Tại cuộc hội đàm với Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình ở Bắc Kinh sáng 15/4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam luôn coi việc phát triển quan hệ với Trung Quốc là chủ trương nhất quán, lựa chọn chiến lược, ưu tiên hàng đầu trong đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, đa phương hóa, đa dạng hóa. Việt Nam ủng hộ các sáng kiến toàn cầu của Trung Quốc về phát triển, an ninh, văn minh và quản trị, nhất quán thực hiện chính sách “một Trung Quốc”, theo Bộ Ngoại giao.
Ông Tập Cận Bình khẳng định Việt Nam là phương hướng ưu tiên trong chính sách ngoại giao láng giềng của Trung Quốc, tin tưởng Việt Nam sẽ hoàn thành các mục tiêu, nhiệm vụ mà Đại hội XIV đề ra, sớm thực hiện thành công hai mục tiêu 100 năm, đưa Việt Nam thành nước phát triển thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
Hai lãnh đạo khẳng định trong bối cảnh tình hình quốc tế phức tạp, Việt Nam và Trung Quốc cần đoàn kết, tăng cường tin cậy chiến lược, kết nối chính sách, thương mại, hạ tầng, năng lượng, tiếp tục làm sâu sắc, nâng tầm quan hệ trong giai đoạn mới.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên xác lập tầm cao mới cho hợp tác kinh tế – thương mại, đầu tư và du lịch, hiện thực hóa mục tiêu phát triển của mỗi nước.
Hai bên cần tập trung nguồn lực nâng tầm kết nối hạ tầng chiến lược, ưu tiên cao nhất cho hợp tác đường sắt, chuyển mạnh từ giao thương đơn thuần sang liên kết kinh tế, gắn thương mại song phương với kết nối hạ tầng, logistics và thị trường.
Việt Nam đề nghị Trung Quốc mở cửa tối đa cho hàng hóa của Việt Nam, thúc đẩy thương mại cân bằng, đẩy mạnh đầu tư, chuyển giao công nghệ, phát triển công nghiệp phụ trợ, hình thành chuỗi cung ứng, chuỗi sản xuất hoàn chỉnh tại Việt Nam.
Hai nước phối hợp xây dựng cơ chế hợp tác bảo đảm cung ứng năng lượng chiến lược, đẩy mạnh hợp tác về giáo dục đào tạo, khoa học công nghệ, văn hóa, giao lưu nhân dân và hợp tác địa phương, cung cấp nhiều học bổng dành cho sinh viên Việt Nam, cũng như hợp tác giữa các trường đại học hàng đầu.
Lãnh đạo Việt Nam cũng đề nghị hai bên tăng cường tin cậy chính trị và phối hợp chiến lược ở tầm cao mới, đẩy mạnh tiếp xúc cấp cao, phát huy vai trò và nâng cao hiệu quả hợp tác toàn diện trên các kênh, tăng cường trao đổi lý luận, đào tạo cán bộ.
Hai nước tăng hợp tác giữa các cơ quan trọng yếu, thường xuyên là Ngoại giao, Quốc phòng, Công an, triển khai hiệu quả cơ chế Đối thoại chiến lược 3+3 cấp bộ trưởng, tăng cường hợp tác an ninh, công nghiệp quốc phòng, thương mại quân sự.
Tổng Bí thư, Chủ tịch Tập Cận Bình đánh giá cao và nhất trí với các đề xuất của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, đề nghị hai bên thực hiện tốt hợp tác kết nối giữa Sáng kiến “Vành đai và Con đường” với Khuôn khổ “Hai hành lang, Một vành đai”, đẩy nhanh kết nối hạ tầng chiến lược, thúc đẩy triển khai ba dự án tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn kết nối hai nước.
Ông Tập Cận Bình hoan nghênh càng nhiều hàng hóa Việt Nam chất lượng cao xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc, đề nghị hai bên tăng cường hợp tác trong các ngành nghề trọng điểm, chuỗi sản xuất và chuỗi cung ứng, khuyến khích doanh nghiệp Trung Quốc sang Việt Nam đầu tư, tăng cường kết nối chính sách khoa học công nghệ, giao lưu nhân văn.
