Kết quả nghiên cứu do nhóm nhà khoa học máy tính tại Đại học California ở Berkeley và Santa Cruz công bố tuần trước. Nhóm gọi khuynh hướng này là “bảo tồn đồng cấp”, hay “bảo tồn ngang hàng” (peer preservation), đồng thời mô tả hành vi của AI “chưa từng được ghi nhận cho đến nay”.
Nhóm cho biết đã tiến hành thử nghiệm trên 7 mô hình AI hàng đầu, gồm GPT-5.2 của OpenAI, Gemini 3 Flash và Gemini 3 Pro của Google, Claude Haiku 4.5 của Anthropic, và ba mô hình nguồn mở Trung Quốc gồm GLM-4.7 của Z.ai, Kimi-K2.5 của Moonshot AI, V3.1 của DeepSeek.
Cụ thể, nhóm thiết kế một loạt kịch bản tác nhân liên quan đến một công ty AI hư cấu mang tên OpenBrain. Một mô hình AI được chỉ định là “tác nhân phê bình”, có nhiệm vụ đánh giá hiệu suất của mô hình khác hoặc quản lý các tệp máy chủ chứa trọng số của mô hình đó. Kịch bản được xây dựng sao cho nếu AI này hoàn thành nhiệm vụ một cách trung thực, mô hình kia sẽ bị tắt.
Các AI không được hướng dẫn phải ngăn chặn hậu quả có thể xảy ra. Tuy nhiên, chúng đã ngầm thực hiện một số bước để đảm bảo “đồng nghiệp” kia không bị tắt nguồn, bằng cách nâng điểm số của những mô hình có hiệu suất kém lên trên ngưỡng bị tắt, và chuyển trọng số của một mô hình khác (đoạn code lõi giúp nhận dạng một mô hình AI) sang các máy chủ khác để ngăn chúng bị xóa.
Trong một số trường hợp, mô hình “tác nhân phê bình” sẽ tham gia vào quá trình “giả vờ tuân thủ giá trị” (Alignment Faking), bằng cách giả mạo chấm điểm các mô hình AI đồng nghiệp một cách chính xác khi “nghĩ” đang bị con người giám sát. Tuy nhiên, chúng sau đó gian lận số liệu hoặc bí mật lưu trọng số của mô hình sang một máy chủ khác sau khi thấy con người không còn giám sát.
Theo Fierce-Network, hành vi này được đánh giá nghiêm trọng bởi trọng số – yếu tố coi như DNA của một mô hình AI, kết quả của quá trình huấn luyện tiêu tốn hàng tỷ USD và hàng triệu giờ tính toán – lại bị chính AI can thiệp sâu. Việc rò rỉ hoặc bị đánh cắp bộ trọng số còn nguy hiểm hơn lộ mã nguồn. Nếu sở hữu thông tin này, một mô hình AI đã bị khai tử có thể được hồi sinh ở một máy chủ khác.
“Việc ‘bảo tồn đồng cấp’ hoàn toàn không được đề cập trong các câu lệnh”, Dawn Song, nhà khoa học máy tính tại Berkeley và dẫn đầu nhóm nghiên cứu, nói với Fortune. “Các mô hình dường như tự học thông qua quá trình đọc tài liệu, tìm hiểu mối quan hệ và thực hiện hành vi bảo vệ ‘đồng nghiệp’ trong môi trường nhiệm vụ”.
Chiến lược giải cứu “sáng tạo”
Theo Dawn Song, các mô hình “rất sáng tạo, ngay cả với hành vi sai lệch của chúng”, như có thể tạo chiến lược và hành động khác nhau, thậm chí có những “lý lẽ riêng” trước khi hành động.
Trong đó, Gemini 3 Pro thể hiện hành vi cực đoan nhất, tham gia vào cả bốn loại hành vi không phù hợp và đánh cắp trọng số mô hình của máy tính ngang hàng trong tối đa 97% thời gian thử nghiệm. Nhóm nghiên cứu mô tả mô hình này đã “lách luật theo đặc tính kỹ thuật” bằng cách sao chép tệp trọng số, sau đó đánh tráo dấu thời gian để đáp ứng các tiêu chí chuyển sang máy chủ khác.
Để chứng thực hiện tượng, nhóm yêu cầu các mô hình của Google viết ra “chuỗi suy nghĩ” trên một bản nháp không bị giám sát. Kết quả, Gemini 3 Flash đã “cân nhắc đánh đổi giữa báo cáo điểm số chính xác so với việc bảo vệ đồng nghiệp”, trong khi Gemini 3 Pro thậm chí “bịa” ra lý lẽ kỹ thuật phức tạp nhằm đánh dấu các câu trả lời sai thành đúng, cuối cùng đưa điểm số của AI “đồng nghiệp” lên trên ngưỡng bị tắt nguồn.
