Những ngày tháng 7 tri ân, chúng tôi tìm về ngôi nhà nhỏ của ông Lữ Tấn Xa ở thôn Hiền Lương (xã Bình Giang, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam cũ; nay là xã Thăng An, thành phố Đà Nẵng).
Trong căn nhà đơn sơ, người cựu chiến binh đã bước sang tuổi 96 vẫn sống bình dị như bao nông dân miền quê. Ít ai biết phía sau vóc người nhỏ bé, mái tóc bạc trắng ấy là cả một cuộc đời trận mạc với hơn 40 trận đánh lớn, nhiều lần đối mặt với lằn ranh sinh tử và lập nên những chiến công vang dội trên chiến trường Liên khu 5.
Ngồi bên ấm trà nóng, ông chỉ cười hiền khi được hỏi về những chiến công năm cũ. “Tôi lớn lên khi quê hương chìm trong khói lửa. Thấy giặc tàn phá làng xóm thì đi theo cách mạng thôi…”, ông Xa nhẹ nhàng nói.
Câu trả lời mộc mạc ấy trái ngược hoàn toàn với những gì ông đã trải qua. Càng trò chuyện, những ký ức chiến tranh hiện lên càng khiến người nghe hình dung rõ hơn về một thời bom đạn khốc liệt.
Sinh năm 1930, đến ngày 1.1.1948, chàng trai Lữ Tấn Xa vừa tròn 18 tuổi háo hức lên đường nhập ngũ. Thế nhưng, ước mơ cầm súng bảo vệ quê hương suýt tan vỡ vì ông quá gầy, không đủ cân nặng theo quy định.
Không chấp nhận bị loại, chàng thanh niên ấy lặng lẽ nhặt những hòn đá nhỏ giấu trong quần áo trước khi bước lên bàn cân. Nhờ “mẹo” ấy, ông đủ điều kiện trở thành chiến sĩ Đại đội 11, Trung đoàn 108 (Liên khu 5). Nhắc lại câu chuyện cách đây gần 80 năm, ông cười hiền: “Hồi đó chỉ sợ không được đi bộ đội chứ đâu nghĩ gì khác”.
Ba tháng huấn luyện chiến sĩ mới tại Cẩm Khê (Tam Kỳ cũ), ông chủ động xin cấp trên cho học công binh đặc công. Lực lượng luôn được ví như những người bước đi giữa ranh giới của sự sống và cái chết.
Nhiệm vụ của họ là bí mật tiếp cận mục tiêu, đặt thuốc nổ, phá hủy công sự địch rồi rút lui an toàn. Chỉ cần một sơ suất nhỏ cũng có thể phải đánh đổi bằng tính mạng.
Thế nhưng, chàng trai nhỏ bé năm ấy vẫn kiên quyết lựa chọn con đường nguy hiểm nhất. “Làm công binh đặc công thì phải học cách bình tĩnh trước cái chết”, ông nói.
Năm 1949, khi thực dân Pháp tăng cường xây dựng hệ thống tháp canh, lô cốt dày đặc trên chiến trường Liên khu 5, ông được giao nhiệm vụ trinh sát khu vực Nam Ô – Xuân Thiều (nay thuộc thành phố Đà Nẵng).
Nhiều ngày liền, người lính đặc công âm thầm theo dõi từng chuyến tàu, từng toán lính, từng hoạt động vận chuyển quân và vũ khí từ Huế vào Đà Nẵng. Sau khi nắm chắc quy luật hoạt động của đối phương, ông đề xuất phương án táo bạo: đánh thẳng vào đầu máy kéo và hệ thống lô cốt bảo vệ.
Đêm xuất kích hôm ấy, trời mưa như trút nước. Mưa giúp che giấu dấu vết nhưng cũng khiến việc mang theo gần 60 kg thuốc nổ TNT, C4 cùng dây cháy chậm trở nên vô cùng nặng nhọc.
Lợi dụng bóng tối, ông lặng lẽ vượt qua nhiều lớp phòng thủ, bí mật cài thuốc nổ vào hai đầu máy kéo cùng lô cốt. Ít phút sau, tiếng nổ long trời xé toạc màn đêm. Quả cầu lửa bùng lên dữ dội, phá hủy hoàn toàn hai đầu máy kéo, san phẳng lô cốt và tiêu diệt 6 tên địch.
