Trong thông báo mời thầu phát hành tuần trước và được công bố ngày 18/5, Ban Điều hành Chương trình Năng lực (CPE) Hỏa lực Phòng thủ thuộc lục quân Mỹ kêu gọi các công ty quốc phòng cung cấp thông tin về thiết kế tên lửa phòng không chi phí thấp cho tổ hợp Patriot.
“Chúng tôi đang tiến hành cuộc cạnh tranh rất quyết liệt về đạn đánh chặn giá rẻ và linh kiện. Chúng tôi sẽ sớm tổ chức Ngày Công nghiệp tại thủ đô Washington, tìm cách thu hút sự quan tâm và tham gia tối đa từ toàn bộ ngành công nghiệp tên lửa”, tướng Frank Lozano, lãnh đạo cơ quan mua sắm vũ khí của lục quân Mỹ, cho biết.
Thông báo mời thầu của lục quân Mỹ nêu mức giá tối đa “không quá một triệu USD” đối với mỗi tên lửa loại mới cho tổ hợp Patriot. Giá trung bình của mỗi quả đạn PAC-3 MSE hiện đại nhất đã tăng lên khoảng 5,3 triệu USD, cao hơn mức trung bình trước đây là 4 triệu USD.
Chi phí một triệu USD được chia đều thành 4 nhóm thành phần gồm quả đạn hoàn chỉnh cùng hệ thống điều khiển hỏa lực, động cơ, đầu dò và hệ thống dẫn đường. Lục quân Mỹ cũng tìm kiếm thông tin về nhà thầu có thể lắp ráp hoàn chỉnh tất cả thành phần trên, sử dụng linh kiện từ nhiều nguồn khác nhau.
Quân chủng này muốn tên lửa hoàn chỉnh có thể triển khai trên bệ phóng M903 sẵn có của tổ hợp Patriot, cũng như tận dụng mạng lưới Hệ thống Chỉ huy Tác chiến Tích hợp (IBCS) mới biên chế. Bệ phóng M903 hiện nay có khả năng lắp các phiên bản PAC-3 mới nhất và PAC-2 đời cũ hơn.
“Tên lửa đánh chặn chi phí thấp sẽ bổ sung cho hệ thống phòng không và phòng thủ tên lửa, nhằm đối phó với máy bay phản lực, tên lửa hành trình và tên lửa đạn đạo tầm bắn dưới 1.000 km”, thông báo mời thầu có đoạn.
Hệ thống Patriot hiện tại có khả năng đối phó tất cả mục tiêu nêu trên, song chi phí đánh chặn rất tốn kém do mức giá đắt đỏ của PAC-3 MSE. “Tên lửa đánh chặn đời mới có giá tương đối rẻ, sẽ mang lại lợi thế về chuỗi cung ứng và dự trữ, đặc biệt khi được sản xuất trên quy mô lớn”, biên tập viên Joseph Trevithick của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone nhận định.
Theo Trevithick, xung đột Trung Đông và nỗ lực của Mỹ nhằm hỗ trợ đối tác, đặc biệt là Ukraine, nhấn mạnh nhu cầu đảm bảo đủ tên lửa đánh chặn và các loại đạn dược khác trong kho vũ khí. Khả năng tác chiến của các đơn vị Patriot trong biên chế lục quân Mỹ chưa đủ đáp ứng yêu cầu hiện tại, chưa bàn đến đòi hỏi trong xung đột tương lai với đối thủ ngang tầm.
“Lục quân Mỹ đang nỗ lực mở rộng quy mô của lực lượng Patriot, cải thiện năng lực hệ thống thông qua bổ sung radar và khí tài khác. Lầu Năm Góc đã đạt được thỏa thuận với đơn vị chế tạo PAC-3 MSE là Lockheed Martin để tăng sản lượng. Tuy nhiên, còn phải mất nhiều năm nữa để hoàn thiện những bước đi này và chuỗi cung ứng vẫn đối mặt hạn chế”, Trevithick nhận xét.
Telegraph ngày 20/5 cho biết hai tiêm kích tàng hình F-35B mắc kẹt ở đảo Terceira là những chiếc cuối cùng trong 48 máy bay được Anh đặt mua, chưa được bàn giao và vẫn thuộc sở hữu của hãng chế tạo Lockheed Martin. Ba chiếc F-35B cùng lô đã hạ cánh an toàn xuống căn cứ không quân Marham ở Norfolk, Anh vào tháng trước.
