Ngày 1-5, Lầu Năm Góc thông báo Bộ trưởng Chiến tranh (Bộ trưởng Quốc phòng) Pete Hegseth đã ra lệnh rút 5.000 trong tổng số 38.000 binh sĩ Mỹ đang đóng quân tại Đức trong vòng sáu tháng đến một năm.
Theo News Nation, quyết định này xuất phát từ việc các đồng minh châu Âu “không thể hiện mức độ cam kết” mà Tổng thống Donald Trump mong đợi.
Việc rút quân sẽ đưa lực lượng Mỹ tại châu Âu về mức trước năm 2022 – trước khi chiến sự tại Ukraine nổ ra khiến chính quyền Biden phải tăng cường quân số.
Căng thẳng bùng phát trực tiếp từ bài phát biểu của Thủ tướng Đức Friedrich Merz ngày 27-4 tại một trường trung học ở Marsberg.
Tại đây, ông Merz cảnh báo Mỹ có nguy cơ sa lầy ở Trung Đông, chỉ trích Washington đã thể hiện “sự yếu kém” khi bị Iran “làm nhục” và thiếu một kế hoạch mạch lạc để rút khỏi xung đột.
Ông còn lưu ý rằng phía Iran “hiệu quả hơn trong đàm phán” so với phía Mỹ, và khẳng định các hành động quân sự tại Iran cùng việc đóng cửa eo biển Hormuz đã giáng đòn mạnh vào kinh tế Đức.
Chỉ hai ngày sau, ngày 29-4 ông Trump phản pháo trên mạng xã hội Truth Social, gọi ông Merz là người “hoàn toàn không biết mình đang nói gì”, chỉ trích ông đang “làm việc rất tệ” khiến nước Đức phải đối mặt với đủ loại vấn đề, và khuyên Thủ tướng Đức nên tập trung ít hơn vào Iran, nhiều hơn vào việc giải quyết xung đột Ukraine.
Đây không phải lần đầu ông Merz bày tỏ bất đồng. Trước đó, ông đã lên tiếng rằng người Đức và châu Âu không được tham vấn trước khi Mỹ và Israel tấn công Iran vào ngày 28-2, đồng thời trực tiếp đặt câu hỏi về lối thoát của Washington khỏi cuộc xung đột này.
Hãng CBC nhận định quyết định rút quân là lời nhắc nhở mạnh mẽ về “sự sẵn sàng đáp trả của ông Trump đối với những gì ông coi là sự bất trung từ các đồng minh”.
Tờ Politico dẫn lời nhà phân tích Todd Harrison nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của Đức: nơi đây không chỉ là nơi đóng quân của gần 40.000 binh sĩ Mỹ, mà còn là trụ sở của Bộ Tư lệnh Mỹ tại châu Âu và châu Phi, cùng bệnh viện quân sự lớn nhất của Mỹ ở nước ngoài. Việc rút quân nhanh chóng, theo ông Harrison, sẽ “tốn kém và có thể làm suy yếu khả năng răn đe”.
Tờ Telegraph ngày 1-5 cũng lưu ý rằng NATO chưa thảo luận về khả năng rút quân này, vì bất kỳ động thái nào cũng đòi hỏi một thỏa thuận song phương giữa Mỹ và Đức – điều hiện chưa tồn tại.
Bất đồng Mỹ – NATO thực ra đã âm ỉ từ nhiệm kỳ đầu của ông Trump (2017 – 2021), khi Washington liên tục gây sức ép buộc các đồng minh tăng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP.
Khi đó, Thủ tướng Đức Angela Merkel đã giúp hóa giải khủng hoảng, còn kế hoạch rút 12.000 binh sĩ của ông Trump bị đình lại sau khi ông thất cử và chính quyền Biden đảo ngược quyết định này.
Trong nhiệm kỳ thứ hai, ông Trump đẩy căng thẳng lên một nấc mới: từ đe dọa rời khỏi NATO, chỉ trích châu Âu “quân sự hóa” Ukraine gây cản trở hòa đàm, đến áp thuế quan lên các thành viên EU.
Bài phát biểu của Phó tổng thống J.D. Vance tại Hội nghị an ninh Munich năm ngoái – cáo buộc một số nhà lãnh đạo châu Âu đang theo đuổi các chính sách có thể dẫn đến “sự hủy diệt của nền văn minh phương Tây”, đồng thời ám chỉ sự ủng hộ công khai đối với các lực lượng dân tộc chủ nghĩa và cánh hữu tại châu Âu – càng khoét sâu thêm hố ngăn cách.
