Trong khi hải quân các nước khác từ bỏ ý tưởng sử dụng chiến hạm chạy bằng năng lượng hạt nhân, Nga đến nay vẫn duy trì một tàu chiến thuộc phân khúc này.
Sau hơn 2 thập niên đại tu và tiêu tốn nhiều tỉ USD, tuần dương hạm hạt nhân Đô đốc Nakhimov, hiện là tàu chiến nổi duy nhất chạy bằng năng lượng hạt nhân ngoài tàu sân bay, đang trên đường hoàn tất giai đoạn thử nghiệm trên biển trước khi được điều động tới Bắc Cực, theo tạp chí Military Watch và trang tin 19fortyfive hôm nay 28.6.
Tại Bắc Cực, con tàu với năng lực vận hành bền bỉ nhờ vào năng lượng hạt nhân đáp ứng được sứ mệnh vô cùng quan trọng: bảo vệ “pháo đài” Severomorsk, nơi hầu hết các tàu ngầm hạt nhân mang theo tên lửa đạn đạo được bố trí. Đô đốc Nakhimov hiện là tàu duy nhất của Nga có thể đảm nhận vai trò này.
Theo sau thông tin trên, vai trò của căn cứ ở Severomorsk lập tức thu hút nhiều sự quan tâm của giới quan sát và phân tích quân sự.
Severomorsk là trụ sở và căn cứ chính thuộc Hạm đội phương Bắc của Nga. Tọa lạc trên bờ đông vịnh Kola, đây là thành phố quân sự khép kín, có nghĩa mọi sự tiếp cận dân sự đều bị hạn chế. Điều này phản ánh tầm quan trọng chiến lược của thành phố, do nơi đây đặt một số cơ sở hải quân quan trọng nhất của Nga, bao gồm sở chỉ huy của Hạm đội phương Bắc.
Dù nằm bên trên Vòng Cực Bắc, Severomorsk không bị đóng băng quanh năm nhờ dòng hải lưu ấm Bắc Đại Tây Dương, cho phép vịnh Kola duy trì hoạt động lưu thông suốt mùa đông.
Lợi thế trên cho phép Hải quân Nga có thể tiếp cận trực tiếp Đại Tây Dương mà không bị hạn chế bởi băng bao phủ, và các tàu chiến nổi như tuần dương hạm Đô đốc Nakhimov gần như có thể đến ngay biển Barents sau khi rời cảng Severomorsk.
Từ bán đảo Kola, các tàu chiến Nga có thể nhanh chóng đến tuyến Greenland – Iceland – Vương quốc Anh, vốn là giao điểm hàng hải quan trọng nối Bắc Cực với Bắc Đại Tây Dương.
Trong thời Chiến tranh lạnh, chiến lược hải quân thời Liên Xô xây dựng kế hoạch triển khai các nhóm tác chiến do tuần dương hạm lớp Kirov dẫn đầu đi qua khu vực này để đối đầu những cụm tác chiến tàu sân bay của NATO.
Severomorsk còn giữ vai trò then chốt trong việc bảo đảm năng lực răn đe hạt nhân trên biển của Nga. Đa số các tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo của nước này được triển khai tại các căn cứ hải quân lân cận, trong khi mọi hoạt động tác chiến đều được điều hành từ Severomorsk.
Căn cứ Severomorsk cũng nằm trên cửa ngõ tiến vào vùng “pháo đài” phòng thủ trên biển Barents, theo đó bảo vệ các tàu ngầm được trang bị tên lửa hạt nhân thông qua các lớp phòng thủ bao gồm tàu ngầm, tàu nổi, lực lượng không – hải, các tổ hợp tên lửa phòng thủ bờ biển và hệ thống phòng không tầm xa.
Mục tiêu của chiến lược phòng thủ là bảo đảm các tàu ngầm hạt nhân chiến lược của Nga có thể sống sót đủ lâu để thực hiện đòn đáp trả hạt nhân trong mọi kịch bản nổ ra xung đột.
Với việc triển khai tàu Đô đốc Nakhimov đến đây, Hải quân Nga muốn tận dụng năng lực phòng không hiện đại, tác chiến chống ngầm và đối hạm của tàu tuần dương hạt nhân cho vai trò nòng cốt trong các nhiệm vụ phòng thủ này.
