Sức mạnh vượt trội của MiG-31
MiG-31 Foxhound, được phát triển bởi Cục Thiết kế Mikoyan cho Không quân Liên Xô, là máy bay tiêm kích siêu âm kế nhiệm MiG-25 Foxbat. Nổi tiếng là một trong những máy bay chiến đấu nhanh nhất thế giới, MiG-31 vẫn đang phục vụ trong Không quân Nga (130 chiếc) và Kazakhstan (20 chiếc), với dự kiến kéo dài tuổi thọ đến năm 2030 hoặc muộn hơn.
Nga tuyên bố hơn 50 chiếc đã được nâng cấp sâu lên chuẩn MiG-31BM với hiệu quả chiến đấu tốt hơn 2,6 lần so với phiên bản gốc. Radar Zaslon-M cải tiến có tầm phát hiện mục tiêu trên không lên tới 400km đối với các máy bay cảnh báo sớm (AWACS), tự động theo dõi 24 mục tiêu và tấn công đồng thời 8 trong số đó.
Vũ khí chủ lực của MiG-31BM là tên lửa không đối không tầm xa R-37 mới, đạt tốc độ Mach 6 và tầm bắn 400km. Ngoài ra, MiG-31BM còn có khả năng đa nhiệm, mang được tên lửa chống radar, không đối hạm và không đối đất. Máy bay được trang bị cần tiếp nhiên liệu trên không và một số thiết bị điện tử hàng không chung với MiG-29SMT.
Hệ thống radar của MiG-31BM được đánh giá cao, vẫn hoạt động hiệu quả ngay cả khi bị gây nhiễu chủ động. Nga cũng nhấn mạnh khả năng phối hợp tác chiến giữa 4 chiếc MiG-31, sử dụng liên kết dữ liệu để kiểm soát một mặt trận dài 900km.
Sự kết hợp giữa radar và vũ khí cho phép máy bay đánh chặn tên lửa hành trình bay thấp, UAV và trực thăng. MiG-31BM còn có thể đóng vai trò hộ tống phòng không cho các máy bay ném bom chiến lược tầm xa siêu thanh, dù không được thiết kế cho cận chiến hay các pha ngoặt gấp với gia tốc trọng trường lớn (giới hạn tối đa là 5G).
Các nâng cấp khác bao gồm hệ thống điện tử hàng không hiện đại với HOTAS (hệ thống điều khiển tích hợp cho phép phi công thao tác mọi chức năng quan trọng như bắn vũ khí, chuyển đổi radar mà không cần rời tay khỏi cần lái và cần ga) và màn hình đa chức năng (MFD).
Máy bay có 4 điểm treo vũ khí bán chìm dưới thân và bốn giá treo dưới cánh, mang tới 9.000kg vũ khí. Ngoài radar Zaslon-M, MiG-31BM còn được trang bị hệ thống tìm kiếm và theo dõi hồng ngoại (IRST) với tầm phát hiện mục tiêu khoảng 56km.
MiG-31 được trang bị liên kết dữ liệu kỹ thuật số an toàn, cho phép truyền tham số radar đến các máy bay Su-30 và MiG-29. Tín hiệu từ radar mặt đất cũng có thể được MiG-31 thu nhận và truyền đến các máy bay khác, giúp thực hiện các cuộc tấn công mà không bị radar đối phương phát hiện.
Từ thiết kế ban đầu là máy bay tiêm kích đánh chặn, MiG-31 đã phát triển thành MiG-31BM đa nhiệm. Đặc biệt, phiên bản MiG-31K được cải tiến để phóng tên lửa đạn đạo siêu thanh Kh-47M2 Kinzhal, có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, tầm bắn hơn 2.000km và tốc độ Mach 10.
MiG-31 "làm mưa làm gió" trên chiến trường Ukraine
Trong cuộc xung đột tại Ukraine, MiG-31 của Nga được cho là đã bắn hạ một số máy bay Ukraine, chủ yếu bằng tên lửa không đối không tầm xa R-37M. Những chiếc MiG-31 hoạt động gần như không gặp kháng cự, do máy bay chiến đấu của Ukraine thiếu tầm bay, tốc độ hoặc độ cao để đối phó.
