Chính quyền Tổng thống Trump ngày 24.7 công bố mức thuế quan mới 10% và 12,5% đối với hàng hóa từ 60 đối tác thương mại, bao gồm Liên minh châu Âu (EU) và Trung Quốc, ngay khi mức thuế toàn cầu tạm thời 10% hết hạn. Theo Reuters, các mức thuế mới áp dụng đối với 99,4% hàng nhập khẩu của Mỹ, nhưng miễn trừ nhiều mặt hàng như dầu khí, phân bón và một số mặt hàng thực phẩm.
Động thái này là nỗ lực mới nhất của Nhà Trắng nhằm thực thi các cam kết tranh cử trước đây của ông Trump về việc áp thuế nhập khẩu đối với hầu hết các nước. Sau khi Tòa án Tối cao Mỹ chặn các mức thuế 10-50% áp đặt từ năm ngoái theo đạo luật khẩn cấp quốc gia nhằm thu hẹp thâm hụt thương mại, Tổng thống Trump đã viện dẫn điều 122 Đạo luật Thương mại năm 1974 để áp mức thuế tạm thời 10%, có hiệu lực đến 0 giờ 1 ngày 24.7 (giờ Washington D.C., 11 giờ tại VN). Điều 122 cho phép tổng thống ban hành thuế quan để giải quyết “thâm hụt cán cân thanh toán lớn và nghiêm trọng của Mỹ”.
Các mức thuế mới nhất được áp dụng ngay khi mức thuế tạm thời hết hiệu lực và dựa trên điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974, nhằm đối phó các hành động được coi là không chính đáng, không hợp lý, phân biệt đối xử hoặc vi phạm các cam kết thương mại (chẳng hạn như trộm cắp tài sản trí tuệ hoặc chính sách lao động cưỡng bức). Việc vận dụng điều 301 được xem là ít rủi ro pháp lý hơn vì từng thắng nhiều vụ kiện. Trong thông cáo, Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho biết nước này “đã có lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa liên quan lao động cưỡng bức trong gần một thế kỷ và thực thi quy định này một cách nghiêm ngặt”. Trước đó, ông Greer nói rằng với các nước đã đạt thỏa thuận thương mại về giới hạn mức thuế quan của Mỹ, mức thuế mới sẽ không vượt quá giới hạn đó.
Chính sách thuế quan mới của Mỹ lập tức dẫn đến phản đối từ nhiều đối tác thương mại. Đại diện cấp cao của EU về chính sách đối ngoại Kaja Kallas cho biết liên minh này xem thuế suất mới là một cú sốc và lý lẽ của Washington là không hợp lý. “Nếu so sánh luật lao động của chúng ta với luật của Mỹ, thì chúng ta có chế độ nghỉ phép có lương, điều kiện lao động rất tốt cho người lao động, vì vậy lập luận đó thực sự không có cơ sở”, bà Kallas trả lời truyền thông bên lề các cuộc họp ASEAN tại Manila (Philippines).
Úc và Brazil mô tả các mức thuế mới của Mỹ là không chính đáng và cho biết họ sẽ tìm cách tháo gỡ, trong khi Na Uy nói rằng “không có cơ sở” nào cho các mức thuế này. Canada, quốc gia vừa bị Mỹ áp thuế mới lên 20 tỉ USD hàng hóa hôm 20.7, đã đưa ra phản ứng khá dè dặt. “Chúng tôi sẽ tiếp tục tham gia đối thoại mang tính xây dựng với Mỹ về vấn đề này, cũng như các vấn đề tồn đọng khác, trong những tuần tới vì lợi ích chung của người dân 2 nước”, theo ông Dominic LeBlanc, Bộ trưởng Canada phụ trách thương mại với Mỹ.
Tại châu Á, chính phủ Nhật Bản “lấy làm tiếc” về mức thuế mới của Mỹ, còn Hàn Quốc trước đó đã kêu gọi Mỹ xem xét lại khi kế hoạch áp thuế này còn ở giai đoạn đề xuất. Về phía Trung Quốc, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Lâm Kiếm cho biết Bắc Kinh phản đối mọi biện pháp áp thuế đơn phương. “Các cuộc chiến thuế quan và thương mại không mang lại lợi ích cho bên nào”, ông phát biểu.
Viện Kinh tế Bất động sản Nhật Bản ngày 21-7 cho biết giá trung bình căn hộ chung cư mới tại vùng đô thị Tokyo, Nhật Bản lần đầu tiên vượt 100 triệu yen (615.000 USD) trong nửa đầu năm 2026.
Theo số liệu của viện, giá trung bình căn hộ tại vùng đô thị Tokyo, bao gồm Tokyo và ba tỉnh lân cận là Saitama, Kanagawa và Chiba, đã tăng 13,1% so với cùng kỳ năm trước, lên 101,35 triệu yen (623.000 USD).
Tại 23 quận của thủ đô Tokyo, giá trung bình tăng 9,1%, lên mức cao kỷ lục 142,49 triệu yen (876.000 USD).
Đây là năm thứ tư liên tiếp giá căn hộ trong giai đoạn 6 tháng đầu năm vượt 100 triệu yen.