Chiều 6-4, tức rạng sáng 7-4 (giờ Việt Nam), Tổng thống Mỹ Donald Trump họp báo chia sẻ thông tin về cuộc xung đột quân sự giữa nước này, Israel chống lại Iran.
Đáng chú ý, ông Trump đã thừa nhận Mỹ đang xem xét ý tưởng thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải huyết mạch vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô toàn cầu - sau khi chiến sự kết thúc.
Ông Trump trả lời khi phóng viên đặt câu hỏi về vấn đề này: "Mỹ thu phí à? Tôi thà làm thế còn hơn để (Iran) làm. Tại sao không? Chúng tôi là bên chiến thắng. Chúng tôi đã thắng. Về mặt quân sự, họ đã bị đánh bại. Chúng tôi đã có ý tưởng về việc thu phí, đúng vậy".
Ngoài ra, ông Trump cũng không giấu mong muốn thu về một phần dầu thô của Iran như là "chiến lợi phẩm". Ông lấy ví dụ Mỹ đã mang về hơn 100 triệu thùng dầu từ Venezuela, đem chúng đi tinh chế, xuất bán và thu về số tiền "gấp nhiều, rất nhiều lần chi phí (chiến dịch quân sự hồi tháng 1)".
Ông khẳng định: "Các bạn biết câu nói xưa rồi đấy: 'Chiến lợi phẩm thuộc về người chiến thắng'. Tại sao chúng tôi không áp dụng nó? Đất nước này có lẽ đã không làm vậy trong suốt 100 năm qua".
Ông đặc biệt chê trách việc Mỹ giúp các nước bại trận trong Thế chiến 2 như Nhật Bản và Tây Đức tái thiết "mà không thu lợi là sai lầm lớn".
Cũng trong buổi họp báo, ông Trump đã liên tục nhắc về hạn chót để Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn với Mỹ vào 20h00 ngày 7-4 (giờ Mỹ).
Ông cảnh báo: "Họ có thời hạn đến ngày mai, 20h00 giờ miền Đông. Sau đó, họ sẽ không còn cây cầu nào, không còn nhà máy điện nào. Sẽ là thời kỳ đồ đá".
Ông Trump nhấn mạnh quân đội Mỹ đã lên phương án phá hủy toàn bộ cầu và nhà máy điện của Iran trong vỏn vẹn 4 giờ. Ông cũng kể lại việc đã ra lệnh phá hủy cây cầu lớn nhất Iran chỉ trong 10 phút sau khi được báo cáo rằng phía Iran có vẻ phá vỡ thỏa thuận.
Dù vậy, ông Trump vẫn khẳng định Iran đang là "bên tham gia đàm phán tích cực" và có thiện chí, với Đặc phái viên Steve Witkoff và Phó Tổng thống JD Vance đang trực tiếp đàm phán.
Khi được hỏi về điều kiện cụ thể để Iran đáp ứng hạn chót đàm phán, ông Trump nói: "Chúng tôi phải có một thỏa thuận mà tôi chấp nhận được. Một phần của thỏa thuận đó là giao thông hàng hải tự do đối với dầu mỏ và mọi thứ khác" qua eo biển Hormuz.
Theo Đài CNN ngày 24-6, thợ lặn thuộc lực lượng cảnh sát Ý vừa phát hiện và thu giữ lượng lớn hashish (dạng ma túy cô đặc được chế biến từ nhựa cây cần sa) trị giá hơn nửa triệu USD, được cất giấu trong một hang động tại đảo Ponza.
Nằm ngoài khơi giữa thành phố Rome và Naples, Ponza là hòn đảo lớn nhất quần đảo Pontine và từ lâu đã trở thành điểm trốn nóng yêu thích của giới thượng lưu toàn thế giới.
Giới chức địa phương cho biết đã tịch thu 330 bánh cần sa với tổng khối lượng 40kg từ một hang động có địa hình hiểm trở, chỉ có thể tiếp cận bằng đường biển.
Lực lượng Cảnh sát tài chính Ý phối hợp với Đội tàu chiến số 4 thuộc Cục Khai thác hàng hải Gaeta đã triển khai thợ lặn chuyên nghiệp, vượt qua một đường hầm mới có thể tiếp cận khu vực cất giấu.
Cảnh sát đảo Ponza đã mật phục và theo dõi chặt chẽ cửa hang tại khu vực Chiaia di Luna, nơi nổi tiếng với những vách đá vôi kỳ vĩ.