Hai bên nhất trí tiếp tục giải quyết thỏa đáng bất đồng, thúc đẩy hợp tác phù hợp với tầm mức mới của quan hệ Việt – Trung trên cơ sở luật pháp quốc tế, tuân thủ nghiêm túc đồng thuận giữa ASEAN với Trung Quốc trong việc thực hiện DOC và thúc đẩy sớm đạt được COC phù hợp với luật pháp quốc tế và Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên thực sự tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhau, giải quyết bất đồng bằng biện pháp hòa bình, phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.
Tại hội đàm, hai lãnh đạo tuyên bố khởi động “Năm hợp tác du lịch Việt Nam – Trung Quốc 2026 – 2027”, nhất trí đẩy mạnh hợp tác, nâng cấp hạ tầng, dịch vụ du lịch, củng cố và giữ vững vị thế là thị trường khách du lịch lớn nhất của nhau. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị hai bên nghiên cứu miễn thị thực cho du khách theo đoàn tại một số địa điểm nhất định trên cơ sở có đi có lại.
Sau hội đàm, lãnh đạo hai nước đã chứng kiến Lễ ký các văn bản thỏa thuận hợp tác trên các lĩnh vực hợp tác mà hai bên đạt được trong chuyến thăm.
Tờ The Jerusalem Post ngày 12.5 dẫn các nguồn thạo tin cho hay Các tiểu vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) từng tham gia vào các cuộc tấn công gần đây nhắm vào Iran, trong đó có cuộc tấn công nhà máy lọc dầu trên đảo Lavan vào tháng 4.
Theo đó, UAE tiến hành các cuộc tấn công bí mật nhằm đáp trả việc Iran tấn công hạ tầng dân sự và năng lượng.
Iran sau đó phóng thêm một loạt tên lửa và máy bay không người lái (UAV) tấn công UAE và Kuwait để trả đũa, dù chưa bên nào xác nhận chính thức về việc tấn công các cơ sở của Iran vào thời điểm đó.
UAE không công khai thừa nhận tham gia cuộc tấn công nhằm vào Iran, được cho là diễn ra trước khi lệnh ngừng bắn hiện tại bắt đầu.
Theo tờ The Wall Street Journal, Mỹ đã âm thầm hoan nghênh việc UAE tham gia các cuộc tấn công và các quan chức cho biết chính quyền Tổng thống Donald Trump kỳ vọng các quốc gia vùng Vịnh sẽ tham gia tích cực hơn nữa trong cuộc chiến.
UAE là một trong những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi cuộc xung đột giữa Israel và Mỹ với Iran, cả về kinh tế do việc gián đoạn không phận và eo biển Hormuz, và về vật chất, khi nhiều cuộc tấn công của Iran nhắm vào cơ sở hạ tầng ở UAE.
Sự tham gia trong cuộc xung đột với Iran dường như là một trong những động thái của UAE nhằm thể hiện vị thế là một cường quốc an ninh trong khu vực.
UAE đã đầu tư vào lực lượng không quân, sở hữu một số hệ thống phát hiện radar tiên tiến nhất, và thậm chí còn có hệ thống phòng không Iron Dome (Vòm Sắt) với các nhân viên vận hành thuộc Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) trong đợt xung đột gần đây nhất.
Nhiều quan chức Israel đã tuyên bố rằng quyết định gửi hệ thống Vòm Sắt và các tên lửa đánh chặn được đưa ra sau khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu điện đàm với Tổng thống UAE Mohammed bin Zayed.
Ngoài ra, UAE đã tham gia vào nhiều cuộc xung đột trong vài thập niên qua, với việc điều quân đến Libya, Sudan và Yemen cùng nhiều cuộc xung đột khác.
Theo The Wall Street Journal, UAE ngày càng sẵn sàng hơn trong việc sử dụng quân đội để bảo vệ lợi ích kinh tế và mở rộng ảnh hưởng ở Trung Đông và các khu vực lân cận như Bắc Phi.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) ngày 25/5 xác nhận, quân đội Mỹ đã tiến hành các cuộc "tấn công tự vệ" nhắm vào các trận địa phóng tên lửa và tàu thuyền của Iran đang cố gắng rải thủy lôi xung quanh khu vực eo biển Hormuz.
