Bác sĩ Hoàng Tiến Trọng Nghĩa, Trưởng khoa Nội Thần kinh, Bệnh viện Quân y 175, cho biết mỡ máu cao là tình trạng rối loạn chuyển hóa chất béo trong cơ thể, dẫn đến tăng cao các cholesterol xấu và chất béo dự trữ, ngoài ra có thể đi kèm với giảm các cholesterol có lợi. Tình trạng này cảnh báo dấu hiệu xấu về sức khỏe vì nó có liên quan đến các vấn đề về bệnh lý xơ vữa mạch máu và các bệnh lý khác.
Tuy nhiên, đây không là nguyên nhân duy nhất và hiếm khi trực tiếp gây ra đột quỵ cấp. Bệnh đột quỵ là hậu quả của nhiều yếu tố, trong đó mỡ máu cao cũng chỉ là một nguyên nhân làm tăng nguy cơ. Lọc mỡ máu cũng không phòng ngừa bệnh đột quỵ.
Theo bác sĩ, lọc mỡ máu là một biện pháp xâm lấn trực tiếp vào cơ thể với nhiều rủi ro cao. Đây là một kỹ thuật đòi hỏi được thực hiện tại các cơ sở hồi sức và phòng chăm sóc đặc biệt tại các bệnh viện lớn, có các nhân viên y tế được đào tạo chuyên nghiệp và đầy đủ trang thiết bị theo dõi và cấp cứu trong quá trình lọc.
Ngoài ra, lọc mỡ máu chỉ được dùng trong một vài trường hợp mỡ máu tăng quá cao vượt tầm kiểm soát, những người bệnh có các rối loạn di truyền về chuyển hóa mỡ máu cần phải hỗ trợ từ phương án này. Tuy nhiên, số trường hợp cần phương pháp này rất hiếm và phải được thực hiện tại đơn vị hồi sức của các bệnh viện.
Lạm dụng lọc máu có thể gặp biến chứng nguy hiểm như tụt huyết áp, đau ngực, đau lưng, chuột rút, sốt, sốc phản vệ, mất máu do chảy máu, rối loạn nhịp tim và ngừng tim, tắc mạch do khí đi vào hệ thống tuần hoàn, tai biến mạch máu não trong và sau lọc, nhiễm trùng đường vào mạch máu…
“Lọc mỡ máu chỉ giải quyết nhất thời tại một thời điểm, hoàn toàn không có giá trị lâu dài trên những bệnh nhân có rối loạn mỡ máu”, bác sĩ nói. Quan điểm người mỡ máu cao chỉ cần đi lọc máu sẽ giúp phòng ngừa đột quỵ là sai lầm.
Bác sĩ khuyến cáo người dân cần tìm đến những trang thông tin chính thống để được cung cấp các kiến thức chuẩn xác và có ích. Đột quỵ có thể coi là hậu quả của rất nhiều các vấn đề sức khỏe khác nhau như tăng huyết áp, mỡ máu cao, đái tháo đường, ngưng thở khi ngủ, béo phì…. Để phòng bệnh cần quản lý tất cả các yếu tố làm tăng nguy cơ đột quỵ.
“Không có một phương pháp dự phòng đột quỵ đơn lẻ nào có thể mang lại hiệu quả tốt trong dự phòng căn bệnh này”, bác sĩ nói.
Đột quỵ là một bệnh lý được sinh ra trong âm thầm không có triệu chứng và để lại những di chứng khôn lường cho cả người bệnh và gánh nặng rất lớn cho gia đình. Nếu bạn có yếu tố nguy cơ cao về tuổi tác, lối sống hoặc bệnh lý như tăng huyết áp, mỡ máu cao, đái tháo đường… cần chủ động điều trị sớm.
Mỗi năm Việt Nam có khoảng 153.000 người bị mỡ máu, trong đó 117.900 ca tử vong. Học viện Thần kinh Mỹ nghiên cứu trên 1.049 người chỉ ra rằng, người mỡ máu có nguy cơ đột quỵ gấp 2,7 lần người thường. Trong khi Bệnh viện Đại học Copenhagen (Đan Mạch) nghiên cứu trên 14.000 người, tỷ lệ này là gấp 5 lần.
