Theo số liệu mới công bố của Bộ GD-ĐT, năm 2026 có trên 874.000 thí sinh (TS) đăng ký xét tuyển ĐH với hơn 7,18 triệu nguyện vọng (NV), trong đó 467.590 TS (53,4%) đăng ký vào các ngành STEM (khoa học – công nghệ – kỹ thuật – toán học) với 2.368.179 NV (gần 33%).
Đối với 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược thuộc Nghị định số 179/2026, có 331.693 TS đăng ký, tương đương gần 38% tổng số TS đăng ký xét tuyển. Số NV vào các nhóm ngành này là 1.291.839, chiếm khoảng 18% tổng NV.
Trong khi đó, năm 2025, tổng số TS đăng ký xét tuyển ĐH cũng xấp xỉ năm nay (gần 850.000) nhưng số lượng đăng ký vào các ngành STEM chỉ khoảng 222.454 (chiếm khoảng 26%), còn năm 2024 là 180.573 TS (chiếm khoảng 24,6%).
Như vậy, năm nay tỷ lệ TS lựa chọn xét tuyển vào ngành STEM tăng gấp đôi năm trước, với hơn một nửa số TS đăng ký xét tuyển có ít nhất một lựa chọn thuộc STEM và hơn 1/3 có lựa chọn thuộc 15 nhóm ngành được nhà nước xác định cần ưu tiên phát triển.
Theo Giáo sư – tiến sĩ Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục ĐH, đây là một trong những điểm nổi bật của đăng ký xét tuyển năm 2026, cho thấy nhận thức của TS và phụ huynh về vai trò của KH-CN, kỹ thuật và toán học đang có chuyển biến. “Các chính sách học bổng, hỗ trợ người học; triển vọng nghề nghiệp; nhu cầu nhân lực và công tác hướng nghiệp đã góp phần tạo thêm động lực lựa chọn”, ông Thảo nhận định.
Tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, cũng cho rằng năm nay số lượng TS đăng ký vào các ngành STEM tăng vọt là tín hiệu vô cùng khả quan. Điều này cho thấy TS và phụ huynh rất nhạy bén, kịp thời nắm bắt định hướng phát triển KH-CN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của đất nước. “Đặc biệt là sự tác động của chính sách tới sự lựa chọn của TS. Cụ thể, Nghị định 179 của Chính phủ quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược, chắc chắn là yếu tố hấp dẫn TS”, tiến sĩ Nhân nhận định, đồng thời cho hay: “Đây cũng là tín hiệu đáng mừng đối với các chương trình tài năng STEM nếu như ngày càng nhiều em giỏi lựa chọn lĩnh vực này”.
Giáo sư – tiến sĩ Nguyễn Minh Hà, Hiệu trưởng Trường ĐH Mở TP.HCM, thông tin nhóm TS giỏi chọn các ngành STEM đang tăng lên rõ rệt, đặc biệt là các ngành liên quan đến công nghệ số như trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học dữ liệu, khoa học máy tính, công nghệ thông tin, an ninh mạng và logistics thông minh. Điều này cho thấy STEM không còn là lựa chọn của một nhóm nhỏ người học mà đang trở thành xu hướng phát triển nghề nghiệp được nhiều TS có năng lực tốt quan tâm.
“Xu hướng TS giỏi quan tâm đến khối ngành thuộc STEM đang tăng rất mạnh. Các em nhận thức được đây là xu hướng dịch chuyển dòng vốn đầu tư toàn cầu vào VN. Tuy nhiên, sự quan tâm này vẫn bị lệch khi các em đổ xô vào các ngành bề nổi mang tính ứng dụng ngắn hạn, trong khi các ngành khoa học cơ bản và công nghệ số lõi đòi hỏi nghiên cứu sâu, toán học nặng lại chưa thực sự thu hút được nhóm xuất sắc nhất”, tiến sĩ Thân Thanh Sơn, Trưởng ban Đào tạo ĐH Công nghiệp Hà Nội, đánh giá.
