Nhiều người thường cảm thấy mệt mỏi vô cớ, tay chân lạnh ngắt nhưng lại tặc lưỡi cho rằng chỉ do công việc quá sức. Tuy nhiên, đây rất có thể là tín hiệu cấp cứu mà quả thận đang phát ra.
Bác sĩ Phụ khoa Trần Bảo Nhân cho biết, tỷ lệ mắc bệnh thận mãn tính tại Đài Loan (Trung Quốc) lên tới 11,9%, tương đương cứ 9 người thì có 1 người mắc. Thế nhưng, tỷ lệ người thực sự biết mình bị bệnh thận lại chưa đầy 3,5%.
Do thận không có dây thần kinh cảm giác đau, tổn thương giai đoạn đầu thường không gây khó chịu rõ rệt. Đến khi xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng thì nhiều bệnh nhân đã phải đối mặt với số phận phải chạy thận nhân tạo. Vì vậy, học cách tự nhận biết các tín hiệu cảnh báo của cơ thể là bài học chăm sóc thận không thể thiếu của mỗi người.
Ấn tượng của nhiều người về bệnh thận vẫn dừng lại ở cảm giác “đau thận” hay “đau lưng mỏi eo”, nhưng thực tế đây là quan niệm hoàn toàn sai lầm.
Các bác sĩ chuyên khoa Thận và giới chuyên gia chia sẻ, khi chức năng thận bắt đầu suy giảm, dấu hiệu đầu tiên xuất hiện thường là mệt mỏi mãn tính và chán ăn, chứ không phải là phù nề hay đau đớn dữ dội.
Chỉ đến khi chức năng thận suy giảm nghiêm trọng, độc tố tích tụ ảnh hưởng đến hệ thần kinh trung ương thì các triệu chứng nặng mới bộc phát.
Để giúp người dân sớm phát hiện bất thường ở thận trong cuộc sống hàng ngày, bác sĩ Tiêu hóa Tiền Chính Hồng đã chia sẻ quy tắc 5 chữ vàng bảo vệ thận cực kỳ thực dụng:
Bọt (Nước tiểu có bọt): Bác sĩ chuyên khoa Thận Hồng Vĩnh Tường khuyên rằng, sau khi đi tiểu nên quan sát khoảng 10 phút. Nếu thấy bọt tiểu vẫn đặc, dày đặc và không tan, đây rất có thể là đặc trưng của protein niệu (đạm trong nước tiểu).
Phù (Phù chân/chi dưới): Nước không thể đào thải ra ngoài nên ứ đọng lại ở các mô ngoại vi. Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường giải thích, khi một lượng lớn protein bị thất thoát qua nước tiểu, lượng albumin trong máu giảm xuống, nước sẽ thẩm thấu ra các chi dẫn đến tình trạng phù ấn lõm nghiêm trọng, tay chân rờ vào thậm chí lạnh như băng.
Cao (Huyết áp cao): Bỗng nhiên xuất hiện tình trạng huyết áp tăng cao không rõ nguyên nhân có thể cảnh báo bệnh thận.
Thiếu (Thiếu máu): Do thận chịu trách nhiệm tiết ra “Erythropoietin (EPO)” – hormone kích thích tạo hồng cầu, khi chức năng thận kém sẽ dẫn đến thiếu máu do nguyên nhân tại thận nghiêm trọng, làm cho mí mắt và môi trở nên nhợt nhạt.
Mệt (Mệt mỏi): Dưới tác động đôi của tình trạng thiếu máu và tích tụ độc tố urê, người bệnh sẽ cảm thấy kiệt sức kiệt lực, dù nghỉ ngơi thế nào cũng không thể phục hồi.
Hai thói quen tàn phá thận khủng khiếp nhất
Trong đời sống thường nhật, nhiều thói quen xấu phổ biến đang âm thầm gặm nhấm sức khỏe của quả thận. Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường đặc biệt chỉ ra rằng “ngồi lâu” và “nhịn tiểu” là hai hung thần hàng đầu hại thận.
Ngồi lâu trong thời gian dài khiến tuần hoàn và trao đổi chất của cơ thể chậm lại; trong khi đó, nhịn tiểu rất dễ gây ra nhiễm trùng ngược dòng do các vi khuẩn như E.coli, dẫn đến viêm bể thận cấp tính, trường hợp nặng thậm chí gây nhiễm trùng huyết nguy hiểm đến tính mạng.
