Hôm 4/3, khi đang ở sân bay Thiên Hà (Vũ Hán), anh Vương đột ngột chóng mặt, sa sẩm mặt mày và liệt nửa người bên trái, theo ST Headline. Lực lượng y tế nhanh chóng đưa anh đến cơ sở Hậu Hồ thuộc Bệnh viện Trung ương Vũ Hán cấp cứu. Nhờ các bác sĩ can thiệp khơi thông mạch máu kịp thời, người bệnh hiện đã tỉnh táo, giao tiếp lưu loát và phục hồi cơ bản sức cơ ở các chi.
Trước đó, do đặc thù công việc kinh doanh nhôm kính phải ngồi lâu, anh Vương thường xuyên chịu đựng những cơn đau mỏi vai gáy. Không thể chịu nổi cảm giác nhức mỏi, anh tìm đến một cơ sở trị liệu và yêu cầu nhân viên dùng lực thật mạnh lên vùng cổ vì tin rằng lực ấn càng lớn sẽ mang lại hiệu quả càng cao. Những ngày tiếp theo, vùng cổ xuất hiện cơn đau âm ỉ nhưng anh vẫn chủ quan, tiếp tục tự dùng tay xoa bóp mạnh nhằm giảm bớt sự khó chịu.
Tại bệnh viện, các bác sĩ thần kinh chẩn đoán bệnh nhân tắc nghẽn mạch máu lớn cấp tính và chỉ định truyền thuốc tiêu sợi huyết qua tĩnh mạch. Tuy nhiên, chỉ nửa giờ sau, tình trạng anh Vương chuyển biến xấu. Anh rơi vào hôn mê sâu, đồng tử trái giãn, mất phản xạ ánh sáng, liệt hoàn toàn nửa người trái kèm liệt mặt, lưỡi và mất khả năng ngôn ngữ. Bác sĩ tiến hành chụp mạch máu và phát hiện vết rách ở lớp nội mạc động mạch đốt sống gây rối loạn huyết động nghiêm trọng, hình thành cục máu đông làm tắc mạch. Bác sĩ Hùng Vĩ, Trưởng khoa Thần kinh, giải thích rằng phần mô lộ ra từ lớp nội mạc tổn thương đã kích thích tạo huyết khối nhanh chóng, dẫn đến bế tắc hoàn toàn lưu lượng máu.
Êkíp cấp cứu lập tức chuyển người bệnh đến phòng can thiệp mạch. Nhận thấy động mạch đốt sống chưa tắc nghẽn hoàn toàn, các chuyên gia quyết định thực hiện thêm phương pháp tiêu sợi huyết đường động mạch. Sự kết hợp đồng bộ này đã tái thông dòng máu chính xác, cứu sống bệnh nhân.
Qua khai thác bệnh sử và chẩn đoán hình ảnh, bác sĩ Cảnh Bình, Trưởng khoa Thần kinh, khẳng định nguyên nhân nhồi máu não xuất phát từ vết bóc tách động mạch vùng cổ. Bà phân tích vùng cổ tập trung nhiều cấu trúc thần kinh và mạch máu quan trọng. Do nằm trong các lỗ mỏm ngang của đốt sống cổ, động mạch đốt sống có vị trí tương đối cố định. Những tác động ngoại lực sai cách như xoay, kéo giãn hoặc xoa bóp quá mạnh rất dễ xé rách lớp nội mạc mạch máu, tạo thành túi bóc tách và sinh ra huyết khối.
Giới chuyên môn cảnh báo những tổn thương mạch máu thần kinh do massage tác động lực mạnh không hiếm gặp ở người trẻ. Tuy nhiên, do cơ thể nhóm tuổi này có khả năng tự điều tiết mạnh mẽ, các triệu chứng ban đầu thường mờ nhạt khiến họ dễ bỏ qua. Bác sĩ khuyến cáo người dân thận trọng khi tác động lực lên vùng cổ, tránh vặn vẹo quá mức. Bất cứ ai gặp dấu hiệu đau cổ kéo dài, chóng mặt, nhìn mờ, nói ngọng hoặc yếu tay chân sau khi xoa bóp cần lập tức đến cơ sở y tế để tầm soát tổn thương mạch máu.
