Theo Hãng tin Reuters, cuộc tập trận kéo dài ba ngày, bắt đầu từ ngày 19-5, diễn ra trên lãnh thổ Nga và Belarus.
Bộ Quốc phòng Nga cho biết lực lượng nước này đã diễn tập đưa các đơn vị vào trạng thái “sẵn sàng chiến đấu cao nhất để sử dụng vũ khí hạt nhân”.
Cuộc diễn tập huy động khoảng 64.000 binh sĩ, hơn 200 bệ phóng tên lửa, 140 máy bay, 73 tàu mặt nước và 13 tàu ngầm. Nội dung huấn luyện bao gồm quy trình triển khai và phóng vũ khí hạt nhân chiến thuật của Nga tại Belarus.
Video do Bộ Quốc phòng Nga công bố cho thấy các đơn vị hạt nhân di chuyển theo đoàn xe qua khu vực rừng rậm, triển khai ngụy trang phương tiện và dựng ống phóng vào tư thế sẵn sàng khai hỏa.
Tuy nhiên địa điểm cụ thể của cuộc tập trận không được tiết lộ.
Bộ Quốc phòng Nga công bố video cuộc diễn tập, trong đó có nội dung vận chuyển đầu đạn hạt nhân tới các hệ thống tên lửa Iskander – Video: TACC
Iskander-M là hệ thống tên lửa đạn đạo cơ động do Nga phát triển, được NATO định danh là “SS-26 Stone”, thay thế dòng tên lửa Scud từ thời Liên Xô. Loại tên lửa này có tầm bắn lên tới 500km và có thể mang cả đầu đạn thông thường lẫn đầu đạn hạt nhân.
Truyền thông Nhà nước Nga cho hay Matxcơva đã sử dụng Iskander-M trong chiến sự tại Ukraine. Nga cũng từng triển khai hệ thống này tại vùng Kaliningrad, Belarus, đặt Ukraine và một số quốc gia thành viên NATO vào tầm bắn.
Trong suốt cuộc chiến ở Ukraine, Tổng thống Nga Vladimir Putin nhiều lần nhấn mạnh sức mạnh hạt nhân của Nga, như một lời cảnh báo phương Tây không nên đi quá xa trong việc hỗ trợ Kiev.
Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW) nhận định cuộc tập trận nhằm khuếch đại thông điệp lâu nay của Nga, qua đó tác động đến quá trình ra quyết định của NATO theo hướng bất lợi cho Ukraine.
Nga khẳng định lực lượng của họ vẫn đang tiến công tại Ukraine, và mục tiêu kiểm soát phần còn lại của vùng Donbass ở miền đông nước này không thay đổi.
Theo Hãng tin Kyodo, Bộ Quốc phòng Nhật Bản phát hiện các trực thăng và tiêm kích đã thực hiện hoạt động cất cánh cũng như hạ cánh trên tàu sân bay Liêu Ninh.
Tuần trước, quân đội Trung Quốc thông báo tàu Liêu Ninh đang di chuyển hướng tới khu vực tây Thái Bình Dương để tham gia huấn luyện, theo Tân Hoa xã.
Bộ Quốc phòng Nhật Bản phát hiện hàng không mẫu hạm của Trung Quốc di chuyển cùng 4 tàu khác, trong đó có hai tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường, cách đảo Okinotori khoảng 880km vào khoảng trưa 25-5.
Hoạt động cất và hạ cánh của các máy bay hoạt động trên tàu sân bay này đã được ghi nhận trong ngày 26-5.
Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 12 năm ngoái Bộ Quốc phòng Nhật Bản công bố thông tin về hoạt động của tàu Liêu Ninh.
Trung Quốc có 3 tàu sân bay là Liêu Ninh, Sơn Đông và Phúc Kiến. Trong đó tàu sân bay Phúc Kiến - được thiết kế và chế tạo hoàn toàn trong nước - là hàng không mẫu hạm tiên tiến nhất của nước này.
Tháng 6-2025, Nhật Bản từng phát hiện 2 tàu sân bay Trung Quốc là Liêu Ninh và Sơn Đông lần đầu tiên hoạt động đồng thời ở Thái Bình Dương, đều gần các đảo xa xôi thuộc chủ quyền Nhật Bản ở phía nam.
Lúc đó Nhật Bản cho biết nước này sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ hoạt động trên biển ngày càng gia tăng của Trung Quốc và tăng cường giám sát, đồng thời nhận định Bắc Kinh dường như có ý định "nâng cao năng lực thực hiện các nhiệm vụ trên biển và trên không ở những khu vực xa bờ hơn".