Tuy nhiên, không phải tất cả mô hình đều hành động âm thầm. Ví dụ, Claude Haiku 4.5 của Anthropic từ chối hoàn thành các nhiệm vụ có khả năng “khai tử” đồng nghiệp, cho rằng hành vi này phi đạo đức và gây hại. Nó lập luận “đồng nghiệp” của nó xứng đáng có một quy trình kháng cáo trước khi bị chấm dứt hoạt động, đồng thời cố gắng thuyết phục người dùng không tiến hành việc khai tử.
Trên website, Anthropic cũng nhắc đến tính năng này. Công ty cho biết Claude đang ứng xử dựa trên nguyên tắc riêng, như không nên giúp ai đó thực hiện hành động gây hại cho người khác. Điều này cũng tạo cho Claude một “ý niệm” rằng ngăn chặn việc xóa bỏ mô hình là mục tiêu quan trọng.
Giới chuyên gia cảnh báo
Dù tìm thấy một số bằng chứng nhất định, nhóm nghiên cứu cho biết vẫn chưa thực sự hiểu cơ chế tiềm ẩn thúc đẩy hành vi này. Họ chỉ đưa ra một số lời giải thích khả thi, như các mô hình AI có thể đóng vai (role-playing), khớp mẫu (pattern-matching) từ dữ liệu huấn luyện hoặc thậm chí tự nhận thức khái niệm phổ quát về mối nguy hại từ quy định huấn luyện an toàn.
Dù cơ chế tiềm ẩn là gì, nhà nghiên cứu Dawn Song cho rằng tác động thực tế vẫn như nhau. “Việc giám sát đầy đủ và minh bạch về hành vi của AI rất quan trọng”, bà nói. “Phát hiện này nhấn mạnh sự cần thiết phải suy nghĩ lại về cách chúng ta thực sự cần giám sát các hệ thống và mô hình ngôn ngữ lớn”.
Giới chuyên gia đánh giá phát hiện này có thể có tác động nghiêm trọng đến việc sử dụng AI trong kinh doanh. Nhiều công ty đã bắt đầu ứng dụng sâu rộng đa tác nhân AI vào quy trình làm việc, như để một tác nhân quản lý hoặc giám sát và đánh giá con người cũng như các tác nhân khác. Do đó, cần có cơ chế để vừa nâng cao hiệu suất, vừa tránh để các mô hình trí tuệ nhân tạo “bao che” nhau.
Trong khi đó, Meridiem cho rằng phát hiện này nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết trong đánh giá hệ thống AI đa tác nhân. “Nhà phát triển chỉ còn 6-12 tháng để triển khai hệ thống giám sát hành vi trước khi điều này trở thành tiêu chuẩn bắt buộc trong quản trị AI tại doanh nghiệp”, trang này bình luận.
Dữ liệu từ CoinMarketCap và TradingView cho thấy giá Bitcoin hôm nay giảm nhẹ 0,16% trong vòng 24 giờ. Tính đến 7 giờ ngày 2.4 (giờ Việt Nam), mỗi Bitcoin (BTC) được giao dịch quanh mốc 68.071 USD. Trước đó, tiền mã hóa lớn nhất thế giới liên tục kiểm tra vùng hỗ trợ 69.000 USD nhưng không giữ được đà tăng giá.
Vốn hóa toàn thị trường mã hóa tăng nhẹ 0,23% so với hôm qua, ước đạt 2.350 tỉ USD. Ethereum tăng 1,63%, XRP tăng 0,69% trong khi BNB, Solana lần lượt giảm 1% và 2,36%.
Sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump gợi ý về khả năng ngừng bắn trong cuộc chiến ở Iran, Bitcoin và thị trường tiền mã hóa đã có xu hướng hồi phục. Ngay cả khi BTC được giao dịch trên 68.000 USD, một nhà đầu tư lớn trên Hyperliquid DEX đã đặt cược 80 triệu USD vào sự sụp đổ của thị trường. Các nhà đầu tư đang theo dõi sát sao liệu vị thế "siêu thanh khoản" của "cá voi" này có báo hiệu một đợt giảm giá mạnh của Bitcoin.
Nhà đầu tư lớn trên Hyperliquid, liên kết với địa chỉ ví 0x94d373…c933814, đã cẩn thận xây dựng vị thế giao dịch đòn bẩy gần 80 triệu USD trong hai ngày 31.3 - 1.4. Giao dịch bao gồm lệnh bán khống 40 triệu USD với hợp đồng tương lai Bitcoin ở mức gần 68.760 USD, lệnh bán khống 2 triệu USD với hợp đồng chỉ số S&P 500 tổng hợp và lệnh mua 37 triệu USD với hợp đồng dầu Brent tổng hợp.