Tại tỉnh Chiba, giá trung bình tăng vọt 56,8%, lên 89,97 triệu yen (553.000 USD), cũng là mức cao kỷ lục. Mức tăng này được thúc đẩy bởi việc mở bán các căn hộ có giá cao tại thành phố Funabashi.
Khu vực còn lại của Tokyo và tỉnh Kanagawa cũng ghi nhận mức giá trung bình cao kỷ lục, trong khi giá trung bình tại tỉnh Saitama giảm nhẹ.
Chi phí xây dựng tăng mạnh và tình trạng thiếu quỹ đất tại 23 quận của Tokyo đã khiến nguồn cung căn hộ chung cư mới chuyển dần sang các khu vực lân cận trung tâm thủ đô, qua đó làm gia tăng sức hấp dẫn của những địa điểm này.
“Ngay cả khi giá giảm phần nào vào mùa thu, mức giá tại vùng đô thị Tokyo nhiều khả năng vẫn duy trì gần 100 triệu yen” - ông Tadashi Matsuda, nhà nghiên cứu của Viện Kinh tế Bất động sản, nhận định.
Trong nửa đầu năm, số căn hộ chung cư được đưa ra thị trường tại khu vực này giảm 0,8% so với cùng kỳ năm trước, xuống còn 7.989 căn, mức thấp thứ hai từng được ghi nhận.
Đây cũng là năm thứ ba liên tiếp nguồn cung căn hộ trong nửa đầu năm ở mức dưới 10.000 căn.
Trong thông báo mời thầu phát hành tuần trước và được công bố ngày 18/5, Ban Điều hành Chương trình Năng lực (CPE) Hỏa lực Phòng thủ thuộc lục quân Mỹ kêu gọi các công ty quốc phòng cung cấp thông tin về thiết kế tên lửa phòng không chi phí thấp cho tổ hợp Patriot.
"Chúng tôi đang tiến hành cuộc cạnh tranh rất quyết liệt về đạn đánh chặn giá rẻ và linh kiện. Chúng tôi sẽ sớm tổ chức Ngày Công nghiệp tại thủ đô Washington, tìm cách thu hút sự quan tâm và tham gia tối đa từ toàn bộ ngành công nghiệp tên lửa", tướng Frank Lozano, lãnh đạo cơ quan mua sắm vũ khí của lục quân Mỹ, cho biết.
Thông báo mời thầu của lục quân Mỹ nêu mức giá tối đa "không quá một triệu USD" đối với mỗi tên lửa loại mới cho tổ hợp Patriot. Giá trung bình của mỗi quả đạn PAC-3 MSE hiện đại nhất đã tăng lên khoảng 5,3 triệu USD, cao hơn mức trung bình trước đây là 4 triệu USD.
Chi phí một triệu USD được chia đều thành 4 nhóm thành phần gồm quả đạn hoàn chỉnh cùng hệ thống điều khiển hỏa lực, động cơ, đầu dò và hệ thống dẫn đường. Lục quân Mỹ cũng tìm kiếm thông tin về nhà thầu có thể lắp ráp hoàn chỉnh tất cả thành phần trên, sử dụng linh kiện từ nhiều nguồn khác nhau.
Quân chủng này muốn tên lửa hoàn chỉnh có thể triển khai trên bệ phóng M903 sẵn có của tổ hợp Patriot, cũng như tận dụng mạng lưới Hệ thống Chỉ huy Tác chiến Tích hợp (IBCS) mới biên chế. Bệ phóng M903 hiện nay có khả năng lắp các phiên bản PAC-3 mới nhất và PAC-2 đời cũ hơn.
"Tên lửa đánh chặn chi phí thấp sẽ bổ sung cho hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa, nhằm đối phó với máy bay phản lực, tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo tầm bắn dưới 1.000 km", thông báo mời thầu có đoạn.
Hệ thống Patriot hiện tại có khả năng đối phó tất cả mục tiêu nêu trên, song chi phí đánh chặn rất tốn kém do mức giá đắt đỏ của PAC-3 MSE. "Tên lửa đánh chặn đời mới có giá tương đối rẻ, sẽ mang lại lợi thế về chuỗi cung ứng và dự trữ, đặc biệt khi được sản xuất trên quy mô lớn", biên tập viên Joseph Trevithick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định.
Theo Trevithick, xung đột Trung Đông và nỗ lực của Mỹ nhằm hỗ trợ đối tác, đặc biệt là Ukraine, nhấn mạnh nhu cầu đảm bảo đủ tên lửa đánh chặn và các loại đạn dược khác trong kho vũ khí. Khả năng tác chiến của các đơn vị Patriot trong biên chế lục quân Mỹ chưa đủ đáp ứng yêu cầu hiện tại, chưa bàn đến đòi hỏi trong xung đột tương lai với đối thủ ngang tầm.
"Lục quân Mỹ đang nỗ lực mở rộng quy mô của lực lượng Patriot, cải thiện năng lực hệ thống thông qua bổ sung radar và khí tài khác. Lầu Năm Góc đã đạt được thỏa thuận với đơn vị chế tạo PAC-3 MSE là Lockheed Martin để tăng sản lượng. Tuy nhiên, còn phải mất nhiều năm nữa để hoàn thiện những bước đi này và chuỗi cung ứng vẫn đối mặt hạn chế", Trevithick nhận xét.
