Ngày 14/4, nguồn tin của phóng viên Dân trí cho biết, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM gần đây tiếp tục ghi nhận các trường hợp người dân ở nhiều độ tuổi phát bệnh dại không thể cứu chữa.
Trường hợp thứ nhất là một nữ bệnh nhân 25 tuổi (ngụ tỉnh Gia Lai), nhập viện ngày 11/4. Trước đó 2 ngày, bệnh nhân xuất hiện triệu chứng ớn lạnh, đau 2 chân tăng dần, khó đi lại, tức nặng ngực, nôn ói ra thức ăn cũ.
Tại 2 cơ sở y tế ban đầu, bệnh nhân được chỉ định chụp chiếu hình ảnh nhưng kích động không hợp tác, nghi ngờ viêm màng não. Sau đó, bệnh nhân biểu hiện sợ tiếng động, sợ gió, nói nhảm, được chẩn đoán theo dõi dại và chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM.
Tại đây, các bác sĩ không ghi nhận bệnh nhân có tiền căn bị động vật tấn công, cũng không rõ lịch sử tiêm ngừa dại. Dù vậy, với các triệu chứng điển hình của việc phát bệnh dại, bệnh nhân được cho về một ngày sau đó vì không còn khả năng cứu chữa.
Trường hợp thứ hai là một người đàn ông 81 tuổi (ngụ xã Long Hải, TPHCM), phát bệnh từ 3 ngày trước khi nhập viện. Ban đầu, bệnh nhân đau 2 chân dữ dội, sau đó đột ngột lên cơn hoảng loạn, kích động tăng dần khi có gió, không uống được.
Theo bệnh sử, khoảng 1 năm trước, bệnh nhân bị con chó nhà chưa tiêm ngừa dại cắn vào mu bàn tay trái, gây vết thương chảy máu nhiều. Sau sự việc, bệnh nhân cũng không đi tiêm ngừa.
Tại một bệnh viện tuyến cuối, bệnh nhân được hồi sức nội khoa, thở máy, vận mạch rồi chuyển sang Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM. Trong quá trình chuyển viện, bệnh nhân ngưng tim, phải hồi sức tim phổi. Chỉ sau một giờ nhập Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới, cụ ông được trả về vì không còn khả năng điều trị.
Đáng chú ý, đây là trường hợp thứ 2 từ đầu năm tại cùng một xã ở TPHCM được ghi nhận mắc bệnh dại. Vào tháng 1, trong lúc tập thể dục trước nhà, ông H.M.Đ. (64 tuổi, ngụ xã Long Hải) bị một con chó cắn vào khuỷu chân phải, gây 4 vết thương sâu và chảy máu nhiều.
Sau sự việc, vì nhiều lý do mà người đàn ông không được tiêm ngừa, chỉ tự xử lý vết thương và đi “lấy nọc” tại một cơ sở gần nhà. Đến ngày 18/2, bệnh nhân xuất hiện các triệu chứng như mệt mỏi, khó thở, sợ ánh sáng, sợ gió, sợ tiếng ồn và được đưa vào bệnh viện địa phương điều trị.
Tuy nhiên, bệnh nhân tử vong vào ngày 19/2.
Tỷ lệ tử vong 100% khi đã lên cơn dại
Theo Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM, bệnh dại là bệnh nhiễm virus cấp tính của hệ thần kinh trung ương, lây từ động vật sang người qua chất tiết.
Hầu hết các trường hợp phơi nhiễm với virus dại qua vết cắn, vết liếm của động vật mắc bệnh dại, đôi khi qua đường tiếp xúc như hít phải khí dung hoặc cấy ghép mô/cơ quan bị nhiễm virus dại.
Khi đã lên cơn dại, kể cả động vật và người đều có tỷ lệ tử vong gần như 100%. Dại có 3 giai đoạn gồm ủ bệnh, khởi phát và toàn phát (hoặc giai đoạn viêm não).