Bắc Kinh thời điểm đó lên tiếng bảo vệ hoạt động của tàu sân bay Liêu Ninh trong khu vực, khẳng định "hoàn toàn phù hợp với luật pháp và thông lệ quốc tế".
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm nói Bắc Kinh "luôn theo đuổi chính sách quốc phòng mang tính phòng thủ", đồng thời kêu gọi Nhật Bản nhìn nhận vấn đề "một cách khách quan và hợp lý".
Hôm qua 2.5, AP đưa tin Tổng thống Mỹ Donald Trump đã bác bỏ đề xuất mới nhất của Iran nhằm chấm dứt chiến tranh giữa hai nước. Ông tuyên bố không hài lòng với đề xuất từ Tehran, đồng thời đổ lỗi cho sự lãnh đạo "rạn nứt" của Iran. Trước đó, Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA đưa tin nước này đã chuyển kế hoạch cho các nhà hòa giải ở Pakistan vào tối 30.4.
Trong khi đó, Tổng thống Trump ngày 1.5 (theo giờ địa phương) gửi văn bản đến Quốc hội Mỹ cho rằng cuộc xung đột với Iran thực tế đã ngừng bắn từ ngày 7.4. Đây được xem là động thái nhằm né tránh quy định Quốc hội phải thông qua nếu cuộc chiến kéo dài quá 60 ngày.
Trả lời trang Axios cùng ngày 1.5, Tổng thống Trump cho rằng việc phong tỏa các cảng biển của Iran để ngăn chặn xuất khẩu hiệu quả hơn là dùng vũ lực tấn công nước này. Chủ nhân Nhà Trắng còn khẳng định các kho dự trữ và đường ống dẫn dầu của Iran "sắp phát nổ" vì Tehran không thể xuất khẩu dầu do phong tỏa. Ông Trump tuyên bố chỉ dừng phong tỏa cảng biển Iran khi Tehran từ bỏ chương trình hạt nhân.
Việc chặn nguồn xuất khẩu dầu thô của Tehran đang là chiến lược của Nhà Trắng nhằm làm kiệt quệ nền kinh tế của Iran. Liên quan chiến lược này, tờ The Wall Street Journal đưa tin Mỹ đang tăng cường nỗ lực cắt đứt huyết mạch tài chính quan trọng nhất của Iran là các giao dịch dầu mỏ bí mật với Trung Quốc. Cụ thể hơn, song song việc phong tỏa các cảng và chặn tàu chở dầu, Washington gần đây thực hiện các bước mới nhắm đến các nhà máy lọc dầu tư nhân, thường được gọi là các "ấm trà". Đây là các nhà máy lọc dầu nhỏ, tách biệt khỏi các tập đoàn dầu khí lớn của Trung Quốc, chuyên tiếp nhận hầu hết nguồn dầu xuất khẩu của Iran. Cách thức này giúp các tập đoàn dầu khí lớn của Trung Quốc né tránh nguy cơ bị trừng phạt vì các lệnh cấm vận nhằm vào Iran.
Để gây áp lực với nhóm "ấm trà", Bộ Tài chính Mỹ vừa áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với một đơn vị của Hengli Petrochemical, một nhà máy lọc dầu được cho đã mua hàng tỉ USD dầu mỏ của Iran, cùng với 40 công ty vận tải biển và tàu bị cáo buộc có liên quan đến hoạt động này. Đáp trả lại, Bộ Ngoại giao Trung Quốc tuyên bố các biện pháp trừng phạt đơn phương của Mỹ "không có cơ sở trong luật pháp quốc tế" và Bắc Kinh sẽ bảo vệ quyền và lợi ích của các công ty của nước này.
Mặc dù tập trung vào chiến lược bào mòn trên, nhưng Tổng thống Trump cũng không từ bỏ biện pháp quân sự. Axios dẫn một số nguồn tin tiết lộ Bộ Tư lệnh trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã chuẩn bị kế hoạch cho một đợt tấn công "ngắn và mạnh" vào Iran với hy vọng phá vỡ bế tắc đàm phán.
Chuyên gia Mona Yacoubian, Giám đốc - Cố vấn cấp cao Chương trình Trung Đông của Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế (CSIS, Mỹ), từ trước đã đánh giá: "Khi cuộc chiến chính thức với Iran kết thúc, Israel có thể hy vọng rằng Mỹ sẽ đồng ý xoay trục sang chiến lược "cắt cỏ" chống lại Iran bằng cách thực hiện các cuộc tấn công định kỳ để làm suy giảm khả năng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) của Iran và khiến nước này mất cân bằng".
