Kiều bào trẻ học được từ tiếng Việt nào mới trên hành trình Trại hè Việt Nam?
Trại hè Việt Nam – chương trình thường niên dành cho thanh, thiếu niên kiều bào do Ủy ban Nhà nước về người Việt Nam ở nước ngoài (Bộ Ngoại giao) tổ chức – năm nay thu hút hơn 100 kiều bào từ 32 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Lớn lên trong những nền văn hóa khác nhau, sử dụng nhiều ngôn ngữ khác nhau, nhưng khi trở về Việt Nam, các bạn trẻ vẫn tìm thấy một điểm chung để kết nối: tiếng Việt.
Rời Việt Nam sang Úc khi mới 3 tuổi, Đoàn Phúc Lâm (18 tuổi) từng có nhiều năm không thể bày tỏ hết tình cảm với ông bà chỉ vì vốn tiếng Việt còn hạn chế.
“Hồi còn bé, mình chỉ về thăm ông nội mỗi năm một lần nhưng lại chỉ biết ngồi đó nhìn ông không nói được gì. Đến khoảng 10 tuổi, mình nhận ra không thể cứ như vậy mãi. Dù rất yêu ông, mình vẫn không thể bày tỏ điều đó”, Phúc Lâm chia sẻ với Báo điện tử Tuổi Trẻ.
Từ đó, Phúc Lâm quyết tâm học tiếng Việt nhiều hơn, bắt đầu từ những việc như trò chuyện, nhắn tin với bố mẹ hay đọc báo bằng tiếng Việt.
“Ở Úc, động lực của mình là bà ngoại. Bà không nói được tiếng Anh, vì rất yêu bà, mình phải học để có thể trò chuyện được với bà”, bạn nói.
Xúc động khi nhắc đến những người thân yêu, Phúc Lâm ví tiếng Việt như bộ rễ của một cái cây, nhờ đó mà mỗi người con xa quê vẫn có thể bám chặt vào cội nguồn. Với bạn, Tiếng Việt không chỉ là một ngôn ngữ mà còn là một công cụ để mở rộng trái tim, gắn kết với gia đình và những người xung quanh.
Biết đến 7 ngôn ngữ tiếng Việt, Đức, Anh, Ba Lan, Pháp, Latin và tiếng Trung, song Nguyễn Thảo Linh (21 tuổi, Việt kiều Đức) vẫn dành một vị trí đặc biệt cho tiếng Việt – ngôn ngữ đầu đời.
Là cháu một giáo sư sử học, bố là giáo sư toán và vật lý, mẹ từng công tác trong ngành ngoại giao, Thảo Linh lớn lên cùng những câu chuyện về lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam. Chính môi trường gia đình đã nuôi dưỡng trong cô tình yêu với tiếng Việt từ khi còn nhỏ.
Sống ở Đức nhưng tiếng Việt vẫn là ngôn ngữ giao tiếp của cả gia đình và cũng là cầu nối để Linh gắn kết với cộng đồng người Việt ở sở tại. Vì vậy, dù sinh ra và lớn lên ở trời Âu, bạn vẫn luôn cảm thấy gần gũi với Việt Nam.
Mỗi điểm đến của Trại hè Việt Nam cũng trở thành một “lớp học tiếng Việt” đặc biệt với các bạn trẻ kiều bào. Các bạn học từ chính những trải nghiệm, câu chuyện và con người mình gặp ở những nơi đã đi qua.
Sau 14 ngày tham gia Trại hè Việt Nam, vốn từ tiếng Việt của Mai Hải Khôi (18 tuổi, kiều bào Ba Lan) phong phú hơn rất nhiều, đặc biệt những từ vựng về khoa học.
Nhớ nhất từ “hành tinh” học được trong chuyến thăm quan Trung tâm Khám phá khoa học Quy Nhơn, Khôi cho biết do niềm say mê dành cho vũ trụ nên “từ này gợi lên cảm giác Trái đất thực sự là mái nhà chung của tất cả mọi người”.