Một nguồn tin trong không quân Anh cho biết Lockheed Martin sẽ phải sửa chữa hai phi cơ này trước khi bàn giao. "Sự cố chưa liên quan đến không quân Anh. Cơ quan phụ trách hoạt động của F-35 thuộc Bộ Quốc phòng Anh đang tiếp tục cập nhật thông tin", người này nói.
Không rõ hai tiêm kích F-35B gặp sự cố gì. Sau khi nhà sản xuất hoàn tất quá trình sửa chữa, không quân Anh sẽ điều máy bay tiếp dầu Voyager để hỗ trợ chúng vượt quãng đường hơn 2.700 km về nước.
Bộ Quốc phòng Anh chưa lên tiếng về thông tin.
Lockheed Martin từ chối bình luận, song khẳng định họ "rất vinh dự được hợp tác với Anh trong tăng cường năng lực phòng thủ thông qua cung cấp mẫu tiêm kích đã được chứng minh hiệu quả trong chiến đấu".
Thông tin được công bố chưa đầy một năm sau vụ tiêm kích F-35B Anh phải hạ cánh khẩn cấp xuống Ấn Độ trong điều kiện thời tiết xấu. Chiếc F-35B sau đó gặp lỗi kỹ thuật và không thể cất cánh, phải nằm lại Ấn Độ suốt 5 tuần trước khi đội ngũ kỹ sư Anh hoàn tất sửa chữa và kiểm tra an toàn.
Anh ban đầu đặt mua 48 tiêm kích tàng hình F-35B, sau đó mua thêm 15 chiếc và dự kiến nhận toàn bộ vào năm 2033. Vào tháng 11/2021, một tiêm kích F-35B Anh đã rơi xuống Địa Trung Hải sau sự cố tấm chắn bảo vệ lọt vào cửa hút khí động cơ, phi công không thể hủy cất cánh và phải phóng ghế thoát hiểm.
Văn phòng Kiểm toán Quốc gia Anh (NAO) năm 2025 đánh giá phi đội F-35 nước này chỉ thực hiện được 1/3 nhiệm vụ cần thiết do thiếu kỹ sư và phụ tùng thay thế, cũng như đối mặt hao mòn ngoài dự kiến khi hoạt động trên biển.
Theo NAO, không một chiếc F-35B nào của Anh đạt trạng thái sẵn sàng chiến đấu trong giai đoạn tháng 10/2024 đến tháng 1/2025, do tất cả đều phải bảo trì.
F-35B là phiên bản được phát triển cho thủy quân lục chiến Mỹ, nổi bật nhờ khả năng STOVL, cho phép nó hoạt động trên các tàu đổ bộ có sàn đáp nhỏ hơn tàu sân bay thông thường. Tuy nhiên, hệ thống STOVL cồng kềnh khiến F-35B có tầm hoạt động và khả năng cơ động thua kém biến thể F-35A không quân và F-35C hải quân.
Chiều 15.5, Chuyên cơ Không Lực Một cất cánh đưa Tổng thống Donald Trump rời Bắc Kinh trở về Mỹ sau cuộc gặp thượng đỉnh với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.
Theo hình ảnh và video được đăng tải, Tổng thống Trump giơ nắm đấm và vẫy tay chào khi lên máy bay.
Chuyến thăm ba ngày của Tổng thống Trump tới Trung Quốc bao gồm hội nghị thượng đỉnh, các cuộc làm việc, một tiệc chiêu đãi cấp nhà nước, chuyến thăm các di tích lịch sử, tiệc trà song phương và một bữa trưa làm việc.
Sau cuộc gặp sáng nay, Tổng thống Trump cho biết ông đã đạt được "những thỏa thuận thương mại tuyệt vời" với Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình.
Ông Trump mô tả ông Tập là một "nhà lãnh đạo vĩ đại" và "người bạn". Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết "rất nhiều điều tốt đẹp" đã đến trong chuyến thăm này. "Chúng tôi đã đạt được một số thỏa thuận thương mại tuyệt vời, có lợi cho cả hai nước", ông cho hay sau khi đi dạo cùng ông Tập trong khu vườn Trung Nam Hải, một khu phức hợp lãnh đạo trung ương nằm cạnh Tử Cấm Thành ởBắc Kinh.
"Chúng tôi đã giải quyết được rất nhiều vấn đề khác nhau mà những người khác không thể giải quyết được," ông Trump nói thêm, mà không cung cấp chi tiết, theo AFP.
