Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao, ngày 14-4 theo giờ địa phương tại Phủ Tổng thống Quirinale, (Rome), trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Ý, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã hội kiến Tổng thống Ý Sergio Mattarella.
Chủ tịch Quốc hội chuyển lời thăm hỏi của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Tổng thống Sergio Mattarella, đồng thời chúc mừng những thành tựu quan trọng mà Ý đã đạt được dưới sự lãnh đạo của ngài Tổng thống.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh dù cách xa về mặt địa lý, Việt Nam và Ý chia sẻ nhiều điểm tương đồng sâu sắc về văn hóa và lịch sử đấu tranh giành độc lập – nền tảng nhằm phát huy hơn nữa mối quan hệ Đối tác chiến lược giữa hai nước và hướng tới việc nâng cấp quan hệ trong thời gian tới.
Ông đề nghị hai nước phát huy mạnh mẽ vai trò của cơ quan lập pháp, tăng cường giám sát việc thực thi các thỏa thuận hợp tác song phương và đa phương. Đặc biệt cần chú trọng mở rộng không gian hợp tác sang các lĩnh vực mang tính thời đại mà Ý có thế mạnh và Việt Nam có nhu cầu như khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI), đổi mới sáng tạo và đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao.
Tổng thống Sergio Mattarella đánh giá cao ý nghĩa chuyến thăm, nhấn mạnh đây là chuyến công tác của lãnh đạo chủ chốt đầu tiên của Việt Nam tới Ý sau cuộc bầu cử Quốc hội khóa XVI và kiện toàn bộ máy Nhà nước.
Qua Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Tổng thống đã gửi lời chúc mừng tới Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.
Tổng thống Ý tin tưởng chuyến thăm sẽ tạo xung lực mới gắn kết hai quốc gia. Ông đề nghị tiếp tục đẩy mạnh kim ngạch thương mại hai chiều, mở rộng giao lưu, hợp tác trong các lĩnh vực thiết kế thời trang, văn hóa, du lịch và giáo dục.
Trao đổi về tình hình thế giới và khu vực trong bối cảnh có nhiều chuyển biến phức tạp, khó lường, Tổng thống Sergio Mattarella đặc biệt đề cao việc bảo vệ các giá trị hòa bình và ủng hộ mạnh mẽ chủ nghĩa đa phương. Hai nhà lãnh đạo nhất trí tăng cường phối hợp, ủng hộ lẫn nhau tại các tổ chức quốc tế và khu vực, trọng tâm là Liên hợp quốc.
Việt Nam và Ý chia sẻ tầm nhìn chung, nhất trí quan điểm giải quyết mọi tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở thượng tôn luật pháp quốc tế.
Cũng trong khuôn khổ chuyến thăm, ngày 14-4, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã tiếp Phó chủ tịch Thượng viện Ý Licia Ronzulli.
Chủ tịch Quốc hội khẳng định Việt Nam hết sức coi trọng vai trò và vị trí hàng đầu của Ý ở châu Âu và trên thế giới, vui mừng nhận thấy quan hệ hai nước thời gian qua phát triển tích cực.
Ông đề nghị hai bên đẩy mạnh trao đổi đoàn, thúc đẩy việc nâng cấp quan hệ Việt Nam – Ý lên tầm cao mới, tiếp tục triển khai tích cực và hiệu quả các cơ chế hợp tác hiện có, các Ủy ban của Quốc hội, các nhóm nghị sĩ hữu nghị chia sẻ kinh nghiệm hoạt động nghị viện, đặc biệt là lập pháp, giám sát.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng hai bên còn nhiều tiềm năng hợp tác như trong các lĩnh vực về thời trang, may mặc, giày da, chuyển đổi số, năng lượng, đề nghị hai bên tiếp tục triển khai hiệu quả cơ chế Ủy ban hỗn hợp về hợp tác kinh tế Việt Nam – Ý, tận dụng Hiệp định thương mại tự do Việt Nam – Liên minh châu Âu (EVFTA) để tăng cường hợp tác đầu tư trong các lĩnh vực tiềm năng như công nghệ cao, kinh tế xanh, tài chính – dịch vụ, logistics.
Ông đề nghị Ý thúc đẩy các nước còn lại trong EU sớm phê chuẩn Hiệp định Bảo hộ Đầu tư giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu (EVIPA), Ủy ban châu Âu (EC) sớm xem xét gỡ bỏ thẻ vàng đối với xuất khẩu thủy sản của Việt Nam, đưa Việt Nam ra khỏi danh sách các quốc gia không hợp tác về thuế. Ông cũng đề nghị Ý tiếp tục hỗ trợ ODA cho Việt Nam trong các lĩnh vực ưu tiên.