Từ boong tàu MV Hondius, blogger du lịch Kasem Hato có thể nhìn thấy rõ đường bờ biển của quốc gia Tây Phi Cape Verde. Đất liền chỉ cách anh một khoảng ngắn. Tuy nhiên, thay vì háo hức chuẩn bị hành lý rời tàu như lịch trình dự kiến vào đầu tháng 5, Hato cùng hơn một trăm hành khách khác đang phải tự nhốt mình trong cabin. Họ mang khẩu trang, nhận các bữa ăn qua cửa phòng, nỗ lực thực hiện mọi biện pháp phòng ngự trước một đợt bùng phát virus vừa cướp đi sinh mạng của ba người bạn đồng hành, CNN đưa.
Chuyến thám hiểm bắt đầu từ Nam Mỹ vào cuối tháng 3 với hy vọng chiêm ngưỡng vẻ đẹp hùng vĩ của vùng cực giờ đây biến thành một cuộc khủng hoảng y tế giữa Đại Tây Dương. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) hôm 6/5 xác nhận có 8 người nhiễm Hantavirus chủng Andes trên con tàu chở 147 hành khách và thủy thủ đoàn này.
Trong số các ca bệnh, ba hành khách đã tử vong. Ba người khác được sơ tán khẩn cấp sang Hà Lan để điều trị. Một bệnh nhân cùng vợ hiện phải cách ly tại Thụy Sĩ. Sự việc trên MV Hondius một lần nữa cảnh báo về mối đe dọa của mầm bệnh từ động vật. Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Mỹ (CDC), cơ quan này ghi nhận 890 người mắc Hantavirus từ năm 1993 đến 2023. Bộ Y tế Việt Nam cũng phát thông báo khẩn về nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh có tỷ lệ tử vong rất cao này.
Hantavirus lưu hành tự nhiên ở các loài gặm nhấm. Quá trình lây nhiễm sang con người thường bắt nguồn từ việc hít phải các hạt mầm bệnh lơ lửng trong không khí có chứa chất thải của chuột. Tùy thuộc vào chủng virus và vị trí địa lý, virus sẽ tấn công các cơ quan khác nhau trong cơ thể.
Ở châu Mỹ, bệnh nhân thường mắc Hội chứng tim phổi do Hantavirus với diễn tiến suy hô hấp nhanh chóng. Tại khu vực Á Âu, mầm bệnh chủ yếu gây sốt xuất huyết kèm hội chứng thận. Hiện nền y học toàn cầu vẫn chưa có phương pháp điều trị đặc hiệu. Việc cải thiện tỷ lệ sống sót hoàn toàn phụ thuộc vào công tác hỗ trợ y tế sớm. Đội ngũ y bác sĩ phải theo dõi lâm sàng chặt chẽ cũng như xử lý kịp thời các biến chứng hô hấp hoặc tim mạch.
Đối mặt với diễn biến khó lường, những người kẹt lại trên tàu đang cố gắng duy trì sự điềm tĩnh và phối hợp chặt chẽ cùng ban quản lý. Việc tiếp xúc trực tiếp bị hạn chế tối đa. Các khu vực chung đóng cửa hoàn toàn. Thủy thủ đoàn dành toàn bộ thời gian khử trùng không gian sống, đồng thời cung cấp vật tư y tế và thức ăn đến từng phòng.
Theo thông tin từ WHO, sự lây truyền từ người sang người của căn bệnh này là rất hiếm. Bà Maria Van Kerkhove, quyền Giám đốc quản lý dịch bệnh của WHO, nhận định rủi ro lây nhiễm chéo trên tàu có khả năng chỉ xảy ra giữa những người tiếp xúc cực kỳ thân mật. Thực tế cho thấy các trường hợp mắc bệnh mới nhất đều có liên hệ mật thiết với những nạn nhân ban đầu, điển hình là các cặp vợ chồng hoặc nhân viên y tế trực tiếp chăm sóc người bệnh. Nhằm tìm kiếm lối thoát cho cuộc khủng hoảng, các nhà chức trách Tây Ban Nha đã đồng ý tiếp nhận con tàu tại quần đảo Canary trong vài ngày tới.
