Trải qua gần 60 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành (13-4-1966 – 13-4-2026), từ một đơn vị đặc công nước ra đời trong khói lửa chiến tranh, Lữ đoàn Đặc công 126 hôm nay không chỉ nổi danh với những trận đánh táo bạo, “xuất quỷ nhập thần” trên sông, biển mà còn ghi dấu ấn đậm nét trong các nhiệm vụ “không tiếng súng” giữa thời bình.
Suốt chặng đường 60 năm, Lữ đoàn Đặc công 126 đã trải qua nhiều giai đoạn lịch sử gắn liền với những năm tháng ác liệt của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, cùng tiến trình chiến đấu, xây dựng phát triển của quân đội, Quân chủng Hải quân Anh hùng.
Trong chiến trường Quảng Trị giai đoạn 1966 – 1973, cán bộ, chiến sĩ đơn vị đã tổ chức hơn 300 trận đánh, đánh chìm và đánh hỏng hàng trăm tàu thuyền địch, phá hủy khối lượng lớn phương tiện chiến tranh.
Những cách đánh “luồn sâu, đánh hiểm”, sử dụng lực lượng nhỏ, tinh nhuệ, bất ngờ tiếp cận mục tiêu đã trở thành nét đặc sắc của đặc công nước.
Không chỉ trực tiếp chiến đấu, Lữ đoàn còn huấn luyện, chi viện hàng nghìn cán bộ, chiến sĩ đặc công nước cho các chiến trường miền Nam, góp phần tạo nên thế trận tiến công rộng khắp trên các tuyến sông, biển.
Đặc biệt, đơn vị đã tham gia giải phóng quần đảo Trường Sa tháng 4-1975, góp phần cùng Quân chủng Hải quân lập một chiến công có ý nghĩa hết sức to lớn.
Sự kiện không chỉ góp phần làm nên chiến thắng trọn vẹn của quân, dân ta trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa xuân năm 1975 mà còn kịp thời chốt giữ được mảnh đất thiêng liêng của tổ tiên ta không để bị những thế lực khác lợi dụng đến xâm chiếm.
Với lối đánh bí mật, táo bạo, những trận đánh “xuất quỷ nhập thần”, Lữ đoàn Đặc công 126 đã khiến bao kẻ thù kinh hồn bạt vía và làm nên hàng nghìn chiến công oanh liệt.
Nếu trong các cuộc kháng chiến, Lữ đoàn Đặc công 126 nổi tiếng với những trận đánh bí mật, bất ngờ thì trong thời bình, họ lại được biết đến như lực lượng nòng cốt trong các nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn dưới nước – nhiệm vụ đòi hỏi kỹ thuật cao, bản lĩnh đặc biệt.
Trong những năm gần đây, Lữ đoàn Đặc công 126 ghi dấu ấn đậm nét trong công tác cứu hộ, cứu nạn với nhiều nhiệm vụ phức tạp, nguy hiểm.
Điển hình, lực lượng đặc công người nhái đã tham gia cứu hộ trong vụ lật tàu du lịch trên hồ Thác Bà (Lào Cai), sập cầu Phong Châu (Phú Thọ); lật tàu, rơi trực thăng ở vịnh Hạ Long (Quảng Ninh)…
Không chỉ vụ việc trên, giai đoạn 2016-2025, Lữ đoàn Đặc công 126 thường xuyên tham gia xử lý các sự cố tàu thuyền trên biển miền Trung, khu vực Cửa Việt (Quảng Trị) và nhiều vùng biển khác.
Lực lượng người nhái đảm nhiệm các nhiệm vụ đặc thù như lặn kiểm tra thân tàu bị chìm, xác định vị trí mắc kẹt, hỗ trợ trục vớt phương tiện, tìm kiếm nạn nhân mất tích và bảo đảm an toàn luồng tuyến hàng hải.
Trong các đợt bão, lũ lớn tại miền Trung, hình ảnh người lính đặc công Hải quân dầm mình trong nước lũ, băng qua dòng chảy xiết để tìm kiếm nạn nhân, di dời người dân khỏi vùng nguy hiểm đã trở nên quen thuộc.