Đến thời điểm này có đến 90% cơ sở giáo dục ĐH tham gia đào tạo các ngành STEM. Tuy số lượng người học tăng theo từng năm nhưng tỷ lệ sinh viên học STEM ở VN vẫn chỉ từ 27 – 31% trong tổng số quy mô, thấp hơn nhiều nước trong khu vực và thế giới như Singapore (46%), Malaysia (50%), Hàn Quốc (35%), Đức (39%)…
Trong khi đó, đề án đào tạo nguồn nhân lực phục vụ phát triển công nghệ cao giai đoạn 2025 – 2035 và định hướng tới năm 2045 được Chính phủ phê duyệt đặt mục tiêu giai đoạn 2030 – 2035 tỷ lệ người theo học các ngành STEM đạt 40% ở mỗi trình độ đào tạo, trong đó ít nhất 3% thuộc các ngành khoa học cơ bản và 20% thuộc các ngành liên quan tới công nghệ số.
Theo Giáo sư – tiến sĩ Nguyễn Trung Nhân, Phó hiệu trưởng Trường ĐH Khoa học tự nhiên (ĐH Quốc gia TP.HCM), để thực hiện hiệu quả đề án này, cần thay đổi và linh hoạt các cơ chế quản lý giáo dục về ngành, nhóm ngành, chỉ tiêu tuyển sinh để tăng số lượng người học vì hiện nay đang còn nhiều ràng buộc. “Bên cạnh các chính sách học bổng cho người học hiện nay thì các chế độ hỗ trợ tài chính cho các hoạt động trao đổi doanh nghiệp, trao đổi giao lưu học thuật giữa các nước cần được đầu tư. Chúng ta cần kết hợp “3 nhà” tạo ra một hệ sinh thái khoa học để người học được trải nghiệm. Ngoài ra, nhà nước cần đầu tư cơ sở vật chất hiện đại cho việc giảng dạy và nghiên cứu khoa học của nhóm STEM”, Giáo sư Nhân đề xuất.
Ông Nguyễn Minh Hà cũng cho rằng để nâng tỷ lệ người học STEM lên 40% ở mỗi trình độ đào tạo, học bổng là điều kiện cần nhưng chưa đủ. Điều quan trọng hơn là phải xây dựng được một hệ sinh thái phát triển tài năng toàn diện, trong đó người học nhìn thấy lộ trình nghề nghiệp rõ ràng, được học trong môi trường đạt chuẩn quốc tế, được tham gia nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, tiếp cận doanh nghiệp và các dự án công nghệ thực tiễn ngay từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường cũng như nhìn thấy triển vọng phát triển nghề nghiệp và đóng góp cho sự phát triển của đất nước trong kỷ nguyên số.
“Học bổng vật chất chỉ là điều kiện cần giúp các em yên tâm học tập. Để tạo cú hích khiến người giỏi sẵn sàng dấn thân vào khoa học cơ bản và công nghệ số, chúng ta cần 3 yếu tố. Thứ nhất là cam kết về đầu ra và lộ trình nghề nghiệp đỉnh cao: Người giỏi cần được đảm bảo sau khi tốt nghiệp sẽ được đón nhận vào các viện nghiên cứu, các trung tâm R&D của tập đoàn đa quốc gia hoặc vị trí then chốt trong bộ máy nhà nước với mức thu nhập và đãi ngộ xứng đáng, thay vì loay hoay tự tìm việc”, tiến sĩ Thân Thanh Sơn nêu quan điểm.
Yếu tố thứ hai, theo tiến sĩ Sơn là kiến tạo môi trường học thuật đáng sống. Theo đó, người tài cần một không gian học thuật đủ lớn để phát huy tối đa năng lực. Đó phải là một hệ sinh thái tự do sáng tạo, nơi người học được làm việc cùng những chuyên gia, giáo sư giỏi nhất; được khuyến khích thử nghiệm trên các hệ thống thiết bị hiện đại mà không bị rào cản bởi các thủ tục hành chính. Bên cạnh đó, môi trường này cần tích hợp các chương trình trao đổi quốc tế, cơ hội thực chiến qua dự án của doanh nghiệp và cơ chế hỗ trợ công bố khoa học trên các tạp chí uy tín.
Thứ ba là cần truyền thông định hướng và khơi dậy lòng tự tôn dân tộc, làm các em hiểu rằng việc theo đuổi khoa học cơ bản hay công nghệ số không chỉ dừng lại ở câu chuyện mưu sinh, mà chính là chìa khóa để đưa VN thoát bẫy thu nhập trung bình, bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.
