Hồi cuối tháng 3, khi xung đột Mỹ – Iran leo thang và có nguy cơ lan rộng ra toàn khu vực, Pakistan đã triển khai một nỗ lực ngoại giao hậu trường nhằm kéo các bên trở lại bàn đàm phán. Trong tiến trình này, Tư lệnh Lục quân Pakistan Asim Munir trở thành nhân tố quan trọng thúc đẩy đối thoại.
New York Times ngày 7/4 đưa tin ngay trước khi công bố thỏa thuận ngừng bắn với Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thực hiện hai cuộc điện đàm quan trọng, lần lượt với Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và tướng Munir. Việc một tư lệnh nước ngoài nằm trong danh sách liên lạc của ông Trump ở thời điểm then chốt cho thấy ông Munir có vị thế đặc biệt.
Tại Pakistan, dù chính phủ dân sự nắm quyền điều hành, quân đội, đặc biệt là Tư lệnh Lục quân, mới là bên thực sự định hình các chính sách đối ngoại và an ninh quốc gia cốt lõi. Mọi quyết sách lớn liên quan đến Mỹ, Ấn Độ hay Iran đều phải có sự gật đầu của tướng Munir, theo Viện Hòa bình Mỹ.
“Tư lệnh Munir là người kiến tạo chính sách đối ngoại của Pakistan”, cựu đại sứ Pakistan tại Mỹ Maleeha Lodhi nói với Wall Street Journal. “Ông ấy có lẽ là quan chức quốc tế duy nhất mà Tổng thống Trump thường xuyên đưa ra những nhận xét tích cực”.
Ông Munir được cho là bắt đầu trao đổi với Tổng thống Trump về chiến sự Iran từ khoảng hai tuần trước, khi tình hình leo thang nguy hiểm. Axios dẫn lời một quan chức Mỹ thêm rằng ông Munir còn thiết lập được mối quan hệ với Phó tổng thống JD Vance, mở rộng thêm kênh liên lạc với giới lãnh đạo Mỹ.
“Ông Munir có chỉ số cảm xúc cao và tất nhiên là cả khả năng hòa giải”, Lin Minwang, phó giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Nam Á tại Đại học Phúc Đán, nói với SCMP. “Tổng thống Trump có xu hướng coi trọng quan hệ cá nhân, khiến yếu tố này mang tính quyết định”.
Ông Munir góp phần đáng kể trong việc khôi phục quan hệ song phương với Mỹ, vốn lao dốc từ khi tình báo Mỹ phát hiện trùm khủng bố Osama bin Laden ẩn náu tại thành phố Abbottabad ở Pakistan năm 2011. Tình hình thêm tồi tệ trong nhiệm kỳ thủ tướng Imran Khan, vì Pakistan theo đuổi chính sách đối ngoại ít phụ thuộc Mỹ.
Tại một sự kiện về Gaza vào tháng 10/2025, Tổng thống Trump gọi ông Munir là “nguyên soái yêu thích của tôi”, dù Tư lệnh Lục quân Pakistan không có mặt. Tháng 6/2025, ông Trump mời ông Munir đến Nhà Trắng và gặp riêng. Đây được xem là động thái đặc biệt, khi một lãnh đạo quân đội Pakistan được Tổng thống Mỹ tiếp đón trong bối cảnh chính phủ dân sự vẫn nắm quyền.
Ba tháng sau, ông Munir tiếp tục xuất hiện tại Phòng Bầu dục, lần này cùng Thủ tướng Shehbaz Sharif, diễn biến được cho là củng cố thêm mối quan hệ cá nhân và chính trị giữa hai bên.
Trong khi đó, quân đội Pakistan vốn có quan hệ chặt chẽ với các chỉ huy quân sự Iran. Hai nước có biên giới chung khoảng 900 km, từng xảy ra đụng độ dọc biên giới hồi tháng 1/2024 và ông Munir đã tham gia kiểm soát, hạ nhiệt căng thẳng bằng các mối liên hệ trực tiếp với Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).
“Ông ấy đã xây dựng được một mức độ tin cậy nhất định”, Abdul Basit, nhà nghiên cứu tại Đại học Công nghệ Nanyang, Singapore, nói.
Pakistan là quốc gia có cộng đồng Hồi giáo dòng Shiite lớn thứ hai thế giới, sau Iran, sở hữu vũ khí hạt nhân và không có căn cứ Mỹ trên lãnh thổ. Do đó, Iran có thể coi Pakistan là nước trung lập hơn những bên khác.
Ngoài ra, Tư lệnh Munir còn chủ động mở rộng mạng lưới quan hệ với các cường quốc khác, như Trung Quốc hay Arab Saudi.