Còn với Phúc Lâm, Trại hè Việt Nam giúp bạn hiểu sâu sắc hơn ý nghĩa của từ “đồng bào”.
“Trước đây, mình chỉ hiểu đồng bào là những người cùng một dân tộc. Nhưng khi về Việt Nam, mình hiểu thêm rằng đồng bào là một khái niệm lớn hơn, là sự gắn kết sâu sắc giữa những người có chung cội nguồn”, Phúc Lâm nói.
Hay với Nguyễn Quỳnh Gia Nghi (19 tuổi, Việt kiều Malaysia), chuyến thăm quê Bác ở Nghệ An đã giúp bạn hiểu hơn ý nghĩa của từ “quê hương”.
“Qua những câu chuyện kể về Bác Hồ, mình hiểu rằng quê hương là nhà, là nơi luôn chờ đợi mỗi người trong chúng ta trở về”, Nghi nói.
Tiếng Việt cũng giúp các bạn trẻ nhanh chóng kết nối và mở lòng với nhau. Các bạn giúp nhau sửa cách phát âm, giải thích từ mới để thêm tự tin trò chuyện bằng tiếng mẹ đẻ.
Tinh thần ấy được lan tỏa trên sân khấu Gala tiếng Việt với các tiết mục như Hào khí Việt Nam, Việt Nam ơi, hoạt cảnh Chuyến bay Trại hè Việt Nam hay phần kể chuyện xúc động về cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Với Phạm Hải Dương (20 tuổi, kiều bào từ Đài Loan), trại hè là cơ hội để thỏa “cơn thèm” nói tiếng Việt, bởi ở nơi xứ người, bạn chủ yếu sử dụng tiếng Anh và tiếng Trung.
“Gala tiếng Việt là cơ hội rất tốt để kết nối với nhau. Trước đây mình là người hay ngại ngùng, nhưng sau khi tham gia chương trình và cùng các bạn luyện tập, biểu diễn, mình tự tin hơn và gắn kết với các bạn hơn rất nhiều”, Hải Dương chia sẻ.
Tình yêu với tiếng Việt đã thôi thúc Phúc Lâm tích cực tham gia nghiên cứu và tổ chức các hoạt động quảng bá văn hóa Việt Nam tại Úc.
Lâm đã đưa áo dài, múa lân và ẩm thực Việt Nam đến với hơn 800 học sinh, góp phần giới thiệu hình ảnh Việt Nam trong môi trường học đường ở Úc. Ngoài ra, truyện ngắn 6.000 từ về hành trình gìn giữ tiếng Việt và bản sắc Việt của Phúc Lâm cũng được Bộ Giáo dục bang New South Wales ghi nhận.
Trại hè Việt Nam đã mở ra trong Lâm những suy nghĩ mới về cách tiếp tục lan tỏa lịch sử và văn hóa dân tộc. Những lần ghé thăm các “địa chỉ đỏ” để tưởng nhớ, tri ân sự hy sinh của các anh hùng liệt sĩ đã truyền cảm hứng cho Lâm tìm ra hướng kể chuyện Việt Nam sao cho chạm được đến trái tim của bạn bè quốc tế.
Trong khi đó, Thảo Linh lại tâm sự về mong muốn được trở về Việt Nam học tập ngắn hạn để có nhiều thời gian gắn kết thêm với quê hương.
“Mọi người khá ngạc nhiên khi mình hỏi về việc học đại học tại Việt Nam trong khoảng 6 tháng đến 1 năm, vì thường thì sinh viên Việt Nam hỏi về cơ hội ra nước ngoài, còn mình lại muốn làm điều ngược lại. Dù chưa thể về học vào lúc này, mình luôn nghĩ đến ngày được quay trở về Việt Nam, bởi mình thật sự rất mong muốn được sống và học tập ở đây”, Linh nói.
Còn với Hải Dương, bạn tin rằng mỗi người Việt Nam ở nước ngoài đều nên mang trong mình tinh thần hướng về quê hương, dù đóng góp trực tiếp hay gián tiếp. Với cá nhân mình, Dương ấp ủ mong có thể mở một công ty tại Đài Loan có liên kết với Việt Nam để góp phần cho sự phát triển của quê hương.