Tại Việt Nam, trung bình cứ 10 người trưởng thành có ba người mỡ máu cao. Ở thành thị, hơn 44% người mắc bệnh này. Hơn một nửa phụ nữ 50-65 tuổi bị thừa cholesterol máu. Nếu chỉ bị mỡ máu cao nhưng người bệnh được phát hiện, điều trị và kiểm soát tốt sẽ giảm thiểu khả năng dẫn đến đột quỵ.
BS.CK2 Nguyễn Đức Thông, Trưởng Khoa Nội soi, Bệnh viện Nguyễn Trãi, bên lề hội nghị quốc tế cập nhật tiến bộ mới trong nội soi chẩn đoán và điều trị u ống tiêu hóa ngày 15/4, cho biết thực tế tại viện ghi nhận đa số người bệnh vẫn có tâm lý chờ xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng, đi tiêu ra máu, thiếu máu, sụt cân... mới đi khám.
Theo bác sĩ, khi cơ thể đã "lên tiếng", bệnh thường ở giai đoạn muộn. Lúc này, dù được phẫu thuật, tế bào ung thư có thể đã di căn đến cơ quan khác, khiến tiên lượng sống giảm đáng kể.
Để giảm nguy cơ tiến triển ung thư tiêu hóa, người dân cần thay đổi thói quen, chuyển từ "đợi có bệnh mới chữa" sang chủ động tầm soát khi còn khỏe mạnh. Mốc khuyến cáo bắt đầu nội soi dạ dày và đại tràng là từ 40 tuổi. Sau lần nội soi đầu tiên, tùy kết quả, bác sĩ sẽ xây dựng lịch theo dõi phù hợp. Người nguy cơ cao như nhiễm vi khuẩn HP, viêm teo, chuyển sản ruột cần nội soi định kỳ sát hơn, khoảng 1-2 năm một lần. Đặc biệt, người có tiền sử gia đình mắc ung thư đường tiêu hóa nên tầm soát từ sớm hơn.
Nội soi sớm mang lại lợi ích lớn vì giúp phát hiện và xử lý kịp thời các tổn thương tiền ung thư. Bác sĩ Thông dẫn chứng, nhiễm HP là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư dạ dày, có thể tiến triển qua các giai đoạn viêm teo, chuyển sản ruột và ung thư sớm. Với đại tràng, các polyp tuyến (adenoma) có nguy cơ cao trở thành khối u ác tính nếu không được phát hiện và cắt bỏ kịp thời.
Khi phát hiện polyp qua nội soi, bác sĩ có thể cắt bỏ ngay. Người bệnh gần như khỏi hoàn toàn, xuất viện trong ngày, tránh được phẫu thuật lớn và giảm nguy cơ ung thư đại tràng về sau.
Bên cạnh sự chủ động của người dân, năng lực chẩn đoán sớm của cơ sở y tế cũng đóng vai trò quan trọng. Bệnh viện đang đẩy mạnh ứng dụng các kỹ thuật hiện đại như nội soi nhuộm màu, nội soi phóng đại nhằm nâng cao khả năng phát hiện tổn thương. Nội soi siêu âm cũng được triển khai sâu hơn, giúp đánh giá chính xác khối u trong thành ống tiêu hóa, xác định lớp tổn thương để sinh thiết và lên kế hoạch điều trị.
BS.CK2 Lê Thanh Phong, Phó giám đốc Bệnh viện Nguyễn Trãi, nhấn mạnh nội soi tiêu hóa ngày càng giữ vai trò then chốt trong chẩn đoán sớm, đánh giá tổn thương và điều trị ít xâm lấn. Việc cập nhật tiến bộ y khoa và mở rộng hợp tác quốc tế là chiến lược trọng tâm nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, cải thiện chất lượng điều trị.
Tại hội nghị, bác sĩ Kinoshita Koshi, Trưởng khoa Nội tiêu hóa và Nội soi, Bệnh viện Trung ương Kyoto Miniren (Nhật Bản), đã trực tiếp trao đổi học thuật, hỗ trợ các bác sĩ trong nước hoàn thiện và nâng cấp kỹ thuật cắt tách dưới niêm mạc (ESD) lên những mức độ khó và chuyên sâu hơn.