Cách tiếp cận đa hướng giúp Pakistan duy trì vị thế đặc biệt, vừa là đồng minh lớn ngoài NATO của Mỹ, vừa là đối tác của Trung Quốc, duy trì được quan hệ tốt với cả Iran và Arab Saudi, hai nước đối thủ của nhau tại Trung Đông. Khi các kênh đối thoại truyền thống rơi vào bế tắc, mạng lưới đa phương linh hoạt này đã giúp duy trì liên lạc giữa các bên, tạo tiền đề cho thỏa thuận ngừng bắn hai tuần.
Sinh năm 1968, ông Munir không đi theo con đường thăng tiến thường thấy. Ông từng đứng đầu cả Cơ quan Tình báo Quân đội (MI) và Cơ quan Tình báo Liên quân (ISI), có vai trò then chốt trong hệ thống an ninh quốc gia Pakistan. Tuy nhiên, ông đã bị cách chức lãnh đạo ISI dưới thời thủ tướng Khan.
Những biến động trên chính trường Pakistan sau đó, đặc biệt là việc thủ tướng Khan bị phế truất tháng 4/2022, đã mở đường cho ông Munir trở lại. Ông nhậm chức Tư lệnh Lục quân tháng 11 cùng năm, nhanh chóng củng cố quyền lực và mở rộng ảnh hưởng.
Trong cuộc xung đột Ấn Độ – Pakistan vào tháng 5/2025, ông Munir đưa ra các tuyên bố cứng rắn nhằm vào New Delhi, trở thành tiếng nói mang tính quyết định. Tháng 11/2025, Munir được thăng cấp Thống chế, trở thành người thứ hai trong lịch sử Pakistan mang quân hàm này.
Ông lên đỉnh cao quyền lực một tháng sau đó, làm Tổng tư lệnh Lực lượng Phòng vệ, vị trí cho phép kiểm soát toàn bộ lực lượng vũ trang. Vai trò này đi kèm với quyền miễn trừ pháp lý suốt đời, củng cố thêm vị thế của ông trên chính trường Pakistan, do quân đội nước này lâu nay thường tác động tới các chính sách an ninh của chính phủ.
Việc Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố từ chức chủ tịch Công đảng Anh - và rồi đây cả thủ tướng Anh - làm cho nhìn nhận về 10 năm Brexit và cảm nhận về hệ lụy của 10 năm Brexit thêm ảm đạm. Bởi đây là khoảng thời gian đầy ảo tưởng về Brexit.
Brexit được kỳ vọng thoát khỏi những xiềng xích của EU sẽ giúp nước này phát triển trở thành "Nước Anh toàn cầu thịnh vượng". Nhưng rồi thực tiễn trong 10 năm qua đã buộc đảo quốc phải chịu 3 trải nghiệm cay đắng.
Thứ nhất, đảo quốc tự do thật sau khi ra khỏi EU nhưng giới kinh tế bị tổn hại nặng nề bởi chi phí tăng rất cao về thủ tục hải quan, kiểm tra và kiểm soát ở biên giới và về khác biệt tiêu chuẩn, tiêu chí, chuẩn mực áp dụng cho sản xuất và cung ứng, hàng hóa và dịch vụ giữa Anh với các đối tác kinh tế và thương mại ở châu Âu.
Thứ hai, Brexit giúp chủ quốc có lại chủ quyền quốc gia hoàn toàn nhưng lại đẩy đảo quốc vào nghịch cảnh đầy bi hài. Số lượng công dân từ các quốc gia thành viên EU đến nước Anh giảm đáng kể nhưng người nhập cư từ nơi khác trên thế giới đến nước Anh lại tăng mạnh. Vấn đề người nước ngoài nhập cư trở thành nan giải hơn trước Brexit đối với đảo quốc và khiến nội bộ chính trường và xã hội nước Anh bị phân rẽ còn sâu sắc hơn trước Brexit.
Thứ ba, Brexit làm đảo quốc suy giảm tăng trưởng kinh tế, chi phí sinh hoạt của người dân tăng cao, sự nuối tiếc thời còn trong EU bộc lộ ngày càng rõ, đặc biệt ở giới trẻ. Nước Anh sa sút ảnh hưởng quốc tế và suy giảm thịnh vượng. EU mất một thành viên lớn nhưng nhờ ảo tưởng trên đảo quốc mà củng cố được nội bộ liên minh.