Các bạn trẻ có dịp được thăm và giao lưu võ thuật cổ truyền Tây Sơn tại chùa Long Phước (tỉnh Gia Lai) – nơi lưu giữ những pho sách võ thuật cổ và đào tạo nên nhiều thế hệ võ sư xuất sắc – Ảnh: THANH HIỀN
Hơn 400 bức ảnh là “gia tài” Phạm Hải Dương (bên trái) mang về sau Trại hè Việt Nam. Còn với Mai Hải Khôi (kiều bào Ba Lan), bạn say mê ghi lại hình ảnh các kiến trúc đặc sắc ở mọi điểm đến – Ảnh: THANH HIỀN
Trước khi điều hành doanh nghiệp, Hà Văn Tuyển có nhiều năm làm hướng dẫn viên du lịch trong và ngoài nước. Những chuyến đi xuyên Việt và Quốc tế liên tục giúp anh tích lũy kiến thức về thị trường, khách hàng và đặc thù ngành dịch vụ. Sau đó, anh tiếp tục thử sức ở nhiều vai trò như MC, bầu show, điều hành tour và tổ chức sự kiện.
Theo vị CEO, yếu tố quyết định thành công trong ngành không chỉ là sự chăm chỉ mà còn là khả năng thấu hiểu khách hàng, quản trị con người và xử lý tình huống trong môi trường áp lực cao. Anh xem những năm làm nghề trực tiếp là nền tảng để hình thành tư duy lãnh đạo và cách xây dựng dịch vụ hướng đến trải nghiệm khách hàng.
Xây dựng Ocean Group từ giai đoạn khó khăn
Sau nhiều năm tích lũy kinh nghiệm, ông Hà Văn Tuyển khởi nghiệp trong lĩnh vực mình am hiểu nhất. Những ngày đầu của Ocean Group đối mặt với nhiều thách thức: Nguồn lực hạn chế, nhân sự ít, thương hiệu mới và cạnh tranh gay gắt. Có thời điểm, người sáng lập phải cùng lúc tìm kiếm khách hàng, xây dựng nội dung, kịch bản chương trình, trực tiếp điều hành và xử lý các vấn đề phát sinh.
Từng bước vượt qua khó khăn, Ocean Group mở rộng quy mô hoạt động, hoàn thiện hệ sinh thái đồng bộ chuyên nghiệp về tổ chức sự kiện, Team Building, du lịch MICE, truyền thông doanh nghiệp và các giải pháp kết nối thương hiệu. Theo ông Hà Văn Tuyển, sự phát triển của doanh nghiệp không chỉ được đo bằng doanh thu hay quy mô mà còn nằm ở giá trị mang lại cho khách hàng và cộng đồng.
Mục tiêu Top 10 là chiến lược dài hạn
Khi nói về mục tiêu đưa Ocean Group vào Top 10 doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam trong lĩnh vực Event, Team Building, MICE và truyền thông, ông Hà Văn Tuyển cho rằng đây không phải khẩu hiệu truyền thông mà là chiến lược phát triển dài hạn.
Theo ông, nhu cầu xây dựng thương hiệu, phát triển văn hóa doanh nghiệp và nâng cao trải nghiệm khách hàng đang tạo ra cơ hội lớn cho ngành. Tuy nhiên, cơ hội chỉ dành cho những đơn vị có năng lực chuyên môn, hệ thống quản trị hiệu quả và đổi mới, sáng tạo liên tục. Vì vậy, mục tiêu Top 10 không đơn thuần là thứ hạng, mà là quá trình nâng chất doanh nghiệp ở mọi khía cạnh.
Ba trụ cột phát triển
Để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng, Ocean Group tập trung vào ba trụ cột chính: Con người, công nghệ và chất lượng dịch vụ.
1. Con người: nguồn nhân lực được xem là tài sản quan trọng nhất của doanh nghiệp dịch vụ. Công ty chú trọng đào tạo chuyên môn, phát triển tư duy phục vụ khách hàng và xây dựng văn hóa doanh nghiệp.
