Theo báo New York Times, kết quả cuộc tranh cãi hoàn toàn có thể định hướng lại cách phát triển của ngành AI, thậm chí cả ngành phần mềm trong nhiều năm tới.
Trọng tâm tranh luận là mô hình AI mã nguồn mở. Đây là các mô hình được nhà phát triển công khai trọng số, tức toàn bộ kho kiến thức mô hình đã học được, để ai cũng tải về được. Chỉ cần phần cứng phù hợp, người dùng toàn quyền vận hành và tùy biến mà không phải trả phí bản quyền cho bên tạo ra mô hình gốc.
Trái với mô hình mở, mô hình đóng được nhà sản xuất bảo mật kho kiến thức, không thể tải về và cách duy nhất để vận hành là qua dịch vụ của hãng – dù miễn phí hay có phí. Hình thức này phổ biến hơn ở phương Tây, với những cái tên sừng sỏ như GPT (OpenAI), Claude (Anthropic), Gemini (Google).
Ngược lại, hầu hết startup AI Trung Quốc: DeepSeek, Qwen (Alibaba), GLM (Z.ai), Kimi (Moonshot AI) đều là mô hình mở.
Phương Tây giờ chỉ còn vài cái tên tiêu biểu như Gemma (Google), sau khi Meta rẽ hướng đóng với Llama.
Đà vươn lên của Trung Quốc trong AI được xem là nguyên nhân trực tiếp châm ngòi tranh cãi.
Chỉ trong một năm, nhờ chia sẻ kinh nghiệm công khai, các phòng lab Trung Quốc đã cho ra những mô hình tiệm cận năng lực mô hình đóng hàng đầu từ Mỹ, giá lại thấp hơn nhiều lần dù hiệu năng thua đôi chút.
Riêng với công việc cần bảo mật, mô hình mở có ưu thế tuyệt đối khi chạy hoàn toàn trên máy người dùng, không có dữ liệu nào chảy ra internet hay đến tay bên thứ ba.
Đối mặt sự “phà hơi nóng” trên, OpenAI và Anthropic cáo buộc các công ty Trung Quốc “chưng cất” (distilling) trái phép hệ thống của mình, tức dùng dữ liệu đầu ra của một mô hình có sẵn để huấn luyện mô hình mới.
New York Times dẫn nhiều nguồn thạo tin khẳng định hai công ty đang ráo riết vận động hành lang tại Washington nhằm siết các mô hình mở của Trung Quốc.
Trước lo ngại các mô hình mở bị siết truy cập, ngày 24-7, CEO Nvidia Jensen Huang – người chưa từng đăng bài viết nào trên X trong đời – đã phá vỡ sự im lặng và đăng: “Thế giới cần cả mô hình AI tiên phong (frontier) ở cả dạng đóng lẫn dạng mở”.
Chỉ 9 phút sau, CEO Microsoft Satya Nadella hưởng ứng, cho rằng mã nguồn mở là yếu tố thiết yếu cho một hệ sinh thái AI lành mạnh. Cả hai cùng ký bức thư chung kêu gọi Washington không áp đặt “các hạn chế quá sớm” lên những mô hình có thể tải về.
Theo CNBC, 25 công ty đã ký tên, trong đó có Meta, IBM, Palantir, Hugging Face, Mozilla và Linux Foundation, nhưng vắng OpenAI, Anthropic và Amazon.
Nhiều tên tuổi lớn nhanh chóng nối gót. CEO SpaceX Elon Musk tuyên bố ông Huang “nói đúng”. CEO Meta Mark Zuckerberg gọi mã nguồn mở là “lực lượng tích cực và quan trọng”. Ngày 25-7, CEO Google Sundar Pichai cho biết công ty ông hưởng lợi từ mã nguồn mở suốt thời gian dài và cũng đã ký vào thư.
Trước đó ngày 22-7, gần 200 startup tự gọi là “Hiệp hội Công ty công nghệ nhỏ” (Little Tech Association) gửi thư đề nghị chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump không hạn chế tiếp cận mô hình Trung Quốc. Họ lo ngại siết mã nguồn mở sẽ càng củng cố vị thế các ông lớn đi trước, buộc startup AI phải bắt đầu lại từ đầu.
Bên kia chiến tuyến, OpenAI và Anthropic kiên định quan điểm một số mô hình AI quá nguy hiểm để phát triển công khai và cần được kiểm soát chặt vì lý do an toàn.