Đáng chú ý, giai đoạn ủ bệnh thường trong 20-60 ngày, nhưng cũng có thể kéo dài từ 4 ngày đến nhiều năm sau (y văn ghi nhận có trường hợp ủ bệnh đến 19 năm), thời kỳ ủ bệnh ngắn khi vết thương ở vùng đầu mặt hoặc lây bệnh qua ghép giác mạc.
Hiện chưa có phương thức điều trị đặc hiệu cho bệnh dại, mà chủ yếu là hỗ trợ (oxy liệu pháp, thở máy, truyền dịch, vận mạch) và chăm sóc giảm nhẹ (an thần, giảm đau, chống co giật …).
Do đó, để phòng bệnh, các bác sĩ khuyến cáo cần thực hiện phối hợp nhiều biện pháp, bao gồm: cảnh giác với động vật có nguy cơ lây bệnh dại, tiêm ngừa bệnh dại cho chó, mèo; phòng bệnh dại trước và sau tiếp xúc ở các đối tượng nguy cơ cao (tiêm vaccine, huyết thanh kháng dại đúng phác đồ).
Theo thống kê, trong 3 tháng đầu năm, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM đã ghi nhận hơn 8.900 lượt tiêm ngừa dại vì nhiều nguyên nhân. Trong đó, bị chó cắn và tấn công chiếm số lượng cao nhất, với hơn 5.800 lượt.
8 tháng sau khi bé Cassian ra đời, vợ chồng chị Keishera Joubert ở bang Florida vẫn nguyên cảm giác biết ơn và hạnh phúc. Cậu bé đã chào đời "hai lần" sau khi trải qua ca phẫu thuật mang tính đột phá để điều trị một căn bệnh hiếm gặp và thường dẫn đến tử vong, theo ABC News ngày 5/5.
"Không có nhiều phụ nữ trải qua ca sinh mổ nhưng sau đó vẫn tiếp tục mang thai", Joubert chia sẻ.
Khi thai nhi được 19 tuần tuổi, gia đình Joubert được thông báo đứa con thứ hai của họ mắc một hội chứng hiếm gặp mang tên tắc nghẽn đường hô hấp trên bẩm sinh, còn được gọi là CHAOS. Theo Tổ chức Quốc gia về các Rối loạn Hiếm gặp (NORD), hội chứng tắc nghẽn đường hô hấp trên bẩm sinh là một tình trạng hiếm gặp, đặc trưng bởi sự tắc nghẽn đường thở, khiến dịch bị ứ đọng trong phổi của thai nhi.
Bác sĩ Emanuel Vlastos, Giám đốc Trung tâm Chăm sóc Thai nhi thuộc Viện Phụ sản Orlando Health tại Bệnh viện Phụ sản và Nhi khoa Winnie Palmer, cho biết tình trạng trên có nguy cơ tử vong cao. "Phổi của thai nhi sẽ to dần, căng cứng và gia tăng áp lực. Điều này bắt đầu chèn ép tim của bé. Hầu hết các bé mắc hội chứng trên đều không thể sống sót", ông giải thích.
Với vợ chồng chị Joubert, thông tin này là một cú sốc. Người phụ nữ nhớ lại: "Không ai muốn nghe rằng con mình có nguy cơ tử vong ngay trong bụng mẹ, thậm chí không thể chờ đến ngày chào đời".
Ban đầu, chị Joubert thực hiện một thủ thuật y khoa để điều trị cho Cassian nhưng không thành công. Anh Greg Joubert, chồng chị, kể: "Trước ca phẫu thuật đầu tiên, chúng tôi chỉ có khoảng 20 đến 25% hy vọng vào một kết quả khả quan".
Sau đó, bác sĩ Vlastos đã đề xuất một phương án phẫu thuật đột phá. Nếu thành công, Cassian sẽ ra khỏi tử cung không chỉ một mà là hai lần. Ở tuần thai thứ 25, ông đã đưa một phần cơ thể Cassian ra ngoài bằng cách rạch một đường qua bụng và tử cung, tương tự sinh mổ. Phần đầu và cổ của bé được đưa ra ngoài còn cơ thể vẫn nằm trong tử cung và kết nối với nhau thai, trong khi đội ngũ y tế đặt một ống tạm thời vào đường thở của bé.
