BS.CK2 Nguyễn Đức Thông, Trưởng Khoa Nội soi, Bệnh viện Nguyễn Trãi, bên lề hội nghị quốc tế cập nhật tiến bộ mới trong nội soi chẩn đoán và điều trị u ống tiêu hóa ngày 15/4, cho biết thực tế tại viện ghi nhận đa số người bệnh vẫn có tâm lý chờ xuất hiện các dấu hiệu như đau bụng, đi tiêu ra máu, thiếu máu, sụt cân… mới đi khám.
Theo bác sĩ, khi cơ thể đã “lên tiếng”, bệnh thường ở giai đoạn muộn. Lúc này, dù được phẫu thuật, tế bào ung thư có thể đã di căn đến cơ quan khác, khiến tiên lượng sống giảm đáng kể.
Để giảm nguy cơ tiến triển ung thư tiêu hóa, người dân cần thay đổi thói quen, chuyển từ “đợi có bệnh mới chữa” sang chủ động tầm soát khi còn khỏe mạnh. Mốc khuyến cáo bắt đầu nội soi dạ dày và đại tràng là từ 40 tuổi. Sau lần nội soi đầu tiên, tùy kết quả, bác sĩ sẽ xây dựng lịch theo dõi phù hợp. Người nguy cơ cao như nhiễm vi khuẩn HP, viêm teo, chuyển sản ruột cần nội soi định kỳ sát hơn, khoảng 1-2 năm một lần. Đặc biệt, người có tiền sử gia đình mắc ung thư đường tiêu hóa nên tầm soát từ sớm hơn.
Nội soi sớm mang lại lợi ích lớn vì giúp phát hiện và xử lý kịp thời các tổn thương tiền ung thư. Bác sĩ Thông dẫn chứng, nhiễm HP là nguyên nhân hàng đầu gây ung thư dạ dày, có thể tiến triển qua các giai đoạn viêm teo, chuyển sản ruột và ung thư sớm. Với đại tràng, các polyp tuyến (adenoma) có nguy cơ cao trở thành khối u ác tính nếu không được phát hiện và cắt bỏ kịp thời.
Khi phát hiện polyp qua nội soi, bác sĩ có thể cắt bỏ ngay. Người bệnh gần như khỏi hoàn toàn, xuất viện trong ngày, tránh được phẫu thuật lớn và giảm nguy cơ ung thư đại tràng về sau.
Bên cạnh sự chủ động của người dân, năng lực chẩn đoán sớm của cơ sở y tế cũng đóng vai trò quan trọng. Bệnh viện đang đẩy mạnh ứng dụng các kỹ thuật hiện đại như nội soi nhuộm màu, nội soi phóng đại nhằm nâng cao khả năng phát hiện tổn thương. Nội soi siêu âm cũng được triển khai sâu hơn, giúp đánh giá chính xác khối u trong thành ống tiêu hóa, xác định lớp tổn thương để sinh thiết và lên kế hoạch điều trị.
BS.CK2 Lê Thanh Phong, Phó giám đốc Bệnh viện Nguyễn Trãi, nhấn mạnh nội soi tiêu hóa ngày càng giữ vai trò then chốt trong chẩn đoán sớm, đánh giá tổn thương và điều trị ít xâm lấn. Việc cập nhật tiến bộ y khoa và mở rộng hợp tác quốc tế là chiến lược trọng tâm nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, cải thiện chất lượng điều trị.
Tại hội nghị, bác sĩ Kinoshita Koshi, Trưởng khoa Nội tiêu hóa và Nội soi, Bệnh viện Trung ương Kyoto Miniren (Nhật Bản), đã trực tiếp trao đổi học thuật, hỗ trợ các bác sĩ trong nước hoàn thiện và nâng cấp kỹ thuật cắt tách dưới niêm mạc (ESD) lên những mức độ khó và chuyên sâu hơn.
Đây là phương pháp điều trị ung thư giai đoạn sớm qua nội soi, giúp loại bỏ tổn thương mà vẫn bảo tồn dạ dày, hạn chế biến chứng, rút ngắn thời gian nằm viện và giảm chi phí. Tại Nhật Bản, ESD được áp dụng rộng rãi nhờ chương trình tầm soát hiệu quả. Trước đây, người từ 40 tuổi được X-quang dạ dày cản quang rồi nội soi tầm soát hằng năm. Gần đây, khi tỷ lệ nhiễm HP giảm, Nhật Bản ghi nhận số ca ung thư dạ dày giảm dần và chuyển sang tầm soát định kỳ mỗi 2-3 năm cho người trên 50 tuổi.
