Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) ngày 9/4 gửi một email nội bộ yêu cầu các đặc vụ trên toàn quốc tập trung vào chiến dịch mới mang tên “Sáng kiến Du lịch Sinh con”, theo tài liệu mà Reuters tiếp cận được và đăng tải hôm nay.
Chiến dịch được mô tả nhằm truy quét tận gốc các mạng lưới hỗ trợ người nước ngoài đang mang thai đến Mỹ và giúp đứa trẻ trở thành công dân Mỹ theo quy định về cấp quốc tịch theo nơi sinh. Đây là một trong những hành vi “gian lận” mà Tổng thống Donald Trump nhiều lần đề cập để thúc đẩy nỗ lực xóa bỏ quy định “sinh ra ở Mỹ được cấp quốc tịch Mỹ”.
Chiến dịch mới của ICE, do nhánh Điều tra An ninh Nội địa (HSI) dẫn đầu, đặt mục tiêu phanh phui các vụ gian lận và triệt phá các mạng lưới tổ chức khai thác lỗ hổng trong quy trình nhập cư.
Giới chức Mỹ từng xử lý nhiều vụ việc tương tự. Năm 2019, hơn 10 người đã bị buộc tội điều hành các “nhà hộ sinh” tại phía nam California phục vụ phụ nữ giàu có từ châu Á đến du lịch sinh con.
“Du lịch sinh con không kiểm soát gây tốn kém khủng khiếp cho người đóng thuế và đe dọa an ninh quốc gia”, phát ngôn viên Nhà Trắng Anna Kelly nhận định, đồng thời lưu ý rằng hầu hết các nước trên thế giới không áp dụng chính sách cấp quốc tịch tự động tại thời điểm sinh.
Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) chưa công bố bất kỳ cuộc điều tra nào về hành vi gian lận sinh con lấy quốc tịch, song cho biết đã nắm được thông tin về một số mạng lưới tổ chức “du lịch sinh con” tại Mỹ.
DHS cho biết dù việc sinh con tại Mỹ không phải là hành vi phạm luật, cơ quan này vẫn có bộ phận nhận diện và xử lý các vi phạm luật liên bang. Một quy định từ năm 2020 dưới nhiệm kỳ đầu của ông Trump đã cấm sử dụng visa du lịch hoặc công tác với mục đích thực chất là lấy quốc tịch cho đứa trẻ. Những người tham gia vào các kế hoạch này có thể bị truy tố tội gian lận hoặc các tội danh liên quan.
Hiện chưa có số liệu chính thức về số lượng người nước ngoài đến Mỹ với mục đích sinh con lấy quốc tịch hay chi phí cụ thể mà người đóng thuế phải gánh chịu. Tuy nhiên, Trung tâm Nghiên cứu Di trú ước tính có khoảng 20.000-25.000 bà mẹ đã đến Mỹ theo diện này trong giai đoạn 2016-2017. So với 3,6 triệu ca sinh tại Mỹ năm 2025, con số này chỉ chiếm một tỷ lệ nhỏ.
Phe Cộng hòa vẫn coi đây là lý do then chốt để giới hạn quyền công dân theo nơi sinh, vốn được quy định trong Hiến pháp Mỹ từ lâu. Ngay ngày đầu nhậm chức, ông Trump đã ký sắc lệnh hành pháp chỉ đạo các cơ quan không công nhận quốc tịch của trẻ em sinh ra tại Mỹ nếu cả bố và mẹ đều không phải công dân hoặc thường trú nhân hợp pháp. Sắc lệnh này đang gây tranh cãi lớn vì phá vỡ tiền lệ pháp lý kéo dài hơn một thế kỷ.
Tại Tòa án Tối cao tuần trước, luật sư chính phủ Mỹ D. John Sauer cho rằng quy định “sinh ra ở Mỹ là công dân Mỹ” đã khuyến khích một “ngành công nghiệp du lịch sinh con phát triển tràn lan”. Ông cảnh báo điều này thu hút hàng nghìn người từ các “quốc gia tiềm ẩn tâm lý thù địch”, tạo ra một thế hệ công dân Mỹ nhưng không có cảm tình với Mỹ.
Sáng 7-5, sau khi khép lại các hoạt động tại thủ đô New Delhi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam lên đường đến thành phố Mumbai - trung tâm tài chính lớn nhất của bang Maharashtra, Ấn Độ.
Siêu đô thị hơn 20 triệu dân này có GDP bình quân đầu người cao gấp đôi mức trung bình cả nước, đồng thời là nơi sinh sống của hơn 142.000 triệu phú vào năm 2025, theo báo Times of India.