Trang Al Arabiya nhận định những khác biệt trong NATO đang “gay gắt hơn bao giờ hết”. Nhà khoa học chính trị Emilian Kowalski thuộc Đại học Tampere lập luận rằng Mỹ không trực tiếp phá hủy NATO, mà đang dần biến liên minh này thành một “cầu thu phí” phục vụ lợi ích Washington, ngày càng ít dung nạp các cơ chế an ninh thay thế của châu Âu.
Ở phía châu Âu, các ý tưởng về lực lượng vũ trang độc lập và “ô dù hạt nhân” riêng – ban đầu do Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đề xuất – đang được bàn thảo nghiêm túc hơn.
Dù vậy, Chiến lược Quốc phòng quốc gia Mỹ (NDS 2026) công bố đầu năm nay khẳng định Washington không có ý định rời NATO, với khoảng 80.000 binh sĩ vẫn hiện diện tại châu Âu.
Trọng tâm đang dịch chuyển: Mỹ tiếp tục ở lại, nhưng đòi các đồng minh gánh phần lớn hơn trong chi tiêu quốc phòng.
Hội nghị thượng đỉnh NATO ngày 7 và 8-6 tại Ankara (Thổ Nhĩ Kỳ) sẽ là phép thử quan trọng: liệu đây sẽ là thời điểm hòa giải, hay là bước ngoặt dẫn đến sự đổ vỡ của liên minh tồn tại gần tám thập niên?
Bộ Y tế Tây Ban Nha ngày 13.5 cho biết trường hợp mới nhất được xác nhận là một công dân nước này, có kết quả dương tính với vi rút Hanta sau khi được sơ tán khỏi tàu MV Hondius. Bệnh nhân đang được cách ly tại một bệnh viện ở Madrid, theo AP. Tại Pháp, một hành khách nhiễm vi rút đang được hỗ trợ sự sống tại bệnh viện ở Paris. Bộ trưởng Y tế Pháp Stéphanie Rist ngày 13.5 cho biết tình trạng của người này đang xấu đi.
"Hiện chưa có dấu hiệu cho thấy chúng ta đang chứng kiến sự khởi đầu của một đợt bùng phát lớn hơn", Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nói. Tuy nhiên, ông cảnh báo tình hình vẫn có thể thay đổi do thời gian ủ bệnh dài, và có thể xuất hiện thêm ca bệnh trong những tuần tới.
Trong khi đó, Bộ Y tế Argentina ngày 13.5 cho hay một nhóm chuyên gia sẽ được cử đi trong những ngày tới để điều tra nguồn gốc dịch bệnh. Đây là đợt bùng phát vi rút Hanta đầu tiên được ghi nhận trên tàu du lịch và hiện chưa có thuốc đặc trị hay vắc xin cho vi rút này.
Trong một diễn biến khác, nhà chức trách Pháp ngày 13.5 yêu cầu hơn 1.700 hành khách và thủy thủ đoàn trên du thuyền Ambition của Hãng Ambassador Cruise Line (Anh) ở lại trên tàu, sau khi khoảng 80 người xuất hiện các triệu chứng nhiễm trùng đường tiêu hóa cấp tính, theo AFP. Cơ quan y tế khu vực khẳng định hiện không có cơ sở để liên hệ tình hình trên tàu Ambition với ổ dịch vi rút Hanta trên du thuyền MV Hondius. Đến ngày 14.5, giới chức Pháp cho phép các hành khách không có triệu chứng rời du thuyền.
Tổng thống Nga Vladimir Putin tối 19/5 tới Bắc Kinh, bắt đầu chuyến thăm chính thức trong hai ngày 19-20/5. Ngoài lịch trình làm việc với quan chức chính phủ Trung Quốc, ông còn sắp xếp một cuộc hội ngộ đặc biệt với Bành Phái, cậu bé đến từ thành phố Nhạc Dương, tỉnh Hồ Nam, từng chụp ảnh cùng ông tại công viên Bắc Hải 26 năm về trước.
Bành Phái, hiện 38 tuổi, ngày 19/5 cho biết đã đến Bắc Kinh từ sớm với tâm trạng háo hức. Anh chuẩn bị một bộ đồ sứ Lệ Lăng, sản phẩm nổi tiếng của tỉnh Hồ Nam, để gửi tặng ông Putin.
"Ngài vẫn phong độ như xưa, còn cậu bé năm nào giờ đã thành một người đàn ông trung niên phát tướng rồi", Bành Phái trả lời khi được hỏi điều mà anh muốn nói nhất trong cuộc hội ngộ với ông Putin.
