớ cảnh báo này vì lợi ích của chính ông: hành động gây hấn này bắt đầu bằng một tội ác chiến tranh - nhắm mục tiêu và sát hại 170 học sinh", ông viết trên mạng xã hội X, đề cập đến vụ Mỹ - Israel tấn công trường học ở thành phố Minab, Iran ngày 28-2.
Ông cũng lên án những phát ngôn gần đây của ông Trump, cho rằng Tổng thống Mỹ đã "công khai đe dọa thực hiện thêm các tội ác chiến tranh", nhấn mạnh rằng bất kỳ sự tiếp tay nào cũng có thể dẫn đến "trách nhiệm hình sự quốc tế".
Giới chức Tây Ban Nha chuẩn bị tiếp nhận hơn 140 hành khách và thủy thủ đoàn của du thuyền MV Hondius xuất hiện nhiều ca nhiễm vi rút Andes (biến thể nguy hiểm có thể lây từ người sang người của vi rút Hanta).
Con tàu dự kiến đến đảo Tenerife thuộc quần đảo Canary (lãnh thổ hải ngoại của Tây Ban Nha) vào hôm nay hoặc ngày mai. "Họ sẽ lên bờ tại một khu vực hoàn toàn bị cô lập và phong tỏa", AP dẫn lời bà Virginia Barcones, người đứng đầu cơ quan ứng phó khẩn cấp của Tây Ban Nha. Bà Barcones cho biết Tây Ban Nha đang phối hợp với các chính phủ có công dân trên tàu để triển khai kế hoạch sơ tán.
Ít nhất 3 hành khách đã chết trên tàu và một số người khác ngã bệnh vì nhiễm chủng Andes. Công ty Oceanwide Expeditions (Hà Lan), điều hành du thuyền MV Hondius, cho biết đến hôm qua vẫn chưa phát hiện thêm trường hợp xuất hiện các triệu chứng trên tàu. Thi thể hành khách Đức tử vong hôm 2.5 sau khi lên cơn sốt ngày 28.4, vẫn còn ở trên tàu.
Thế nhưng, phải đến ngày 7.5 (giờ Hà Lan) thế giới mới biết được ít nhất 29 hành khách đến từ 12 nước đã rời tàu MV Hondius mà chưa được truy vết tiếp xúc từ ngày 24.4, gần 2 tuần sau khi nạn nhân đầu tiên tử vong trên tàu. Đến ngày 4.5, ca nhiễm đầu tiên mới được xác nhận. Thông báo này đẩy giới chức y tế tại 4 châu lục bước vào cuộc chạy đua tìm kiếm và theo dõi nhóm hành khách trên. Công tác lần theo dấu vết của những người có thể tiếp xúc với họ cũng được tiến hành.
Đến hôm qua, Cơ quan An ninh y tế Anh thông báo có thêm công dân thứ ba bị nghi nhiễm vi rút Hanta ở lãnh thổ hải ngoại của nước này là đảo Tristan da Cunha, nơi con tàu từng ghé qua hồi tháng 4. Giới chức Nam Phi cũng tăng mạnh nỗ lực truy vết, chủ yếu tập trung vào chuyến bay ngày 25.4 từ St. Helena (lãnh thổ hải ngoại của Anh) đến Johannesburg (Nam Phi), một ngày sau khi các hành khách rời tàu.
Bất chấp quan ngại đang gia tăng, WHO loại trừ khả năng tái bùng phát khủng hoảng như tầm đại dịch Covid-19. "Đây không phải là sự khởi đầu cho một trận dịch. Đây không phải Covid-19", AFP dẫn lời tiến sĩ Maria Van Kerkhove, Giám đốc WHO phụ trách hoạt động chuẩn bị và phòng ngừa dịch bệnh và đại dịch.
Tuy nhiên, phía lãnh đạo WHO cũng nói rằng 5 trong số 8 ca nghi nhiễm liên quan đến tàu du lịch đã được xác nhận dương tính với vi rút Hanta, và dự báo sẽ có thêm các ca nhiễm mới trong thời gian tới. "Do thời gian ủ bệnh của chủng Andes có thể kéo dài đến 6 tuần, khả năng xuất hiện thêm ca mới là điều có thể xảy ra", Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus phát biểu tại một cuộc họp ở Geneva (Thụy Sĩ). "Trong khi đây là vụ việc nghiêm trọng, WHO đánh giá nguy cơ cho sức khỏe cộng đồng là ở mức thấp", ông cho biết.