Phó chủ tịch Thượng viện Licia Ronzulli khẳng định Việt Nam là hình mẫu phát triển năng động và là đối tác quan trọng, ưu tiên của Ý trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương.
Bà nhất trí cao với các định hướng hợp tác của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, khẳng định Ý sẽ thúc đẩy việc triển khai hiệu quả EVFTA và ủng hộ tiến trình phê chuẩn EVIPA, cũng như nỗ lực gỡ “thẻ vàng” IUU của Việt Nam, coi đây là bước đi quan trọng khơi thông dòng vốn đầu tư và thương mại.
Phó chủ tịch Thượng viện bày tỏ vui mừng trước sự hiện diện đông đảo các doanh nghiệp Ý tại Việt Nam với nhiều tiềm năng hợp tác về năng lượng, trí tuệ nhân tạo, đổi mới sáng tạo, du lịch.
Hai bên nhất trí tăng cường tiếp xúc, tham vấn, hợp tác và ủng hộ lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương. Nhân dịp này, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã trân trọng mời Phó chủ tịch Thượng viện sang thăm Việt Nam và thông qua bà Phó chủ tịch, chuyển lời mời sang thăm chính thức Việt Nam tới ngài Chủ tịch Thượng viện.
Theo thông cáo của Bộ Ngoại giao ngày 24-5, nhận lời mời của Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam và Phu nhân, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Phu nhân cùng đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thăm cấp Nhà nước tới Singapore từ ngày 29 đến ngày 31-5.
Cũng theo Bộ Ngoại giao, trong thời gian ở Singapore, nhận lời mời của Tổng giám đốc kiêm Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS) Bastian Giegerich, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tham dự và phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-la ngày 29-5.
Đây là chuyến thăm cấp Nhà nước đầu tiên đến Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trên cương vị người đứng đầu Đảng, Nhà nước.
Vào tháng 3-2025, trên cương vị Tổng Bí thư, ông đã thăm chính thức Singapore, với kết quả nổi bật là việc hai nước chính thức nâng cấp quan hệ lên Đối tác chiến lược toàn diện. Đây là dấu mốc quan trọng, đánh dấu chặng đường phát triển mới của quan hệ Việt Nam - Singapore sau hơn nửa thế kỷ thiết lập quan hệ ngoại giao.
Chuyến công tác của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đến Singapore lần này diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa hai nước phát triển tốt đẹp trên nhiều lĩnh vực, với các chuyến thăm và tiếp xúc cấp cao thường xuyên, qua đó củng cố tin cậy chính trị.
Về đầu tư, Singapore hiện là nhà đầu tư ASEAN lớn nhất tại Việt Nam, với các khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP) là biểu tượng cho hợp tác thực chất và thành công của hai bên.
Singapore cũng là quốc gia đầu tiên Việt Nam thiết lập quan hệ Đối tác kinh tế số - kinh tế xanh. Đây là bước khởi đầu quan trọng, giúp dẫn dắt chuyển đổi của hai nền kinh tế sang các lĩnh vực tiềm năng mới như kinh tế số, kinh tế xanh và tuần hoàn, đổi mới sáng tạo, năng lượng sạch, ứng phó với biến đổi khí hậu…
Hợp tác giáo dục - đào tạo nguồn nhân lực là điểm sáng trong quan hệ song phương. Hợp tác quốc phòng - an ninh, giao thông vận tải, du lịch duy trì tốt đẹp.
Với Đối thoại Shangri-la, đây là lần đầu tiên một Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam phát biểu dẫn đề tại diễn đàn về quốc phòng - an ninh uy tín hàng đầu châu Á và trên thế giới.
Đã thành thông lệ, mỗi năm, IISS đều dành bài phát biểu dẫn đề - bài phát biểu đầu tiên và quan trọng hàng đầu của sự kiện - cho lãnh đạo, nguyên thủ các quốc gia có vai trò và tiếng nói ngày càng tăng đối với hòa bình, an ninh và phát triển của khu vực.
IISS dự kiến đón tiếp hơn 550 đại biểu đến từ các cơ quan quốc phòng và an ninh của hơn 40 quốc gia trên thế giới tại đối thoại năm nay.
Tiến sĩ Bastian Giegerich chia sẻ Tổng Bí thư Tô Lâm nhậm chức Chủ tịch nước Việt Nam vào thời điểm toàn cầu đang trải qua những biến động lớn, ảnh hưởng lan rộng khắp khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Ngay trong những tuần đầu tiên nhậm chức, ông đã cam kết chia sẻ quan điểm của Việt Nam với tư cách là một quốc gia đang nổi lên và tham gia đối thoại với các nhà hoạch định chính sách quốc phòng hàng đầu thế giới.