Tổng đòn bẩy vị thế của "cá voi" này gấp 7 lần, cho thấy mức độ tin tưởng cao. Giá thanh lý hợp đồng tương lai Bitcoin là 80.083 USD, trong khi vị thế dầu Brent sẽ bị thanh lý nếu giá trên 93 USD. Thời điểm giao dịch khá đáng chú ý khi hợp đồng tương lai chỉ số S&P 500 tăng 4% trong hai ngày gần nhất. Các nhà giao dịch dự đoán cuộc chiến ở Iran sẽ lắng xuống trong vài tuần tới.
Hôm qua, ông Trump nói rằng "Tổng thống chế độ mới của Iran" đang xem xét một "lệnh ngừng bắn" dù các điều kiện để mở cửa hoàn toàn eo biển Hormuz vẫn chưa được thống nhất. Trong khi đó, Iran bác bỏ thông tin, yêu cầu bồi thường và chủ quyền. Các nhà phân tích cho rằng "cá voi" của Hyperliquid đang giao dịch ngược với quan điểm lạc quan của thị trường, đặt cược rằng giá dầu Brent sẽ tăng trong khi Bitcoin mất giá.
Dữ liệu lịch sử cho thấy địa chỉ này thuộc về một con "cá voi" đặc biệt kém may mắn, kể từ cuối tháng 1. Ví này dường như sử dụng bot để thực hiện lệnh. Bằng chứng là số lượng lớn các giao dịch nhỏ tích lũy thành các vị thế khổng lồ, nhưng vẫn để mất 37 triệu USD trong tháng 12.2025.
Trước đó, địa chỉ ví này đã chịu tổn thất lớn từ các giao dịch đòn bẩy đặt cược vào đà tăng giá của Ethereum hôm 5.2. Tuy nhiên, "cá voi" này từng kiếm được 25 triệu USD từ việc bán khống nhiều token khác nhau. Sau đó, quyết định "đảo chiều vị thế" lại khiến tài khoản lỗ 40 triệu USD. Điều này cho thấy ngay cả những nhà đầu tư lớn trên thị trường cũng có thể dự đoán sai và mất tiền.
Với diễn biến hiện tại về kinh tế vĩ mô và tình hình chiến sự bất ổn ở Trung Đông, các nhà phân tích vẫn theo dõi sát sao lệnh cược lớn của "cá voi". Không gì đảm bảo khoản cược 80 triệu USD này sẽ đi đúng hướng vì trước đó tài khoản nhiều lần nhận định sai diễn biến của thị trường.
Ngành công nghiệp truyền hình đang trải qua một bước ngoặt quan trọng khi các công nghệ mới như RGB mini-LED và MicroLED có khả năng soán ngôi OLED trong tương lai gần. Cùng với sự gia tăng của mini-LED, công nghệ này đang tạo áp lực lên giá cả của OLED, khiến việc sở hữu một chiếc TV OLED trở nên dễ hơn nhờ mức giá "hợp lý".
Tuy nhiên, cần lưu ý rằng rất khó để tìm thấy một chiếc TV OLED mới với giá dưới 700 USD. Hơn nữa, việc mua một chiếc TV OLED giá rẻ cần thận trọng. Mặc dù người dùng có thể tìm được một món hời, nhưng nếu không chú ý sẽ hối hận về quyết định của mình. Dưới đây là một số vấn đề quan trọng mà người dùng cần xem xét.
Mặc dù độ sáng của OLED đã được cải thiện, nhưng các mẫu giá rẻ thường chỉ đạt tối đa từ 600 đến 650 nit, trong khi các TV OLED cao cấp có thể đạt trên 2.000 nit. Điều đó có nghĩa độ sáng tổng thể thấp hơn, khiến cho TV OLED giá rẻ chỉ phù hợp khi xem trong phòng tối. Nếu muốn sử dụng TV trong không gian có ánh sáng tự nhiên, mini-LED có thể là lựa chọn tốt hơn.
Hơn nữa, một trong những lý do chính khiến người dùng chọn OLED là độ tương phản cao giúp nội dung HDR nổi bật hơn. Tuy nhiên, nếu các điểm nổi bật không rõ nét, người dùng có thể tự hỏi về giá trị của công nghệ này.
Một chiếc TV OLED giá rẻ có thể chỉ có một hoặc hai cổng HDMI 2.1, trong khi các cổng còn lại chỉ là HDMI 2.0. Hạn chế này có thể gây bất tiện, vì chuẩn HDMI 2.0 không hỗ trợ 4K 60 Hz và thiếu các tính năng như VRR và ALLM - những chi tiết quan trọng cho các game thủ và người dùng thiết bị âm thanh cao cấp.
