Ba năm trước, Fletcher Crowley bị tai nạn xe đạp khiến anh gãy cột sống và bị liệt nửa người. Bác sĩ chẩn đoán anh không bao giờ có thể đi lại được nữa.
Thay vì chấp nhận giới hạn ấy, chàng trai người Australia cùng bạn thân là Lachie Bennett đã thực hiện chuyến du lịch vòng quanh thế giới kéo dài 3 tháng, băng qua những dãy núi phủ tuyết, lặn cùng cá mập, bay dù lượn và khám phá 10 quốc gia trên 4 châu lục.
Hành trình của họ được ghi lại và chia sẻ trên tài khoản Instagram @twomates1chair (Hai người bạn và một chiếc xe lăn), thu hút hơn 140.000 người theo dõi nhờ thông điệp truyền cảm hứng: “Hãy nói có”.
Hai người bạn và chiếc xe lăn đi khắp thế giới
Sau tai nạn vào tháng 9/2023, Crowley trải qua 6 tháng điều trị và phục hồi chức năng. Anh bị liệt nửa người không hoàn toàn, nghĩa là não vẫn có thể truyền một phần tín hiệu xuống chân. Dù có thể đi được khoảng 10m, việc di chuyển đường dài gần như bất khả thi nên anh phải gắn bó với xe lăn.
Trong thời gian điều trị, Crowley gặp lại người bạn học cũ Lachie Bennett, khi ấy đang làm việc tại một trung tâm hỗ trợ người chấn thương tủy sống ở Sydney. Cùng đam mê khám phá, hai người nhanh chóng lên kế hoạch cho chuyến du lịch chung đầu tiên.
Ban đầu, họ chỉ dự định dành 2 tuần ở Nam Mỹ. Tuy nhiên, một chương trình ưu đãi vé máy bay nhiều chặng của Flight Centre với giá 2.800 AUD (khoảng 1.480 USD) mỗi người đã khiến cả hai thay đổi kế hoạch, mở rộng hành trình sang châu Âu, châu Á và châu Phi.
“Chúng tôi không lên kế hoạch điểm đến xoay quanh chiếc xe lăn. Chúng tôi chọn nơi mình muốn đến, còn chiếc xe lăn thì đi theo”, Crowley chia sẻ với CNN.
Thay vì chỉ tìm những điểm đến được thiết kế dành cho người dùng xe lăn, cả hai luôn giữ một suy nghĩ: “Chúng ta sẽ tìm ra cách”.
Điểm dừng chân đầu tiên là Hong Kong (Trung Quốc). Để đưa bạn lên chiêm bái tượng Đại Phật Thiên Đàn, Bennett cõng Crowley vượt 268 bậc thang trơn trượt. Trên lưng anh là gần 90kg, gồm trọng lượng cơ thể của Crowley (77kg) và khoảng 14kg thiết bị quay phim. Sau khi hoàn thành thử thách, Bennett chỉ cười và nói: “Không gì là không thể”.
Sau đó, họ tiếp tục chinh phục đỉnh Victoria Peak. Bennett đẩy xe lăn vượt con dốc dựng đứng đến mức cả hai đều kiệt sức.
“Tay của Fletch gần như rã rời, còn bắp chân tôi thì bỏng rát. Nhưng khung cảnh phía trên khiến mọi nỗ lực đều xứng đáng”, Bennett nhớ lại.
Crowley cho biết trước tai nạn anh từng chơi trượt ván nên phần thân trên khá khỏe, giúp việc sử dụng xe lăn trở nên tự nhiên và thoải mái hơn. Tuy nhiên, anh cũng thừa nhận không phải người khuyết tật nào cũng có thể thực hiện hành trình tương tự vì còn phụ thuộc vào thể trạng, thiết bị hỗ trợ và người đồng hành.
Đi đến nơi xe lăn không thể tới
Sau Hong Kong, hai người bay sang Italy đúng dịp diễn ra Thế vận hội Người khuyết tật Mùa đông (Paralympic) 2026. Họ vào sân vận động cổ vũ các vận động viên trượt tuyết ngồi – môn thể thao Crowley từng tập luyện cùng tuyển Australia.
Hành trình xuyên châu Âu tiếp tục qua Milan, Pisa, Florence, Rome và Venice (Italy) trước khi tiến vào dãy Dolomites phủ đầy tuyết.
Tại đây, một người dân địa phương bất ngờ mời họ lên xe trượt tuyết. Không chút do dự, Bennett đỡ Crowley rời khỏi xe lăn để cùng lên đường.