Thành phố như một thỏi nam châm thu hút người dân từ khắp nơi trên cả nước đến tìm kiếm tương lai tốt đẹp hơn.
"Mumbai có thể mang lại cơ hội cho tất cả mọi người, đây là một đô thị thực sự, nơi ai cũng có thể tìm cách mưu sinh", bà Damayanthy Kankati, một bác sĩ 75 tuổi đã sống tại đây hơn 40 năm, cho biết.
Trong 30 năm qua, Mumbai tiếp nhận thêm khoảng 8 triệu người, tương đương dân số thành phố New York (Mỹ). Liên hợp quốc dự báo đến năm 2035, con số này sẽ tăng thêm 7 triệu nữa.
Được mệnh danh là "trái tim tài chính" của Ấn Độ, Mumbai là nơi đặt trụ sở của hàng loạt ngân hàng, định chế tài chính, quỹ đầu tư và tập đoàn đa quốc gia.
Hai sàn giao dịch chứng khoán lớn nhất Ấn Độ - Sàn giao dịch chứng khoán Bombay (BSE) và Sàn giao dịch chứng khoán Ấn Độ (NSE) đều hoạt động tại đây.
Trong đó NSE hiện là sàn phái sinh lớn nhất thế giới theo khối lượng giao dịch, với vốn hóa khoảng 5.000 tỉ USD và hơn 130 triệu nhà đầu tư.
Thành phố đóng góp hơn 140 tỉ USD vào GDP quốc gia, với bốn trong năm doanh nghiệp vốn hóa lớn nhất Ấn Độ đặt trụ sở tại đây.
Sức mạnh tài chính ấy đang trở thành bệ phóng để Mumbai tiến vào cuộc đua công nghệ toàn cầu.
Khi lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) đang ngày càng nóng, thành phố đã chính thức nhập cuộc với những lợi thế đáng kể như ngân sách chi tiêu công nghệ lên tới 590 tỉ USD, 2 triệu nhân sự kỹ thuật và sở hữu một nửa công suất trung tâm dữ liệu của cả nước.
Theo báo cáo của Hiệp hội Doanh nhân Công nghệ Mumbai và Công ty tư vấn quản lý McKinsey & Company, các startup ứng dụng AI có thể đóng góp tới 15% tăng trưởng GDP thành phố, thu hút hơn 450 tỉ USD vốn đầu tư nước ngoài (FDI) trong thập kỷ tới.
Theo Al Arabiya, vòng đàm phán mới giữa Mỹ và Iran có thể được tổ chức tại Islamabad (Pakistan) vào cuối tháng 5. Tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir ngày 21.5 đã đến Tehran để thông báo về việc hoàn tất dự thảo cuối cùng của thỏa thuận hòa bình giữa Mỹ - Iran. Cùng ngày, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei xác nhận Tehran đã nhận được "quan điểm hòa bình mới của phía Mỹ" và đang xem xét. Trong khi đó, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf lại cho rằng các động thái công khai lẫn ngầm từ Mỹ cho thấy đối phương đang chuẩn bị cho những cuộc tấn công mới.
Từ Washington, Tổng thống Donald Trump ngày 20.5 cho biết Mỹ sẵn sàng chờ thêm "vài ngày" để nhận phản hồi từ Iran, nhưng cảnh báo thời gian dành cho ngoại giao không còn nhiều. "Nếu chúng tôi không nhận được câu trả lời đúng đắn, mọi việc sẽ diễn ra rất nhanh. Chúng tôi đã sẵn sàng", theo Reuters dẫn lời ông Trump. Dù vậy, chủ nhân Nhà Trắng vẫn để ngỏ khả năng đạt thỏa thuận. Nhà lãnh đạo Mỹ đánh giá các đại diện Iran hiện nay "hợp lý hơn nhiều" so với trước đây và cho rằng một thỏa thuận thành công có thể giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian, nguồn lực và sinh mạng.
Nhà Trắng cũng đang chịu sức ép từ nhiều phía. Trong nước, giá nhiên liệu tăng cao kéo tỷ lệ ủng hộ của ông Trump xuống gần mức thấp nhất kể từ khi nhậm chức nhiệm kỳ 2, trong bối cảnh cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 đang đến gần, theo Đài NDTV. Bên ngoài, sức ép lớn đến từ Israel - đồng minh thân cận nhất của Mỹ tại Trung Đông. Theo trang Axios, trong cuộc điện đàm gần đây, Tổng thống Trump đã thông báo với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu rằng Qatar và Pakistan đang hỗ trợ soạn thảo một "thư cam kết" để Mỹ và Iran ký, qua đó chính thức chấm dứt xung đột và mở ra giai đoạn đàm phán 30 ngày về các vấn đề như chương trình hạt nhân Iran và mở cửa eo biển Hormuz. Tuy nhiên, ông Netanyahu đã bày tỏ thất vọng với ông Trump, cho rằng việc trì hoãn các cuộc tấn công dự kiến là sai lầm và nhấn mạnh chiến dịch nhằm vào Iran nên tiếp tục, theo CNN.