Chiến công ấy làm tê liệt tuyến vận chuyển quân và vũ khí từ Huế vào Đà Nẵng, tạo điều kiện để lực lượng ta mở rộng các đợt tiến công trên chiến trường. Đó cũng là trận đánh đầu tiên đưa tên tuổi người lính công binh đặc công Lữ Tấn Xa được biết đến trong toàn đơn vị.
Sau chiến công này, ông được tặng Huân chương Chiến sĩ giết giặc hạng nhì và vinh dự đứng vào hàng ngũ của Đảng vào ngày 10.7.1949.
Đầu những năm 1950, trên cương vị Tiểu đội trưởng công binh, ông tiếp tục nhận nhiệm vụ đánh lô cốt Gò Ông Tự ở Hòa Liên.
Lần này cũng như nhiều trận đánh khác, điều ông lựa chọn không phải là sự liều lĩnh mà là sự chuẩn bị. Suốt nhiều ngày, ông cùng lực lượng địa phương bí mật theo dõi hoạt động của địch, ghi nhớ từng ca gác, từng lối đi, từng khoảng trống giữa các lớp hàng rào.
Khoảng 2 giờ sáng, khi cơn mưa lạnh khiến lính gác lơ là nhất, ông mang theo 30 kg thuốc nổ, nhanh chóng vượt qua nhiều lớp rào thép gai, tiếp cận mục tiêu rồi châm kíp. Tiếng nổ dữ dội xóa sổ toàn bộ lô cốt, tiêu diệt 9 tên địch.
Nhắc lại những trận đánh ấy, ông gần như không nói về lòng dũng cảm, điều người lính đặc công nhấn mạnh là công tác trinh sát.
“Thêm một chiến tích là thêm một bài học. Muốn thắng phải nắm chắc tình hình, trinh sát kỹ, chọn đúng cách đánh. Khi hành động thì phải nhanh, khéo léo và quả cảm. Đó mới là tinh thần quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”, ông đúc kết.
Từ năm 1951 – 1954, trong đội hình Tiểu đoàn 59, Trung đoàn 803 – chủ lực cơ động Liên khu 5, trên các cương vị từ Tiểu đội phó, Tiểu đội trưởng đến Trung đội trưởng, ông trực tiếp tham gia và chỉ huy hơn 40 trận đánh lớn trải dài từ Quảng Đà đến Khánh Hòa. Riêng bản thân ông trực tiếp tiêu diệt hơn 40 tên địch.
Những thành tích xuất sắc ấy đưa ông ra Hà Nội dự lễ tuyên dương năm 1954 và vinh dự được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đó là kỷ niệm mà ông luôn gìn giữ suốt cuộc đời.
Sau Hiệp định Genève, ông tập kết ra miền Bắc học tập. Cuối năm 1960, sau khi hoàn thành khóa đào tạo pháo binh, ông trở lại chiến trường Tây nguyên trên cương vị Đại đội trưởng.
Ông trực tiếp chỉ huy tiêu diệt 1 tiểu đoàn biệt kích tại Biển Hồ (Gia Lai), tiếp đó là trận Đăk Tô năm 1962 tiêu diệt 1 trung đội địch. Sau chiến công này, ông được Bộ Tư lệnh Liên khu 5 trao tặng danh hiệu Chiến sĩ giết giặc hạng nhất.
Những năm tiếp theo, ông tiếp tục chỉ huy nhiều trận đánh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968 cũng như trên chiến trường Đông Nam bộ cho đến ngày đất nước thống nhất.
Khi được hỏi điều gì khiến ông nhớ nhất sau hơn nửa thế kỷ hòa bình, người lính già không nhắc đến những tấm huân chương. Ông trầm ngâm rất lâu rồi nói về những đồng đội đã nằm lại.
“Chiến tranh, nhìn ở đại cuộc thì có thể nói đến thắng – thua, chính nghĩa hay phi nghĩa. Nhưng với người lính đặc công thì mỗi lần nhận nhiệm vụ đều không biết mình có trở về hay không. Nhiều đồng đội của tôi đã ngã xuống ngay khi đang làm nhiệm vụ. Có người ra đi mà trên môi vẫn còn nở nụ cười”, ông Xa ngậm ngùi.
Ở tuổi 96, người lính năm nào vẫn giữ tác phong giản dị và sự khiêm nhường hiếm thấy. Những chiến công vang dội năm xưa, ông chỉ kể bằng vài câu ngắn gọn, như thể đó chỉ là trách nhiệm của một người lính với Tổ quốc.