Cơ quan điều tra nhận định số ma túy này có giá trị ước tính hơn 500.000 USD trên thị trường chợ đen.
Nhóm buôn lậu định đưa số hàng này ra thị trường ngầm nhằm phục vụ khách du lịch trong mùa hè cao điểm, đặc biệt khi kỳ nghỉ lễ kéo dài ba ngày sắp bắt đầu vào cuối tuần này.
Ông Francesco Ambrosino, Thị trưởng đảo Ponza, chia sẻ với truyền thông địa phương rằng chính quyền đang tăng cường giám sát tình trạng buôn lậu và phân phối ma túy trên hòn đảo có diện tích chỉ khoảng 8km².
"Mùa cao điểm du lịch vừa mới bắt đầu. Chúng tôi dự kiến đón khoảng 15.000 khách đến đảo trong dịp lễ Thánh Peter và Paul vào cuối tuần này, trong khi dân số thường trú chỉ khoảng 3.000 người", ông Ambrosino nói với báo La Repubblica.
"Với số người tăng đột biến như vậy, việc kiểm soát hoạt động buôn bán ma túy rõ ràng là một thách thức lớn. Tuy nhiên vụ bắt giữ này cho thấy lực lượng chức năng đang kiểm soát tình hình hiệu quả", ông nhấn mạnh.
Thị trưởng Ambrosino cũng thừa nhận lực lượng an ninh mỏng trên đảo là một trong những nguyên nhân khiến nơi đây trở thành mục tiêu hấp dẫn với những người tìm kiếm cuộc vui tiệc tùng.
Hiện toàn đảo Ponza chỉ có vỏn vẹn năm cảnh sát thường trực, phần lớn thời gian của họ phải dành cho việc điều tiết giao thông tại các bến phà đón khách từ đất liền.
Hãng tin Reuters ngày 24.4 dẫn lời một quan chức Mỹ giấu tên tiết lộ rằng Lầu Năm Góc đã nêu ra phương án đình chỉ trong một email về các cách thức trừng phạt những đồng minh NATO không tham gia vào cuộc chiến Mỹ - Israel chống lại Iran.
Không có điều khoản nào trong hiệp ước NATO cho phép đình chỉ hoặc trục xuất một thành viên của liên minh quân sự hùng mạnh nhất thế giới này, theo AFP.
Trả lời câu hỏi về thông tin từ Reuters, Thư ký báo chí Lầu Năm Góc Kingsley Wilson nói rằng Bộ Chiến tranh Mỹ "sẽ đảm bảo tổng thống có những lựa chọn khả thi để đảm bảo rằng các đồng minh của chúng tôi không còn là hổ giấy nữa mà thay vào đó sẽ làm tròn bổn phận của mình". Bà Wilson không cung cấp thêm chi tiết.
Trong khi đó, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez nhấn mạnh rằng Tây Ban Nha "là một thành viên đáng tin cậy trong NATO" và đang thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ của mình, theo AFP.
"Do đó, tôi hoàn toàn không lo lắng", ông Sanchez nói với các phóng viên trong chuyến thăm Síp để dự hội nghị thượng đỉnh EU. Ông nói thêm: "Chúng tôi không làm việc dựa trên email, chúng tôi làm việc dựa trên các tài liệu chính thức và lập trường mà chính phủ Mỹ đã đưa ra trong trường hợp này".
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần chỉ trích các đồng minh NATO vì từ chối tham gia chiến dịch của Mỹ và Israel chống Iran, nói rằng ông coi đó là sự phản bội.
Một số nước thành viên của NATO như Pháp, Tây Ban Nha và Ý đã không cho phép máy bay quân sự của Mỹ tham gia chiến dịch chống Iran bay qua lãnh thổ hoặc sử dụng các căn cứ của họ.
Việc Washington kỳ vọng các cơ sở và lãnh thổ của các thành viên NATO phải được cung cấp cho Mỹ mà không cần thắc mắc đã làm gia tăng căng thẳng trong liên minh quân sự này.
Thủ tướng Ý Giorgia Meloni nói với các phóng viên ở Síp rằng "NATO phải duy trì sự đoàn kết. Tôi tin rằng đó là một nguồn sức mạnh".
NATO sẽ tổ chức hội nghị thượng đỉnh tiếp theo tại Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 7-8.7.