Ngoài ra, bác sĩ Hồng cũng nhắc nhở, tình trạng viêm hại hạnh nhân (viêm amidan) tái phát nhiều lần nhất định phải được điều trị dứt điểm, nếu không việc nhiễm liên cầu khuẩn cũng rất dễ kích hoạt viêm thận.
Muốn bảo vệ thận, chế độ ăn uống và sinh hoạt hàng ngày phải được kiểm soát nghiêm ngặt. Bác sĩ Trần Bảo Nhân đề xuất nguyên tắc “2 nhiều, 4 ít”, tức là “tập thể dục nhiều, uống nhiều nước, ít natri (muối), ít photpho, ít kali, ít protein”.
Tuy nhiên, bác sĩ Điền Tri Học cũng đặc biệt lưu ý người bình thường nên uống nhiều nước, nhưng đối với những bệnh nhân đã bước vào giai đoạn bệnh thận mạn giai đoạn cuối hoặc suy tim cần hạn chế nước, thì bắt buộc phải tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định hạn chế lượng nước của bác sĩ để tránh gây ứ dịch ở phổi (phù phổi) và gánh nặng cho tim.
Bác sĩ Hồng Vĩnh Tường cảnh báo thêm, tuyệt đối không được tin theo các bài thuốc dân gian truyền miệng. Đã từng có bệnh nhân vì sợ phải chạy thận nên đã ăn món “cật heo hầm trái vải” với suy nghĩ “ăn gì bổ nấy”. Kết quả là do quả vải chứa hàm lượng kali cao, còn cật heo lại giàu photpho và axit uric, món ăn này chẳng những không bổ mà còn đẩy nhanh tiến trình suy thận.
Theo thống kê từ Kompa, "Ngày hội Gia đình Long Châu" tại Cần Thơ xếp thứ hai trong bảng xếp hạng những sự kiện thương hiệu nổi bật nhất tuần (22/6 - 28/6/2026), cho thấy sức lan tỏa mạnh mẽ của chương trình gia đình quy mô hàng đầu trên các nền tảng.
Ngày hội Gia đình Long Châu" cũng là top 2 sự kiện thương hiệu nổi bật nhất tuần theo thống kê của Socialite.
Đáng chú ý, “Ngày Gia đình Việt Nam” ghi nhận mức độ thảo luận và quan tâm cao khi lọt top 12 bảng xếp hạng chủ đề và từ khóa thịnh hành trong tuần.
Trong hai ngày 27, 28-6, “Ngày hội gia đình Long Châu” lần đầu tiên được tổ chức tại Cần Thơ đã thu hút hơn 2.000 thành viên từ 500 gia đình ba thế hệ tham gia.
Tại đây, Long Châu đã mang đến một ngày hội cộng đồng, nơi gia đình trở thành nhân vật trung tâm thông qua các hoạt động vận động ngoài trời và đường chạy gắn kết.
Hình ảnh nghệ sĩ Trường Giang, gia đình diễn viên Lê Phương, gia đình diễn viên Lương Thế Thành - Thúy Diễm cùng con trai đồng hành trên đường chạy đã trở thành điểm nhấn truyền cảm hứng, lan tỏa thông điệp "Gắn kết thế hệ - Trọn vẹn yêu thương" về giá trị của những khoảnh khắc dành cho người thân.
Thay vì đặt nặng yếu tố thành tích, chương trình tập trung tạo ra những trải nghiệm chung giữa cha mẹ và con cái, giúp mỗi bước chạy trở thành một ký ức đáng nhớ.
Trên các cung đường xanh mát, ông bà, bố mẹ có dịp có dịp chậm lại để trò chuyện, chia sẻ để thấu hiểu nhau hơn. Trong khi đó, các bạn nhỏ hăng hái chinh phục thử thách giữa tiếng cổ vũ, hò reo.
Tại sự kiện, Long Châu còn mang đến chương trình chăm sóc sức khỏe miễn phí: tầm soát sức khỏe, đo huyết áp, kiểm tra đường huyết, tư vấn tiêm chủng…
Bên cạnh đó, nhiều hoạt động tương tác giúp gia đình đa thế hệ kết nối, mang đến khoảng “thời gian chất lượng” bên nhau.