"Theo hiểu biết của tôi, việc đặt ống thông bên dưới vị trí tắc nghẽn bằng cách đưa đầu và cổ thai nhi ra ngoài như vậy chưa từng được thực hiện trước đây", bác sĩ Vlastos cho hay. "Sau đó, chúng tôi đưa em bé trở lại tử cung, khâu lại và người mẹ tiếp tục lưu viện cho đến ngày sinh".
Trong ca phẫu thuật đó, các bác sĩ thậm chí đã chụp được một bức ảnh của Cassian. "Đó là một hình ảnh thoáng qua về tương lai, là khoảnh khắc về cậu bé mà cuối cùng tôi cũng có thể đón về nhà", chị Joubert nhớ lại.
Chị tiếp tục dưỡng thai tại bệnh viện đến tuần thứ 31 thì vỡ ối. Các bác sĩ đã thực hiện ca sinh mổ để đưa Cassian chào đời lần thứ hai. Sau 132 ngày điều trị tại khoa hồi sức tích cực sơ sinh (NICU), em bé hiện đã được về nhà. Dù con vẫn đang phải sử dụng máy thở, ống nuôi ăn và đối mặt với ít nhất hai ca phẫu thuật nữa, gia đình vẫn cảm thấy biết ơn phép màu đã giúp bé đi được đến tận bây giờ.
"Còn chiến thắng nào lớn lao hơn việc cuối cùng chúng tôi cũng có thể đưa con về nhà?", người mẹ nói. Chồng chị chia sẻ thêm: "Chúng tôi từng chuẩn bị tâm thế để vĩnh biệt con nhưng cuối cùng đã có thể chào đón con".
Chị Joubert cho biết gia đình dự định làm một bữa tiệc nhỏ vào ngày kỷ niệm ca phẫu thuật đã cứu sống con. Hôm sinh nhật chính thức, họ sẽ tổ chức tiệc lớn hơn để kỷ niệm tròn một năm con đến với thế giới.
TS.BS Mai Bá Tiến Dũng, Trưởng khoa Nam học, Bệnh viện Bình Dân, tại hội thảo tập huấn chuẩn châu Âu về nam khoa ngày 5/6, cho biết thực tế lâm sàng gần đây ghi nhận số ca ung thư cơ quan sinh dục nam đến viện muộn ở mức đáng lo ngại.
Riêng ung thư dương vật, mỗi tuần bệnh viện phẫu thuật khoảng 5-6 ca. Tuy nhiên, đa số người bệnh nhập viện khi đã ở giai đoạn muộn (T3), rất hiếm trường hợp phát hiện sớm (T1). Trong khi đó, đến giai đoạn T3, cơ hội điều trị bảo tồn hầu như không còn, nhiều trường hợp bắt buộc phải cắt đoạn dương vật.
Theo bác sĩ Dũng, ung thư dương vật thường xuất hiện ở nam giới từ 40 tuổi trở lên, song gần đây ghi nhận xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Bệnh viện từng tiếp nhận bệnh nhân mới 25 tuổi, nhiều trường hợp khoảng 28 tuổi đã phải phẫu thuật cắt đoạn do phát hiện muộn.
Mới đây, một nam bệnh nhân 28 tuổi sau điều trị ổn định và không tái phát đã tìm đến bác sĩ với mong muốn được tạo hình lại dương vật để có thể đứng tiểu tiện và cải thiện chất lượng sống. Các bác sĩ sau đó sử dụng vạt da cơ ở cánh tay quay để tái tạo cơ quan sinh dục cho người bệnh.
