Cuộc sống của người phụ nữ này từng bị đảo lộn hoàn toàn bởi những tiếng nói bí ẩn luôn vang lên trong đầu. Theo hồ sơ bệnh án, bệnh khởi phát cách đây khoảng 5 năm, vào thời điểm bệnh nhân chịu áp lực công việc lớn. Tình trạng căng thẳng kéo dài khiến chị mất ngủ liên tục và giảm khả năng tập trung.
Ban đầu, gia đình nghi ngờ yếu tố tâm linh nên đưa chị đi làm lễ tại chùa. Chỉ khi các biểu hiện trở nên nghiêm trọng, người bệnh mới được đưa đến cơ sở y tế chuyên khoa để thăm khám và điều trị.
Dù từng điều trị tại bệnh viện tâm thần tuyến tỉnh, bệnh tình của bệnh nhân không ổn định do tự ý bỏ thuốc. Các triệu chứng của bệnh nhân tái phát nhiều lần với mức độ nặng dần.
Trong đợt bệnh gần nhất, bên cạnh ảo thanh bình phẩm, bệnh nhân xuất hiện hoang tưởng bị hại. Bệnh nhân tin rằng có người đang sử dụng sóng điện từ để kết nối và tìm cách hại mình, dẫn đến trạng thái lo lắng, sợ hãi và đi lại lộn xộn.
Khi nhập viện, kết quả đánh giá bằng thang điểm PANSS cho thấy cả triệu chứng dương tính và âm tính đều ở mức cao. Sau khi thăm khám lâm sàng và loại trừ các tổn thương thực thể bằng điện não đồ và lưu huyết não, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân mắc tâm thần phân liệt thể paranoid.
Phác đồ điều trị được xây dựng gồm thuốc chống loạn thần kết hợp với kích thích từ trường xuyên sọ lặp lại.
Tác động trực tiếp vào hoạt động bất thường của não
Theo ThS.BSNT Nguyễn Thị Hoa, Phó trưởng Phòng Tâm lý lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, cho biết ảo thanh là triệu chứng thường gặp ở bệnh nhân tâm thần phân liệt, chiếm khoảng 60-80% trường hợp.
Phương pháp kích thích từ xuyên sọ hoạt động dựa trên nguyên lý cảm ứng điện từ. Từ trường được tạo ra bên ngoài hộp sọ có thể xuyên vào não và sinh ra các dòng điện nhỏ, từ đó làm thay đổi hoạt động của tế bào thần kinh.
Ở bệnh nhân tâm thần phân liệt có ảo thanh, nhiều nghiên cứu cho thấy vùng xử lý ngôn ngữ tại thùy thái dương hoạt động quá mức. Não bộ khi đó có thể tạo ra cảm giác như đang nghe âm thanh thật dù không có kích thích từ bên ngoài.
Việc sử dụng kích thích từ tần số thấp vào khu vực này giúp làm giảm hoạt động bất thường, từ đó giảm cường độ và tần suất ảo thanh.
Không chỉ tác động tại một vị trí riêng lẻ, phương pháp còn ảnh hưởng đến mạng lưới thần kinh liên quan đến ngôn ngữ và kiểm soát nhận thức. Khi các kết nối này được điều chỉnh, người bệnh dần nhận diện đúng bản chất của trải nghiệm ảo giác.
Ngoài ra, phương pháp còn góp phần điều hòa các chất dẫn truyền thần kinh như dopamin, glutamate và GABA, vốn liên quan chặt chẽ đến cơ chế bệnh sinh.
Với trường hợp này, ngoài việc điều chỉnh thuốc, các bác sĩ chỉ định thêm phương pháp kích thích từ xuyên sọ lặp lại. Phương pháp này tác động vào các vùng não liên quan đến xử lý ngôn ngữ và âm thanh nhằm cải thiện triệu chứng.
Sau điều trị, tình trạng ảo thanh giảm rõ rệt, cảm xúc và hành vi ổn định, giấc ngủ và ăn uống được cải thiện. Người bệnh được xuất viện, tiếp tục theo dõi ngoại trú và tái khám định kỳ. Hiện tại, chị đã quay lại sinh hoạt và làm việc bình thường.
Quá trình hồi phục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Từ ngày thứ 4, các triệu chứng hoang tưởng và ảo thanh bắt đầu giảm. Đến ngày thứ 14, bệnh nhân không còn ảo thanh, trạng thái tâm lý ổn định, ăn ngủ tốt.
