Mâu thuẫn phát sinh từ tháng 10/2025, khi nhà đối diện lắp camera “hai mắt” xoay 360 độ, bao quát hành lang và lối vào nhà anh. Anh Thành, ở phường Phú Thọ Hòa, TP HCM đề nghị hàng xóm chỉnh góc máy xuống thấp nhưng bị từ chối với lý do “như thế không đủ giám sát an ninh”.
Khi Ban quản lý chung cư yêu cầu gỡ thiết bị khỏi tường chung, người này dời camera vào khung gỗ cửa nhà mình. Dù góc nhìn hẹp hơn, lối đi duy nhất vào nhà anh Thành vẫn nằm trong tầm giám sát.
Sau 45 ngày gửi đơn lên phường, một cuộc họp hòa giải được tổ chức nhưng người hàng xóm vắng mặt. Phương án yêu cầu camera chỉ quay một nửa hành lang rộng 1,2 m bị láng giềng phớt lờ với lập luận “nhà tôi, tôi có quyền lắp”.
Anh Thành nói chiếc camera khiến sinh hoạt của gia đình trở nên ngột ngạt. “Sống trong nhà mình nhưng cảm giác như bị cầm tù vì nhất cử nhất động đều có người theo dõi”, anh nói.
Đầu tháng 4, anh quyết định đăng tin bán nhà.
Chị Nguyễn Tiên, 24 tuổi, ở phường An Phú, TP Thủ Đức, cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Dù khu dân cư có bảo vệ và camera nội bộ, hàng xóm vẫn lắp hai camera sát vách chĩa vào nhà chị với lý do “giám sát ôtô trước cửa”. “Họ bảo vệ xe thì ít, quản lý nhà tôi thì nhiều”, chị Tiên nói.
Không thể thương lượng do hai nhà từng có mâu thuẫn, chị Tiên nhờ ban quản lý can thiệp. Thiết bị được điều chỉnh chếch ra đường nhưng vẫn bao trọn không gian trước nhà. Để đối phó, chị trồng thêm cây xanh, dựng dù che nắng chắn tầm nhìn và kéo kín rèm cửa.
Vấn đề “camera an ninh chĩa vào nhà láng giềng” là chủ đề của nhiều cuộc tranh luận trên các diễn đàn mạng xã hội. Dư luận chia làm hai luồng ý kiến đối lập. Một bên ủng hộ việc lắp đặt để “giám sát toàn diện” hơn. Bên còn lại lo ngại quyền riêng tư bị xâm phạm, hình ảnh nhạy cảm có thể bị phát tán.
Ngày 2/3, trên VnExpress một độc giả đặt câu hỏi “Camera nhà bên chĩa vào cửa và không gian sinh hoạt của nhà tôi có vi phạm quyền riêng tư không?” và nhận hơn 6.000 trả lời. 79% cho rằng hàng xóm sai, 21% ý kiến ngược lại.
Trên ứng dụng iHanoi, từ năm 2024 đến nay ghi nhận hơn 20 phản ánh việc hàng xóm lắp thiết bị hoặc chĩa ống kính camera vào nhà người khác.
Luật sư Diệp Năng Bình, Trưởng Văn phòng Luật sư Tinh Thông Luật, cho biết nỗi lo của người dân là có căn cứ. “Không gian trước cửa, trong sân, lối đi riêng là nơi diễn ra các hoạt động cá nhân. Việc bị ghi hình 24/24 khiến người dân cảm thấy mất an toàn”, ông Bình nói.
Dưới góc độ pháp lý, quyền hình ảnh và đời sống riêng tư được bảo vệ tại Điều 32 và Điều 38 Bộ luật Dân sự 2015. Nghị định 13/2023 cũng quy định dữ liệu cá nhân chỉ được xử lý khi có căn cứ hợp pháp. Người dân có quyền lắp camera bảo vệ tài sản trên diện tích sở hữu, nhưng không được biến không gian sống của người khác thành vùng giám sát. Nếu cố tình vi phạm, chủ camera có thể bị buộc chấm dứt hành vi và bồi thường thiệt hại theo Điều 592 Bộ luật Dân sự.