Dễ nhầm với sùi mào gà
Ung thư dương vật diễn tiến âm thầm, không phát triển ồ ạt. Ban đầu, người bệnh chỉ xuất hiện một nốt sẩn nhỏ ở vùng quy đầu hoặc dưới da quy đầu. Sau khoảng 6 tháng đến một năm, tổn thương lan rộng dần thành khối sùi lớn giống bông cải, dễ chảy máu. Nhiều trường hợp bị nhầm với sùi mào gà, dẫn đến điều trị không đúng cách và bỏ lỡ "thời gian vàng".
"Sùi mào gà thường có chân khu trú rõ, trong khi tổn thương ung thư bám rộng, dễ chảy máu hơn", bác sĩ Dũng giải thích.
Ung thư tinh hoàn cũng có diễn tiến âm thầm tương tự. Trung bình mỗi tuần, Bệnh viện Bình Dân phẫu thuật 2-3 ca bệnh. Giai đoạn đầu thường không đau, người bệnh chỉ vô tình phát hiện khối cứng nhỏ trong tinh hoàn khi tắm hoặc đến khi tinh hoàn sưng lớn mới đi khám.
Do đó, bác sĩ khuyến cáo nam giới nên chủ động tự kiểm tra cơ quan sinh dục mỗi ngày khi tắm rửa, lộn da quy đầu để vệ sinh và quan sát các bất thường như nốt sùi, vết loét hoặc khối cứng. Với tinh hoàn, cần tự sờ nắn hai bên để phát hiện sớm khối u.
"Bác sĩ tốt nhất của mỗi người chính là bản thân mình", bác sĩ Dũng nói, cho biết các gói khám sức khỏe định kỳ hiện chưa bao gồm danh mục tầm soát chuyên sâu cho hai bệnh lý này.
Giữ khả năng làm cha cho bệnh nhân ung thư
Không chỉ đe dọa tính mạng, ung thư cơ quan sinh dục nam còn ảnh hưởng lớn đến khả năng sinh sản. Theo bác sĩ Dũng, hóa trị và xạ trị - hai phương pháp điều trị quan trọng - có thể gây tổn thương nghiêm trọng tế bào sinh tinh, khiến người bệnh mất khả năng sản xuất tinh trùng. Vì vậy, bảo tồn khả năng sinh sản trước điều trị đang được xem là chiến lược bắt buộc và mang tính nhân văn.
Đối với trẻ dưới 15 tuổi, xu hướng hiện nay là lưu giữ tế bào mầm trong mô tinh hoàn để bảo tồn khả năng sinh sản. Trong trường hợp buộc phải xạ trị, bác sĩ ưu tiên kỹ thuật xạ trị khu trú hoặc di chuyển tinh hoàn ra ngoài vùng tia xạ nhằm giảm tổn thương hệ sinh tinh.
Với nam giới trưởng thành còn khả năng xuất tinh, giải pháp tối ưu là trữ đông tinh trùng trước điều trị để phục vụ thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) sau này. Những trường hợp không thể xuất tinh do ung thư tinh hoàn hoặc ung thư cơ quan sinh dục có thể được phân lập tinh trùng trực tiếp từ mô tinh hoàn để lưu trữ.
Tuy nhiên, tỷ lệ tinh trùng hồi phục sau rã đông không đạt tuyệt đối. Theo bác sĩ Dũng, mức hồi phục 60-65% đã được xem là thành công. Hiện kỹ thuật trữ đông vi giọt (micro-droplet) được đánh giá là hướng đi triển vọng giúp ổn định chất lượng tinh trùng tốt hơn.
Thời gian tới, ngành niệu khoa Việt Nam dự kiến hợp tác với Hội Tiết niệu châu Âu nhằm triển khai các chương trình tầm soát, nghiên cứu và thống kê quy mô lớn đối với nhóm bệnh lý này.