Theo Hãng tin AFP, Thủ tướng Đức Friedrich Merz hôm 3-5 cho biết ông sẽ không từ bỏ mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương và hợp tác với Tổng thống Mỹ Donald Trump, trong bối cảnh hai nhà lãnh đạo căng thẳng vì xung đột Mỹ - Iran.
Trong cuộc phỏng vấn sắp phát sóng với đài ARD, ông Merz dường như hạ nhiệt căng thẳng với ông Trump, cho rằng việc Mỹ bất ngờ công bố kế hoạch rút 5.000 binh sĩ khỏi các căn cứ tại Đức không phải là điều bất thường và không nên bị coi là hành động trả đũa.
"Có thể vấn đề đang bị thổi phồng một chút, nhưng đây không phải điều gì mới", ông Merz nói và khẳng định quyết định rút quân của Mỹ không liên quan đến những bất đồng gần đây giữa hai người.
Căng thẳng đã nổ ra khi ông Trump chỉ trích vì ông Merz cho rằng Iran đang làm Mỹ bẽ mặt trên bàn đàm phán.
Tổng thống Mỹ sau đó thông báo rút 5.000 binh sĩ nước này khỏi các căn cứ ở Đức, song thực tế ông đã kêu gọi giảm sự hiện diện quân sự của Mỹ tại Đức ngay từ nhiệm kỳ đầu và thúc giục các nước châu Âu phải tự chịu trách nhiệm nhiều hơn về an ninh của mình.
Theo TTXVN, Ngoại trưởng Cuba Bruno Rodríguez Parrilla đã tái khẳng định không đưa vấn đề cải cách chính trị lên bàn đàm phán với Mỹ.
Trong cuộc gặp với hơn 700 đại biểu quốc tế, gồm thành viên công đoàn, các chính trị gia cánh tả và các nhà hoạt động tại La Habana nhân Ngày Quốc tế Lao động (1-5), ông nhấn mạnh rằng Cuba sẽ không bao giờ thảo luận với Mỹ những vấn đề liên quan đến chủ quyền, độc lập và quyền tự quyết của người dân Cuba.
Ngoại trưởng Bruno Rodríguez Parrilla cũng cảnh báo về mối đe dọa quân sự mới, rõ ràng và trực tiếp do Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra, sau khi tăng cường mạnh mẽ lệnh cấm vận kinh tế đối với Cuba.
Theo Hãng tin Reuters, Bộ Tư lệnh châu Phi của quân đội Mỹ và và Lực lượng vũ trang Hoàng gia Morocco xác nhận hai binh sĩ Mỹ đã mất tích khi tham gia tập trận chung thường niên African Lion gần thành phố Tan Tan ở miền nam Morocco.
Các hoạt động tìm kiếm cứu nạn đã được triển khai trên bộ, trên không và trên biển.
Quân đội Morocco cho biết các binh sĩ mất tích gần một vách đá. Trong khi đó một quan chức quốc phòng Mỹ cho biết một số báo cáo ban đầu cho thấy hai binh sĩ có thể đã rơi xuống biển. Vị này xác nhận sự việc "không liên quan đến khủng bố".
Theo Hãng tin AP, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) ngày 3-5 cho biết một ổ dịch nghi là virus Hanta bùng phát trên tàu du lịch ở Đại Tây Dương đã khiến 3 người thiệt mạng và 3 người khác mắc bệnh.
WHO cho biết đang tiến hành điều tra và đã xác nhận ít nhất một ca nhiễm virus Hanta. Một bệnh nhân đang được điều trị tích cực tại một bệnh viện ở Nam Phi. WHO cũng đang phối hợp với các nhà chức trách để sơ tán hai hành khách khác có triệu chứng khỏi con tàu.
WHO không nêu tên con tàu hay đơn vị vận hành, tuy nhiên một nguồn tin am hiểu tình hình cho biết đó là tàu MV Hondius, đang di chuyển từ Argentina đến Cape Verde.
Truyền thông Nam Phi dẫn lời người phát ngôn Bộ Y tế nước này cho biết nạn nhân đầu tiên là một người đàn ông cao tuổi đã tử vong ngay trên tàu, còn vợ ông sau đó qua đời tại một bệnh viện ở Nam Phi.
Theo Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC), virus Hanta là một họ virus có thể gây bệnh nghiêm trọng và dẫn đến tử vong.
WHO cho biết các ca nhiễm virus Hanta thường liên quan đến việc tiếp xúc với phân hoặc nước tiểu của loài gặm nhấm nhiễm bệnh. Dù hiếm gặp, virus này cũng có thể lây từ người sang người và có thể gây ra bệnh hô hấp nghiêm trọng.