CEO Anthropic Dario Amodei lập luận mô hình mở khó giữ an toàn hơn vì một khi trọng số đã phát hành, nhà phát triển mất luôn khả năng thu hồi quyền truy cập, cập nhật rào chắn an toàn hay ngăn lạm dụng.
Giám đốc chính sách công của Anthropic, bà Sarah Heck, viết trên X rằng chưng cất bất chính là hành vi trộm cắp tài sản trí tuệ và tình báo công nghiệp, phục vụ năng lực quân sự của đối phương.
Trong khi đó OpenAI nói với Axios rằng họ xem mã nguồn mở là một phần của việc dân chủ hóa khả năng tiếp cận, nhưng phải nằm trong một khuôn khổ quốc gia. Công ty này cho rằng bước tiến của các mô hình mở Trung Quốc “không phải lý lẽ chống lại tính mở”.
Trên bề mặt công khai, CEO OpenAI Sam Altman ủng hộ mã nguồn mở, nhưng các đồng minh trong công ty vẫn âm thầm vận động siết chặt quy định.
Washington đã bị lôi vào cuộc. Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent ngày 22-7 nói chính quyền đã tính đến chuyện trừng phạt các công ty Trung Quốc lấy tài sản trí tuệ của doanh nghiệp Mỹ, rằng “mở” không có nghĩa là được tự do khai thác tài sản trí tuệ Mỹ.
Cùng ngày, cố vấn khoa học và công nghệ của ông Trump, ông Michael Kratsios, cho rằng chưng cất công nghiệp quy mô lớn và che giấu nhằm đánh cắp công nghệ Mỹ là không thể chấp nhận.
Các nhà nghiên cứu tại Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc vừa công bố một loại pin thể rắn mới hứa hẹn sẽ cách mạng hóa ngành công nghiệp xe điện. Loại pin lithium-kim loại này không chỉ có mật độ năng lượng cao mà còn có khả năng sạc siêu nhanh - một yếu tố mà ngành công nghiệp xe điện toàn cầu theo đuổi trong nhiều năm.
Theo nghiên cứu được đăng tải, nguyên mẫu pin mới đạt mật độ năng lượng lên tới 451,5 Wh/kg và duy trì hiệu suất ổn định trong 700 chu kỳ sạc. Thời gian sạc và xả chỉ mất khoảng 3 phút. Nếu được thương mại hóa thành công, công nghệ này sẽ tạo ra một bước tiến lớn so với các loại pin hiện tại.
Hiện nay, hầu hết xe điện phổ thông từ các nhà sản xuất Mỹ và châu Âu vẫn phải tuân thủ giới hạn sạc nhanh khá thận trọng, thường mất từ 20 đến 40 phút để sạc hiệu quả. Trong khi đó, các nhà sản xuất ô tô và công ty sản xuất pin tại Trung Quốc đang nhanh chóng phát triển công nghệ sạc siêu nhanh. Đặc biệt, các công ty như BYD, CATL và Ganfeng Lithium đang tích cực theo đuổi kiến trúc pin thể rắn với khả năng sạc nhanh và mật độ năng lượng cao hơn nhằm định hình lại ngành công nghiệp pin toàn cầu.
Bước đột phá về pin thể rắn của Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh các nhà sản xuất ô tô phương Tây đang tăng cường hợp tác với các công ty Trung Quốc để duy trì khả năng cạnh tranh trong công nghệ xe điện. Mới đây, Stellantis đã mở rộng hợp tác với Dongfeng Motor Corporation của Trung Quốc thông qua một thỏa thuận trị giá 1,17 tỉ EUR, bao gồm sản xuất xe và hợp tác kỹ thuật. Volkswagen cũng đã hợp tác với các công ty khởi nghiệp xe điện Trung Quốc như Xpeng.
Tuy nhiên, mật độ năng lượng cao cũng tiềm ẩn rủi ro về an toàn. Các loại pin siêu đậm đặc có thể gây ra nguy cơ cháy lớn hơn nếu bị quá nhiệt. Mặc dù các nhà nghiên cứu khẳng định rằng pin của họ đã vượt qua các thử nghiệm an toàn, nhưng độ tin cậy trong thực tế sử dụng vẫn là một câu hỏi lớn.
Việc thương mại hóa công nghệ pin thể rắn có thể mất nhiều năm do các yêu cầu phức tạp về sản xuất, kiểm định độ bền và chứng nhận an toàn. Nhiều công ty sản xuất pin hiện đặt mục tiêu thương mại hóa vào khoảng năm 2026 đến 2028. Trong thời gian chờ đợi, pin lithium sắt photphat (LFP) truyền thống vẫn sẽ chiếm ưu thế nhờ chi phí thấp và độ tin cậy đã được chứng minh.