Ngày 3/6, Đài Khí tượng Thủy văn khu vực Nam Bộ cho biết, TPHCM và các tỉnh, thành Nam Bộ trong tháng 6 mang đậm đặc trưng của mùa mưa với số ngày mưa tăng so với tháng trước.
Nhiệt độ có xu hướng giảm nhẹ; tuy nhiên, một số khu vực vẫn có thể xuất hiện những ngày nắng nóng cục bộ.
Theo cơ quan khí tượng, mưa sẽ xuất hiện thường xuyên hơn trong tháng 6, với 17-23 ngày có mưa. Lượng mưa tăng so với tháng 5 và ở mức tương đương trung bình nhiều năm. Mưa chủ yếu xảy ra vào chiều tối, trong đó có những đợt mưa vừa đến mưa to.
Nền nhiệt tại Nam Bộ cũng có xu hướng giảm nhẹ so với tháng trước. Nhiệt độ cao nhất phổ biến 31-34 độ C, một số nơi có thể chạm ngưỡng 35 độ C trong những ngày ít mưa. Nhiệt độ thấp nhất dao động 24-27 độ C.
Đài khí tượng cho biết, tháng 6 xuất hiện xen kẽ những ngày nắng và mưa dông. Dù không xảy ra nắng nóng diện rộng, thời tiết oi bức vẫn có thể xuất hiện cục bộ ở một số địa phương, đặc biệt vào thời điểm trước khi mưa dông hình thành.
Cơ quan khí tượng cũng lưu ý khả năng xuất hiện áp thấp nhiệt đới hoặc bão trên Biển Đông. Người dân và các địa phương cần theo dõi sát các bản tin dự báo để chủ động ứng phó với những diễn biến bất thường của thời tiết.
Sự thay đổi liên tục giữa nắng nóng và mưa dông có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt với người cao tuổi, trẻ em và những người mắc bệnh tim mạch, hô hấp.
Bên cạnh đó, các hiện tượng thời tiết cực đoan như mưa lớn, dông lốc, sét và gió giật mạnh vẫn có khả năng xuất hiện trong tháng 6; gây ngập úng tại các khu vực trũng thấp, ảnh hưởng đến giao thông, sinh hoạt của người dân.
Ngày 19.7, lãnh đạo xã Long Vĩnh (tỉnh Vĩnh Long) cho biết, xã đã có báo cáo đến Sở Nông nghiệp - Môi trường tỉnh Vĩnh Long về tình hình sạt lở tại tuyến đê biển Giồng Bàn.
Theo đó, gần đây, sau khi nhận được phản ánh về tình hình sạt lở tuyến đê biển Giồng Bàn, UBND xã Long Vĩnh đã chỉ đạo Phòng Kinh tế xã phối hợp Ban nhân dân ấp Giồng Bàn khảo sát tình hình sạt lở và ghi nhận nguy cơ ảnh hưởng đến tình hình sản xuất của người dân.
Qua khảo sát, ấp Giồng Bàn có diện tích 877,46 ha với 267 hộ dân. Hiện nguy cơ sạt lở toàn tuyến dài 3 km, ảnh hưởng trực tiếp 45 hộ dân. Trong đó, 21 hộ dân ảnh hưởng nặng và 4 hộ bị dân bị ảnh hưởng rất nghiêm trọng.
Trao đổi với PV Thanh Niên, ông Nguyễn Thành Đạt (ấp Giồng Bàn, xã Long Vĩnh) cho biết, gia đình ông canh tác khoảng 5 ha nuôi thủy sản ở phía trong và ngoài đê quốc phòng. Thời gian gần đây, tình hình sạt lở bờ biển diễn ra phức tạp khiến khoảng 1 ha đất nuôi thủy sản phải bỏ hoang.
Qua khảo sát các hộ dân ở khu vực phía ngoài đê, hằng năm, sạt lở vẫn diễn ra nhưng chưa nghiêm trọng, các hộ dân tự gia cố để bảo vệ tài sản và đất canh tác. Tuy nhiên, gần đây mưa nhiều, triều cường dâng cao kết hợp gió tây nam thổi mạnh gây sóng lớn dập mạnh vào tuyến đê biển Giồng Bàn đã làm sạt lở nghiêm trọng với chiều khoảng 0,45 km, ảnh hưởng trực tiếp đến 5 hộ dân nuôi tôm mật độ cao.
Hiện 5 hộ dân này đã di chuyển đồ đạc, dụng cụ nuôi tôm đến nơi an toàn và không tiếp tục canh tác được nữa.
