Sau một đêm không ngủ và đôi lúc căng thẳng ở Islamabad, các quan chức Iran và Mỹ đã kết thúc cuộc đàm phán cấp cao nhất trong nhiều thập kỷ mà không đạt được bước đột phá nào. Nhưng nhiều nguồn tin quen thuộc với các cuộc đàm phán cho biết đối thoại vẫn đang tiếp diễn, theo hãng tin Reuters.
Cuộc gặp cuối tuần qua nhằm giải quyết xung đột giữa Mỹ và Iran, được tổ chức 4 ngày sau tuyên bố ngừng bắn hôm 7/4, đánh dấu cuộc gặp trực tiếp đầu tiên giữa các quan chức Mỹ và Iran trong hơn một thập kỷ và là cuộc gặp cấp cao nhất kể từ sau cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979.
Bên trong khách sạn Serena sang trọng ở thủ đô Islamabad, các cuộc đàm phán diễn ra ở hai khu riêng biệt và một khu vực chung – một khu dành cho phía Mỹ, một khu dành cho phía Iran và một khu dành cho các cuộc họp ba bên có sự tham gia của các nhà trung gian hòa giải Pakistan, các nhân viên điều hành tiết lộ.
Trong số hàng loạt vấn đề đang được đặt ra là eo biển Hormuz, điểm trung chuyển quan trọng cho nguồn cung năng lượng toàn cầu mà Iran đã phong tỏa trên thực tế kể từ khi bị Mỹ và Israel tấn công, cũng như chương trình hạt nhân của Iran và các lệnh trừng phạt quốc tế đối với Tehran.
Điện thoại không được phép sử dụng trong phòng chính, khiến các đại biểu, bao gồm cả Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf, phải ra ngoài trong giờ giải lao để chuyển lời nhắn về chính phủ của mình, theo hai nguồn tin thân cận.
“Giữa cuộc đàm phán đã có hy vọng rằng sẽ có bước đột phá và hai bên sẽ đạt được thỏa thuận. Tuy nhiên, mọi thứ đã thay đổi rất nhanh chóng”, một nguồn tin từ chính phủ Pakistan cho biết.
Một nguồn tin khác tham gia vào cuộc đàm phán cho hay các bên đã gần như đã tiến đến mức “rất gần” đạt được thỏa thuận và “đã đạt được 80%”, trước khi gặp phải những quyết định không thể giải quyết ngay tại chỗ.
Hai nguồn tin cấp cao của Iran mô tả bầu không khí căng thẳng và không thân thiện, đồng thời cho biết thêm rằng trong khi Pakistan cố gắng xoa dịu tình hình, cả hai bên đều không thể hiện bất kỳ thiện chí nào để giảm căng thẳng.
Những giờ đàm phán căng thẳng
Tuy nhiên, hai nguồn tin từ Iran tiết lộ, đến sáng sớm 12/4, không khí đã có dấu hiệu cải thiện và bắt đầu nảy sinh khả năng kéo dài thêm một ngày đàm phán.
Tuy nhiên, những bất đồng vẫn còn tồn tại. Một nguồn tin từ Mỹ cho biết phía Iran không hiểu rõ mục tiêu cốt lõi của Mỹ là đạt được một thỏa thuận đảm bảo Tehran sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân. Một trong những mối lo ngại của Iran là không có niềm tin vào Mỹ.
Nội dung tiết lộ này cho thấy cái nhìn đầu tiên về diễn biến nội bộ của cuộc họp, những thay đổi tâm trạng trong phòng, cách các cuộc đàm phán kết thúc sau khi có dấu hiệu cho thấy cuộc họp có thể được kéo dài thêm, và việc tiếp tục đối thoại vẫn còn khả thi.
Chính phủ Iran chưa đưa ra phản hồi ngay lập tức về yêu cầu bình luận liên quan đến các vấn đề được nêu trong bài báo này.
Hôm 13/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay Iran đã “gọi điện vào sáng nay” và “họ muốn đạt được một thỏa thuận”. Tuyên bố này chưa được phía Iran xác nhận.
Một quan chức Mỹ đề cập đến bình luận của Tổng thống Trump cho hay Mỹ và Iran vẫn đang tiếp tục tham gia đàm phán và có những tiến triển tích cực trong nỗ lực đạt được một thỏa thuận.