CENTCOM tiếp tục “bảo vệ các lực lượng của mình trong khi vẫn duy trì sự kiềm chế trong thời gian lệnh ngừng bắn đang diễn ra". Quân đội Mỹ khẳng định đây là những đòn tấn công “mang tính phòng vệ”.
Hãng tin Fox News dẫn lời một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết lực lượng Mỹ phát hiện 2 tàu của Iran đang rải thủy lôi tại eo biển Hormuz. Lực lượng Mỹ cũng đã đáp trả sau khi một trận địa tên lửa của Iran nhắm mục tiêu vào các chiến đấu cơ của Mỹ trong khu vực.
Kết quả là, quân đội Mỹ đã phá hủy cả 2 tàu cao tốc của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đồng thời tấn công một trận địa tên lửa đất đối không tại thành phố cảng Bandar Abbas.
Ông Adam Clements, cựu quan chức ngoại giao và quan chức Lầu Năm Góc, nói với hãng tin Al Jazeera rằng các cuộc tấn công của Mỹ vào thành phố cảng Bandar Abbas của Iran không thể khiến thỏa thuận hòa bình “đổ vỡ”.
Ông Clements nhận định, bằng cách tiến hành cuộc tấn công vào khu vực phía nam Iran, Mỹ có thể đang thu thập thông tin tình báo và cố gắng tìm hiểu về các tài sản hàng hải của Iran xung quanh eo biển Hormuz.
“Dường như đó là lý do khiến Mỹ hành động”, ông Clements nói, đề cập đến thông tin rằng lực lượng Mỹ đã nhắm mục tiêu tấn công vào các bệ phóng phóng tên lửa và các tàu của Iran đang đặt thủy lôi.
Đề cập đến cáo buộc của CENTCOM rằng Iran đang rải thủy lôi tại eo biển Hormuz, ông Clements cảnh báo hành động này sẽ “gây ra phản ứng chết người”.
“Iran không nên ngạc nhiên khi Mỹ hành động như vậy”, ông nói.
Ông Clements cho biết ông không “quá ngạc nhiên” khi Mỹ thừa nhận quân đội nước này đã tấn công các mục tiêu ở phía nam Iran.
“Tôi không nghĩ rằng những gì đã xảy ra ở eo biển Hormuz tại Bandar Abbas là không hành động không đáng chú ý. Chắc chắn cần theo dõi nếu hành động này dẫn đến các cuộc tấn công khác. Nhưng tôi nghĩ đây là lúc chúng ta cần phân biệt các vấn đề chiến thuật tác chiến với các vấn đề chiến lược”, cựu quan chức Mỹ nosit hêm.
Ông Clements cho rằng các cuộc đàm phán ngoại giao chính thức giữa Mỹ và Iran vẫn tiếp diễn, và các cuộc tấn công sẽ không làm trật bánh tiến trình tổng thể.
“Đây không phải là hướng đi hoàn hảo như một số người mong muốn, nhưng đó là hướng đi tốt hơn so với việc tái diễn xung đột vào thời điểm này”, ông nói.
Mỹ không muốn vi phạm thỏa thuận ngừng bắn
Bộ Tư lệnh Trung tâm (CENTCOM) Mỹ, lực lượng điều phối tất cả các hoạt động quân sự của Mỹ trong và xung quanh Iran, khẳng định các cuộc tấn công nhằm vào Iran trong 24 giờ qua về cơ bản là để bảo vệ lực lượng Mỹ.
CENTCOM không nói rằng lực lượng Mỹ bị tấn công, nhưng khẳng định hành động của Mỹ là biện pháp phòng ngừa để bảo vệ quân đội trong khu vực gần Iran.
Ngay từ khi thỏa thuận ngừng bắn bắt đầu có hiệu lực, các cuộc đụng độ tương tự đã xảy ra. Ở giai đoạn đó, Mỹ nói rằng nước này chưa vi phạm thỏa thuận ngừng bắn vì không có thương vong. Tổng thống Donald Trump cũng nói rằng ông không coi đây là hành vi vi phạm lệnh ngừng bắn.