Luật sư khuyến cáo người dân không nên tự ý giải quyết mâu thuẫn bằng bạo lực hay phá hoại tài sản vì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Không thương lượng được với hàng xóm, cũng không dùng bạo lực, anh Nguyễn Đông ở TP HCM chọn cách dùng gương phản chiếu. 5 năm trước, hàng xóm lắp camera trên cao chĩa vào sân nhà anh. Sau nhiều lần góp ý bất thành, anh Đông gắn một chiếc gương xe máy tại góc sân để hắt ánh sáng mặt trời thẳng vào ống kính đối diện, khiến thiết bị bị lóa. Vài ngày sau, người hàng xóm tự tháo camera và lắp song sắt cửa sổ. “Tôi không phá hoại, chỉ tìm cách bảo vệ không gian riêng tư của gia đình”, anh Đông kể.
Luật sư Diệp Năng Bình khuyến cáo người lắp camera cần tôn trọng quyền riêng tư từ khâu thiết kế, chỉ ghi hình phạm vi tài sản cá nhân. Với các gia đình bị ảnh hưởng, nên ưu tiên trao đổi ôn hòa để thống nhất điều chỉnh hướng ống kính hoặc thiết lập “vùng che” (Privacy Masking) trên phần mềm. Nếu thương lượng thất bại, người dân cần thu thập bằng chứng hình ảnh, gửi kiến nghị bằng văn bản đến tổ dân phố hoặc công an khu vực nhờ can thiệp.
Năm 2024, ông Nguyễn Long, 60 tuổi, ở phường Hoàng Liệt, Hà Nội bị các hộ dân trong ngõ phản ứng do lắp camera an ninh. “Tôi không có ý định xâm phạm quyền riêng tư của người khác nhưng đặc thù nhà ống chỉ có mặt tiền 3 m, chỉnh mọi hướng ống kính vẫn phải chĩa sang nhà lân cận”, ông nói.
Để yên lòng hàng xóm, ông chủ động công khai góc quét của camera và cam kết không phát tán hình ảnh. Mâu thuẫn sau đó được hóa giải.
Tử Cấm Thành được UNESCO công nhận là Di sản thế giới vào năm 1987. Theo UNESCO, bố cục và không gian của Tử Cấm Thành "kế thừa và thể hiện các đặc trưng truyền thống trong quy hoạch đô thị và xây dựng cung điện của Trung Quốc cổ đại, với trục trung tâm, thiết kế đối xứng, bố trí "tiền triều - hậu cung", cùng việc bổ sung nhiều sân vườn dựa trên quy hoạch thành phố thời Nguyên".
Nơi đây được biết đến như một trong những cung điện vĩ đại nhất thế giới, Tử Cấm Thành nằm ở vị trí trung tâm của thủ đô Bắc Kinh (Trung Quốc). Cung điện này là chứng nhân thầm lặng nhưng vô giá của nền văn minh Trung Hoa từ thế kỷ XV đến thế kỷ XX.
Tử Cấm Thành vốn là khu phức hợp cung điện ở khu Đông Thành thuộc Bắc Kinh, Trung Quốc, với tổng diện tích lên tới 720.000 m2. Khu vực này là nơi ở của giới hoàng tộc thuộc hai triều đại phong kiến nhà Minh và nhà Thanh, đồng thời là trung tâm chính trị của Trung Quốc suốt 600 năm.
Bên trong Tử Cấm Thành có khoảng 9999 căn phòng được chia thành 3 đại điện lớn, gồm điện Thái Hòa, điện Trung Hòa và điện Bảo Hòa. Tiếp đó mới tới chốn Hậu cung là nơi ở của các phi tần. Đặc biệt, điện Thái Hòa là nơi các Hoàng đế nhà Minh và nhà Thanh dùng để thiết triều, bàn chính sự. Điểm đáng chú ý ngay giữa điện là chiếc ghế rồng bố trí ở khu vực trung tâm, được những người thợ lành nghề nhất thời bấy giờ thiết kế tinh xảo, tượng trưng cho quyền uy Thiên tử. Sử sách Trung Hoa từng ghi lại, chỉ những bậc "Chân mệnh thiên tử" mới được phép ngồi lên ghế rồng. Những kẻ khác nếu mạo phạm sẽ bị trừng trị đích đáng.