Khi được hỏi về vấn đề này, người phát ngôn Nhà Trắng Olivia Wales cho biết lập trường của Mỹ chưa bao giờ thay đổi trong cuộc gặp ở Islamabad.
“Iran không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân, và nhóm đàm phán của Tổng thống Trump kiên định với lằn ranh đỏ này và nhiều lằn ranh đỏ khác. Các cuộc đàm phán hướng tới một thỏa thuận vẫn đang tiếp tục”, bà nói thêm.
“Mọi người rời khỏi phòng, rồi lại quay trở lại”
Một nhà ngoại giao tại Trung Đông tiết lộ, kể từ khi Phó Tổng thống Vance rời Islamabad, các cuộc đàm phán giữa các nhà trung gian và phía Mỹ vẫn tiếp tục diễn ra. Trong khi đó, nguồn tin tham gia vào các cuộc đàm phán cho biết Pakistan vẫn đang đứng trung gian chuyển các thông điệp cho Tehran và Washington.
“Tôi muốn nói với các bạn rằng chúng tôi vẫn đang nỗ lực hết sức để giải quyết các vấn đề”, Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif nói hôm 13/4.
Mặc dù có nhiều trở ngại cho hòa bình, cả hai bên dường như đều có lý do chính đáng để xem xét các nỗ lực giảm leo thang căng thẳng.
Các cuộc tấn công của Mỹ vấp phải làn sóng phản đối của người dân ở trong nước và khó có thể làm thay đổi hệ thống chính trị hiện nay của Iran. Việc Tehran siết chặt nguồn cung năng lượng đang gây tổn hại cho nền kinh tế toàn cầu và đẩy lạm phát lên cao chỉ vài tháng trước khi nước Mỹ bước vào cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ quan trọng.
Ngoài ra, thiệt hại chiến tranh đối với nền kinh tế đang suy yếu của Iran có nguy cơ làm suy yếu chính quyền nước này từ bên trong.
Các nguồn tin Iran cho hay hầu hết các cuộc trao đổi thực chất ở Islamabad đều diễn ra giữa Phó Tổng thống Vance, Chủ tịch Quốc hội Iran Qalibaf và Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi.
“Có lúc thăng lúc trầm. Có những khoảnh khắc căng thẳng. Mọi người rời khỏi phòng, rồi lại quay trở lại”, nguồn tin an ninh cho biết. Các đại diện Pakistan, bao gồm Tư lệnh Quân đội Asim Munir và Ngoại trưởng Ishaq Dar, đã đi lại giữa hai bên suốt đêm để đảm bảo cho mọi chiến lược đi đúng hướng.
“Làm sao chúng tôi có thể tin tưởng các ông?”
Các cuộc đàm phán kéo dài hơn 20 giờ, trong đó các nhân viên khách sạn trực ca đều ăn, ngủ và làm việc tại chỗ sau khi trải qua quá trình kiểm tra lý lịch cấp tốc, theo các nguồn tin.
Khi các cuộc thảo luận chuyển sang những cam kết, bao gồm cả đảm bảo không gây hấn và nới lỏng trừng phạt, tông giọng của ông Araqchi, người vốn thường ôn hòa, trở nên gay gắt hơn.
Các nguồn tin dẫn lời Ngoại trưởng Iran nói: “Làm sao chúng tôi có thể tin tưởng các ông khi trong cuộc gặp Geneva lần trước, các ông nói rằng Mỹ sẽ không tấn công trong khi các cuộc đàm phán ngoại giao đang diễn ra?”.
Mỹ và Israel tấn công Iran chỉ hai ngày sau khi hai bên tổ chức vòng đàm phán trước đó tại Geneva.
Trong một khoảnh khắc căng thẳng, hai bên dường như đã to tiếng trước khi các quan chức Pakistan kêu gọi tạm dừng cuộc đàm phán và đưa hai bên trở lại các phòng riêng biệt, một nguồn tin tiết lộ.
Một nguồn tin của Mỹ cho biết, Phó Tổng thống Vance đến bàn đàm phán với mục đích đạt được một thỏa thuận và thấu hiểu lẫn nhau. Phía Washington thận trọng với các cuộc đàm phán kéo dài, vì tin rằng Tehran rất giỏi trong việc trì hoãn và từ chối nhượng bộ.