2. Công nghệ: Ocean Group từng bước ứng dụng công nghệ vào quản lý vận hành, chăm sóc khách hàng và tổ chức chương trình nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động.
3. Chất lượng dịch vụ: Doanh nghiệp ưu tiên tạo ra các sản phẩm có giá trị thực tế thay vì chạy theo xu hướng ngắn hạn. Theo ông Hà Văn Tuyển, điều khách hàng ghi nhớ không chỉ là địa điểm tổ chức mà còn là cảm xúc và trải nghiệm nhận được từ chương trình.
Kỳ vọng nâng tầm MICE Việt Nam
Không chỉ hướng đến sự phát triển của Ocean Group, Hà Văn Tuyển còn kỳ vọng góp phần nâng cao vị thế ngành Event và MICE Việt Nam. Theo anh, Việt Nam sở hữu nhiều lợi thế để trở thành điểm đến hàng đầu khu vực cho các chương trình hội nghị, hội thảo và du lịch kết hợp sự kiện, nhờ hạ tầng du lịch ngày càng hoàn thiện cùng các điểm đến nổi tiếng như Hạ Long, Đà Nẵng, Nha Trang hay Phú Quốc.
Một cụ ông 85 tuổi tại thành phố Tế Nam (tỉnh Sơn Đông, Trung Quốc) đã nhiều lần tìm đến cảnh sát để cầu cứu vì liên tục bị vợ bạo hành. Sau gần nửa năm hòa giải bất thành, cuộc hôn nhân kéo dài gần 60 năm của hai người cuối cùng cũng khép lại.
Điều khiến nhiều người xúc động là việc đầu tiên cụ ông làm sau khi ly hôn là mua kẹo mang tới đồn cảnh sát để chia sẻ niềm vui với cán bộ đã giúp mình giải thoát khỏi cuộc sống đầy đau khổ.
Được biết, cụ ông họ Triệu kết hôn đã gần 60 năm và có 4 người con. Trong thời gian chung sống, ông nhiều lần bị vợ đánh mắng, thậm chí có lúc bị thương đến mức không thể xuống giường nhưng vẫn lựa chọn im lặng, trang QQ đưa tin.
Khi còn trẻ, ông lo sợ ly hôn sẽ ảnh hưởng đến danh dự, đồng thời nghĩ đến việc nuôi dưỡng các con nên cố gắng nhẫn nhịn. Khi các con trưởng thành, lập gia đình và ra ở riêng, tình trạng căng thẳng trong gia đình vẫn không được cải thiện.
Theo truyền thông địa phương, trong vòng 6 tháng, cụ ông họ Triệu đã 3 lần đến đồn cảnh sát trình báo về việc bị vợ bạo hành.
Lần đầu tiên tiếp nhận vụ việc, cảnh sát khu vực không khỏi ngạc nhiên khi nghe một người đàn ông ngoài 80 tuổi xin được hỗ trợ ly hôn vì thường xuyên bị vợ đánh đập, chửi mắng.
Trong quá trình làm việc, cụ Triệu cho biết người vợ đã ngoài 80 tuổi có tính khí nóng nảy, thường xuyên lớn tiếng quát mắng và sử dụng bạo lực với chồng. Theo lời kể của ông, tình trạng này đã kéo dài suốt nhiều năm.
Sau khi nắm bắt sự việc, cảnh sát đã mời các con của hai cụ đến làm việc. Các con đều xác nhận những gì cha mình phản ánh là đúng. Dù vậy, họ vẫn mong cha mẹ có thể tiếp tục chung sống vì đều đã ở tuổi xế chiều.
Để giảm căng thẳng, lực lượng chức năng còn đề nghị cụ Triệu tạm thời chuyển đến sống cùng con gái, đồng thời để các con khuyên nhủ mẹ thay đổi cách cư xử. Tuy nhiên, giải pháp này không mang lại hiệu quả.