“Chúng tôi chẳng biết sẽ đi đâu. Đến lúc nhận ra thì đã đứng trên đỉnh núi, trước khung cảnh hùng vĩ đến nghẹt thở”, Crowley nhớ lại.
Ở Thụy Sĩ, một gia đình địa phương sau khi xem các video của hai người trên mạng xã hội đã mời họ về nhà ở cùng. Những ngày sau đó, hai chàng trai cùng đưa lũ trẻ đến trường, cổ vũ một trận khúc côn cầu địa phương, quây quần bên bữa cơm gia đình và trò chuyện như những người thân.
“Chúng tôi chưa từng nghĩ hai chàng trai Australia lại được một gia đình Thụy Sĩ xa lạ đón tiếp nồng hậu như vậy. Và điều đó tiếp tục xảy ra ở nhiều nơi khác”, Bennett nói.
Điểm dừng chân khó quên tiếp theo là một trang trại cừu ở miền Nam nước Pháp. Chủ trang trại là một người Australia chuyển đến lập nghiệp. Crowley gắn thêm bánh địa hình phía trước xe lăn để có thể di chuyển trên nền cỏ khô và phụ giúp công việc.
Sau đó, họ rong ruổi qua Amsterdam bằng xe đạp chở hàng, rồi khám phá vùng Riviera của Pháp với Bennett lái xe đạp điện, còn Crowley bám phía sau trên xe lăn.
Có đêm, họ nghỉ tại một nhà nguyện hơn 1.000 năm tuổi nằm trên đỉnh đồi với hàng nghìn bậc thang. Để lên được đây, chủ nhà dùng xe địa hình đưa cả hai đến gần đỉnh, còn đoạn đường cuối Bennett tiếp tục cõng bạn vượt những bậc đá.
“Nơi đó hoàn toàn không dành cho người đi xe lăn, nhưng điều đó chưa bao giờ khiến chúng tôi bỏ cuộc”, Crowley nói.
Ai cũng cần một bàn tay giúp đỡ
Hành trình khám phá Nam Mỹ mang đến không ít thử thách. Ở Brazil, họ tham gia tiệc trên sân thượng tại São Paulo, khám phá hang động ở Belo Horizonte và rong ruổi trên những cung đường đất bằng xe địa hình.
Một trong những sự cố nghiêm trọng nhất xảy ra khi chiếc xe địa hình chở Crowley bị lật nhiều vòng sau khi lao vào một “ổ gà” giữa vùng nông thôn hẻo lánh.
Hai người mắc kẹt suốt 6 giờ đồng hồ, không sóng điện thoại, không nước uống, trong khi chiếc xe lăn của Crowley ở cách đó gần 100km. “Tim tôi như rớt ra khỏi lồng ngực khi xe lật. May mắn là tất cả đều an toàn”, Bennett kể.
Từ Brazil, họ lái xe liên tục 18 tiếng để đến đảo Florianópolis rồi tiếp tục hành trình tới Nam Phi. Tại Cape Town, hai người trải nghiệm bay dù lượn, ngắm chim cánh cụt ở bãi biển Boulders, lặn trong lồng giữa bầy cá mập ở Gansbaai và tham gia safari (công viên bán hoang dã) ngắm sư tử, báo hoa mai, hươu cao cổ cùng tê giác.
Một trong những khoảnh khắc đáng nhớ nhất là lúc Bennett cõng Crowley lên mũi Hảo Vọng (Cape Point) – nơi được xem là điểm tận cùng hùng vĩ của lục địa châu Phi với những vách đá dựng đứng nhìn thẳng ra đại dương.
Suốt chuyến đi, họ hầu như không gặp sự cố lớn nào ngoài vài khoản phí hành lý phát sinh cho túi dụng cụ y tế hay những ánh nhìn tò mò. Không ít người tưởng Bennett cõng bạn chỉ để đùa vui, trong khi số khác lại chỉ nói chuyện với Bennett mà bỏ qua Crowley.
“Khi tôi lên đến đỉnh núi, một phụ nữ hỏi: “Hai cậu đang chơi trò gì vậy?”. Tôi chỉ cười và đáp: “Không, tôi không thể đi được””, Crowley kể.
Hành trình của họ cũng vấp phải một số ý kiến chỉ trích về tính an toàn khi liên tục chia sẻ những trải nghiệm “không dành cho xe lăn” trên mạng xã hội. Dẫu vậy, cả hai cho biết, họ luôn cân nhắc kỹ rủi ro và lựa chọn tập trung vào những giá trị tích cực mà hành trình mang lại.