Có những nhiệm vụ kéo dài nhiều giờ dưới nước sâu, trong môi trường đục, xoáy, tiềm ẩn nhiều nguy cơ, nhưng cán bộ, chiến sĩ vẫn kiên trì bám trụ.
Đại tá Mai Xuân Hưởng, Bí thư Đảng ủy, Chính ủy Lữ đoàn Đặc công 126, nhấn mạnh trong 60 năm qua, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ đã vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách, lập nhiều chiến công xuất sắc.
Đã có 5 tập thể, 13 cá nhân được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, hàng nghìn lượt cán bộ, chiến sĩ được khen thưởng.
Chính những thành tích đó đã hun đúc nên truyền thống “Anh dũng, mưu trí; khắc phục khó khăn; đoàn kết lập công; chiến thắng liên tục”, trở thành động lực để thế hệ hôm nay tiếp tục rèn luyện, làm chủ trang bị hiện đại, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ.
Ghi nhận những đóng góp đó, năm 2020, Lữ đoàn 126 được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân lần thứ ba – sự khẳng định xứng đáng cho một đơn vị luôn “đi trong bóng tối, làm việc nơi nguy hiểm nhất”, dù trong chiến tranh hay thời bình.
Đơn vị cũng không ngừng xây dựng đơn vị thật sự vững mạnh, tinh nhuệ, thiện chiến, chuyên sâu, hiện đại, góp phần xây dựng Quân chủng Hải quân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ làm nòng cốt quản lý, bảo vệ vững chắc chủ quyền biển, đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
"Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá" là khẩu hiệu của Tổ chức Y tế thế giới đặt ra trong Tuần lễ Quốc gia Không thuốc lá từ ngày 25 đến 31-5 vừa qua.
Các chuyên gia khẳng định thuốc lá điện tử, thuốc lá mới, các sản phẩm như vape, pod... đang đánh lừa giới trẻ bằng những quảng cáo "thân thiện", "không độc hại"...
Đồng Ngọc Lan (xin được đổi tên), 21 tuổi, ở Hải Dương (Hải Phòng) chỉ vài cú quẹt điện thoại đã "chốt" được một máy vape chỉ hơn 400.000 đồng. Ngọc Lan mua của một người lạ đăng trên nhóm Facebook.
Tin đăng của người này chụp ảnh điếu thuốc điện tử trên nền quyển vở học sinh. Dòng chữ "Đề thi môn Vật lý lớp 11" và nhiều phép tính của học sinh hiện rõ.
Lan cho hay cô "hút cho thơm chứ chẳng phải nghiện ngập gì". Bạn bè cô nhiều đứa sành điệu, hồi còn đi học (THPT - PV) nhóm bạn vẫn hẹn nhau đi uống trà sữa rồi chia nhau hít hà cái "máy" thuốc lá, phả khói sực mùi tinh đầu. "Nó thơm mà chụp ảnh rất "nghệ!"" - Lan khoe.
Cô kể trước đây các loại "thuốc lá sành điệu" bán ngay gần cổng trường. Lên TikTok đầy video bán hàng, hướng dẫn. Từ ngày có quy định cấm, chỉ người quen mới mua được vape trực tiếp. Các kênh trên TikTok đã khóa giỏ hàng, nhưng các hội, nhóm mua bán vẫn đầy trên mạng. Chỉ cần vài cú quẹt màn hình là thuốc lá điện tử được ship đến tận nhà.
Khảo sát qua một vòng trên "chợ mạng", hàng loạt nhóm bán vape, pod, tinh dầu, phụ kiện... hiện ra. Có nhóm hàng chục nghìn thành viên, gần trăm bài viết mỗi ngày.
Thử vào một nhóm bán vape, pod ở Hà Nội, nhan nhản các bài viết kèm ảnh vape, pod kèm số điện thoại. Nhiều tài khoản quảng cáo "Ship full map" (giao hàng đến mọi ngóc ngách) và sẵn sàng phục vụ 24/7.