Sự việc bắt nguồn từ một số bài đăng trên mạng xã hội, tố một học sinh trường THPT Hồ Thị Kỷ dùng điện thoại trong buổi thi môn Văn và Toán (ngày 11/6). Nhiều thí sinh khác nhìn thấy nhưng không dám báo với giám thị. Sau đó, có người báo với trường nên hôm sau nam sinh này bị thu điện thoại.
Người đăng bài còn cho biết nam sinh được 10 điểm Toán, 6 điểm Văn, Lý và Hóa lần lượt 4,1 và 5,85 điểm.
Theo ông Nguyên, khi biết tin, Sở lập tức xác minh. Quá trình làm việc, nam sinh thừa nhận có dùng điện thoại trong giờ thi Toán.
Về công tác tổ chức thi, tường trình của hiệu trưởng, hiệu phó nhà trường cùng các cán bộ làm nhiệm vụ tại điểm thi cho hay không có dấu hiệu bất thường như mạng xã hội phản ánh.
Trường cho biết kết quả học tập môn Toán của nam sinh ở lớp 10, 11, 12 lần lượt là 8,5-9,3 và 9. Nam sinh cũng là thành viên đội tuyển học sinh giỏi môn Toán của trường dự thi cấp tỉnh.
Sở Giáo dục và Đào tạo Cà Mau xác nhận nam sinh được 10 điểm Toán, cho biết sẽ báo cáo vụ việc với UBND tỉnh, xử lý thí sinh vi phạm, cũng như các cán bộ coi thi và những người liên quan.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 diễn ra ngày 11-12/6. Công tác tổ chức được phân cấp cho UBND tỉnh, thành, gồm khâu coi thi và chấm thi.
Ngày 21.4, một lãnh đạo UBND xã Dray Bhăng cho biết, đơn vị đã ban hành quyết định thi hành kỷ luật bằng hình thức cách chức đối với bà Võ Thị Hường, Hiệu trưởng Trường tiểu học Kim Châu.
Trước đó, trong quá trình thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao, bà Võ Thị Hường đã để xảy ra nhiều sai phạm và đã bị xử lý kỷ luật về mặt Đảng với hình thức cách hết các chức vụ trong Đảng.
Theo quyết định, bà Hường đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn để tác động, chi phối việc chi trả, phân bổ chế độ khen thưởng theo quy định; bố trí, thanh toán chế độ giảng dạy sai quy định, thiếu khách quan; thông đồng, hợp thức hóa hồ sơ, chứng từ nhằm trục lợi cá nhân trong việc thanh toán chế độ giảng dạy của cá nhân mình.
Đáng chú ý, bà Hường chỉ đạo chỉnh sửa, giả mạo chữ viết, chữ ký trong biên bản họp phụ huynh nhằm hợp thức hóa hồ sơ, chứng từ; quản lý, sử dụng quỹ hội phụ huynh không đúng quy định.
Ngoài ra, nữ hiệu trưởng không công khai minh bạch, sai phạm trong việc vận động và sử dụng kinh phí tài trợ của phụ huynh để mua sắm trang thiết bị cho nhà trường; sử dụng con dấu vi phạm pháp luật; vi phạm về hồ sơ chứng từ kế toán, có hành vi gian dối, đối phó, gây khó khăn cho hoạt động kiểm tra, giám sát; gây mất đoàn kết nội bộ nghiêm trọng.
Học sinh Lê Thị Tâm An (lớp 8) đang học một trường THCS tại phường Thủ Đức (TP.HCM) nói thể dục là giờ học chán nhất. "Học thể dục thầy dặn không được la hét, không được cổ vũ động viên, nếu có thì la nhỏ, tránh ảnh hưởng đến các lớp khác đang học tập", An nêu lý do chán.
Học sinh Lê Thanh Vân (Trường THCS Lê Văn Tám) nói mỗi tuần có hai tiết thể dục và học sinh được lồng ghép các môn thể thao tự chọn. "Đến giờ thể dục, chúng em vận động các động tác cơ bản là yêu cầu bắt buộc.
Các nội dung chạy ngắn, chạy bền, chạy xa... đều học rất mệt. Nhiều bạn thích các môn tự chọn như bóng đá, bóng rổ, cầu lông, bơi lội... và bạn nào cũng đợi đến các giờ rèn luyện tự chọn này", Vân bày tỏ.