Đây là phương pháp điều trị ung thư giai đoạn sớm qua nội soi, giúp loại bỏ tổn thương mà vẫn bảo tồn dạ dày, hạn chế biến chứng, rút ngắn thời gian nằm viện và giảm chi phí. Tại Nhật Bản, ESD được áp dụng rộng rãi nhờ chương trình tầm soát hiệu quả. Trước đây, người từ 40 tuổi được X-quang dạ dày cản quang rồi nội soi tầm soát hằng năm. Gần đây, khi tỷ lệ nhiễm HP giảm, Nhật Bản ghi nhận số ca ung thư dạ dày giảm dần và chuyển sang tầm soát định kỳ mỗi 2-3 năm cho người trên 50 tuổi.
Theo các bác sĩ, hiện nay nội soi gây mê đã trở nên phổ biến, giúp quá trình thực hiện nhẹ nhàng, không đau, góp phần xóa bỏ tâm lý e ngại, khuyến khích người dân chủ động tầm soát để bảo vệ sức khỏe.
Một người dù nạp khá nhiều protein nhưng vẫn có thể bị mất cơ là do những nguyên nhân sau:
Cơ bắp hoạt động theo nguyên tắc rất đơn giản. Đó là cơ có vận động thì được duy trì, ít vận động thì suy giảm dần. Khi phải ngồi nhiều giờ liên tục mỗi ngày, các nhóm cơ ở chân, hông và thân mình hoạt động ít hơn bình thường. Theo thời gian, cơ thể có xu hướng giảm bớt khối lượng cơ bắp để tiết kiệm năng lượng, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ).
Đây là lý do nhiều người dù ăn uống đầy đủ nhưng vẫn cảm thấy sức mạnh giảm dần, leo cầu thang nhanh mệt hoặc mang vác đồ vật khó khăn hơn trước. Những người thuộc nhóm ít vận động là người làm công việc phải ngồi nhiều, lười tập luyện và người già.
Protein rất quan trọng nhưng điều đó không có nghĩa là càng nhiều càng tốt. Sau khi được tiêu hóa, protein sẽ được phân tách thành các a xít amin để tham gia nhiều chức năng khác nhau, chẳng hạn duy trì cơ bắp, tạo enzyme, hoóc môn và duy trì hệ miễn dịch.
Tuy nhiên, khả năng tổng hợp cơ bắp từ protein có giới hạn nhất định. Khi lượng protein nạp trong một bữa ăn vượt quá nhu cầu cơ thể, phần dư thừa sẽ không tự động chuyển hóa thành cơ bắp. Thay vào đó, chúng sẽ được cơ thể dùng để tạo năng lượng và tích trữ lại dưới dạng mỡ thừa.
Vì vậy, thay vì cố gắng nạp thật nhiều protein, mọi người nên nạp với lượng phù hợp và duy trì đều đặn mỗi ngày, tiến sĩ Christopher Gardner, chuyên gia dinh dưỡng tại Trung tâm Nghiên cứu Phòng ngừa của Đại học Stanford (Mỹ), cho biết.
Nhiều người giảm cân thường tăng lượng protein với hy vọng bảo vệ cơ bắp không bị nhỏ lại. Đây là một chiến lược có lợi. Thế nhưng, nếu calo thâm hụt quá nhiều thì cách này sẽ không đủ.
Khi rơi vào tình trạng thâm hụt calo kéo dài, cơ thể buộc phải sử dụng các nguồn dự trữ để duy trì hoạt động. Trong quá trình đó, một phần khối cơ có thể bị phân giải để cung cấp năng lượng hoặc nguyên liệu cho các hoạt động cần thiết của cơ thể.
Protein có thể giúp làm chậm tốc độ mất cơ trong giai đoạn giảm cân. Thế nhưng, với chế độ ăn quá khắt khe hoặc kéo dài, nạp nhiều protein cũng không thể ngăn chặn hoàn toàn hiện tượng này.