Theo Crowley, khái niệm “khả năng tiếp cận” không chỉ nằm ở những con dốc hay thang máy.
“Nhờ sự giúp đỡ của mọi người, thế giới có thể trở nên dễ tiếp cận hơn rất nhiều. Nếu không có Lachie Bennett, tôi chắc chắn không thể thực hiện chuyến đi này”, Crowley nói.
Trong khi đó, Bennett tin rằng ai cũng sẽ có lúc cần một bàn tay giúp đỡ. “Dù ngồi xe lăn hay không, ai trong chúng ta cũng cần người hỗ trợ theo cách riêng của mình”.
Khoảng 10h30 ngày 3/5, vận động viên Phạm Trường Anh (Tom Pham), 42 tuổi, gặp sự cố khi đang điều khiển thiết bị flyboard đưa nữ du khách bay trên mặt nước ở khu vực hồ núi Lớ. Cả hai hạ xuống nước trong trạng thái mất kiểm soát và chìm dưới hồ.
Chị Nguyễn Thị Thanh Thủy, Quản lý đội Flyboard Mũi Né (đơn vị chủ quản), cho biết nguyên nhân ban đầu là thiết bị hút rác từ hồ vào động cơ. Hệ thống tắt máy đột ngột khiến VĐV và khách rơi tự do. Theo phản xạ, du khách đẩy VĐV ra khiến anh mất thăng bằng, cùng lúc ống bơm nước bị xoắn vướng vào chân vịt. Trọng lượng hệ thống nặng hàng chục kg đã kéo VĐV chìm sâu.
Đội Flyboard Mũi Né đã biểu diễn tại phố cổ Hoa Lư trong ba ngày trước đó (30/4-2/5). Hồ núi Lớ không phải điểm diễn chính thức. Thời điểm xảy ra sự cố, đội của chị Thủy khảo sát xong điểm bay mới theo đề nghị của đối tác nên đã cho các xuồng cứu hộ rút ra xa. Công tác dọn rác cũng không được đảm bảo như ba đêm diễn chính thức ở phố cổ Hoa Lư.
Về lý do khách không mặc áo phao, chị cho biết đặc thù bay đôi cần sự linh hoạt. Áo phao cũng khiến VĐV khó ôm khách hơn. Ngoài ra, nếu trong buổi diễn chính thức, xuồng cứu hộ sẽ túc trực và giải quyết tình huống chỉ sau 5 giây.
"Sự cố cũng đến từ một phần chủ quan của chúng tôi", chị Thủy nói.
Chị Thu Hà, sống tại Hà Nội, khách gặp sự cố khi bay cùng VĐV Tom Phạm, cho biết đến Ninh Bình để trải nghiệm flyboard. Vì lỡ các đêm trước, chị Hà quyết định tìm đến điểm khảo sát và xin đội Flyboard Mũi Né cho bay thử cùng VĐV, đảm bảo mình bơi rất tốt. Chị Hà cho biết khi đang tận hưởng trải nghiệm, thiết bị gặp sự cố và hai người rơi xuống.
"Nam VĐV đã cố đẩy tôi lên mặt nước 1-2 lần trước khi chìm xuống", chị Hà nói, cho biết "rất cảm kích" trước thái độ chuyên nghiệp khi gặp sự cố của VĐV. Do có kinh nghiệm bơi, ngay khi thiết bị dừng lại, chị Hà đã nín thở, không gặp khó khăn để nổi lên. Nữ du khách Hà Nội cho hay sự cố không nghiêm trọng như nhiều người quan sát và vẫn sẽ trải nghiệm nếu có dịp.
Hiện tại, VĐV Tom Phạm đang điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai, sức khỏe ổn định và dự kiến xuất viện trong ngày mai.
Theo chị Thủy, ở Việt Nam chưa có cơ quan chính thức cấp chứng chỉ cho các VĐV flyboard. Việc đánh giá năng lực VĐV dựa hoàn toàn vào thành tích thi đấu tại các giải quốc tế, danh hiệu vô địch, kỷ lục Guinness và kinh nghiệm biểu diễn tại các sự kiện quy mô lớn. VĐV Tom Pham là người có trình độ kỹ thuật cao nhất tại Việt Nam hiện nay, chuyên đào tạo các VĐV chuyên nghiệp.