Khi nhìn qua có thể thấy ghế rồng rất to nhưng khi tìm hiểu kỹ được biết loại ghế này được làm từ chất liệu tạo nên ghế rồng không phải loại gỗ thông thường. Người xưa sử dụng thứ gỗ có lõi vàng, mùi thơm đặc trưng và đạt độ bền cao. Đặc biệt loại gỗ này có khả năng tồn tại thời gian dài nên còn dùng làm quan tài phục vụ cho giới quý tộc và quan lại thời xưa.
Tài liệu cổ Trung Hoa có nhắc tới chi tiết ghế rồng là bảo vật rất linh thiêng vốn chỉ dành cho người có thân phận cao quý, là bậc Thiên Tử (tạm dịch: con trời). Những người bình thường khác từng ngồi lên đều nhận kết thúc không mấy tốt đẹp.
Người đầu tiên chính là Lý Tự Thành. Người này sau khi lật đổ nhà Minh đã lên ngôi hoàng đế, bá chủ thiên hạ. Thế nhưng, Lý Tự Thành chỉ làm hoàng đế được hơn 40 ngày thì bị Ngô Tam Quế cướp ngôi. Sau này, Lý Tự Thành đã qua đời một cách bí ẩn.
Cũng theo sử sách ghi người thứ 2 chính là Viên Thế Khải. Sau khi uy hiếp được hoàng đế nhà Thanh và tìm mọi cách đăng cơ làm hoàng đế (lúc đó gọi là Đại tổng thống lâm thời), nhưng chỉ trị vì trong 83 ngày đã qua đời một cách bí ẩn. Cái kết bi thảm của Viên Thế Khải được cho là giống với Lý Tự Thành bởi lẽ từ ngày tạo phản cướp ngôi đã phải chịu lời nguyền của chiếc ghế rồng.
Người thứ 3 qua đời một cách bí ẩn chính là thủ lĩnh đứng đầu Liên quân 8 nước - Waldersee. Tương truyền rằng, khi liên minh 8 nước vào xâm chiếm Trung Quốc, Waldersee đã ngồi trên ngai vàng với cảm giác tò mò. Không lâu sau, thủ lĩnh này cũng đã chết một cách bất minh.
Điều đáng nói, sự bí ẩn về ghế rồng trong Tử Cấm Thành đến nay vẫn còn rất nhiều khúc mắc, khiến người đời tiếp tục truyền tai nhau những giai thoại gây ra 3 cái chết "bất đắc kỳ tử" đối với người không phải là thiên tử dám ngồi lên ngai vàng của vua chúa Trung Quốc thời phong kiến. Đến nay, vẫn chưa ai có thể giải đáp được bí ẩn về những cái chết trên nên nó còn tồn tại mãi cho tới sau này.
Trước những ý kiến trái chiều về lời nguyền bí ẩn xung quanh ghế rồng, nhiều chuyên gia cho rằng, những nhân vật kể trên đều xuất hiện trong thời kỳ chiến tranh, là tướng lĩnh cầm đầu các phong trào nổi dậy. Xét trong bối cảnh lịch sử, họ sống ở thời kỳ loạn lạc, nhiều biến động, nên việc bỏ mạng ngoài ý muốn là điều bình thường.
Đến nay do trải qua nhiều biến cố lịch sử và các thời đại thay đổi, việc sửa chữa ghế rồng khó khôi phục đúng hiện trạng như ban đầu. Theo đại diện Bảo tàng Cố Cung ở Tử Cấm Thành, muốn sửa chữa lỗi nhỏ của ghế rồng cần rất nhiều thời gian. Đến nay, món báu vật này vẫn được trưng bày ở điện Thái Hòa và không mở cửa cho du khách tới tham quan.