Theo các bác sĩ, hiện nay nội soi gây mê đã trở nên phổ biến, giúp quá trình thực hiện nhẹ nhàng, không đau, góp phần xóa bỏ tâm lý e ngại, khuyến khích người dân chủ động tầm soát để bảo vệ sức khỏe.
Chiều 25/5, Công an phường Thủ Dầu Một cho biết, lực lượng vừa phát hiện nhiều cơ sở kinh doanh trên địa bàn vi phạm nghiêm trọng về vệ sinh an toàn thực phẩm.
Qua nắm tình hình và tiếp nhận phản ánh từ người dân, từ đầu tháng 5 đến nay, Công an phường Thủ Dầu Một đồng loạt ra quân, kiểm tra đột xuất 13 cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống (gồm 6 công ty và 7 hộ kinh doanh) trên địa bàn. Trong đó, 11 cơ sở vi phạm nghiêm trọng về vệ sinh an toàn thực phẩm.
Nhiều vi phạm được phát hiện, như: môi trường làm việc ẩm thấp, không đảm bảo vệ sinh; sàn nhà bếp đọng nước bẩn, rác và thực phẩm thừa vứt ngổn ngang sát khu vực chế biến; các loại hải sản, thịt, đồ đông lạnh có dấu hiệu được tích trữ lâu ngày trong những tủ cấp đông đóng tuyết dày đặc, hoen ố, không che đậy, không nhãn mác xuất xứ.
Tại một số cơ sở, nhân viên không mang bao tay, khẩu trang khi trực tiếp chế biến thực phẩm, thậm chí không mặc áo trong lúc sơ chế thức ăn; quy trình chế biến không đảm bảo quy tắc một chiều, tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn chéo.
Ngoài ra, một số cơ sở đã hoạt động lâu năm, nhưng vẫn chưa đăng ký Giấy chứng nhận đủ điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm.
Ngoài xử lý các vi phạm nêu trên, Công an phường Thủ Dầu Một cũng vận động các cơ sở kinh doanh phải đặt đạo đức kinh doanh và sức khỏe của khách hàng lên hàng đầu; kiên quyết không sử dụng thực phẩm bẩn, không rõ nguồn gốc, xuất xứ.
Bên cạnh đó, các cơ sở kinh doanh được yêu cầu khẩn trương rà soát, hoàn thiện đầy đủ giấy phép và các điều kiện về vệ sinh an toàn thực phẩm theo quy định pháp luật.
Thực chất, việc thức giấc lúc 3 giờ sáng lại xuất phát từ cơ chế sinh học tự nhiên của cơ thể. Khi tình trạng này lặp lại nhiều ngày, đó là dấu hiệu cho thấy có thể nhịp sống của bạn đang bị xáo trộn, theo tờ Hindustan Times (Ấn Độ).
Ông Amir Khan, bác sĩ tại Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS), cho biết cơ thể vận hành theo chu kỳ ngày đêm của hormone cortisol. Hormone này tăng và giảm theo từng thời điểm trong ngày, giúp điều chỉnh trạng thái tỉnh táo và nghỉ ngơi.
Cortisol tăng cao vào buổi sáng để giúp cơ thể tỉnh táo. Khi đêm xuống, mức hormone này giảm dần để cơ thể thư giãn và dễ ngủ. Chu kỳ lên xuống này diễn ra tự nhiên và giữ vai trò quan trọng đối với chất lượng giấc ngủ.
Nếu chu kỳ này bị lệch, giấc ngủ sẽ bị ảnh hưởng rõ rệt. Cơ thể không thể chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi hoàn toàn, dẫn đến việc tỉnh giấc giữa đêm.
Ông Khan cho biết căng thẳng là nguyên nhân chính khiến cortisol không giảm vào ban đêm.
Khi mức hormone này duy trì ở mức cao, cơ thể luôn trong trạng thái tỉnh táo, gây khó ngủ và ngủ không sâu.
Vào khoảng 3 - 4 giờ sáng, cortisol tự nhiên bắt đầu tăng trở lại để chuẩn bị cho việc thức dậy. Đây là quá trình bình thường của cơ thể. Tuy nhiên, khi cortisol đã cao sẵn do căng thẳng, sự gia tăng này trở nên mạnh hơn.
Sự tăng cao bất thường cortisol khiến cơ thể bị đánh thức sớm. Sau khi tỉnh giấc, trạng thái tỉnh táo kéo dài khiến việc ngủ lại trở nên khó khăn.
Việc thức giấc lúc 3 giờ sáng xảy ra khá phổ biến. Hiện tượng này không mang yếu tố bất thường mà phản ánh tình trạng căng thẳng kéo dài trong cuộc sống hằng ngày.