Đội hình biểu diễn của Flyboard Mũi Né cũng tập hợp những VĐV quốc tế như Tomasz Kubik (2 lần Vô địch Thế giới, 1 kỷ lục Guinness), Varad (Top 2 Cúp mở rộng Nga). Đội cũng thường xuyên biểu diễn tại nước ngoài như Campuchia, Lào, Nga, UAE.
Kỳ nghỉ lễ vừa qua, đội bay quyết định đến Ninh Bình vì muốn quảng bá vẻ đẹp của vùng đất này. Chị Thủy cho biết, Ninh Bình sở hữu cảnh quan sông nước tuyệt đẹp, phù hợp để phát triển dịch vụ Flyboard biểu diễn. Đơn vị đã đồng ý giảm một nửa chi phí biểu diễn để hỗ trợ doanh nghiệp địa phương quảng bá du lịch.
Sau sự việc, toàn bộ hoạt động biểu diễn flyboard tại Ninh Bình đã tạm dừng để rà soát, đảm bảo an toàn. Theo nhà chức trách, hoạt động flyboard tại Hoa Lư được cấp phép đầy đủ theo quy định.
Flyboard là môn thể thao dưới nước do Franky Zapata (Pháp) phát triển. Người chơi đứng trên một thiết bị gắn ống phản lực, sử dụng áp lực nước từ động cơ môtô nước để tạo lực đẩy, giúp nâng cơ thể lên không trung và thực hiện các động tác kỹ thuật.
Hồ Núi Lớ rộng hơn 50 ha, sâu trung bình 4-5 m, là hồ nước ngọt nằm trong quy hoạch phát triển du lịch của địa phương, được bao quanh bởi núi đá vôi, thường kết hợp tham quan với khu vực chùa Vàng.
Theo đó, Thụy Sĩ triển khai hệ thống nhập/xuất cảnh (EES) từ 1.4. Công dân các nước thứ ba nhập cảnh, xuất cảnh khu vực Schengen qua các sân bay của Thụy Sĩ sẽ được yêu cầu thu thập dữ liệu sinh trắc học ảnh chụp và vân tay.
Các trường hợp được miễn thu thập sinh trắc học được quy định tại Điều 20 của Bộ luật Biên giới Schengen và chi tiết tại Phụ lục VII của Bộ luật này. Ngoài ra, phía Thụy Sĩ cũng cho biết trong bối cảnh các cuộc thảo luận đang diễn ra ở cấp Liên minh châu Âu, người mang hộ chiếu ngoại giao và công vụ được miễn thu thập dữ liệu sinh trắc học cho đến khi có thông báo mới.
Đối với Vương quốc Anh, hệ thống quản lý xuất nhập cảnh của nước này có một số thay đổi nhằm hướng tới hệ thống số hóa hoàn toàn. Cụ thể, Anh ngừng sử dụng thị thực giấy đối với thị thực nhập cảnh ngắn hạn; Chính thức triển khai việc tạo lập và sử dụng tài khoản UKVI;
Chính phủ nước này cũng bắt đầu áp dụng xác thực số về miễn kiểm soát nhập cảnh. Đồng thời, cập nhật quá trình số hóa đối với Giấy phép đi lại điện tử (ETA) và Xác nhận quyền được nhập cảnh Vương quốc Anh (CoE).
UKVI là một tài khoản trực tuyến trên trang web của Chính phủ Anh (GOV.UK), đóng vai trò là "ví điện tử" chứa hồ sơ nhập cư của du khách. Du khách sẽ đăng nhập vào đây để xem thời hạn visa (eVisa); sử dụng hộ chiếu kết nối với evisa; cập nhật chi tiết hộ chiếu trên tài khoản UKVI; chứng minh quyền làm việc hoặc thuê nhà tại Anh (bằng cách tạo Share Code); cập nhật thông tin hộ chiếu mới hoặc số điện thoại...
Nếu người Việt Nam có nhu cầu đi Anh đang chuẩn bị xin visa hoặc đã có visa, cần lưu ý: Đầu tiên, khi có kết quả visa, du khách sẽ nhận được email hướng dẫn tạo tài khoản UKVI. Bạn cần dùng số hộ chiếu hoặc số hồ sơ (UAN/GWF) để đăng ký.