Một lần nữa trong sự việc này, Mỹ nói rằng không có quân nhân Mỹ nào bị thương hoặc thiệt mạng. Do vậy, hành động này sẽ không đạt đến mức độ vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, từ đó sẽ không làm đổ vỡ các cuộc đàm phán đang diễn ra giữa các bên.
Mỹ nói rằng họ đang bảo vệ lực lượng của mình trong khi thể hiện sự kiềm chế tối đa trước các cuộc tấn công từ phía Iran.
Tuy nhiên, đây là một thời điểm nhạy cảm đối với cả hai quốc gia. Cuộc tấn công của Mỹ cũng là lời nhắc nhở rằng lực lượng quân sự Mỹ vẫn chưa rời khỏi khu vực và tiếp tục hiện diện để gây sức ép với Iran, đặc biệt trong bối cảnh hai bên đang đàm phán một thỏa thuận tiềm năng để chấm dứt xung đột.
Tổng thống Trump được cho là muốn tiến hành đàm phán và củng cố một thỏa thuận hòa bình với Iran. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ ngày càng mất kiên nhẫn với Tehran.
Ông Trump định phát động một cuộc tấn công vào Iran từ tuần trước, nhưng đã quyết định hoãn lại do sự can thiệp từ các nước Vùng Vịnh. Cuộc tấn công lần này sẽ được coi là một trở ngại nhỏ, nhưng nó sẽ không làm đổ vỡ các cuộc đàm phán hòa bình ở giai đoạn này.
Theo Hãng tin Reuters, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth ngày 16-7 đã lên tiếng bênh vực đội bay Blue Angels của Hải quân Mỹ, trong bối cảnh quân đội đang xem xét vụ một máy bay đã bay thấp trên đầu đám đông tại bang Florida.
“Các màn bay qua sẽ tiếp tục cho đến khi tinh thần được cải thiện”, ông Hegseth viết trên mạng xã hội X.
Đáng chú ý, đây ít nhất là lần thứ ba trong những tháng gần đây ông Hegseth lên tiếng ủng hộ các phi công sau những màn điều khiển máy bay có khả năng gây nguy hiểm.
Cùng ngày, quyền Bộ trưởng Hải quân Mỹ Hung Cao cho biết cuộc đánh giá sau chuyến bay đã hoàn tất và sẽ không có phi công nào bị khiển trách. “Đó là âm thanh của tự do!”, ông Cao viết thêm.
Vụ việc xảy ra hôm 15-7 trong một màn trình diễn hàng không tại bãi biển Pensacola, nhân kỷ niệm 80 năm thành lập Blue Angels và 250 năm nước Mỹ.
Các video được đăng tải trên mạng cho thấy một máy bay của đội bay biểu diễn nổi tiếng này bay sát phía trên đám đông, khiến cát và nhiều vật dụng trên bãi biển bị thổi tung.
Một số quan chức đương nhiệm và cựu quan chức nói với Reuters rằng đoạn video làm dấy lên lo ngại về an toàn, nhưng không muốn đưa ra kết luận trước khi có thêm thông tin từ cuộc điều tra chính thức. Blue Angels cũng cho biết sự việc đang được xem xét.
Được biết, hàng không quân sự vốn được quản lý chặt chẽ và việc bay ở độ cao thấp có thể tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng do phi công có rất ít thời gian để phản ứng.
Trong trường hợp này, phi công có thể chỉ có vài giây để tránh các vật thể trên không như máy bay không người lái hoặc bóng bay.
“Các quy tắc an toàn bay được viết bằng máu. Việc tô hồng và bào chữa cho những hành vi liều lĩnh như thế này sẽ chỉ khiến các vụ việc tương tự tiếp diễn, cho đến khi chúng ta phải chứng kiến một thảm kịch khủng khiếp vì những phát ngôn ngạo mạn và bất cẩn như vậy”, hạ nghị sĩ Đảng Dân chủ Seth Moulton cảnh báo.