Mặc dù rơi vào bế tắc, khi Phó Tổng thống Vance xuất hiện trước các phóng viên sau đó để tuyên bố các cuộc đàm phán đã kết thúc, những phát biểu của ông cho thấy có thể sẽ có thêm một số cuộc trao đổi nào đó trong tương lai.
“Chúng tôi rời khỏi đây với một đề xuất rất đơn giản, một giải pháp để hiểu nhau hơn, đó là đề nghị cuối cùng và tốt nhất của chúng tôi”, Phó Tổng thống Mỹ nói. “Chúng tôi sẽ xem liệu phía Iran có chấp nhận điều đó hay không”.
Trọng tâm của cuộc đua này không chỉ là chế tạo robot hình người, mà là phát triển các mô hình đóng vai trò như "bộ não" giúp robot cảm nhận, suy luận, dự đoán và hành động trong cuộc sống thực tế, theo tờ South China Morning Post.
Cuộc đua nóng lên sau khi Spirit AI, một công ty khởi nghiệp của Trung Quốc, ngày 3.6 tuyên bố mô hình Spirit v1.6 của họ trở thành mô hình đầu tiên của Trung Quốc đứng đầu bảng xếp hạng toàn cầu RoboArena. Mô hình này đạt 1.924 điểm, vượt Cosmos3-Nano-Policy của NVIDIA, vốn đạt 1.881 điểm. RoboArena là chuẩn đánh giá hiệu quả của các chính sách/thuật toán robot đa năng trong chuyển đổi thành hành động thực tế.
Không chỉ trên RoboArena, các công ty Trung Quốc cũng đang tạo dấu ấn ở nhiều bảng xếp hạng khác. WorldScape-0.2 của Công ty công nghệ Manifold AI dẫn đầu các chuẩn WorldArena và WorldScore, vượt qua một số dự án đến từ NVIDIA và Google (Mỹ). AgiBot, tập đoàn robot lớn của Trung Quốc, dẫn đầu mảng mô phỏng nhận thức với GenieEnvisioner-Sim2.0-2B, trong khi doanh nghiệp công nghệ cao DexForce nổi bật ở mảng xử lý dữ liệu huấn luyện.
Sự vươn lên của Trung Quốc phản ánh lợi thế ngày càng rõ về dữ liệu, chuỗi cung ứng và nguồn vốn. Theo Viện Brookings, AI hiện thân là một ưu tiên trong kế hoạch 5 năm mới nhất của Trung Quốc, đồng thời là mục tiêu quan trọng của quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia trị giá 138 tỉ USD mới được thành lập. Chính quyền tại các trung tâm công nghệ như Bắc Kinh và Thâm Quyến cũng đã hỗ trợ xây dựng các "nhà máy dữ liệu" nhằm thu thập dữ liệu huấn luyện robot. Bên cạnh đó, Trung Quốc có nền tảng công nghiệp mạnh trong nhiều lĩnh vực liên quan như xe điện, điện thoại thông minh, pin và cảm biến. Theo số liệu chính thức, đến cuối năm 2024, nước này có hơn 451.700 công ty robot thông minh, tăng 206% so với năm 2020.
Tại Mỹ, các tập đoàn công nghệ cũng đang tăng tốc. Tesla đặt mục tiêu sản xuất khoảng 5.000 robot hình người Optimus trong năm nay. Các công ty robot hàng đầu của Mỹ như Physical Intelligence và Google DeepMind cũng đang tiên phong trong việc xây dựng các mô hình nền tảng cho robot. Không chỉ các "ông lớn công nghệ" Mỹ, công ty khởi nghiệp như Figure AI và 1X Technologie cũng đều đầu tư mạnh vào robot và AI hiện thân nhằm giải quyết tình trạng thiếu hụt lao động và "hiện thực hóa" tham vọng thương mại, theo Channel NewsAsia.
Trong bối cảnh Mỹ và Trung Quốc đều có những bước tiến và lợi thế riêng về phát triển AI robot, giới quan sát cho rằng rất khó xác định bên nào đang dẫn đầu. Giới phân tích cho rằng các doanh nghiệp Mỹ có thể gặp khó khăn hơn trong việc mở rộng quy mô sản xuất so với đối thủ Trung Quốc. Trong khi đó, Mỹ hiện vẫn có lợi thế lớn về phần mềm, chip và các mô hình AI nền tảng.