Hiện chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu hay vắc xin, nhưng việc được chăm sóc y tế sớm có thể giúp tăng cơ hội sống sót.
Theo Hãng tin Anodolu, ngày 3-5, máy bay Airbus A310 chở Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez đã phải hạ cánh khẩn cấp tại thủ đô Ankara của Thổ Nhĩ Kỳ do sự cố kỹ thuật nhỏ.
Máy bay này đang đưa ông Sanchez từ Madrid tới Yerevan (Armenia) để tham dự cuộc họp của Cộng đồng Chính trị châu Âu nhưng đã buộc phải chuyển hướng.
Sự cố được mô tả là không nghiêm trọng, song các quy trình an toàn vẫn được thực hiện đầy đủ. Thủ tướng Sanchez dự kiến sẽ nghỉ lại Ankara qua đêm và tiếp tục hành trình tới Yerevan vào sáng sớm 4-5.
Le Figaro và BFM TV đưa tin, một phụ nữ Ukraine bị cáo buộc đã cải trang thành nam giới để đánh lạc hướng cảnh sát vừa bị xác định là nghi phạm chính trong vụ tấn công bằng bom bên ngoài một tòa nhà chung cư trên phố Rue Révérend Père Louis Frolla ở Monaco tối 29/6.
Vụ nổ đã khiến doanh nhân người Ukraine Vadim Ermolaev và gia đình ông bị thương nặng.
Gần 72 giờ sau vụ nổ, cảnh sát Monaco đã xác định được danh tính nghi phạm và được cho là đã định vị được kẻ bỏ trốn tại một quốc gia châu Âu "không phải Monaco cũng không phải Pháp".
Văn phòng công tố của Monaco cho biết: "Một lệnh bắt giữ đã được ban hành đối với nghi phạm và người này sẽ là đối tượng bị truy nã trong Thông báo Đỏ của Interpol". Tuy nhiên, danh tính cụ thể của nghi phạm không được tiết lộ.
Nghi phạm bị buộc tội đặt một chiếc túi có gài mìn ngay trước lối vào của một tòa nhà chung cư trên phố Rue Révérend Père Louis Frolla vào tối 29/6. Vụ nổ đã làm ông Ermolaev, vợ và cậu con trai 13 tuổi bị thương.
Theo các nguồn tin điều tra, nghi phạm được cho là một phụ nữ Ukraine ở độ tuổi 30. Một thông báo nội bộ của cảnh sát Monaco mà Le Fargo tiếp cận được cho biết nghi phạm "có khả năng cải trang theo cách khiến cô ta trông giống như một nam giới”.
Báo cáo cho biết nghi phạm đã thực hiện nhiều đợt thám thính thực địa trong ngày diễn ra vụ tấn công. Ngay trước vụ tấn công, nghi phạm được cho là đã phát hiện ra gia đình tài phiệt Ermolaev ở gần Quảng trường Place des Moulins và bắt đầu bám theo họ.
Sau đó, nghi phạm đi vượt lên trước, giữ khoảng cách khoảng 10m với gia đình này trước khi hướng về phía lối vào tòa nhà của họ, bước lên bậc tam cấp dẫn đến cửa và đặt chiếc túi gài bom tự chế tại đó.
Nghi phạm nhanh chóng rời khỏi hiện trường, không quên quay đầu lại để đảm bảo gia đình mục tiêu đã bước vào tòa nhà. Cậu con trai 13 tuổi là người đầu tiên đi vào trong.
Một nguồn tin thân cận với vụ án chia sẻ, thiết bị nổ đã được kích hoạt từ xa bằng "một vật giống như thiết bị điều khiển" ngay khi vợ tài phiệt đi ngang qua chiếc túi.
Vụ việc khiến vợ chồng ông Ermolaev nguy kịch, cậu con trai bị thương nhưng đã ổn định.
Các nhà điều tra đang tập trung vào hai giả thuyết chính đằng sau âm mưu ám sát này: tội phạm có tổ chức hoặc sự can thiệp từ nước ngoài.
Ông Ermolaev, một doanh nhân gốc Ukraine hiện mang quốc tịch Síp, từng bị Kiev áp đặt lệnh trừng phạt vào tháng 12/2023 vì cáo buộc có hoạt động kinh doanh tại bán đảo Crimea. Ông đã phủ nhận mọi hành vi sai trái.
Vụ đánh bom chưa từng có tiền lệ này đã gây chấn động Monaco, một trong những vùng lãnh thổ được giám sát chặt chẽ và an toàn nhất châu Âu, nơi có nhiều người Ukraine giàu có đã đến định cư kể từ khi xung đột với Nga leo thang vào năm 2022.