Hôm 4/3, khi đang ở sân bay Thiên Hà (Vũ Hán), anh Vương đột ngột chóng mặt, sa sẩm mặt mày và liệt nửa người bên trái, theo ST Headline. Lực lượng y tế nhanh chóng đưa anh đến cơ sở Hậu Hồ thuộc Bệnh viện Trung ương Vũ Hán cấp cứu. Nhờ các bác sĩ can thiệp khơi thông mạch máu kịp thời, người bệnh hiện đã tỉnh táo, giao tiếp lưu loát và phục hồi cơ bản sức cơ ở các chi.
Trước đó, do đặc thù công việc kinh doanh nhôm kính phải ngồi lâu, anh Vương thường xuyên chịu đựng những cơn đau mỏi vai gáy. Không thể chịu nổi cảm giác nhức mỏi, anh tìm đến một cơ sở trị liệu và yêu cầu nhân viên dùng lực thật mạnh lên vùng cổ vì tin rằng lực ấn càng lớn sẽ mang lại hiệu quả càng cao. Những ngày tiếp theo, vùng cổ xuất hiện cơn đau âm ỉ nhưng anh vẫn chủ quan, tiếp tục tự dùng tay xoa bóp mạnh nhằm giảm bớt sự khó chịu.
Tại bệnh viện, các bác sĩ thần kinh chẩn đoán bệnh nhân tắc nghẽn mạch máu lớn cấp tính và chỉ định truyền thuốc tiêu sợi huyết qua tĩnh mạch. Tuy nhiên, chỉ nửa giờ sau, tình trạng anh Vương chuyển biến xấu. Anh rơi vào hôn mê sâu, đồng tử trái giãn, mất phản xạ ánh sáng, liệt hoàn toàn nửa người trái kèm liệt mặt, lưỡi và mất khả năng ngôn ngữ. Bác sĩ tiến hành chụp mạch máu và phát hiện vết rách ở lớp nội mạc động mạch đốt sống gây rối loạn huyết động nghiêm trọng, hình thành cục máu đông làm tắc mạch. Bác sĩ Hùng Vĩ, Trưởng khoa Thần kinh, giải thích rằng phần mô lộ ra từ lớp nội mạc tổn thương đã kích thích tạo huyết khối nhanh chóng, dẫn đến bế tắc hoàn toàn lưu lượng máu.
Êkíp cấp cứu lập tức chuyển người bệnh đến phòng can thiệp mạch. Nhận thấy động mạch đốt sống chưa tắc nghẽn hoàn toàn, các chuyên gia quyết định thực hiện thêm phương pháp tiêu sợi huyết đường động mạch. Sự kết hợp đồng bộ này đã tái thông dòng máu chính xác, cứu sống bệnh nhân.
Qua khai thác bệnh sử và chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ Cảnh Bình, Trưởng khoa Thần kinh, khẳng định nguyên nhân nhồi máu não xuất phát từ vết bóc tách động mạch vùng cổ. Bà phân tích vùng cổ tập trung nhiều cấu trúc thần kinh và mạch máu quan trọng. Do nằm trong các lỗ mỏm ngang của đốt sống cổ, động mạch đốt sống có vị trí tương đối cố định. Những tác động ngoại lực sai cách như xoay, kéo giãn hoặc xoa bóp quá mạnh rất dễ xé rách lớp nội mạc mạch máu, tạo thành túi bóc tách và sinh ra huyết khối.
Giới chuyên môn cảnh báo những tổn thương mạch máu thần kinh do massage tác động lực mạnh không hiếm gặp ở người trẻ. Tuy nhiên, do cơ thể nhóm tuổi này có khả năng tự điều tiết mạnh mẽ, các triệu chứng ban đầu thường mờ nhạt khiến họ dễ bỏ qua. Bác sĩ khuyến cáo người dân thận trọng khi tác động lực lên vùng cổ, tránh vặn vẹo quá mức. Bất cứ ai gặp dấu hiệu đau cổ kéo dài, chóng mặt, nhìn mờ, nói ngọng hoặc yếu tay chân sau khi xoa bóp cần lập tức đến cơ sở y tế để tầm soát tổn thương mạch máu.