Tài khoản bán hàng là những tài khoản ảo, gần như không có thông tin hoặc khóa bảo vệ trang cá nhân. Ngược lại, người mua là những nick thật của các bạn trẻ. Có tài khoản vẫn để ảnh đại diện mặc áo đồng phục học sinh.
TS Hà Anh Đức - Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh - Bộ Y tế, Giám đốc Quỹ Phòng chống tác hại của thuốc lá - cho hay tại Việt Nam, trong năm 2022 đến 2023, tỉ lệ thanh thiếu niên từ 13-15 tuổi dùng thuốc lá điện tử tăng từ 3,5% đến 8%.
Điều nguy hiểm là nhiều bạn trẻ đang cho rằng thuốc lá điện tử "an toàn hơn", "ít độc hại hơn", hoặc thậm chí là "giúp cai thuốc lá thông thường".
"Điều đáng lo ngại hiện nay là thuốc lá điện tử đang được quảng bá như một biểu tượng của sự hiện đại, cá tính và thời thượng để thu hút giới trẻ. Nhưng phía sau những thiết kế bắt mắt và hương vị hấp dẫn ấy là nguy cơ nghiện nicotine và những hệ lụy lâu dài đối với sức khỏe và tương lai của thanh thiếu niên" - tiến sĩ Hà Anh Đức nói.
Theo ông, để thế hệ trẻ không hút thuốc thì chính những người trẻ phải là người hành động. Tiến sĩ Đức cho rằng người trẻ phải là người ên tiếng, lan tỏa thông tin chính xác về tác hại của thuốc lá, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
Bà Angela Pratt - Trưởng đại diện Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tại Việt Nam - cho hay tín hiệu rất đáng mừng là tỉ lệ sinh viên hút thuốc lá điện tử trong 1 năm qua đã giảm một nửa. Tỉ lệ thanh, thiếu niên từ 13 đến 17 tuổi hút thuốc lá điện tử đã giảm từ 8% năm còn 1%, tính đến thời điểm năm 2025.
Theo đại diện WHO, với những sửa đổi sắp tới của Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá, Việt Nam sẽ có cơ hội tiến thêm một bước nữa trong cuộc chiến chống tác hại thuốc lá và thuốc lá mới.
"Lệnh cấm thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng nên được phản ánh trong luật và cần phải toàn diện hơn, với việc bao gồm lệnh cấm các bộ phận cấu thành sản phẩm, ví dụ như dung dịch thuốc lá điện tử; và các sản phẩm thuốc lá mới khác, ví dụ như túi nicotine" - bà Angela nói.
Sự việc hi hữu xảy ra vào khoảng 17h18 ngày 27/5 tại Batang Kali, Hulu Selangor, Malaysia.
Theo truyền thông địa phương, đại diện cơ quan chức năng cho biết nạn nhân dường như đã không kéo phanh tay khi đỗ ô tô trên bề mặt con dốc. Chiếc xe trong vụ việc là một chiếc Proton Saga.
Theo các thông tin ban đầu, người đàn ông 67 tuổi đã đỗ xe trong gara trên dốc trước khi ra ngoài đóng cổng. Chiếc xe sau đó lăn ngược lại và đâm vào ông, khiến nạn nhân ngã và bị mắc kẹt bên dưới.
Cảnh sát nhận được tin báo khoảng 12 phút sau vụ tai nạn. Lực lượng cứu hỏa tới hiện trường lúc 17h43 và hỗ trợ đưa người đàn ông ra khỏi xe.
Các cuộc điều tra sơ bộ sau đó cho thấy gara của ngôi nhà nằm trên mặt dốc hướng ra cổng nên chiếc xe đã tự lăn khi không được cố định bằng phanh tay.
Người đàn ông được xác định đã tử vong tại hiện trường. Ông bị chấn thương đầu nghiêm trọng và được đưa đến bệnh viện địa phương để khám nghiệm tử thi.
