Theo Hãng tin AFP ngày 10-4, phát biểu của Thủ tướng Starmer được đưa ra vào cuối chuyến công du ba ngày tới vùng Vịnh, nơi nhà lãnh đạo đã thảo luận với các lãnh đạo khu vực về cách củng cố lệnh ngừng bắn “mong manh” giữa Mỹ và Iran, cũng như giảm thiểu nguy cơ leo thang xung đột lan rộng.
“Điều đó là vì lợi ích của Mỹ, và cũng là vì lợi ích của châu Âu. NATO là một liên minh phòng thủ đã giúp chúng ta an toàn hơn trong nhiều thập kỷ”, ông Starmer nói với truyền thông Anh, thừa nhận các nước châu Âu cần chia sẻ gánh nặng tài chính nhiều hơn.
Tuyên bố này được xem là phản hồi trực tiếp trước các chỉ trích gần đây của ông Trump, người đã nhiều lần đe dọa rút Mỹ khỏi NATO sau khi các đồng minh từ chối tham gia chiến dịch quân sự tại Iran.
Nhà lãnh đạo Anh cho biết ông đã điện đàm với ông Trump vào tối 9-4, trong đó ông đã truyền đạt “quan điểm của khu vực” tới Tổng thống Mỹ, chủ yếu xoay quanh eo biển Hormuz – tuyến vận tải dầu mỏ chiến lược của thế giới, hiện vẫn gần như bị gián đoạn.
Dù Mỹ và Iran đã công bố một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời trong hai tuần vào ngày 7-4, kế hoạch mở lại tuyến hàng hải này đang bị phủ bóng bởi các cuộc không kích của Israel tại Lebanon và những cáo buộc lẫn nhau về việc không tuân thủ thỏa thuận.
“Chúng tôi dành phần lớn thời gian trong cuộc điện đàm để bàn về kế hoạch thực tế cần thiết nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển, cũng như vai trò của Anh trong nỗ lực này”, ông Starmer nói.
Anh hiện thúc đẩy việc thành lập một liên minh gồm hơn 30 quốc gia nhằm triển khai kế hoạch ngoại giao và quân sự, để đảm bảo tàu thuyền có thể đi lại an toàn qua khu vực này.
Bên cạnh đó Thủ tướng Starmer cũng bày tỏ sự thất vọng trước tác động kinh tế từ cuộc xung đột, đặc biệt là giá năng lượng biến động mạnh.
Trong cuộc phỏng vấn trước đó, ông dường như so sánh Tổng thống Mỹ với Tổng thống Nga Vladimir Putin, khi cho rằng các quyết định của hai nhà lãnh đạo này đang khiến chi phí sinh hoạt của người dân và doanh nghiệp tăng cao.
“Tôi thực sự bức xúc khi các gia đình trên khắp nước Anh phải chứng kiến hóa đơn năng lượng tăng giảm thất thường, doanh nghiệp cũng vậy – chỉ vì những hành động của ông Putin hoặc ông Trump”, ông nói.
Ngoài ra ông Starmer cũng đã điện đàm với Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif – quốc gia đăng cai các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran, và cảm ơn Islamabad vì vai trò then chốt trong việc đạt được thỏa thuận đình chiến kéo dài hai tuần.
Ông Ronald Dela Rosa từng là cảnh sát trưởng quốc gia, đứng đầu thực thi chiến dịch chống ma túy dưới thời Tổng thống Rodrigo Duterte.
Hồi tuần trước Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) đã công bố lệnh bắt giữ ông Dela Rosa, cáo buộc ông cùng với ông Duterte và các "đồng phạm" khác phạm tội "tội ác chống lại nhân loại".
Sau lệnh của ICC, cựu tướng cảnh sát người có biệt danh "Đá tảng" đã cố thủ tại trụ sở Thượng viện, đồng thời yêu cầu Tòa án tối cao Philippines ngăn chặn các cơ quan chính phủ bắt giữ ông.
"Bằng hành vi của chính mình, ông ta đã tự đặt mình ra ngoài sự bảo vệ của pháp luật", Tổng biện lý Darlene Berberabe, người có nhiệm vụ đại diện cho Chính phủ Philippines trước Tòa án tối cao, nêu lập luận trong một kiến nghị yêu cầu tòa án bác bỏ đơn của ông Dela Rosa.
"Cho đến khi ông ta tự trình diện trước các cơ quan chức năng hợp pháp, ông ta phải được coi là kẻ trốn truy nã và không được phép tìm kiếm bất kỳ sự cứu trợ nào từ tòa án", bà Berberabe nêu trong tài liệu đề ngày 16-5 nhưng chỉ được công bố cho giới truyền thông ngày 17-5.