Năm 2023, thế giới bất ngờ chú ý đến một câu chuyện tưởng chừng khó tin một chú gà nhỏ bé nhưng lại mang trong mình "hành trình sống" vượt xa mọi giới hạn tự nhiên.
Điển hình giữa những con gà thường chỉ sống vài năm, có một "cụ gà" ở Michigan (Mỹ) khiến cả thế giới phải chú ý: Peanut con gà mái đã hơn 21 năm tuổi và vẫn khỏe mạnh một cách khó tin.
Peanut được ghi nhận bởi Guinness World Records là "con gà già nhất thế giới", với độ tuổi 21 năm 156 ngày và vẫn tiếp tục tăng. Trong khi tuổi thọ trung bình của gà chỉ khoảng 5-8 năm, Peanut gần như là một "ngoại lệ sống" của tự nhiên.
Câu chuyện bắt đầu cách đây hơn hai thập kỷ, khi chủ trang trại Marsi Parker Darwin định xử lý một mẻ trứng bị bỏ quên vì đã hỏng. Bà dự định ném chúng xuống khu vực nuôi cá sấu thì bất ngờ nghe thấy một tiếng kêu rất yếu ớt phát ra từ bên trong.
"Tôi nghe thêm lần nữa và nhận ra có một con gà con vẫn còn sống. Nó dường như không thể tự phá vỏ trứng để chui ra. Tôi đã giúp nó," bà Darwin kể lại.
Từ khoảnh khắc tưởng chừng rất nhỏ đó, Peanut ra đời một chú gà con bé hơn bình thường, yếu ớt và đặc biệt nhỏ bé. Suốt cuộc đời, nó chưa từng vượt quá 0,45 kg, chỉ bằng khoảng một phần ba so với những con gà khác trong trang trại. Chính vì vậy, chủ trang trại đặt tên nó là "Peanut" (hạt đậu phộng).
Không ai khi ấy nghĩ rằng con gà nhỏ bé ấy lại có thể sống lâu đến vậy, chứ chưa nói đến việc trở thành kỷ lục thế giới.
Nhiều năm sau, khi một kỷ lục cũ bị phá vỡ, bạn bè của bà Darwin đã khuyến khích bà gửi hồ sơ lên Guinness. Tuy nhiên, việc chứng minh tuổi của một con gà không hề đơn giản. Bằng chứng chủ yếu chỉ là những bức ảnh cũ chụp Peanut cùng gia đình qua nhiều năm.
Peanut vẫn sống khỏe mạnh và thậm chí còn được tổ chức sinh nhật mỗi năm. Nó đang tiến gần hơn đến một cột mốc lịch sử khác vượt qua kỷ lục con gà sống lâu nhất từng được ghi nhận Muffy, sống 23 năm 152 ngày.
Tôi là Nguyễn Ngọc Vân Trang, từ năm 2 tuổi đã bị chẩn đoán điếc sâu hai tai. Nhìn lại mình, tôi thường nhớ về nỗi niềm khi tôi sinh ra, lớn lên, rồi học cách trưởng thành theo một cách riêng, không có khả năng nghe âm thanh như mọi người.
Từ lúc sinh ra, tôi đã sống trong một thế giới hoàn toàn yên lặng. Với ba mẹ, đó là một cú sốc lớn. Và từ khoảnh khắc đó, hành trình của tôi không còn là của riêng tôi, mà trở thành hành trình của cả gia đình đi tìm lại âm thanh cho con.
4 tuổi, tôi bắt đầu đeo máy trợ thính và tham gia can thiệp sớm. Khi còn nhỏ, tôi chưa thể hiểu hết những gì mình trải qua, chỉ biết mỗi ngày là những lần tập nghe, tập nói, lặp đi lặp lại từng âm thanh rất nhỏ. Lớn lên, tôi mới hiểu rằng phía sau những tiến bộ tưởng như bình thường ấy là cả một quá trình kiên trì lặng lẽ của ba mẹ.