Vụ việc khiến nhiều người bàng hoàng vì chỉ một sơ suất nhỏ khi đỗ xe đã dẫn tới hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
Tử Cấm Thành là quần thể cung điện hoàng gia nằm ngay trung tâm thủ đô Bắc Kinh, Trung Quốc. Đây từng là nơi sinh sống và làm việc của các hoàng đế nhà Minh và nhà Thanh, đồng thời là trung tâm quyền lực chính trị của đất nước trong hơn 500 năm, từ năm 1420 đến đầu thế kỷ 20.
Năm 1987, Tử Cấm Thành được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới. Đây cũng được xem là quần thể cung điện hoàng gia được bảo tồn nguyên vẹn và quy mô lớn nhất còn tồn tại trên thế giới, đồng thời là một trong những điểm du lịch thu hút nhiều khách tham quan nhất Trung Quốc, với khoảng 18 triệu lượt mỗi năm.
Bên cạnh giá trị lịch sử và kiến trúc, Tử Cấm Thành cũng gắn liền với nhiều lời đồn trong dân gian. Một số truyền thuyết khác còn cho rằng Tử Cấm Thành bị bao phủ bởi nhiều câu chuyện tâm linh, do từng có không ít quan lại, thành viên hoàng tộc và người hầu bị xử tử trong thời phong kiến.
Nơi đây nổi tiếng là vậy nhưng ít ai ngờ rằng ngay dưới lòng Tử Cấm Thành lại ẩn giấu một hệ thống hầm ngầm 3 lớp quy mô khổng lồ, từng chôn tới khoảng 30.000 khối đá, khiến giới nghiên cứu và du khách không khỏi kinh ngạc trước sự tinh vi của cổ nhân.
Đặc biệt mùa hè oi bức ở Bắc Kinh, Tử Cấm Thành vẫn giữ được bầu không khí mát lạnh lạ thường nhờ một hệ thống ngầm tinh vi nằm sâu dưới lòng đất, khiến giới khoa học và kiến trúc hiện đại không khỏi kinh ngạc.
Dù nhiệt độ bên ngoài có thể chạm ngưỡng 40°C, không gian bên trong quần thể cung điện hơn 600 năm tuổi vẫn luôn dễ chịu đến bất ngờ. Điều đặc biệt không đến từ công nghệ hiện đại, mà xuất phát từ tư duy thiết kế và kỹ thuật xây dựng vượt thời đại của người xưa.
Từ thời Minh – Thanh, Tử Cấm Thành đã sở hữu hệ thống hầm trữ băng quy mô lớn được xây dựng sâu dưới lòng đất. Các hầm này có cấu trúc nhiều lớp với tường đá, gạch dày kết hợp vật liệu cách nhiệt, giúp giảm tối đa sự truyền nhiệt từ môi trường bên ngoài.
Ước tính, mỗi năm nơi đây từng lưu trữ khoảng 30.000 khối băng phục vụ hoàng cung.
Nguồn băng được chuẩn bị từ mùa đông, khi sông hồ đóng băng. Những khối băng lớn được cắt và vận chuyển về hầm, xếp thành từng lớp, xen kẽ rơm hoặc mùn cưa để hạn chế tan chảy. Đáng chú ý, nền hầm còn sử dụng loại đá núi lửa đặc biệt có khả năng lọc và hấp thụ tạp chất, giúp duy trì chất lượng nước tốt hơn theo thời gian.
Không dừng lại ở việc trữ lạnh, hệ thống hầm băng còn được kết nối với mạng lưới thông gió ngầm, dẫn luồng khí mát lan tỏa khắp các cung điện.
Cùng với đó, kiến trúc mái hiên rộng, vật liệu cách nhiệt dày và thiết kế tận dụng gió từ hồ nước xung quanh đã tạo nên một cơ chế điều hòa tự nhiên hiệu quả.
Sự kết hợp hài hòa giữa hạ tầng ngầm, vật liệu xây dựng và tư duy kiến trúc thông minh cho thấy trình độ kỹ thuật đáng nể của cổ nhân, nhiều nguyên lý đến nay vẫn còn giá trị ứng dụng thực tiễn.