Phát biểu tại một sự kiện ở thành phố Secunderabad ngày 10/5, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi cho rằng người dân cần sát cánh cùng chính phủ ứng phó tác động kinh tế từ chiến sự tại Trung Đông, trong đó có nguy cơ giá nhiên liệu tăng mạnh và nguồn cung năng lượng bị gián đoạn, bằng cách thay đổi hành vi tiêu dùng và đi lại.
Cho rằng Ấn Độ cần đặc biệt chú trọng bảo vệ dự trữ ngoại hối trong giai đoạn hiện nay, ông kêu gọi người dân tránh các khoản chi tiêu không thiết yếu ở nước ngoài và hoãn mua vàng trong ít nhất một năm để giảm bớt nhu cầu nhập khẩu vàng. Ấn Độ là một trong những nước tiêu thụ vàng lớn nhất thế giới, với nhu cầu khoảng 800 tấn mỗi năm.
"Văn hóa tổ chức đám cưới ở nước ngoài, du lịch và nghỉ dưỡng ở nước ngoài đang xuất hiện trong tầng lớp trung lưu. Chúng ta cũng nên tạm gác lại du lịch nước ngoài ít nhất một năm", ông nói.
Ông Modi khuyến khích người dân ưu tiên du lịch nội địa, đồng thời tổ chức các lễ cưới và kỷ niệm trong nước. Ông nhấn mạnh rằng việc giảm nhu cầu đối với nhiên liệu và vàng nhập khẩu sẽ giúp nền kinh tế có thêm "tấm đệm" chống đỡ trước những biến động toàn cầu do cuộc xung đột tại Trung Đông gây ra.
Ông khuyến khích người dân hạn chế sử dụng xăng và dầu diesel. Ở những thành phố có hệ thống đường sắt đô thị, người dân nên ưu tiên đi tàu điện, đồng thời đi chung ôtô khi cần dùng phương tiện cá nhân. Ông đồng thời đề nghị khôi phục các hình thức làm việc từ xa từng được áp dụng trong đại dịch Covid-19 nhằm giảm nhu cầu đi lại và tiết kiệm nhiên liệu.
"Trong giai đoạn Covid-19, chúng ta đã phát triển nhiều hệ thống để làm việc tại nhà, họp trực tuyến và tổ chức hội nghị bằng video. Việc khởi động lại những hệ thống này sẽ rất hữu ích cho quốc gia", ông nói.
Ấn Độ, quốc gia có hơn 1,4 tỷ dân, được xem là một trong những nước chịu ảnh hưởng lớn khi eo biển Hormuz, huyết mạch năng lượng với thế giới, bị phong tỏa. Nước này phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu dầu và khí đốt từ Trung Đông. Trong giai đoạn chiến sự Iran căng thẳng, chính phủ Ấn Độ từng kích hoạt quyền khẩn cấp để chuyển nhiên liệu từ khu vực công nghiệp sang đảm bảo nguồn cung cho dân sinh.
Mỹ và Iran đang ngừng bắn, nhưng các cuộc đàm phán kết thúc cuộc chiến rơi vào bế tắc và eo biển Hormuz vẫn bị phong tỏa gần như hoàn toàn.
Thủ tướng Modi cảnh báo căng thẳng địa chính trị kéo dài sẽ tiếp tục gây khó khăn cho kinh tế toàn cầu bất chấp các biện pháp điều tiết thị trường trong nước. Ông nhấn mạnh lòng yêu nước không thể chỉ thể hiện qua khẩu hiệu mà còn thông qua trách nhiệm kinh tế và nghĩa vụ công dân trong thời kỳ khó khăn.
Bên cạnh đó, ông Modi cho biết chính phủ đang đầu tư mạnh vào hạ tầng năng lượng nhằm giảm phụ thuộc vào bên ngoài, như phát triển điện mặt trời, tăng tỷ lệ ethanol pha trong xăng, nhập khí đốt qua đường ống và mở rộng hệ thống giao thông sử dụng khí nén.
Kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran bắt đầu từ ngày 28-2, eo biển Hormuz - huyết mạch năng lượng toàn cầu - luôn là tâm điểm chú ý.
Trước khi giao tranh nổ ra, eo biển nói trên là tuyến đường vận chuyển 20% lượng dầu mỏ và khí hóa lỏng (LNG) của thế giới từ các nhà sản xuất vùng Vịnh. Eo biển này được Iran và Oman chia sẻ về mặt địa lý.
Để đáp trả cuộc tập kích của Mỹ và Israel, Iran đã tấn công các tàu buôn "của kẻ thù" tại eo biển Hormuz. Hậu quả là các tàu chở dầu bị mắc kẹt, tạo ra một trong những cuộc khủng hoảng phân phối năng lượng mà Đài Al Jazeera đánh giá là lớn nhất từ trước đến nay.