Hiện chưa rõ tung tích của ông Dela Rosa sau khi ông này lặng lẽ rời khỏi tòa nhà Thượng viện hôm 14-5, sau khi xảy ra nổ súng tại đây.
Bộ Tư pháp Philippines khẳng định lệnh bắt giữ của ICC sẽ chỉ được thi hành sau khi Tòa án Tối cao giải quyết đơn kháng cáo của ông Dela Rosa. Nhà chức trách chỉ có thể bắt giữ trong trường hợp ông ta tìm cách trốn ra nước ngoài.
Tòa án tối cao Philippines chưa đưa ra bình luận nào ngay lập tức.
Theo Hãng tin Reuters, trong đơn gửi lên Tòa tối cao, ông Dela Rosa cho rằng lệnh bắt giữ của ICC là bất hợp pháp vì Philippines đã rút khỏi hiệp ước thành lập tòa án này vào năm 2019.
Đáp lại, bà Berberabe lập luận rằng việc rút khỏi hiệp ước "không giải phóng một quốc gia thành viên khỏi nghĩa vụ hợp tác trong các thủ tục tố tụng đã được khởi xướng tại ICC".
ICC đã khởi động cuộc điều tra về chiến dịch trấn áp ma túy của Philippines năm 2018 dưới thời ông Duterte. Các tổ chức nhân quyền cáo buộc chiến dịch đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, nhiều người trong số đó là người sử dụng ma túy và những kẻ buôn bán ma túy cấp thấp.
Ông Duterte bị bắt vào tháng 3 năm ngoái, được đưa đến Hà Lan cùng ngày và hiện đang bị giam giữ tại The Hague chờ xét xử.
Sau khi rời ghế cảnh sát trưởng quốc gia, ông Dela Rosa được bầu vào Thượng viện năm 2019 và giữ vững ghế của mình trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ năm ngoái.
Trả lời báo giới khi đang có chuyến công du Hàn Quốc hôm 2.4, ông Macron khẳng định những bình luận của ông Trump là “không lịch thiệp và cũng chẳng đúng chuẩn mực”, sau khi Tổng thống Mỹ nhại giọng và chế nhạo nhà lãnh đạo Pháp, The Guardian đưa tin.
Khi dùng tiệc trưa vào ngày 1.4 tại Washington D.C (Mỹ) cùng các lãnh đạo tôn giáo và quan chức chính phủ, ông Trump đã chỉ trích các đồng minh châu Âu không tham gia cuộc chiến chống Iran.
Khi nêu đích danh đồng minh Pháp, ông Trump đã nhại theo giọng Pháp, nói rằng: “Tôi đã gọi cho Pháp, ông Macron - người bị vợ đối xử cực kỳ tệ bạc - vẫn còn đang hồi phục sau cú đấm vào hàm. Chúng tôi không cần Pháp giúp đối phó Iran, thế nhưng tôi vẫn đề nghị”, ông Trump nói.
Tổng thống Trump dường như ám chỉ đến đoạn video hồi tháng 5.2025, khi phóng viên ghi lại cảnh đệ nhất phu nhân Brigitte dùng tay giữ má của ông Macron và đẩy nhẹ, khi chủ nhân Điện Elysee đang chuẩn bị rời chuyên cơ. Vụ việc khiến ông Macron khựng lại một lúc, rồi mới vẫy tay chào mọi người. Tổng thống Pháp phủ nhận thông tin nội bộ gia đình lục đục, nói rằng đó là trò đùa thường thấy giữa ông và vợ.
“Những bình luận của ông Trump không lịch thiệp và cũng chẳng đúng chuẩn mực, vì vậy tôi sẽ không phản hồi. Điều đó không đáng để tôi phải bận tân trả lời”, ông Macron nói.
Các chính trị gia tại Pháp đã vô cùng phẫn nộ trước những bình luận của ông Trump. Chủ tịch Hạ viện Pháp Yael Barun-Pivet nói rằng: “Chúng ta đang thảo luận về tương lai của thế giới. Ngay lúc này là vấn đề Iran, vốn đang gây ra những hậu quả đến tính mạng của hàng triệu người, nhiều người đang ngã xuống trên chiến trường, vậy mà chúng ta lại có một vị tổng thống đang cười cợt và chế nhạo người khác”.
Ông Manuel Bompard, điều phối viên đến từ đảng cực tả Nước Pháp bất khuất (LFI), cũng lên tiếng bảo vệ ông Macron. “Các vị điều biết tôi bất đồng quan điểm với Tổng thống Macron đến mức nào, thế nhưng việc ông Donald Trump nói về vợ ông Macron theo cách đó là điều không thể chấp nhận được”, ông Bompard nói với Đài BFMTV.