Muốn tăng cơ, chúng ta không chỉ tập luyện chăm chỉ, nạp đủ dinh dưỡng mà còn phải ngủ nghỉ hợp lý. Ngủ không đủ giấc sẽ ảnh hưởng đến các hoóc môn điều chỉnh quá trình phục hồi cơ bắp. Điều này làm giảm hiệu quả phục hồi và tái tạo các sợi cơ sau hoạt động hằng ngày. Dù nạp đủ protein nếu cơ thể không ngủ đủ giấc thì cũng khó tăng cơ, theo Healthline.
Bệnh nhân bị vẹo cột sống từ tuổi dậy thì nhưng không phát hiện sớm. Theo thời gian, cột sống cong hình chữ C với góc Cobb 41 độ, thuộc mức nặng. Nguyên nhân là chân phải ngắn hơn chân trái 8 mm, khiến khung chậu lệch.
Sự lệch này khiến cơ thể phải tự điều chỉnh bằng cách làm cột sống cong sang trái để giữ thăng bằng. Sau 30 buổi điều trị kết hợp nhiều phương pháp, vóc dáng chị cải thiện rõ rệt, đồng thời rèn luyện được tính kỷ luật, lấy lại sự tự tin và thái độ sống tích cực hơn.
Bác sĩ Calvin Q. Trịnh, Giám đốc Trung tâm Phục hồi chức năng và hình thể HMR, cho biết vẹo cột sống do chân ngắn chân dài, khung chậu nghiêng ngày càng phổ biến ở thanh thiếu niên. Nguyên nhân có thể do chênh lệch chiều dài xương hoặc lệch chức năng như bàn chân bẹt, gối chữ X, gối quá duỗi.
Theo bác sĩ, khung chậu là "nền móng" của cột sống, "móng nghiêng tường sẽ nứt, cột sẽ vỡ". Khi nền tảng cơ thể mất cân bằng, cột sống sẽ phải cong để giữ trọng tâm. Vì vậy, chỉ nắn chỉnh lưng là chưa đủ, theo thời gian cơ thể sẽ tự uốn cong cột sống trở lại. Điều quan trọng là đưa hai chân về cân bằng để cơ thể ổn định lâu dài.
Trước đây, điều trị vẹo cột sống chủ yếu bằng tập luyện và đeo nẹp để hạn chế tiến triển. Hiện nay, nhiều kỹ thuật mới như sóng xung kích, xung điện, tiêm botox giúp cải thiện tình trạng co cứng cơ hiệu quả hơn. Đặc biệt, các phương pháp hiện đại có thể sửa chữa trực tiếp tật chân ngắn chân dài từ gốc, thay vì chỉ dùng giải pháp tạm thời là mang lót giày hay giày chỉnh hình một bên.
Nhờ điều trị đúng hướng, nhiều trẻ cải thiện rõ rệt. Đơn cử, bé gái 12 tuổi bị vẹo chữ S, đoạn ngực 56 độ, thắt lưng 32 độ. Sau 50 buổi điều trị, góc Cobb giảm hơn 8 độ, vóc dáng cân đối hơn và tự tin hơn. Hay bé trai bị vẹo cột sống do bàn chân bẹt, gối chữ X gây lệch chiều dài chân. Sau 30 ngày điều trị, độ vẹo ngực giảm 12 độ, cổ giảm 8 độ.
Theo bác sĩ Calvin, vẹo cột sống nên được can thiệp trước tuổi dậy thì để tránh tiến triển tăng tốc khi trẻ bước vào giai đoạn phát triển nhanh. Trường hợp phát hiện sớm, chưa biến dạng xương, có thể cải thiện 10-20 độ trong 6 tháng, thậm chí trở về bình thường. Với ca nặng, đốt sống đã biến dạng, điều trị kéo dài nhiều năm và thường chỉ cải thiện tối đa 15-20 độ. Khi đó, mục tiêu là tái lập cân bằng cơ thể, giảm biến dạng để trẻ tự tin sinh hoạt.
Bác sĩ cũng đưa ra lời cảnh báo vẹo cột sống tuy không đe dọa tính mạng nhưng lại tàn phá nặng nề sức khỏe tinh thần. Trẻ dễ rơi vào tự ti, trầm cảm, đôi khi có những suy nghĩ tiêu cực. Phụ huynh cần chú ý các dấu hiệu lệch cơ thể, dáng đi, tư thế bất thường. Phát hiện càng muộn, điều trị càng khó và tốn kém.