Những năm đi học không dễ dàng. Tôi luôn ngồi bàn đầu để nhìn khẩu hình thầy cô, cố gắng hiểu bài bằng quan sát. Nhưng không phải lúc nào tôi cũng theo kịp. Có những lúc tôi cảm thấy mình bị bỏ lại phía sau, trong khi mọi người vẫn tiếp tục tiến về phía trước. Tôi trở nên ít nói, dè dặt, sợ sai và dần thu mình lại.
Lên THCS, bài học nhanh hơn, lượng kiến thức nhiều hơn, trong khi khả năng nghe của tôi lại giảm dần. Tôi mệt mỏi, áp lực và từng nghĩ đến việc dừng lại.
Nhưng ba mẹ vẫn luôn ở đó, không cho phép tôi bỏ cuộc. Và rồi tôi được cấy ốc tai điện tử Cochlear của Úc - một cơ hội để tiếp tục hành trình của mình.
Ngày bật máy lần đầu, đó là một thế giới âm thanh lạ lẫm. Tôi phải học lại cách nghe: từng giọng nói, tiếng động trong cuộc sống đều cần nhận diện lại hết. Có những ngày tôi rất mệt, thậm chí muốn buông bỏ vì quá khó khăn.
Nhưng tôi hiểu rằng nếu mình dừng lại, tất cả những cố gắng trước đó cũng sẽ dừng theo. Không có phép màu nào xảy ra trong một ngày. Chỉ có những ngày rất bình thường, tôi kiên trì thêm một chút, cố gắng thêm một chút, để từng bước chạm lại thế giới âm thanh của mình.
Lên THPT, áp lực học tập và cuộc sống có những lúc khiến tôi tưởng như không thể ráng thêm. Nhưng nhờ sự đồng hành của thầy cô, sự giúp đỡ của bạn bè và niềm tin từ gia đình, tôi dần học cách đứng dậy.
Trong quá trình đi bệnh viện và gặp gỡ những người có hoàn cảnh tương tự, tôi nhận ra một điều rất rõ ràng: không phải ai cũng có cơ hội giống mình.
Có người vì điều kiện kinh tế mà không thể cấy ốc tai điện tử, đành chấp nhận việc nghe - nói hạn chế. Có người thiếu thông tin nên đi sai hướng từ đầu. Có những điều nhỏ không được can thiệp sớm khiến việc hòa nhập khó khăn hơn rất nhiều.
Từ đó, tôi nhìn mọi thứ bằng góc nhìn của một người trong cuộc. Tôi hiểu rằng điều khiến một người bị bỏ lại phía sau không chỉ nằm ở khiếm khuyết, mà còn ở cơ hội, thông tin và sự hỗ trợ đúng lúc.
Người khuyết tật không cần sự thương hại, mà cần sự thấu hiểu, sự đồng hành và một cơ hội công bằng để được khẳng định giá trị bản thân.
Chính nhận thức đó đã đưa tôi đến với ngành công tác xã hội. Trong suốt 4 năm đại học, tôi luôn phải tự nhắc mình đã đi được xa thì không có lý do gì buông tay. Và rồi tôi đã tốt nghiệp. Đó không chỉ là một tấm bằng, mà còn là sự trưởng thành và một niềm tin vững vàng vào chính mình.
Tôi mong mình và mọi người xung quanh có thể trở thành một người mang lại niềm tin cho người yếu thế, để không ai phải lặng lẽ dừng lại giữa chừng chỉ vì họ thiếu cơ hội, thiếu sự thấu hiểu.
Mong xã hội sẽ quan tâm nhiều hơn và có những chính sách thiết thực hơn dành cho người câm điếc, như tăng cường đào tạo ngôn ngữ ký hiệu trong trường học và cộng đồng; hỗ trợ phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu tại các cơ quan hành chính, bệnh viện; xây dựng thêm các kênh thông tin và dịch vụ công thân thiện với người khiếm thính; tặng máy trợ thính và ốc tai điện tử, đồng thời tạo nhiều cơ hội việc làm phù hợp để người câm điếc có thể tự tin hòa nhập và phát triển.
Người câm điếc rất mong có một cuộc đời có nhiều tiếng động của sự ấm áp, có ốc tai, có giảng đường, có hướng dẫn và cơ hội phấn đấu.