Đại diện Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu cho biết, thông qua ngày hội, Long Châu mong muốn tạo không gian để các gia đình lưu giữ được nhiều kỉ niệm đáng nhớ. Đồng thời, đây còn là dịp để mọi người cùng nâng cao tinh thần sống khỏe chủ động, lan tỏa thói quen khoa học, lành mạnh.
Chuyên gia truyền thông đánh giá, sự thành công của “Ngày hội gia đình Long Châu” là minh chứng cho xu hướng các thương hiệu chăm sóc sức khỏe đang mở rộng từ việc cung cấp sản phẩm sang xây dựng các hoạt động cộng đồng giàu giá trị cảm xúc.
Không chỉ kết nối các thành viên qua hoạt động chăm sóc sức khỏe và trải nghiệm, tại Ngày hội gia đình, Long Châu còn thu hút hàng ngàn lượt quan tâm khi giới thiệu tiện ích đột phá: “Ví khoẻ nhà ta” - tài khoản gia đình tích lũy điểm thưởng siêu tiện lợi.
Theo đó, “Ví khoẻ nhà ta” là tính năng mới, giúp nhiều thành viên trong cùng nhà liên kết vào một tài khoản chung trên ứng dụng Long Châu, nhằm cộng dồn chi tiêu, tích lũy điểm thưởng và nhận nhiều ưu đãi đặc biệt
“Ngày hội gia đình” tại Cần Thơ nằm trong chuỗi sự kiện vì sức khỏe gia đình năm 2026 của Long Châu. Thời gian tới, doanh nghiệp này sẽ tiếp tục mở rộng sự kiện này đến nhiều tỉnh thành trên cả nước.
Công văn trên được ban hành trong bối cảnh vừa qua tại Hà Nội, sự việc 300 tấn thịt heo bệnh được tuồn ra chợ tiêu thụ, vào bếp ăn trường học khiến người dân, phụ huynh và học sinh hoang mang, lo lắng.
Theo đó để tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, kiểm soát nguồn gốc, chất lượng thực phẩm, đặc biệt đối với bếp ăn tập thể, bếp ăn bán trú và thức ăn đường phố, Chủ tịch Hà Nội chỉ đạo:
Giám đốc, thủ trưởng các sở, ban, ngành TP, chủ tịch UBND các phường, xã thực hiện nghiêm chỉ đạo của UBND TP về công tác an toàn thực phẩm và đảm bảo bữa ăn bán trú cho học sinh.
Kiểm soát chặt chẽ, giám sát chất lượng an toàn thực phẩm các mặt hàng lưu thông trên thị trường, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các tập thể, cá nhân vi phạm.
Sở Nông nghiệp và Môi trường có trách nhiệm tổ chức tổng kiểm tra, giám sát, kiểm soát các cơ sở giết mổ, sản xuất, kinh doanh, cung cấp các sản phẩm tươi sống cho các bếp ăn tập thế, bếp ăn bán trú tại các cơ sở giáo dục, thức ăn đường phố.
Từ đó kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân vi phạm các quy định về vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm.
Kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển động vật, sản phẩm động vật tại các điểm tập kết, trung chuyển, chợ đầu mối, kiên quyết xử lý dứt điểm tình trạng vận chuyển sản phẩm động vật không rõ nguồn gốc, không đảm bảo vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm lưu thông qua TP Hà Nội.
"Các sở: Y tế, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường hướng dẫn, yêu cầu các cơ sở sản xuất, kinh doanh, cung cấp thực phẩm, nguyên liệu theo lĩnh vực quản lý thực hiện công khai nguồn gốc thực phẩm nhằm cung cấp thông tin đầy đủ cho người tiêu dùng và phục vụ công tác truy xuất, kiểm tra, giám sát theo quy định, xong trước ngày 10-4" - Chủ tịch Hà Nội chỉ đạo.
Tuyệt đối không để các sản phẩm không rõ nguồn gốc, không đảm bảo chất lượng lưu hành trên thị trường, trong bếp ăn tập thể và các cơ sở giáo dục của TP.
Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội được giao chỉ đạo, tổ chức thực hiện nghiêm các chỉ đạo của TP về công tác tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh. Khẩn trương rà soát, kiểm tra, khắc phục ngay các tồn tại, bất cập trong tổ chức bữa ăn bán trú cho học sinh, bảo đảm công khai, minh bạch, đúng quy định.
"Thường xuyên kiểm tra, giám sát, kịp thời phát hiện, xử lý các tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định. Chịu trách nhiệm toàn diện trước UBND TP nếu để xảy ra các vi phạm trong công tác tổ chức bữa ăn bán trú thuộc thẩm quyền quản lý" - công văn chỉ đạo rõ.
Công an TP được giao nhiệm vụ tiếp tục triển khai các biện pháp nắm tình hình, chủ động phát hiện, đấu tranh; kịp thời tiếp nhận, giải quyết tin báo, tố giác tội phạm, điều tra, xác minh các hành vi vi phạm pháp luật về an toàn thực phẩm liên quan đến bếp ăn tập thể, bếp ăn bán trú tại cơ sở giáo dục, thức ăn đường phố.
Theo Times of India, sau khi ăn, đặc biệt là bữa ăn nhiều tinh bột, lượng đường trong máu bắt đầu tăng lên. Ở người khỏe mạnh, insulin giúp kiểm soát mức tăng này. Tuy nhiên, với người mắc tiểu đường type 2 hoặc tiền tiểu đường, phản ứng insulin thường chậm hơn, khiến đường huyết duy trì ở mức cao trong thời gian dài, từ đó làm tăng nguy cơ tổn thương dây thần kinh, mạch máu và nhiều cơ quan khác.
Hoạt động thể chất nhẹ nhàng như đi bộ có thể hạn chế tình trạng tăng đường huyết sau ăn. Khi vận động, cơ bắp co lại và chủ động sử dụng glucose trong máu để tạo năng lượng, góp phần ổn định đường huyết.
Người mới bắt đầu có thể đặt lời nhắc khoảng 15 phút sau bữa ăn để duy trì thói quen đều đặn. Nên đi bộ với tốc độ thoải mái, vẫn có thể trò chuyện trong lúc đi, ưu tiên không gian thoáng đãng như công viên hoặc quanh khu phố.
Nhai kỹ thức ăn
Ăn quá nhanh có thể góp phần làm tăng lượng đường trong máu. Mỗi người nên nhai chậm, kỹ đến khi thức ăn được nghiền nhỏ để hỗ trợ tiêu hóa, tăng hấp thu dinh dưỡng và kích thích hormone tạo cảm giác no.
Thói quen nhai kỹ còn giúp cơ thể điều hòa phản ứng insulin tốt hơn, hạn chế tình trạng tăng đường huyết đột ngột sau ăn. Đồng thời, cách ăn này khuyến khích ăn uống có ý thức hơn, giúp nhận biết tín hiệu đói - no rõ ràng, từ đó giảm nguy cơ ăn quá nhiều.
Ăn rau và protein trước khi ăn tinh bột
Thứ tự ăn uống trong bữa ăn ảnh hưởng đến lượng đường huyết sau bữa ăn. Ăn các loại rau không chứa tinh bột như rau chân vịt, bông cải xanh, bí ngòi trước khi ăn tinh bột có thể làm chậm quá trình tiêu hóa, trì hoãn sự hấp thụ vào máu.
Bổ sung protein hoặc chất béo lành mạnh trước khi ăn tinh bột cũng mang lại lợi ích tương tự, tăng cảm giác no, hỗ trợ kiểm soát cân nặng - yếu tố quan trọng trong việc ổn định bệnh tiểu đường type 2.
Nạp carbohydarte vào đầu ngày
Theo WebMD, thời điểm nạp carbohydrate đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát bệnh tiểu đường. Tiêu thụ phần lớn carbohydrate vào đầu ngày phù hợp hơn với nhịp sinh học của cơ thể, từ đó hỗ trợ kiểm soát đường huyết hiệu quả hơn. Các bữa ăn giàu carbohydrate vào buổi sáng giúp cơ thể sử dụng glucose tốt hơn, giảm nguy cơ tăng đường huyết vào buổi tối.
Kiểm tra đường huyết định kỳ có thể hạn chế nguy cơ biến chứng như suy thận, tổn thương thần kinh, đột quỵ và nhồi máu cơ tim.