Ông Putin lần đầu tới thăm Bắc Kinh năm 2000 với tư cách Tổng thống Nga. Sau khi tham quan Tử Cấm Thành, ông Putin đề nghị được chèo thuyền trong công viên. Quyết định thay đổi kế hoạch đột ngột của ông Putin khiến lực lượng an ninh không thể giải tỏa khu vực kịp thời, thu hút một đám đông du khách.
Khi ông Putin rời thuyền và vẫy tay chào đám đông, Bành Phái đứng trên lan can bên hồ để vẫy tay đáp lại. Tổng thống Nga sau đó bế cậu bé khỏi lan can, hôn lên trán cậu và nói điều gì đó bằng tiếng Nga mà lúc đó cậu không hiểu.
Bành Phái cho hay ông Putin giống "một người chú tốt bụng" và khoảnh khắc gặp lãnh đạo Nga đã làm thay đổi cuộc đời anh. Được truyền cảm hứng từ cuộc gặp gỡ, Bành bắt đầu quan tâm đến nước Nga và bắt đầu học tiếng Nga.
Năm 2007, Bành nhận Học bổng Tổng thống Nga và theo học kỹ sư cầu đường tại một trường đại học hàng đầu ở Moskva. Sau khi về nước, anh theo ngành xây dựng và hiện làm kỹ sư cao cấp tại Công ty Xây dựng số 6 thuộc Tập đoàn Đầu tư Xây dựng Hồ Nam.
Theo Hãng tin AFP ngày 14-5, đoạn ghi âm xuất hiện trên TikTok từ ngày 10-5, kèm hình ảnh tĩnh của ông Anutin và nội dung bằng tiếng Thái nói rằng các cửa khẩu biên giới với Campuchia sẽ được mở trở lại vào đầu tháng 6 để tránh ảnh hưởng kinh tế.
Đoạn ghi âm dài 28 giây nêu: "Về các cửa khẩu biên giới, chúng ta phải chờ tình hình lắng xuống vì người dân đang theo dõi. Tôi sẽ mở lại, nhưng không phải tất cả các cửa khẩu".
Nội dung còn đề cập việc "các cửa khẩu dự kiến mở lại chậm nhất vào đầu tháng 6, nếu không nền kinh tế có thể bị ảnh hưởng".
Tuy nhiên ông Anutin khẳng định chưa bao giờ đưa ra phát biểu như vậy, và nhấn mạnh Thái Lan hiện không có kế hoạch mở lại các cửa khẩu với Phnom Penh.
"Rõ ràng đó là AI. Tôi đâu có nói năng lưu loát như vậy", ông nói với các phóng viên, kêu gọi người dân không tin vào đoạn ghi âm này.
Các chuyên gia kiểm chứng của AFP cũng đã sử dụng công cụ phân tích âm thanh và kết luận đoạn ghi âm "rất có khả năng được tạo bằng AI".
Đoạn video trên TikTok đã thu hút hơn 50.000 lượt xem và khoảng 1.700 lượt thích. Không ít người để lại bình luận tin đây là phát biểu thật của Thủ tướng Thái Lan.
Vụ việc xảy ra trong bối cảnh quan hệ Thái Lan - Campuchia còn nhiều căng thẳng sau các vụ đụng độ biên giới hồi năm ngoái, khiến hàng chục người thiệt mạng và hơn 1 triệu người phải sơ tán.
Dù hai bên đã ký thỏa thuận ngừng bắn cuối tháng 12-2025, căng thẳng vẫn chưa chấm dứt hoàn toàn.
Cũng trong ngày 13-5, ông Anutin đề cập đến việc Thái Lan hủy bỏ bản ghi nhớ năm 2001 về các vùng chồng lấn yêu sách hàng hải với Campuchia (còn gọi là Bản ghi nhớ 44 - MOU 44), thỏa thuận từng được thiết lập nhằm tạo khuôn khổ đàm phán tranh chấp biển giữa hai nước ở vịnh Thái Lan.
Bangkok cho rằng việc hủy bỏ thỏa thuận là quyền của Thái Lan, và khẳng định sẽ tiếp tục xử lý vấn đề thông qua các cơ chế quốc tế thuộc Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS).
Campuchia bày tỏ sự tiếc nuối trước quyết định trên, song hai bên thống nhất sẽ sử dụng các cơ chế hòa giải của UNCLOS để tìm tiếng nói chung.