Dù mang nỗi đau mất đi những người bạn đồng hành, phần lớn hành khách vẫn nỗ lực giữ tinh thần lạc quan. Trong những đoạn video chia sẻ từ boong tàu khi ra ngoài hít thở không khí một mình, các vị khách như Jake Rosmarin hay Kasem Hato luôn hướng ống kính về phía đất liền.
Đứng trước đại dương mênh mông và hướng mắt về bờ biển Cape Verde phía xa, Hato tiếp tục đếm ngược thời gian chờ đợi khoảnh khắc được thực sự bước chân xuống mặt đất an toàn.
Bác sĩ Nguyễn Thu Hà - Tổ trưởng tổ Dinh dưỡng tiết chế - Bệnh viện đa khoa quốc tế Nam Sài Gòn, cho biết nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần là dầu thực vật thì đều giúp giảm mỡ máu. Thực tế, mọi loại chất béo (động vật hay thực vật) đều là sự kết hợp của 3 nhóm: Chất béo bão hòa, chất béo chưa bão hòa đơn và chất béo chưa bão hòa đa. Sự khác biệt nằm ở tỷ lệ cấu tạo của chúng.
Dầu ô liu: Có thành phần chủ đạo là axit oleic chiếm khoảng 73%. Đây là thành phần hỗ trợ bảo vệ tim mạch, giảm cholesterol xấu và duy trì cholesterol tốt. Ngoài ra, dầu ô liu còn chứa oleocanthal giúp chống viêm, các polyphenol hỗ trợ chức năng não bộ và vitamin E, K giúp ngăn ngừa lão hóa.
Dầu dừa: Chứa hơn 80% chất béo bão hòa - cao hơn cả mỡ lợn (40%). Tuy nhiên, điểm khác biệt so với mỡ động vật là dầu dừa chứa triglyceride chuỗi trung bình (MCTs). Thay vì tích tụ, MCTs thường được gan chuyển hóa nhanh thành năng lượng, hỗ trợ quá trình kháng khuẩn và là nguồn năng lượng tức thì cho cơ thể.
Bác sĩ Hà cho biết, chính vì sự khác nhau về cấu trúc hóa học và sự chuyển hóa trong cơ thể mà dầu ô liu và dầu dừa có tính ứng dụng riêng trong chế độ dinh dưỡng và ứng dụng trong đời sống.
Dùng dầu ăn phù hợp nhu cầu chế biến: Dầu ô liu có điểm bốc khói thấp nên chỉ phù hợp cho các món trộn salad, xào nhanh ở nhiệt độ thấp hoặc thêm trực tiếp vào món ăn ngay sau khi chế biến. Dầu dừa có điểm bốc khói cao, phù hợp hơn với các món chiên xào nhiệt độ cao. Ngoài ra, nhờ cấu trúc phân tử nhỏ, dầu dừa còn có khả năng kháng khuẩn, dưỡng ẩm cho tóc và da rất tốt.
Đa dạng hóa loại dầu: Luân phiên các loại dầu thực vật, dầu động vật như mỡ cá trong thực đơn để tận dụng ưu điểm của từng loại.
Giới hạn sử dụng dầu cho người có mỡ máu cao: Với nhu cầu một người trưởng thành là 1.800 kcal/ngày, chất béo bão hòa nên chiếm dưới 10% năng lượng, tương đương khoảng 20 g/ngày (vì 1 g chất béo cung cấp 9 kcal). Riêng người mỡ máu cao cần kiểm soát chặt hơn, chỉ nên dùng dưới 14 g/ngày (7% tổng năng lượng).
Ngoài ra, cần tăng cường chất xơ bằng cách ăn nhiều rau xanh để giúp cơ thể hấp phụ và đào thải cholesterol dư thừa. Vận động tối thiểu 30 phút/ngày giúp tăng cường hiệu quả chuyển hóa chất béo gấp nhiều lần so với việc chỉ ăn kiêng.