Ngay cả khi đàm phán có thể được nối lại, các diễn biến trên thực địa cho thấy nguy cơ leo thang vẫn chưa hạ nhiệt. Iran ngày 20.5 công bố bản đồ vùng biển do nước này kiểm soát tại eo biển Hormuz, đồng thời yêu cầu mọi tàu thuyền phải được Cơ quan Quản lý eo biển vùng vịnh Ba Tư (PGSA) cấp phép trước khi đi qua. Theo AFP dẫn thông báo, phạm vi quản lý được xác định từ "đường thẳng nối liền núi Mubarak ở Iran và phía nam Fujairah thuộc UAE (phía đông eo biển), kéo dài đến đường thẳng nối liền điểm cuối của đảo Qeshm ở Iran và Umm Al Quwain thuộc UAE (phía tây eo biển)". Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW - Mỹ) nhận định Iran có thể đang tận dụng thời gian ngừng bắn để bình thường hóa việc kiểm soát Hormuz, buộc các nước nhập khẩu dầu phải thiết lập thỏa thuận vận chuyển song phương với Tehran, đồng thời thu phí từ các tàu không thuộc các thỏa thuận này.
Ở chiều ngược lại, Mỹ cũng duy trì sức ép quân sự. Hải quân nước này ngày 21.5 đã điều ít nhất 2 tàu khu trục mang hệ thống vũ khí laser hiện đại tới Trung Đông. Trước đó, Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo binh sĩ thuộc Đơn vị thủy quân lục chiến viễn chinh số 31 đã đổ bộ lên tàu chở dầu Celestial Sea treo cờ Iran ở vịnh Oman, do nghi ngờ tàu này tìm cách vào cảng Iran, vi phạm lệnh phong tỏa của Mỹ. Lực lượng Mỹ sau đó khám xét và thả tàu sau khi hướng dẫn thủy thủ đoàn chuyển hướng, theo Al Jazeera.
Reuters ngày 1.5 đăng tải bài phỏng vấn với Đại sứ Ukraine tại Nhật Bản Yurii Lutovinov, trong đó đề cập quyết định nới lỏng các quy định xuất khẩu vũ khí được Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae công bố tuần trước.
"Động thái trên cho phép chúng tôi đàm phán. Về lý thuyết, đây là bước tiến rất lớn", ông Lutovinov nói.
Mặc dù Nhật Bản vẫn duy trì kiểm soát xuất khẩu sang các khu vực xung đột, nước này lại cho phép những ngoại lệ phục vụ lợi ích an ninh của Tokyo - một điều khoản mà Kyiv hy vọng sẽ được hưởng lợi, theo Reuters.
Chính phủ Nhật Bản không bình luận về thông tin trong buổi phỏng vấn trên.
Nếu muốn mua vũ khí từ Nhật Bản, Kyiv sẽ cần ký thỏa thuận chuyển giao công nghệ quốc phòng và trang thiết bị với Tokyo. Nhật Bản đã có thỏa thuận tương tự với 18 nước.
Ông Lutovinov cho biết Ukraine đang tiến những bước hết sức thận trọng do tính chất nhạy cảm của vấn đề xuất khẩu quốc phòng tại Nhật Bản.
Đại sứ Ukraine cho hay trước mắt, Nhật Bản có thể tham gia tài trợ phát triển hệ thống phòng không của Ukraine. "Chúng tôi có đầy đủ năng lực công nghiệp cần thiết để sản xuất, thế nhưng chúng tôi cần nguồn vốn đầu tư", ông Lutovinov nói.
Ngoài ra, ông Lutovinov cho hay các bên đang thảo luận về việc để Nhật Bản tham gia chương trình Danh sách Yêu cầu Ưu tiên (PURL) của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO). Đây là cơ chế cho phép các đồng minh phương Tây mua vũ khí do Mỹ sản xuất rồi chuyển giao cho Kyiv. Úc và New Zealand là 2 nước không thuộc NATO tham gia vào PURL hồi năm ngoái.