Khảo sát được Reuters/Ipsos công bố ngày 21-4, cho thấy không chỉ mức tín nhiệm suy giảm, mà hình ảnh cá nhân của Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng đang bị đặt dấu hỏi ngay trong nội bộ nước Mỹ.
Cuộc thăm dò kéo dài sáu ngày, kết thúc vào ngày 20-4, ghi nhận chỉ 36% người Mỹ ủng hộ cách ông Trump điều hành đất nước, không thay đổi so với tháng trước và thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh 47% ngay sau khi ông nhậm chức hồi tháng 1-2025.
Một trong những điểm đáng chú ý của khảo sát lần này là sự gia tăng hoài nghi trong dư luận Mỹ về tính khí và sự minh mẫn của vị Tổng thống. Chỉ 26% người được hỏi cho rằng ông Trump là người "điềm tĩnh", trong khi đa số còn lại tỏ ra nghi ngờ hoặc không đồng tình với nhận định này.
Ngay trong nội bộ Đảng Cộng hòa, quan điểm cũng bị chia rẽ: 53% cử tri đảng này đánh giá ông Trump điềm tĩnh, nhưng 46% cho rằng ngược lại. Trong khi đó chỉ 7% cử tri Đảng Dân chủ có cùng nhận định tích cực.
Đáng chú ý, có tới 51% người Mỹ cho rằng sự minh mẫn của ông Trump đã tệ hơn trong vòng một năm qua. Tỉ lệ này bao gồm cả 14% cử tri Cộng hòa, 54% cử tri độc lập và tới 85% cử tri Dân chủ, cho thấy mối quan ngại lan rộng trên nhiều nhóm chính trị.
Những lo ngại này phần nào xuất phát từ loạt phát ngôn gây tranh cãi gần đây của ông Trump. Tổng thống Mỹ từng đăng tải trên mạng xã hội lời đe dọa "xóa sổ nền văn minh Iran", đồng thời công kích Giáo hoàng Leo là "yếu đuối" sau khi Giáo hoàng chỉ trích cuộc chiến của Mỹ nhằm vào Iran.
Ông cũng nhiều lần đe dọa sẽ phá hủy toàn bộ cơ sở hạ tầng trọng yếu của Tehran, bao gồm cầu và nhà máy điện, với những lời lẽ bị đánh giá là gay gắt và thiếu kiềm chế.
Không chỉ vậy, trước đó ông Trump còn khiến các đồng minh lo ngại khi đề cập khả năng sử dụng vũ lực với Đan Mạch - thành viên NATO, liên quan đến tham vọng của Mỹ muốn sáp nhập Greenland, làm dấy lên nghi vấn về việc Mỹ đã thay đổi cách tiếp cận chính sách đối ngoại của nước này.
Song song với những tranh cãi về phong cách lãnh đạo, tác động kinh tế từ cuộc chiến Iran cũng đang bào mòn mức độ ủng hộ của ông Trump. Xung đột bùng phát từ cuối tháng 2 đã đẩy giá xăng tại Mỹ tăng mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến chi tiêu của người dân.
Theo khảo sát, chỉ 26% người Mỹ hài lòng với cách Tổng thống xử lý vấn đề chi phí sinh hoạt - ngang mức thấp nhất của ông từ trước đến nay. Đây được xem là chỉ dấu quan trọng, khi kinh tế thường là yếu tố then chốt chi phối hành vi cử tri tại Mỹ.
Về chính sách đối ngoại, dư luận xứ cờ hoa cũng tỏ ra chia rẽ. Khoảng 36% người được hỏi ủng hộ các cuộc không kích của Mỹ nhằm vào Iran, gần như không thay đổi so với trước đó.
Tuy nhiên chỉ 26% cho rằng hành động quân sự này là "đáng với chi phí bỏ ra", và chỉ 25% tin rằng các đòn tấn công sẽ giúp nước Mỹ an toàn hơn.
Khảo sát cũng cho thấy người Mỹ có xu hướng đánh giá tích cực Giáo hoàng Leo hơn so với ông Trump. Khoảng 60% người được hỏi bày tỏ thiện cảm với Giáo hoàng, cao hơn đáng kể mức 36% dành cho Tổng thống Mỹ.