Hơn một tháng sau, cụ Triệu tiếp tục tìm đến đồn công an vì tình trạng bạo hành vẫn tái diễn. Quyết định đến tận nhà tìm hiểu, cảnh sát chứng kiến cảnh cụ bà liên tục chửi mắng chồng ngay trước mặt các con. Trong lúc lực lượng chức năng đang cố gắng hòa giải, cụ bà bất ngờ cầm chổi lao tới đánh cụ Triệu. Cảnh sát cùng các con phải lập tức can ngăn. Dù được khuyên giải suốt nhiều giờ, người phụ nữ này vẫn không thay đổi thái độ hay thể hiện sự hối lỗi.
Hai tháng sau, cụ Triệu lần thứ ba xuất hiện tại đồn công an. Lúc này, cụ vừa trải qua một cơn đột quỵ và mới xuất viện. Theo lời cụ ông, trong thời gian điều trị, vợ không những không chăm sóc mà còn đến bệnh viện gây chuyện, khiến ông hoàn toàn suy sụp.
Cụ Triệu cho biết sau lần bệnh nặng, ông nhận ra quãng thời gian còn lại của cuộc đời không còn nhiều. Ông không muốn tiếp tục sống trong cảnh bị bạo hành và tha thiết mong được chấm dứt cuộc hôn nhân kéo dài gần 60 năm.
Trước hoàn cảnh của cụ ông, cảnh sát đã một lần nữa triệu tập cụ bà cùng các con đến làm việc. Sau quá trình xem xét và hòa giải kéo dài gần nửa năm lực lượng chức năng nhận thấy mâu thuẫn không thể tiếp tục giải quyết bằng hòa giải, đồng thời tôn trọng mong muốn của ông nên hỗ trợ ông thực hiện thủ tục ly hôn. Cuối cùng, dưới sự chứng kiến của các con, hai cụ đã hoàn tất thủ tục ly hôn.
Điều khiến mọi người xúc động nhất là ngay sau khi ly hôn, cụ Triệu đã mua một gói kẹo mừng mang tới đồn cảnh sát.
Sau gần 60 năm chờ đợi, những viên kẹo của ông Triệu không chỉ là lời cảm ơn gửi tới cảnh sát, mà còn là lời nhắc rằng: ai cũng có quyền lựa chọn một cuộc sống bình yên, kể cả khi đã bước sang tuổi xế chiều.
Tuổi Trẻ Online đã có cuộc trò chuyện với anh Đoàn Ngọc Hưng - nhà hoạch định tài chính cá nhân theo tiêu chuẩn CFP (Mỹ) - về những giải pháp hữu ích thoát nợ "app đen".
* Hiện nay nhiều bạn trẻ sa vào bẫy vay "app đen" và gánh nợ hàng trăm triệu đồng dù lương không cao. Đâu là nguyên nhân khiến họ dễ rơi vào vòng xoáy này?
- Vấn đề này là từ sự kết hợp của ba yếu tố.
Thứ nhất là khoảng cách giữa thu nhập và kỳ vọng sống. Nhiều bạn trẻ sống trong môi trường mà việc sở hữu điện thoại mới, du lịch, ăn uống, mua sắm hay thể hiện hình ảnh cá nhân trên mạng xã hội rất phổ biến. Khi thu nhập chưa đủ để đáp ứng những kỳ vọng đó, vay tiền là cách để thỏa mãn trước mắt và trả dần sau.
Thứ hai là thiếu kiến thức và kỹ năng quản lý tài chính cá nhân. Nhiều người biết cách kiếm tiền nhưng chưa học cách quản lý dòng tiền, xây dựng quỹ dự phòng hay đánh giá rủi ro của các khoản vay. Khi gặp biến cố như mất việc, thu nhập giảm hoặc phát sinh chi phí đột xuất thì gần như không có vùng đệm tài chính.
Thứ ba là sự tiện lợi quá mức của các ứng dụng vay. Thủ tục đơn giản, nhanh gọn là có thể nhận tiền, trong khi người vay không đọc kỹ lãi suất, phí phạt và các điều khoản liên quan.
* Dấu hiệu nào cho biết đã vay vượt khả năng tài chính và cần dừng lại ngay để tránh lãi chồng lãi, thưa anh?