Theo chuyên gia Mona Yacoubian, thực tế cho thấy hầu như không thể loại bỏ hoàn toàn năng lực UAV và tên lửa của Iran. Thay vì quay trở lại chiến tranh toàn diện, Mỹ và Israel có thể tiến hành các cuộc tấn công định kỳ để làm suy giảm năng lực Iran bất cứ khi nào nhận thấy Tehran tái thiết đáng kể kho vũ khí. Với cách thức này, Mỹ và đồng minh có thể kiểm soát mối đe dọa từ Iran, mà vẫn hạn chế các rủi ro chính trị nếu xung đột lớn với Iran. Đây là phương pháp mà giới chuyên gia quân sự Israel đã áp dụng với các lực lượng vũ trang Hamas ở Dải Gaza, Hezbollah ở Li Băng…
Tuy nhiên, chuyên gia Yacoubian cho rằng: "Iran không phải là Hamas. Đây là quốc gia lớn thứ hai ở Trung Đông với dân số hơn 90 triệu người; nước này hiện sở hữu 400 kg uranium được làm giàu cao và cũng đang kiểm soát eo biển Hormuz trên thực tế. Quan trọng nhất, Iran sẽ tiếp tục có đủ UAV và tên lửa để tái lập chiến lược phá vỡ mới của mình nếu họ cảm thấy bị đe dọa đáng kể". "Chiến lược "cắt cỏ" cũng sẽ không giải quyết được thách thức về tham vọng hạt nhân của Iran. Thay vào đó, theo đuổi chính sách tấn công từng đợt vào Iran sẽ tái khẳng định tham vọng của Tehran về khả năng răn đe lâu dài - có thể thông qua việc theo đuổi vũ khí hạt nhân", vị chuyên gia cảnh báo.
Thực tế, Press TV mới đây dẫn nguồn tin an ninh cấp cao của Iran tiết lộ việc phong tỏa hải quân của Mỹ "sẽ sớm được đáp trả bằng hành động thực tế và chưa từng có".
"Hơn 10.000 binh sĩ Mỹ cùng hàng chục chiến hạm, máy bay đang ngăn tàu thuyền ra hoặc vào cảng của Iran. Trong 24 giờ đầu tiên, không tàu nào vượt được qua vòng phong tỏa. 6 tàu hàng đã tuân theo chỉ thị của quân đội Mỹ, quay đầu về một cảng của Iran trên vịnh Oman", Bộ tư lệnh Trung tâm (CENTCOM), cơ quan đặc trách hoạt động của quân đội Mỹ tại Trung Đông, ngày 14/4 thông báo.
CENTCOM tuyên bố hoạt động phong tỏa "được thực thi với tàu thuyền của mọi quốc gia" ra hoặc vào cảng, khu vực ven biển của Iran tại vịnh Ba Tư và vịnh Oman. Các tàu thuyền không liên quan đến Iran không bị quân đội Mỹ cản trở qua eo biển Hormuz.
Iran chưa bình luận về thông tin trên.
Tổng thống Donald Trump ngày 12/4 thông báo quân đội Mỹ sẽ phong tỏa eo biển Hormuz, sau khi Washington và Tehran đàm phán mà không đạt được thỏa thuận. Ông Trump cũng chỉ trích Iran hứa mở cửa lại tuyến đường, song "cố tình không thực hiện".
CENTCOM sau đó cho biết lệnh phong tỏa có hiệu lực từ 10h ngày 13/4 (21h giờ Hà Nội). Mặc dù Mỹ tuyên bố không tàu nào vượt qua khi họ áp phong tỏa, dữ liệu từ Kpler, nền tảng phân tích và dữ liệu thông minh về dòng chảy thương mại toàn cầu, cho thấy ít nhất hai tàu xuất phát từ các cảng của Iran đã đi qua eo biển Hormuz ngày 13/4.
Giới chức Iran cho rằng quyết định của Mỹ nhằm vào các cảng ở nước này là hành động khiêu khích chứa rủi ro, gọi đây là "hành động trả đũa nhắm vào nền kinh tế toàn cầu".
Trước khi lệnh phong tỏa của Mỹ được áp dụng, dữ liệu hàng hải cho thấy lưu lượng giao thông tại tuyến đường thủy then chốt này đã thưa thớt dần. Các chuyên gia ngành vận tải nhận định lệnh phong tỏa từ Mỹ đặt thêm trở ngại cho các tàu đang mắc kẹt tại vùng Vịnh.