Sau hơn 1 tháng giao tranh, hôm 7-4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đăng tải trên nền tảng Truth Social, tuyên bố đồng ý với một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài 2 tuần - do Pakistan làm trung gian.
Động thái trên được đưa ra sau khi Iran công bố đề xuất hòa bình 10 điểm. Ông Trump gọi đây là cơ sở "khả thi" để đàm phán chấm dứt vĩnh viễn các cuộc xung đột ở Trung Đông.
Đáng chú ý, trong đề xuất 10 điểm nói trên, Tehran khẳng định việc lưu thông qua eo biển Hormuz phải được kết hợp chặt chẽ với quân đội Iran. Từ đó, Cộng hòa Hồi giáo vẫn duy trì sự ảnh hướng lên tuyến đường này.
Iran tuyên bố sẽ cho phép tàu thuyền qua lại trong thời gian ngừng bắn nhưng dưới sự phối hợp chặt chẽ của Lực lượng Vũ trang Iran. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã công bố một bản đồ mới, yêu cầu các tàu đi lệch về phía bắc (gần bờ biển Iran) và tránh xa lộ trình truyền thống gần bờ biển Oman, với lý do "nguy cơ có mìn chống hạm tại các khu vực giao thông chính".
Tuy nhiên, thỏa thuận ngừng bắn đã xuất hiện những rạn nứt khi Israel tấn công dữ dội thủ đô Beirut của Lebanon ngày 8-4, khiến hàng trăm người thiệt mạng. Cuối ngày 8-4, Iran tuyên bố sẽ tiếp tục hạn chế di chuyển của các tàu chở dầu trên Hormuz, viện lý do Israel không tuân thủ lệnh ngừng bắn.
Tổng thống Trump khẳng định trên mạng xã hội Truth Social rằng quân đội Mỹ sẽ "túc trực" tại khu vực để giám sát việc lưu thông và đe dọa sẽ tái khởi động các cuộc tấn công nếu đàm phán thất bại.
Theo chuyên gia phân tích hàng hải C Uday Bhaskar, tình trạng "không chắc chắn" vẫn bao trùm. Cho đến nay, mới chỉ có 3- 5 tàu thực hiện quá cảnh kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực.
Trong kế hoạch 10 điểm của Tehran, một trong những yêu cầu chính là Mỹ và Israel phải chấm dứt vĩnh viễn mọi cuộc tấn công vào Iran và các đồng minh của nước này - đặc biệt là Lebanon, và cho phép Iran duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
Truyền thông Iran đưa tin nước này đang cân nhắc mức phí lên tới 2 triệu USD mỗi tàu qua Hormuz, hoặc thu 1 USD trên mỗi thùng dầu vận chuyển qua eo biển. Khoản thu này sẽ được chia cho Oman.
Tehran tuyên bố doanh thu sẽ được dùng để tái thiết cơ sở hạ tầng dân sự và quân sự bị hư hại do các cuộc không kích của Mỹ và Israel.
Oman, quốc gia cùng chia sẻ eo biển Hormuz, đã bác bỏ ý tưởng trên. Bộ trưởng Giao thông Oman Said Al Maawali, khẳng định nước này đã ký kết các thỏa thuận hàng hải quốc tế, bao gồm cấm thu phí trên các tuyến đường này.
Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (UNCLOS) quy định không được thu phí đối với tàu thuyền đi qua các eo biển quốc tế hoặc vùng biển lãnh hải.
Công ước trên cho phép các quốc gia ven biển thu phí cho các dịch vụ được cung cấp, chẳng hạn như hỗ trợ hàng hải hoặc sử dụng cảng, nhưng không cho phép thu phí cho việc vận chuyển
Tuy nhiên, cả Mỹ và Iran đều chưa phê chuẩn UNCLOS.
Theo nhà phân tích Bhaskar, Iran có thể "lách luật" bằng cách thu phí để rà phá thủy lôi trên eo biển Hormuz và đảm bảo an toàn cho tàu thuyền đi qua.
Các nhà phân tích nhận định Tổng thống Trump khó có thể chấp nhận yêu cầu thu phí vô thời hạn của Iran. Anh và 40 quốc gia khác cũng đã bắt đầu thảo luận các biện pháp để mở cửa lại eo biển một cách tự do.
Tại Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc ngày 7-4, Bahrain đã đề xuất một nghị quyết kêu gọi mở cửa lại eo biển bằng "mọi phương tiện cần thiết" và được 11/15 thành viên ủng hộ. Tuy nhiên, Nga và Trung Quốc đã phủ quyết nghị quyết này với lý do thiên vị chống lại Iran.