- Người trẻ có thể đánh giá mức độ an toàn của khoản vay bằng cách xem tỉ lệ trả nợ trên phần thu nhập còn lại sau khi trừ các chi phí sinh hoạt thiết yếu hằng tháng.
Tôi thường chia thành 4 ngưỡng.
Ngưỡng thứ nhất là an toàn. Khi số tiền trả nợ hằng tháng chỉ chiếm dưới 50% phần thặng dư, người vay vẫn còn dư địa để tiết kiệm, dự phòng và ứng phó với những biến cố bất ngờ.
Ngưỡng thứ hai là cảnh báo. Khi khoản trả nợ vượt quá 50% phần thặng dư, đó là dấu hiệu cần bắt đầu điều chỉnh. Lúc này chỉ cần thu nhập giảm hoặc phát sinh một khoản chi ngoài kế hoạch là áp lực tài chính sẽ tăng lên đáng kể.
Ngưỡng thứ ba là không an toàn. Đó là khi toàn bộ thu nhập gần như chỉ vừa đủ để trang trải các chi phí sinh hoạt cơ bản và trả nợ. Người vay không còn khả năng tích lũy, không có quỹ dự phòng và rất dễ gặp khó khăn nếu xảy ra biến cố về công việc hoặc sức khỏe.
Ngưỡng thứ tư là vùng nguy hiểm. Khi thu nhập không còn đủ để chi trả cả nhu cầu thiết yếu lẫn nghĩa vụ nợ, người vay bắt đầu phải vay khoản mới để trả khoản cũ.
Càng nhận diện được mình đang ở ngưỡng nào sớm bao nhiêu thì khả năng kiểm soát và thoát khỏi áp lực nợ nần sẽ càng cao bấy nhiêu.
* Anh có lời khuyên nào để người trẻ nhận ra sớm rằng mình đã tới ngưỡng phải dừng lại, thay vì cố gồng?
- Người trẻ không nên đợi đến khi rơi vào vùng nguy hiểm mới xử lý. Ngay khi nhận thấy mình đã chạm đến ngưỡng không an toàn, tức là thu nhập hằng tháng chỉ vừa đủ để trang trải các chi phí sinh hoạt thiết yếu và trả nợ, thì đó đã là thời điểm cần dừng lại.
Dừng lại ở đây là dừng vay thêm, dừng những quyết định chi tiêu vượt khả năng tài chính và nghiêm túc nhìn lại tình trạng dòng tiền.
Lúc này, ưu tiên nhất là tìm cách kéo mình trở lại vùng an toàn thông qua việc điều chỉnh lối sống, cắt giảm các khoản chi chưa thật cần thiết và thêm thu nhập nếu có thể.
Nhiều người nghĩ chỉ cần cố thêm một chút là sẽ vượt qua. Nhưng khi đã vượt ngưỡng an toàn, việc vay thêm thường chỉ trì hoãn vấn đề. Càng chậm hành động, nguy cơ nợ chồng nợ càng cao và chi phí để thoát khỏi nó càng lớn.
* Người trẻ nên xử lý nợ theo lộ trình như thế nào để có thể thoát và dứt điểm, thay vì vay chỗ này đắp chỗ kia?
- Đầu tiên cần dừng ngay việc vay thêm app mới để trả những khoản cũ.
Bước tiếp theo là hãy thống kê đầy đủ tất cả các khoản nợ hiện có, bao gồm số tiền gốc, lãi suất, thời hạn thanh toán và số tiền phải trả hằng tháng. Nhiều người đang nợ nhưng lại không biết chính xác mình nợ bao nhiêu.
Kế đến là rà soát lại toàn bộ dòng tiền cá nhân, cắt giảm những khoản chi chưa thực sự cần thiết và xác định khả năng trả nợ thực tế mỗi tháng.
Sau đó nên ưu tiên xử lý các khoản nợ có lãi suất cao nhất trước, đặc biệt là các khoản vay "app đen". Song song là tìm cách thêm thu nhập để tạo nguồn lực trả nợ.