Trong khi đó chỉ 16% người Mỹ ủng hộ việc rút khỏi NATO - ý tưởng mà ông Trump từng nhiều lần đề cập, cho thấy phần lớn cử tri vẫn muốn duy trì vai trò của Mỹ trong liên minh quân sự quan trọng này.
Cuộc khảo sát được tiến hành với 4.557 người trưởng thành trên toàn nước Mỹ, sai số khoảng 2 điểm phần trăm, trong bối cảnh lệnh ngừng bắn mong manh giữa Mỹ và Iran dự kiến hết hạn vào tối 22-4 giờ địa phương.
Theo The Independent ngày 3.4, nhà chức trách đã khởi tố 32 người, trong đó có 11 người bị bắt, chủ yếu là các nhân sự điều hành công ty cứu hộ trên đỉnh Everest ở Nepal. Vụ việc được cho là đã ảnh hưởng đến 4.782 nhà leo núi quốc tế trong giai đoạn 2022 - 2025, với hơn 300 ca cứu hộ giả và tổng số tiền gian lận gần 20 triệu USD.
Các nhà điều tra Nepal cho biết đường dây này có sự tham gia của nhiều đối tượng trong "hệ sinh thái leo núi", bao gồm hướng dẫn viên, công ty du lịch, đơn vị trực thăng và cả ban lãnh đạo tại nhiều cơ sở y tế.
Liên quan thủ đoạn lừa đảo, các nhà điều tra cho biết các hướng dẫn viên đã sử dụng nhiều phương pháp để buộc du khách phải sơ tán bằng trực thăng. Cụ thể, các hướng dẫn viên của các công ty du lịch leo núi bị cáo buộc đã đầu độc du khách bằng cách bỏ bột nở vào thức ăn để gây ra các triệu chứng rối loạn tiêu hóa nghiêm trọng, giống như say độ cao hoặc ngộ độc thực phẩm. Một số nạn nhân khác bị cho uống các loại thuốc đi kèm với lượng nước quá mức để kích phát các triệu chứng bệnh lý.
Sau khi xuất hiện các triệu chứng bất thường, các nạn nhân bị ép "vào thế" phải xuống núi và chấp nhận với việc sơ tán khẩn cấp bằng trực thăng với chi phí tốn kém. Các doanh nghiệp liên quan tiếp tục lập hồ sơ y tế và giấy tờ chuyến bay giả để yêu cầu bồi thường từ các công ty bảo hiểm quốc tế.
Hóa đơn còn bị "thổi phồng" khi mỗi hành khách bị tính phí như một chuyến bay riêng, dù thực tế nhiều người được vận chuyển cùng lúc. Các bệnh viện cũng tiếp tay bằng cách lập báo cáo điều trị giả cho những du khách thực tế không hề nhập viện.
Cục Điều tra trung ương (CIB) của cảnh sát Nepal cho biết các hành vi phạm tội đã gây tổn hại đến "niềm tự hào, uy tín và nhân phẩm quốc gia của Nepal trên trường quốc tế". Vụ bê bối cũng làm dấy lên lo ngại về tính minh bạch của ngành du lịch - lĩnh vực đang tạo ra hơn 1 triệu việc làm trực tiếp và gián tiếp tại Nepal.
Trong những năm gần đây, một số công ty bảo hiểm quốc tế lớn đã ngừng cung cấp bảo hiểm cho khách du lịch leo núi ở Nepal do tình trạng gian lận ngày càng gia tăng.
Năm 2018, chính phủ Nepal tuyên bố đã loại bỏ tất cả các "trung gian" tham gia vào việc sắp xếp sơ tán khẩn cấp cho khách du lịch, yêu cầu các công ty du lịch chịu trách nhiệm pháp lý và báo cáo chi tiết mọi ca sơ tán hoặc điều trị y tế đối với khách hàng của họ trong suốt chuyến đi, theo New York Post.
Tuy nhiên, theo ông Manoj Kumar KC, người đứng đầu đơn vị chống tội phạm có tổ chức của cảnh sát Nepal, tình trạng gian lận vẫn tiếp diễn do chế tài chưa đủ sức răn đe. "Khi không có biện pháp nào chống lại tội phạm, nó sẽ phát triển mạnh. Tình trạng lừa đảo bảo hiểm cũng phát triển mạnh mẽ vì điều đó", ông nói.