Tương tự, một học sinh Trường THPT Nguyễn Thị Diệu (phường Xuân Hòa, TP.HCM) nói việc học và kiểm tra chạy ngắn 30m, 60m để được đánh giá hoàn thành môn học.
Bạn nói thêm: "Học cho qua kỳ kiểm tra và đương nhiên từ đó về sau không luyện tập thêm chứ thực lòng chỉ háo hức các môn bóng đá, bóng rổ... vì phổ biến, dễ tìm đồng đội để tăng tinh thần thể thao, thi đấu".
Cô Thân Thị Tuyết Nhung - Hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An (phường Cầu Ông Lãnh) - cho hay học sinh chỉ thật sự thích thú với môn tự chọn như bơi lội, bóng đá, bóng rổ... "Với các môn này, nhà trường dễ phát hiện và tìm kiếm được học sinh có năng khiếu.
Đa số học sinh say mê với các môn thể dục tự chọn do được tự giác vận động, khác hoàn toàn với tính bắt buộc như học thể dục theo phân phối chương trình", cô Nhung đánh giá.
Thiếu sân tập, nhiều trường ở TP.HCM tận dụng đủ các kiểu không gian có thể. Nhiều trường còn mở các câu lạc bộ thể thao, năng khiếu (võ thuật, cầu lông, bóng đá...) sau giờ học.
Ông Đinh Hữu Đắc - Hiệu trưởng Trường tiểu học Nguyễn Thái Sơn (phường Xuân Hòa) - kể: "Dù có sân trường rộng nhưng đẩy mạnh rèn luyện thể chất cho học trò, ngoài việc tận dụng nguồn xã hội đầu tư cơ sở vật chất cũng đã tận dụng tối đa các không gian khác để biến thành chức năng thể dục thể thao.
Trường linh động tính toán buổi chiều lấy khu vực ăn cho học sinh đá cầu, nhà xe giáo viên lúc trống xe... giăng lưới học cầu lông", ông Đắc thông tin.
Còn hiệu trưởng một trường THPT ở phường Diên Hồng thừa nhận trường chưa làm được việc phát huy tinh thần rèn luyện thể thao học đường và cho học sinh chọn lựa những môn học yêu thích.
Chính vì thế thể thao học đường chưa thật sự tạo được sân chơi hấp dẫn, đáp ứng sở trường, kích thích đam mê rèn luyện thể lực của học sinh như mong đợi. "Tự tận dụng khoảng không cho học trò hay lên phương án các câu lạc bộ thể dục thể thao theo tôi có tác dụng nhưng chưa hẳn nuôi dưỡng đam mê, phát hiện tài năng thể thao học đường", hiệu trưởng này nói.
Một giáo viên thể dục của trường tại phường trung tâm TP.HCM cũng thừa nhận việc sinh ra các câu lạc bộ thể dục thể thao đang có làm nhiệm vụ... chờ cha mẹ! Giáo viên này kể hay nghe phụ huynh nói vui là câu lạc bộ thể dục thể thao là câu lạc bộ chờ cha mẹ.
Phụ huynh cho biết con họ không hứng thú cũng không muốn đăng ký nhưng học hai buổi/ngày, gia đình không có người đưa đón nên tham gia các môn thể dục năng khiếu để kéo dài thời gian chờ cha mẹ. Điều này rất khó để đẩy câu lạc bộ sau giờ học đạt được kỳ vọng.
Thầy Nguyễn Đình Đảo - Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Hữu Thọ (phường Xóm Chiếu) - cho rằng giáo dục thể chất bị xem nhẹ phần nào do thiếu giải pháp đầu tư đúng và đủ theo yêu cầu của trường học.
Hiện TP.HCM quy định mức thu với học sinh không quá 80.000 đồng/tháng các môn trong câu lạc bộ. Mức này quá thấp để đầu tư cơ sở vật chất cũng như trả lương cho giáo viên, cho huấn luyện viên thuê bên ngoài...
"Để không có suy nghĩ xem nhẹ môn thể dục cần cho phép trường thu tiền hoặc tăng mức thu để nhà trường phân chia khung giờ, thời khóa biểu, phối hợp với trung tâm thể dục thể thao bên ngoài. Có kinh phí tăng cơ sở vật chất, tăng tiền thêm giờ cho giáo viên đảm trách mới có thể giúp các câu lạc bộ sau giờ học đi vào chiều sâu để học sinh thích thú, chờ đợi", thầy Đảo nói.