Sau khi xuất viện, người bệnh tiếp tục được chỉ định điều trị duy trì và tái khám định kỳ nhằm giữ ổn định sức khỏe tâm thần và sớm trở lại cuộc sống thường ngày.
Các chuyên gia cho biết kích thích từ xuyên sọ không thay thế thuốc mà đóng vai trò hỗ trợ. Khi kết hợp với thuốc chống loạn thần, hiệu quả kiểm soát triệu chứng có thể được cải thiện rõ rệt, đặc biệt ở những bệnh nhân đáp ứng kém với điều trị đơn thuần.
PGS.TS Nguyễn Văn Tuấn, Viện trưởng Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai cho biết điểm quan trọng của phương pháp là xây dựng phác đồ cá thể hóa, tập trung trực tiếp vào triệu chứng nổi bật của từng bệnh nhân.
Theo chuyên gia, từ trường cường độ cao nhưng an toàn có thể xuyên qua hộp sọ và tạo ra các dòng điện nhỏ trong não, giúp điều chỉnh hoạt động tại các vùng liên quan đến xử lý âm thanh và ngôn ngữ. Nhờ đó, các rối loạn chức năng được cải thiện, góp phần giảm triệu chứng.
Phương pháp hiện được ứng dụng trong nhiều bệnh lý như trầm cảm kháng trị, rối loạn lo âu, ám ảnh cưỡng bức, đau mạn tính và hỗ trợ phục hồi sau đột quỵ.
Tuy nhiên, việc chỉ định cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá kỹ lưỡng. Những người có tiền sử động kinh hoặc có thiết bị kim loại trong sọ não cần được cân nhắc cẩn thận trước khi áp dụng.
Theo ông Thịnh, mục tiêu tới đây là hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm theo hướng thống nhất đầu mối từ trung ương đến địa phương. Trong đó ở trung ương, cơ quan đầu mối đặt tại Bộ Y tế là Cục An toàn thực phẩm Việt Nam. Tại tuyến tỉnh, Hà Nội và TP.HCM là Sở An toàn thực phẩm, 32 tỉnh thảnh còn lại có Chi cục An toàn thực phẩm trực thuộc Sở Y tế.
Ở tuyến quản lý thấp hơn (UBND cấp xã) sẽ có Tổ công tác liên ngành về An toàn thực phẩm, gồm các cán bộ của Phòng Văn hóa xã hội/Phòng An toàn thực phẩm và Công an, Phòng kinh tế, Trạm Y tế.
Cùng đồng thời với 3 cấp quản lý này, tại trung ương có Ban Chỉ đạo liên ngành về an toàn thực phẩm cấp trung ương; tại tuyến tỉnh có Ban chỉ đạo liên ngành về an toàn thực phẩm cấp tỉnh và tuyến xã phường là cũng có Ban Chỉ đạo liên ngành về an toàn thực phẩm.
Ông Thịnh cũng cho biết tại dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, cùng với hoàn thiện bộ máy quản lý thống nhất như kể trên, 4 chính sách lớn nhất được đặt ra là quản lý an toàn thực phẩm dựa trên kiểm soát nguy cơ theo chuỗi cung cung ứng; cải cách phương thức quản lý và cơ chế kiểm tra; số hóa và xây dựng hệ thống thông tin dữ liệu an toàn thực phẩm; nâng cao hiệu quản quản lý thức ăn đường phố và loại hình cung cấp suất ăn tập thể.
Theo thống kê chung, 6 tháng đầu 2026 số vụ ngộ độc tập thể và số mắc ngộ độc đều gia tăng so với cùng kỳ. Trong 6 tháng, cơ quan công an đã phát hiện, xử lý gần 6.000 tổ chức, cá nhân vi phạm pháp luật về an toàn toàn thực phẩm, tăng 102% so với cùng kỳ 2025.
Các vụ việc điển hình như sử dụng thịt heo bệnh để chế biến thực phẩm tại Hải Phòng, Hà Nội, Bắc Ninh...; sử dụng hóa chát 6-Benzylamynopurine sản xuất giá đỗ số lượng lớn tại Quảng Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình; sử dụng hàn the sản xuất mỳ; sử dụng hóa chất công nghiệp Natri Silicate sơ chế thịt ốc tại TP.HCM; sản xuất thực phẩm chức năng giả tại Thanh Hóa, Hòa Bình; Đắk Lắk.
Tại hội thảo, đại diện Hội Bảo vệ người tiêu dùng cho rằng hiện còn những khó khăn trong việc nhận diện thực phẩm an toàn, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, do hiện thực phẩm lưu thông trên thị trường chưa bắt buộc phải có nhãn theo quy định.