Tiếp đến là cập nhật hộ chiếu - đây là lỗi nhiều người mắc nhất. Vì eVisa liên kết trực tiếp với số hộ chiếu trong tài khoản, nếu mọi người đổi hộ chiếu mới mà không cập nhật vào tài khoản UKVI thì sẽ không thể lên máy bay hoặc bị kẹt ở cửa khẩu vì hệ thống không khớp thông tin.
Trường hợp đi xin việc hay thuê nhà bên Anh, bạn chỉ cần đăng nhập tài khoản, tạo một mã (Share Code) rồi bấm gửi. Cơ quan chức năng sẽ check trên hệ thống, không cần "soi" thẻ BRP vật lý như trước.
Sáng 23-4, phường Sa Huỳnh (tỉnh Quảng Ngãi) tổ chức hội nghị tái khởi động dự án "Bảo tồn đồng muối truyền thống Sa Huỳnh gắn với phát triển du lịch cộng đồng".
Dự án do Chương trình Phát triển Liên hợp quốc và Quỹ Môi trường toàn cầu hỗ trợ.
Dự án được triển khai từ tháng 5-2024, từng tạm dừng vào tháng 6-2025 do sáp nhập đơn vị hành chính, nay được khởi động lại và dự kiến hoàn thành vào tháng 9-2026.
Theo kế hoạch, dự án tập trung nâng cao nhận thức cộng đồng trong bảo tồn đồng muối truyền thống, bảo vệ môi trường và hệ sinh thái, đồng thời phát triển du lịch cộng đồng.
Nhiều nội dung cụ thể sẽ được triển khai như xây dựng mô hình phân loại rác tại nguồn, chăm sóc cây ngập mặn, hình thành đội ngũ tuyên truyền, phát triển mô hình homestay, lắp đặt bản đồ du lịch cộng đồng và tạo các điểm check-in phục vụ du khách.
Bên cạnh đó địa phương cũng hướng đến xây dựng sản phẩm "hoa muối", đăng ký đạt chuẩn OCOP nhằm nâng cao giá trị sản phẩm.
Hiện đồng muối Sa Huỳnh có diện tích khoảng 115ha, là một trong những làng nghề làm muối lâu đời của miền Trung, hình thành từ thế kỷ XIX. Nghề làm muối nơi đây vẫn chủ yếu theo phương thức thủ công, phụ thuộc vào nắng gió tự nhiên, gắn bó với đời sống của nhiều thế hệ diêm dân.
Điểm nổi bật khiến đồng muối Sa Huỳnh ngày càng được chú ý là vẻ đẹp độc đáo của cảnh quan. Những ô ruộng muối vuông vức xếp nối nhau như bàn cờ, mặt nước phản chiếu ánh nắng tạo nên hiệu ứng lấp lánh như những tấm gương khổng lồ.
Vào buổi sớm, hình ảnh diêm dân tất bật cào muối trong ánh bình minh tạo nên khung cảnh lao động bình dị nhưng đầy sức sống.
Còn khi hoàng hôn buông xuống, các ụ muối trắng nổi bật trong ánh chiều vàng cam trở thành điểm nhấn thị giác ấn tượng, thu hút nhiếp ảnh gia và du khách.
Chính sự kết hợp giữa thiên nhiên, ánh sáng và con người đã tạo nên một "bức tranh sống" hiếm có.
Với những giá trị đó, đồng muối Sa Huỳnh đang được xem là điểm đến giàu tiềm năng để phát triển du lịch, đặc biệt là du lịch trải nghiệm và du lịch cộng đồng.
Du khách có thể tham gia các hoạt động như cào muối, gánh muối, tìm hiểu quy trình sản xuất truyền thống, qua đó hiểu hơn về cuộc sống của diêm dân.
Bên cạnh đó, vị trí gần biển Sa Huỳnh, làng du lịch Gò Cỏ và không gian văn hóa Sa Huỳnh… cũng tạo điều kiện thuận lợi để kết nối thành các tour du lịch đa dạng.
Nếu được đầu tư bài bản, gắn bảo tồn làng nghề với khai thác du lịch, đồng muối Sa Huỳnh không chỉ giữ được giá trị truyền thống mà còn trở thành điểm nhấn đặc sắc trên bản đồ du lịch Quảng Ngãi.
Việc tái khởi động dự án được kỳ vọng sẽ góp phần bảo tồn làng nghề truyền thống, nâng cao chất lượng môi trường, đồng thời khai thác hiệu quả tiềm năng du lịch trải nghiệm, từng bước đưa đồng muối Sa Huỳnh trở thành điểm đến đặc sắc trên bản đồ du lịch Quảng Ngãi.