Khi áp lực không được kiểm soát, cơ thể khó duy trì nhịp sinh học ổn định. Giấc ngủ vì vậy dễ bị gián đoạn, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và tinh thần.
Mỡ bụng không chỉ ảnh hưởng đến vóc dáng mà còn làm tăng nguy cơ béo phì, tiểu đường và bệnh tim mạch. Đây cũng là vùng mỡ khó giảm nhất dù đã điều chỉnh chế độ ăn uống.
Tuy nhiên, một thói quen đơn giản sau bữa ăn có thể hỗ trợ kiểm soát lượng mỡ tích tụ ở vòng eo, theo trang NDTV (Ấn Độ).
Một nghiên cứu đăng trên tạp chí Scientific Reports vào năm 2025 cho thấy đi bộ với tốc độ bình thường trong khoảng 10 phút sau mỗi bữa ăn giúp làm chậm sự gia tăng đường huyết trong 2 giờ tiếp theo.
Tác động này góp phần hạn chế quá trình tích trữ chất béo trong cơ thể, đặc biệt ở vùng bụng.
Hoạt động tiêu hóa ảnh hưởng trực tiếp đến cách cơ thể xử lý và sử dụng năng lượng từ thực phẩm.
Đi bộ nhẹ nhàng sau bữa ăn giúp thức ăn di chuyển thuận lợi hơn trong hệ tiêu hóa, từ đó hỗ trợ cơ thể hấp thu và sử dụng dinh dưỡng hiệu quả.
Thói quen này còn giúp giảm cảm giác đầy bụng, chướng hơi sau khi ăn. Đây là tình trạng thường xuất hiện khi ăn quá nhanh hoặc kết hợp thực phẩm chưa phù hợp.
Nghiên cứu đăng trên International Journal of General Medicine vào năm 2011 khẳng định đi bộ sau bữa ăn có thể hỗ trợ giảm cân. Các chuyên gia cho biết nên chờ khoảng 10 phút sau khi ăn rồi mới bắt đầu đi bộ để hệ tiêu hóa có thời gian hoạt động ổn định hơn. Thói quen này đặc biệt có lợi cho người mắc tiểu đường hoặc tiền tiểu đường vì giúp hạn chế tình trạng tăng đường huyết đột ngột sau bữa ăn.
Sau khi ăn, cơ thể bắt đầu phân giải và sử dụng các chất dinh dưỡng từ thực phẩm. Nếu năng lượng dư thừa không được sử dụng hiệu quả, cơ thể sẽ chuyển thành mỡ dự trữ.
Đi bộ sau bữa ăn giúp duy trì hoạt động trao đổi chất, hỗ trợ cơ thể xử lý nguồn năng lượng vừa nạp vào.
Nhờ đó, lượng chất béo tích tụ ở vùng bụng có thể được kiểm soát tốt hơn khi duy trì đều đặn.
Cảm giác đầy hơi hoặc tích tụ khí trong đường ruột thường xuất hiện sau bữa ăn. Đi bộ nhẹ nhàng giúp kích thích nhu động ruột hoạt động hiệu quả hơn, từ đó giảm cảm giác khó chịu và nặng bụng.
Đi bộ là hình thức vận động đơn giản, dễ thực hiện và phù hợp với hầu hết mọi người.
Nghiên cứu đăng trên BMC Cardiovascular Disorders vào năm 2025 cho thấy đi bộ sau bữa ăn giúp tăng cường tuần hoàn máu trong cơ thể. Thói quen này còn hỗ trợ kiểm soát các rối loạn chuyển hóa, yếu tố thường đi kèm với tình trạng mỡ bụng kéo dài.
Theo bà Tapasya Mundhra, chuyên gia dinh dưỡng lâm sàng và chuyên gia dinh dưỡng toàn diện (Ấn Độ), đi bộ sau bữa ăn giúp ngăn đường huyết tăng cao và cải thiện quá trình trao đổi chất, từ đó có thể làm giảm tích tụ mỡ theo thời gian.
Để đạt hiệu quả tốt, nên chờ khoảng 10 đến 15 phút sau khi ăn rồi bắt đầu đi bộ với tốc độ chậm đến vừa phải. Thời gian đi bộ lý tưởng là từ 10 đến 15 phút. Các chuyên gia cũng khuyến cáo không nên tập luyện cường độ cao ngay sau bữa ăn vì có thể gây khó chịu cho hệ tiêu hóa.
Những lợi ích ban đầu có thể xuất hiện sau 1 đến 2 tuần duy trì đều đặn. Sự thay đổi rõ hơn ở vùng bụng thường được nhận thấy sau khoảng 4 đến 6 tuần khi kết hợp cùng chế độ ăn cân đối và uống đủ nước mỗi ngày.