Đại diện hội này cũng đề nghị vai trò của cơ quan quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm phải "thực quyền" và phải tương tự như cảnh sát môi trường. Đồng thời đề xuất tăng cường hậu kiểm cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm, nâng cao ý thức người tiêu dùng trong lựa chọn sản phẩm.
Ngáp là hành vi quen thuộc ở con người và nhiều loài động vật, nhưng chức năng thực sự của nó vẫn là một bí ẩn khoa học. Nghiên cứu mới từ Đại học New South Wales (Úc) đã cung cấp thêm manh mối đáng chú ý khi lần đầu quan sát trực tiếp tác động của ngáp lên não bằng chụp cộng hưởng từ, theo Sciencealert.
Nhóm nghiên cứu theo dõi 22 người trưởng thành khỏe mạnh trong khi họ được yêu cầu thực hiện các hành động khác nhau như ngáp, hít thở sâu, kìm nén ngáp và thở bình thường. Do ngáp và hít sâu có cơ chế khá giống nhau, các nhà khoa học ban đầu kỳ vọng hai hành vi này sẽ tạo ra hiệu ứng tương tự trong não.
Tuy nhiên kết quả lại cho thấy một khác biệt rõ rệt. Khi ngáp, dịch não tủy, chất lỏng bao quanh não và tủy sống, được đẩy ra khỏi não theo hướng ngược lại so với khi hít thở sâu. Đây là phát hiện bất ngờ, bởi trước đó chưa có bằng chứng trực tiếp nào về sự thay đổi này.
Dịch não tủy đóng vai trò thiết yếu trong việc nuôi dưỡng tế bào thần kinh và loại bỏ các chất thải chuyển hóa. Vì vậy sự dịch chuyển của dòng dịch này khi ngáp làm dấy lên giả thuyết rằng ngáp có thể góp phần "làm sạch" não hoặc hỗ trợ điều hòa môi trường nội sọ.
Ngoài ra cả ngáp và hít sâu đều làm tăng lưu lượng máu rời khỏi não, từ đó tạo điều kiện để máu mới giàu oxy được bơm vào.
Đáng chú ý, trong giai đoạn đầu của một cái ngáp, lưu lượng máu động mạch cảnh vào não có thể tăng khoảng 30%, cho thấy đây có thể là một cơ chế giúp tăng cường cung cấp oxy tạm thời cho não bộ.
Nghiên cứu cũng ghi nhận mỗi người có "kiểu ngáp" riêng biệt, với chuyển động lưỡi và cơ mặt lặp lại khá ổn định theo thời gian. Điều này gợi ý rằng ngáp được điều khiển bởi một cơ chế thần kinh trung ương mang tính cá nhân hóa, gần giống như "dấu vân tay sinh học".
Dù vậy các nhà khoa học nhấn mạnh rằng chưa thể kết luận chính xác vai trò sinh lý của ngáp. Một số giả thuyết được đưa ra bao gồm chức năng làm mát não, điều hòa hoạt động thần kinh hoặc hỗ trợ loại bỏ chất thải, những yếu tố đều liên quan đến các bệnh thoái hóa thần kinh khi bị rối loạn.
Trong những năm gần đây, việc nghiên cứu hệ thống làm sạch của não, đặc biệt là vai trò của dịch não tủy, ngày càng được quan tâm do liên quan đến các bệnh như Alzheimer. Phát hiện mới về ngáp có thể bổ sung thêm một "mảnh ghép" vào bức tranh này, dù cần thêm nhiều nghiên cứu để xác nhận.
Nhìn chung, dù là hành động rất quen thuộc, ngáp có thể không hề "vô nghĩa" như nhiều người vẫn nghĩ. Ngược lại, đây có thể là một phản xạ sinh học tinh vi, góp phần duy trì cân bằng và hoạt động ổn định của hệ thần kinh trung ương.
Nam hộ sinh 25 tuổi, được nhận xét có nhiều nét tương đồng các ngôi sao nổi tiếng như Trương Lăng Hách, Vương Tuấn Khải và Trần Hiểu, theo SCMP.
Truyền thông Trung Quốc cho hay sau khi tốt nghiệp đại học, Zhang trở thành hộ sinh tại Bệnh viện Phụ thuộc số 4 thuộc Đại học Chiết Giang, thành phố Kim Hoa, tỉnh Chiết Giang. Theo thống kê của tờ Southern Daily, tính đến năm 2021, nam giới chỉ chiếm khoảng 3% trong lực lượng điều dưỡng tại Trung Quốc và tỷ lệ nam giới làm nghề hộ sinh còn thấp hơn nhiều.