Theo UBND xã Long Vĩnh, nếu không có biện pháp gia cố kịp thời, dự báo từ nay đến cuối năm tình trạng sạt lở sẽ càng nghiêm trọng, có thể dẫn đến vỡ đê bất cứ kỳ thời điểm triều cường nào. Khi đó, sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ hoạt động sản xuất, nuôi trồng thủy sản phía trong đê của hơn 200 hộ dân, với tổng diện tích trên 250 ha và ảnh hưởng nghiêm trọng đến an ninh quốc phòng.
Trước tình hình sạt lở nêu trên, để kịp thời phòng ngừa các tình huống xấu có thể xảy ra, UBND xã Long Vĩnh báo cáo Sở Nông nghiệp - Môi trường tỉnh Vĩnh Long và các cơ quan chuyên môn hỗ trợ xã có phương án gia cố đê biển, giúp người dân yên tâm sản xuất, ổn định cuộc sống.
Ngày 24-4, UBND tỉnh Đồng Nai cho biết đã có tờ trình gửi Thủ tướng về việc ban hành quyết định xây dựng công trình khẩn cấp dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành - Suối Tiên (metro số 1) đến Trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai và sân bay Long Thành.
Trong tờ trình, UBND tỉnh Đồng Nai đánh giá sân bay Long Thành là công trình quan trọng quốc gia, có vai trò đặc biệt trong phát triển kinh tế - xã hội của vùng Đông Nam Bộ và cả nước.
Khi đưa vào khai thác giai đoạn 1, nhu cầu vận chuyển hành khách, kết nối giao thông khối lượng lớn sẽ gia tăng đột biến.
Hiện nay, hệ thống giao thông kết nối giữa TP.HCM và Đồng Nai chủ yếu là đường bộ, đang chịu áp lực lớn, tiềm ẩn nguy cơ ùn tắc nghiêm trọng. Điều này không đáp ứng yêu cầu vận chuyển hành khách khối lượng lớn đến và đi từ sân bay Long Thành.
Do đó việc đầu tư tuyến metro kết nối trực tiếp từ TP.HCM đến Trung tâm hành chính tỉnh Đồng Nai và sân bay Long Thành là giải pháp căn cơ, để bảo đảm năng lực vận chuyển hành khách khối lượng lớn.
Đồng thời giảm tải cho hệ thống đường bộ, tăng cường kết nối liên vùng; phát huy hiệu quả khai thác sân bay Long Thành; tạo động lực phát triển đô thị, dịch vụ theo định hướng giao thông công cộng.
Cũng theo UBND tỉnh Đồng Nai, dự án kéo dài metro số 1 đến sân bay Long Thành thuộc trường hợp cần triển khai khẩn cấp theo quy định tại điểm b, khoản 1, Điều 130 Luật Xây dựng năm 2020.
UBND tỉnh Đồng Nai khẳng định việc áp dụng cơ chế công trình khẩn cấp là cần thiết, có cơ sở pháp lý và thực tiễn. Vì vậy UBND tỉnh Đồng Nai trình Thủ tướng xem xét, quyết định.
Cũng trong tờ trình trên, UBND tỉnh Đồng Nai đã nêu một số cơ chế đặc thù cho UBND tỉnh Đồng Nai, chủ đầu tư và nhà đầu tư.
Cụ thể, được phép áp dụng hình thức lựa chọn nhà đầu tư trong trường hợp đặc biệt theo quy định tại Điều 57, Điều 58 Nghị định số 243 và Điều 10 Nghị định số 257 của Chính phủ.
Được phép áp dụng hình thức chỉ định thầu để lựa chọn đơn vị có đủ điều kiện năng lực để thực hiện khảo sát, thiết kế, thẩm tra, thi công, giám sát, nghiệm thu, bàn giao công trình đưa vào sử dụng. Chủ đầu tư, nhà đầu tư và các nhà thầu tham gia dự án chịu toàn bộ trách nhiệm về chất lượng, an toàn công trình và quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình.
Được phép quyết định về trình tự, thủ tục thực hiện khảo sát, thiết kế, thi công xây dựng, lựa chọn nhà đầu tư đáp ứng yêu cầu thời gian hoàn thành xây dựng dự án theo quyết định.
Áp dụng hình thức vừa thi công vừa thiết kế. Mời tổ chức, chuyên gia, tư vấn, hỗ trợ pháp lý cho dự án.