Ông Tập nói đây là một "chuyến thăm mang tính bước ngoặt", và hai bên đến nay đã thiết lập "một mối quan hệ song phương mới, đó là mối quan hệ ổn định chiến lược mang tính xây dựng". Ông hứa sẽ gửi hạt giống cho ông Trump để trồng trong Vườn Hồng của Nhà Trắng.
Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) hôm 20/4 giờ địa phương cho biết, chỉ sau một tuần áp đặt phong tỏa quanh eo biển Hormuz, Hải quân Mỹ đã buộc 27 tàu phải quay đầu và lần đầu nổ súng vô hiệu hóa một tàu hàng Iran, làm gia tăng căng thẳng tại tuyến hàng hải chiến lược này.
Một quan chức quân đội Mỹ cũng cho biết, nhóm lính thủy đánh bộ đã lục soát và kiểm tra một số lượng lớn container trên tàu Touska - tàu chở hàng của Iran mà Hải quân Mỹ đã vô hiệu hóa và bắt giữ ở Vịnh Oman hôm 19/4 sau khi nó tìm cách tránh lệnh phong tỏa.
Đây là lần đầu tiên có thông tin về một con tàu tìm cách vượt qua lệnh phong tỏa do Mỹ áp đặt đối với các tàu ra vào cảng Iran kể từ khi biện pháp này có hiệu lực vào tuần trước.
Các quan chức Mỹ sẽ quyết định xử lý con tàu bị vô hiệu hóa như thế nào sau khi việc kiểm tra hoàn tất, một quan chức quân đội Mỹ cho biết.
Một phương án là kéo con tàu bị hư hại về Oman, theo các chuyên gia độc lập. Phương án khác là để tàu Touska tự di chuyển về một cảng của Iran, nếu con tàu còn khả năng hoạt động.
Trong khi đó, thủy thủ đoàn của tàu sẽ sớm trở về Iran, một quan chức quân sự Mỹ cho biết.
“Thông điệp đã được phát đi rằng phần lớn các tàu không muốn đi vào khu vực đó”, Kevin Donegan, Phó đô đốc đã nghỉ hưu và từng là chỉ huy cấp cao của Hải quân Mỹ tại Trung Đông, cho hay.
Theo các nguồn tin, thuyền trưởng của tàu Touska đã phớt lờ nhiều cảnh báo qua radio từ phía Mỹ yêu cầu dừng lại.
Tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường Spruance, một trong hơn một chục chiến hạm đang thực thi phong tỏa của Mỹ, đã yêu cầu thủy thủ đoàn sơ tán khỏi phòng máy. Sau đó, tàu Spruance đã bắn nhiều loạt đạn từ pháo Mk-45 vào hệ thống động cơ của con tàu khi nó đang di chuyển về phía cảng Bandar Abbas của Iran, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ thông tin trong một tuyên bố kèm video về vụ nổ súng.
Một phát ngôn viên quân đội Iran hôm 20/4 nhắc lại đe dọa sẽ “thực hiện các hành động cần thiết chống lại quân đội Mỹ” nhằm đáp trả việc bắt giữ con tàu, theo truyền thông nhà nước Iran. Ông cho biết Tehran cho đến nay vẫn kiềm chế hành động nhằm bảo vệ thủy thủ đoàn và một số thành viên gia đình của họ.
Các tài khoản mạng xã hội tại Iran cho hay Tehran đã tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào tàu Hải quân Mỹ trong khu vực, nhưng Lầu Năm Góc khẳng định vụ tấn công này chưa từng xảy ra.
Tàu Touska là một trong một số tàu đáng chú ý mà các nhà phân tích tình báo Mỹ đã theo dõi trong những ngày gần đây, cả bên trong và bên ngoài ranh giới phong tỏa, một quan chức quân đội Mỹ tiết lộ
“Chúng tôi theo dõi từng con tàu trong số đó”, Đô đốc Brad Cooper, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Trung tâm, nói với các phóng viên hôm 17/4.
Hôm 16/4, tướng Dan Caine, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, cũng tuyên bố các chỉ huy quân sự Mỹ ở các khu vực khác trên thế giới, đặc biệt là khu vực Ấn Độ - Thái Bình Dương, sẽ “tích cực truy đuổi bất kỳ tàu treo cờ Iran nào hoặc bất kỳ tàu nào tìm cách hỗ trợ vật chất cho Iran".