Trong một cuộc phỏng vấn với chuyên trang y tế Yixuejie, Zhang cho biết một số người thân lớn tuổi trong gia đình từng chỉ trích quyết định của anh, gọi đó là một lựa chọn "đáng xấu hổ". Anh kể bị choáng ngợp trong lần đầu tiên tận mắt chứng kiến một ca sinh nở.
Song khoảnh khắc kỳ diệu đó đã khiến chàng trai xúc động trước sự kiên cường của những người mẹ, trở thành nguồn cảm hứng mạnh mẽ, giúp anh nhận ra giá trị và ý nghĩa cao đẹp từ công việc của mình.
Theo Zhang, khó khăn lớn nhất trong công việc của anh là tạo dựng niềm tin với các sản phụ và gia đình họ. Do những rào cản từ quan niệm truyền thống về sự riêng tư, một số phụ nữ vẫn từ chối sự chăm sóc của các nam hộ sinh.
Đối mặt với điều này, Zhang khẳng định nguyên tắc của mình là luôn tôn trọng tuyệt đối nguyện vọng của người bệnh. Áp lực từ những lời từ chối từng có lúc khiến anh nản lòng đến mức muốn bỏ nghề nhưng cuối cùng chàng trai vẫn quyết định kiên trì bám trụ với công việc.
Zhang cho hay người hộ sinh đóng vai trò quan trọng trong suốt hành trình sinh nở, từ theo dõi sự phát triển của thai nhi trước sinh, hướng dẫn sản phụ lúc chuyển dạ, nhận diện sớm các nguy cơ, hỗ trợ giảm đau, cho đến tư vấn nuôi con bằng sữa mẹ sau sinh.
Tại Trung Quốc, hộ sinh được đào tạo chuyên sâu về điều dưỡng và chăm sóc các ca sinh thường, trong khi bác sĩ sản khoa là những người có đủ thẩm quyền chuyên môn để xử lý biến chứng, thực hiện phẫu thuật và quản lý các thai kỳ nguy cơ cao. Theo Zhang, công việc hộ sinh đòi hỏi thể lực lớn và đây chính là cơ hội để các nam hộ sinh thể hiện "sự dịu dàng đầy sức mạnh" của mình.
"Hộ sinh cần phải thấu hiểu nỗi đau vượt cạn của các bà mẹ để giúp họ giải tỏa lo âu. Vào thời điểm nhạy cảm đó, nếu nhân viên y tế tỏ ra thiếu kiên nhẫn thì chỉ khiến tình hình của sản phụ trở nên tồi tệ hơn", anh nói.
Nhiều sản phụ nhận xét Zhang "rất đáng tin cậy trong công việc". Một người mẹ mô tả anh "dịu dàng, chuyên nghiệp và tinh tế không thua kém các đồng nghiệp nữ", trong khi một sản phụ khác chia sẻ luôn mong ca trực của anh mỗi ngày.
Trong môi trường đầy áp lực và căng thẳng của phòng sinh, sự xuất hiện của một hộ sinh có ngoại hình sáng đã góp phần làm giảm bớt tâm lý lo âu cho người bệnh. Điều dưỡng trưởng khoa sản của bệnh viện cũng đồng tình với những đánh giá này.
Bà cho biết hiện khoa có 3 nam hộ sinh, những người có lợi thế lớn về thể lực nhưng vẫn đảm bảo sự chăm sóc tỉ mỉ trong quá trình đỡ đẻ vốn đòi hỏi nhiều sức lực. Bản thân Zhang Jintao cũng bày tỏ hy vọng có thể góp phần xóa bỏ những định kiến về giới tính đối với nghề hộ sinh.
Thời gian tới, Zhang dự định học tập nâng cao và tham gia phổ biến kiến thức y khoa để giúp cộng đồng hiểu rõ hơn về quá trình sinh nở. Anh khẳng định y học không có giới tính và các nam hộ sinh cũng có những thế mạnh riêng của mình.
Đón nhận câu chuyện này, một cư dân mạng bình luận rằng việc chứng kiến một nam hộ sinh xuất sắc như vậy là điều vô cùng khích lệ, bởi một khi niềm tin vào chuyên môn được thiết lập thì sự khác biệt về giới tính sẽ không còn là rào cản.