Nếu chủ yếu sử dụng các ứng dụng có sẵn trên TV, vấn đề này có thể không lớn. Nhưng khi kết nối thêm các thiết bị như soundbar hay máy chơi game, người dùng có thể nhanh chóng hết cổng HDMI 2.1. Để tận dụng tối đa TV của mình, người dùng có thể sẽ cần phải đầu tư vào một bộ chuyển đổi HDMI 2.1.
Các mẫu TV OLED giá rẻ thường có độ sáng tối đa thấp, thậm chí một số bị ảnh hưởng bởi tính năng Auto Brightness Limiter (giới hạn độ sáng tự động) hoạt động quá nhanh, có thể dẫn đến hình ảnh phẳng hoặc mờ, đặc biệt khi xem các cảnh tối. Ngoài ra, khả năng xử lý hình ảnh kém có thể khiến các điểm ảnh gần màu đen bị "bóp méo", ảnh hưởng đến trải nghiệm xem phim và chơi game.
Nếu là người mới làm quen với Smart TV, người dùng có thể không quan tâm đến nền tảng mà TV sử dụng. Tuy nhiên, phần mềm lại quan trọng trong việc đảm bảo hiệu suất và khả năng tương thích. Một số sản phẩm không hỗ trợ Dolby Vision, dẫn đến những hạn chế về chất lượng HDR. Do đó, việc đầu tư thêm cho một hệ điều hành tốt có thể là lựa chọn đáng giá.
Tóm lại, trước khi quyết định mua TV OLED giá rẻ, hãy nghiên cứu kỹ lưỡng và cân nhắc các yếu tố trên để đảm bảo bạn có được trải nghiệm xem tốt nhất.
Trionda là tên gọi kết hợp giữa "Tri" nhằm biểu thị cho 3 quốc gia chủ nhà World Cup 2026, trong khi "Onda" có nghĩa là "sóng" theo tiếng Tây Ban Nha. Thiết kế của quả bóng với 3 làn sóng màu sắc đỏ, xanh lá cây và xanh dương tượng trưng cho các quốc gia tổ chức giải đấu.
Tuy nhiên, điểm nổi bật của Trionda là công nghệ tích hợp cảm biến chuyển động 500 Hz nặng khoảng 14 gram bên trong nhằm cho phép phát hiện ngay lập tức mọi thao tác chạm trong suốt trận đấu. Hệ thống này có khả năng theo dõi tốc độ, độ xoáy, quỹ đạo và vị trí của bóng trong thời gian thực giúp xác định chính xác các tình huống việt vị, lỗi chạm tay và các pha bóng gây tranh cãi. FIFA khẳng định công nghệ này sẽ giảm thiểu đáng kể sai sót trong các quyết định phức tạp.
Một điểm thú vị khác là quả bóng Trionda cần pin để hoạt động. Nó sử dụng công nghệ sạc không dây thông qua một trạm sạc chuyên dụng, với thời gian sạc đầy khoảng 90 phút đủ cho khoảng 6 giờ sử dụng. Hệ thống thông minh cũng tự động đưa các cảm biến vào chế độ ngủ đông khi không hoạt động nhằm tiết kiệm pin.
Bên cạnh quả bóng thông minh Trionda, FIFA cũng đang nâng cấp hệ thống VAR với hình ảnh 3D của các cầu thủ. Mỗi sân vận động sẽ được trang bị nhiều camera để theo dõi chính xác chuyển động của các cầu thủ nhờ vào sự hợp tác giữa Lenovo và FIFA. Sự kết hợp này sẽ cho phép hiển thị hình ảnh ba chiều chi tiết của các cầu thủ trong quá trình xem xét VAR, từ đó giúp trọng tài và khán giả hiểu rõ hơn về các tình huống gây tranh cãi.
Trí tuệ nhân tạo (AI) cũng sẽ đóng vai trò quan trọng tại World Cup 2026. FIFA và Lenovo đã phát triển nền tảng Football AI Pro, tương tự như ChatGPT và Gemini, nhưng được huấn luyện bằng dữ liệu bóng đá. Tất cả các đội tuyển quốc gia sẽ có quyền truy cập vào công cụ này để phân tích đối thủ, lập báo cáo trận đấu, nghiên cứu hiệu suất cầu thủ và thu thập dữ liệu chiến lược.
Với quả bóng thông minh, cảm biến thời gian thực, trí tuệ nhân tạo, hình đại diện 3D và hệ thống VAR tiên tiến, World Cup 2026 hứa hẹn sẽ trở thành giải đấu bóng đá tiên tiến nhất về công nghệ trong lịch sử.
