“Tôi nên đi làm vì đam mê hay vì tiền?”. Đó là câu hỏi tôi nghe ngày càng nhiều từ các bạn trẻ, từ những buổi trò chuyện với đồng nghiệp, thậm chí từ chính những người đã đi làm nhiều năm. Có người hỏi tôi: “Nếu em bỏ công việc mình yêu thích để chuyển sang ngành lương cao hơn, em có đang phản bội đam mê không?”. Có người lại tâm sự: “Em vẫn yêu nghề, nhưng mỗi cuối tháng đều lo tiền nhà, tiền học của con”.
Thật ra, tôi cũng từng đi qua những băn khoăn ấy. Khoảng 10 năm trước, người ta thường truyền cảm hứng bằng những câu nói rất hay: “Hãy theo đuổi đam mê, thành công sẽ theo đuổi bạn” hay “Chỉ cần làm điều mình yêu thích, tiền bạc rồi sẽ đến”. Khi đó, tôi cũng tin như vậy. Tôi nghĩ rằng nếu đủ yêu nghề, con người có thể vượt qua mọi khó khăn.
Nhưng cuộc sống dần dạy tôi rằng, mọi thứ không đơn giản đến thế. Chi phí sinh hoạt ngày một đắt đỏ. Giá nhà tăng nhanh hơn thu nhập. Một gia đình không thể sống bằng nhiệt huyết. Đam mê không trả được tiền thuê nhà, càng không thể thay thế những hóa đơn cuối tháng.
Tuy vậy, tôi cũng không thể đồng tình với quan điểm cho rằng đam mê là thứ xa xỉ và đi làm chỉ để kiếm tiền. Trong lĩnh vực y tế, nơi tôi làm việc, tôi từng gặp những đồng nghiệp có thể đứng hàng giờ trong phòng mổ, trực xuyên đêm hay làm việc với cường độ cao suốt nhiều năm. Điều giữ họ ở lại với nghề không chỉ là đồng lương. Đó còn là cảm giác mình đang giúp được một ai đó, là niềm vui khi một bệnh nhân hồi phục, là sự tự hào khi khoác trên mình chiếc áo blouse trắng.
Một người thực sự yêu nghề thường học hỏi nhiều hơn, bền bỉ hơn và sẵn sàng vượt qua những giai đoạn khó khăn. Đam mê mang đến động lực để đi đường dài. Nhưng đam mê là điều kiện cần, không phải điều kiện đủ.
>> ‘Bán lúa cho con học đại học nhưng lương thua công nhân’
Tôi từng quen một bạn trẻ học rất giỏi ngành nghệ thuật. Bạn sống hết mình với nghề, nhận thêm dự án, thường xuyên làm việc đến khuya để trau dồi kỹ năng. Thế nhưng, sau vài năm, mức thu nhập quá thấp khiến bạn quyết định chuyển sang một lĩnh vực khác. Nhiều người nói bạn ấy đã từ bỏ đam mê. Riêng tôi lại nghĩ đó là một quyết định trưởng thành.
Bởi trước khi theo đuổi một giấc mơ dài hạn, con người cần bảo đảm những nhu cầu cơ bản của cuộc sống. Không ai có thể sáng tạo tốt khi luôn lo lắng về tiền thuê nhà. Cũng không ai có thể toàn tâm toàn ý cho công việc khi áp lực tài chính đè nặng mỗi ngày.
Nhưng nếu cực đoan theo đuổi đam mê là một thái cực, thì chạy theo tiền bằng mọi giá cũng là một thái cực khác. Tôi từng gặp những người có thu nhập rất cao nhưng luôn trong trạng thái kiệt sức. Họ không còn thời gian cho gia đình, mất dần các mối quan hệ và cảm thấy mình giống một cỗ máy kiếm tiền hơn là một con người. Sau nhiều năm, thứ họ tìm kiếm không còn là mức lương cao hơn, mà là sự cân bằng.
Sau nhiều năm đi làm, tôi nhận ra rằng những người hài lòng nhất với công việc của mình thường không phải là những người kiếm được nhiều tiền nhất, cũng không phải những người theo đuổi đam mê một cách tuyệt đối. Họ là những người tìm được điểm giao nhau giữa ba điều: điều mình yêu thích, điều mình làm tốt và điều cuộc sống thực tế đang cần.
Nhiều người trẻ hôm nay đang tự đặt mình trước một lựa chọn tưởng như đối lập: hoặc sống với đam mê, hoặc sống với thu nhập. Nhưng cuộc sống hiếm khi vận hành theo những ranh giới rõ ràng như vậy. Chúng ta cần tiền để sống, nhưng cũng cần ý nghĩa để tiếp tục thức dậy và đi làm mỗi ngày.
Nếu phải đưa ra một lời khuyên, tôi sẽ không khuyên ai chọn đam mê hay tiền bạc. Điều đáng theo đuổi hơn là tìm kiếm một sự cân bằng phù hợp với hoàn cảnh của chính mình. Bởi suy cho cùng, không ai có thể xây dựng một tương lai bền vững chỉ bằng nhiệt huyết, cũng không ai có thể duy trì hạnh phúc lâu dài chỉ bằng tiền bạc.
Một nghề nghiệp đáng theo đuổi là nghề cho phép chúng ta vừa sống được bằng công sức lao động của mình, vừa cảm thấy tự hào về những giá trị mình đang tạo ra. Khi đó, mỗi ngày đi làm sẽ không còn là một nghĩa vụ nặng nề hay cuộc chạy đua mệt mỏi, mà trở thành một hành trình đủ dài để nuôi dưỡng cả cuộc sống lẫn những ước mơ của chính mình.
Tin Gốc: Vnexpress