Tên lửa không đối không siêu thanh tầm xa Vympel R-37M (NATO định danh là Axehead) đã buộc không quân Ukraine và NATO phải duy trì khoảng cách an toàn. Một báo cáo của Viện nghiên cứu quân sự Hoàng gia Anh (RUSI) cho biết, trung bình mỗi ngày có khoảng 6 tên lửa R-37M được phóng vào máy bay của Không quân Ukraine.
Một số tiêm kích MiG-31 cũng được triển khai đến Crimea. Để đối phó với R-37M, Ukraine đã tìm cách phá hủy MiG-31 trên mặt đất, điển hình là cuộc tấn công bằng UAV vào căn cứ không quân Belbek hồi tháng 8 năm ngoái.
Đáng chú ý, mỗi khi những chiếc MiG-31K cất cánh đều khiến phòng không Ukraine báo động đỏ trên toàn quốc vì chúng có thể tung ra đòn "sấm sét" bằng tên lửa siêu vượt âm Kinzhal bất cứ lúc nào.
Gần đây nhất, ngày 9/3, Moscow tiến hành một cuộc tập kích quy mô lớn vào Ukraine với 84 tên lửa, trong đó có 6 quả Kinzhal, đánh dấu lần Không quân Nga sử dụng Kinzhal lớn nhất từ trước đến nay. Ukraine hiện chưa có cách nào để vô hiệu hóa vũ khí siêu vượt âm, và khả năng hệ thống Patriot đánh chặn được loại tên lửa này vẫn còn là một câu hỏi.
Lý do Ấn Độ không lựa chọn MiG-31
Theo tướng không quân Ấn Độ Anil Chopra, người từng có kinh nghiệm bay thử MiG-31 của Nga, mặc dù dòng tiêm kích này rất mạnh mẽ, nhưng thực chất đây là phiên bản nâng cấp của MiG-25, loại máy bay mà Ấn Độ từng sở hữu.
Sau khi Liên Xô tan rã, Moscow được cho là đã nhiều lần thuyết phục Không quân Ấn Độ (IAF) mua MiG-31, nhấn mạnh ưu điểm về tên lửa tầm xa có khả năng tiêu diệt tàu sân bay và khả năng phóng tên lửa chống vệ tinh (ASAT).
Tuy nhiên, từ kinh nghiệm với MiG-25, IAF đã nhận thức rõ sự phức tạp trong việc bảo trì loại máy bay này. Dù là chiến đấu cơ thế hệ 4, MiG-31 vẫn là một thiết kế cũ, chủ yếu dành cho nhiệm vụ đánh chặn ở độ cao lớn và tốc độ nhanh, không thể so sánh với máy bay đa năng hiện đại. Do đó, IAF đã quyết định lựa chọn Sukhoi Su-30MKI, chiến đấu cơ cũng của Nga.
Không nhiều quốc gia thể hiện sự quan tâm đến MiG-31. Ngay cả Trung Quốc cũng chọn các biến thể của Su-30 thay vì MiG-31. Không quân Ấn Độ cũng không có ý định tiêu diệt các máy bay cảnh báo sớm AWACS hay sử dụng khả năng phóng tên lửa chống vệ tinh (ASAT) của MiG-31 vì họ đang tự xây dựng hệ thống ASAT đặt trên mặt đất của riêng mình.
Quan trọng hơn, ngân sách hạn hẹp của Không quân Ấn Độ không cho phép họ sắm quá nhiều dòng máy bay. Việc đặt hàng chỉ 10-12 chiếc MiG-31 sẽ làm tăng thêm sự phức tạp về công tác bảo đảm hậu cần - kỹ thuật cho phi đội vốn đã rất "đa dạng về chủng loại" của IAF.
Lực lượng Không quân Ấn Độ đang thiếu hụt nghiêm trọng các phi đội máy bay chiến đấu và cần tăng cường nhanh chóng, nhưng việc sản xuất máy bay chiến đấu trong nước cũng như mở thầu mua sắm đều gặp khó khăn do tài chính hạn hẹp và thủ tục hành chính phức tạp.
Tin Gốc: Dân Trí