Đã bao giờ bạn tự hỏi tại sao mình lại mua những món đồ hoàn toàn không có trong danh sách khi bước vào siêu thị? Câu trả lời có thể nằm ở chính những chiếc camera an ninh đang âm thầm quan sát bạn từ phía trên trần nhà.
Theo đó, trong cuộc đua tăng doanh thu, các nhà bán lẻ hiện nay không còn chỉ dựa vào linh cảm. Họ đang sử dụng một 'vũ khí' vô cùng lợi hại, đó là hệ thống camera an ninh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Thay vì chỉ ghi lại hình ảnh để đề phòng mất trộm, những chiếc camera này giờ đây đóng vai trò như những chuyên gia phân tích tâm lý và hành vi khách hàng theo thời gian thực.
Bằng cách theo dõi luồng di chuyển của khách hàng, AI có thể tạo ra các 'bản đồ nhiệt' (heat map) chỉ ra đâu là khu vực thu hút nhiều người qua lại nhất. Nếu bạn thấy một gian hàng khuyến mãi xuất hiện ngay trên lối đi quen thuộc của mình đến quầy thanh toán, đó không phải là ngẫu nhiên. Đó là kết quả của việc AI đã tư vấn cho nhà quản lý vị trí 'vàng' để tối đa hóa khả năng khách hàng sẽ bỏ thêm sản phẩm vào giỏ.
Công nghệ này còn mang lại lợi ích thực tế cho người tiêu dùng. AI có thể đếm số người đang xếp hàng để cảnh báo quản lý mở thêm quầy thanh toán, giúp giảm thời gian chờ đợi. Tại các chuỗi lớn như Adidas, việc kết hợp dữ liệu camera với doanh thu tại quầy giúp họ tính toán chính xác tỷ lệ chuyển đổi và điều chỉnh chiến dịch marketing cho từng thị trường cụ thể.
Tất nhiên, nhiệm vụ chống trộm vẫn được ưu tiên. Tuy nhiên, thay vì cần nhân viên ngồi dán mắt vào màn hình, AI sẽ tự động nhận diện các hành vi bất thường và cảnh báo ngay lập tức. Thậm chí, công nghệ này còn giúp theo dõi kệ hàng; nếu một món đồ sắp hết, hệ thống sẽ tự báo để nhân viên bổ sung, đảm bảo bạn luôn tìm thấy thứ mình cần.
Với thị trường phân tích video dự kiến đạt gần 38 tỉ USD vào năm 2030, có thể khẳng định những 'con mắt' trên trần nhà sẽ ngày càng thông minh hơn. Chúng không chỉ bảo vệ hàng hóa mà còn đang định hình lại hoàn toàn cách chúng ta mua sắm trong tương lai.
Trong nhiều năm qua, người dùng đã sử dụng ổ SSD gắn ngoài để sao lưu tất cả các tệp, tài liệu, ảnh và video quan trọng. Mặc dù SSD không phải là hình thức lưu trữ rẻ nhất, nhưng với tốc độ nhanh, khả năng chống chịu tốt và kích thước nhỏ gọn, nó rất tiện lợi. Tuy nhiên, DVD lại đang trở lại thành phương tiện sao lưu dự phòng trong bối cảnh SSD không hoàn toàn là giải pháp tin cậy.
Theo đánh giá, mặc dù ổ SSD có tuổi thọ cao hơn so với USB hay thẻ nhớ SD, nhưng chúng vẫn không phải là giải pháp lưu trữ hoàn hảo. Lý do vì các ô nhớ NAND trong ổ SSD có tuổi thọ hữu hạn và nếu không được cấp nguồn thường xuyên, chúng có thể ngừng hoạt động mà không có dấu hiệu báo trước. Nhưng với DVD, mọi thứ lại khác.
So với nhiều thiết bị lưu trữ hiện đại, DVD mang đến sự ổn định cao nhờ không phụ thuộc vào nguồn điện để duy trì dữ liệu. Hơn nữa, việc sao lưu dữ liệu qua DVD trở nên an toàn hơn khi hạn chế nguy cơ nhiễm mã độc hoặc bị xóa nhầm.
Dưới đây là một số ưu điểm khiến DVD được nhiều người dùng lựa chọn trở lại cho nhu cầu sao lưu dữ liệu.
