Chia sẻ tại Diễn đàn “Tương lai số an toàn cho doanh nghiệp vừa và nhỏ”, tổ chức ngày 15-4 tại Hà Nội, đại tá, TS Nguyễn Hồng Quân – Phó cục trưởng Cục An ninh mạng và Phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an, Ủy viên Ban Chấp hành, Trưởng Ban An ninh dữ liệu và Bảo vệ dữ liệu cá nhân – Hiệp hội An ninh mạng quốc gia – đánh giá rằng doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện chiếm tỉ lệ áp đảo trong nền kinh tế, nhưng lại thường hạn chế về nguồn lực, thiếu nhân sự công nghệ và kinh nghiệm ứng phó sự cố.
Điều này khiến nhiều doanh nghiệp có nguy cơ trở thành “mắt xích yếu” trong hệ sinh thái số, dễ bị tấn công, lừa đảo, mất dữ liệu, gián đoạn hoạt động và ảnh hưởng trực tiếp đến uy tín trên thị trường.
Theo thống kê, doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện nay đang chiếm 98% tổng số doanh nghiệp; gần 1,1 triệu doanh nghiệp hoạt động tính đến hết năm 2025.
Đại diện A05 cũng cho biết Chính phủ đã ban hành Quyết định số 433 ngày 16-3-2026, phê duyệt Đề án chuyển đổi số các doanh nghiệp nhỏ và vừa giai đoạn 2026 – 2030, với mục tiêu hỗ trợ ít nhất 500.000 doanh nghiệp vừa và nhỏ, trong đó 300.000 doanh nghiệp được ứng dụng các sản phẩm, giải pháp công nghệ số, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo.
Theo ông, đây là bước tiến chiến lược, khẳng định chuyển đổi số và an ninh mạng là yếu tố sống còn của doanh nghiệp và của cả nền kinh tế quốc gia.
Trong bối cảnh dữ liệu, nền tảng số và trí tuệ nhân tạo ngày càng quyết định năng lực cạnh tranh, TS Nguyễn Hồng Quân khẳng định an ninh mạng không còn là bài toán kỹ thuật đơn thuần, mà đã trở thành điều kiện cốt lõi để doanh nghiệp duy trì hoạt động, bảo vệ niềm tin thị trường và nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị.
Chuyển đổi số an toàn với doanh nghiệp vừa và nhỏ không chỉ là chuyện của từng doanh nghiệp riêng lẻ, mà còn gắn trực tiếp với chủ quyền số, uy tín quốc gia và sự phát triển bền vững của nền kinh tế Việt Nam, Phó cục trưởng Cục A05 nhấn mạnh.
Đồng quan điểm trên, ông Nguyễn Hoa Cương – Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu chính sách và Chiến lược, Ban Chính sách và Chiến lược Trung ương – đưa ra phân tích áp lực và thách thức của doanh nghiệp vừa và nhỏ trên nền tảng số.
Đầu tiên là sự gia tăng của các cuộc tấn công mạng đe dọa trực tiếp đến sự tồn tại của doanh nghiệp.
Thứ hai, nhận thức về an ninh mạng còn thấp, không có nhân viên chuyên trách về an toàn thông tin, phần lớn chỉ bắt đầu đầu tư khi gặp sự cố.
Thứ ba, thiếu chiến lược dài hạn, phụ thuộc nền tảng bên thứ ba và là ‘mắt xích yếu” trong chuỗi cung ứng, “số hóa từng phần” chứ không “chuyển đổi số toàn diện”.
Trong khuôn khổ diễn đàn, ông Vũ Duy Hiền – Phó tổng thư ký kiêm Chánh văn phòng Hiệp hội An ninh mạng quốc gia – chia sẻ nhiều doanh nghiệp đang bước vào môi trường số với nguồn lực còn hạn chế, thiếu nhân lực công nghệ, thiếu công cụ phù hợp và thiếu kinh nghiệm ứng phó rủi ro, trong khi các mối đe dọa trên không gian mạng ngày càng tinh vi, phức tạp.
Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, một sự cố lừa đảo, rò rỉ dữ liệu, mã độc hay giả mạo thương hiệu không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà có thể tác động trực tiếp đến uy tín, khách hàng và sự tồn tại của doanh nghiệp.
Ông nhận định các doanh nghiệp nhỏ và vừa cần thống nhất một nhận thức rõ ràng: an toàn, an ninh mạng không đứng ngoài chuyển đổi số, mà là điều kiện nền tảng để chuyển đổi số diễn ra hiệu quả và bền vững.
Theo các nguồn tin rò rỉ, iOS 27 có thể mang triết lý tương tự hệ điều hành Mac OS X 10.6 Snow Leopard ra mắt năm 2009, tập trung chủ yếu vào tối ưu hiệu năng và cải thiện độ ổn định thay vì thay đổi lớn về giao diện.
Bên cạnh đó, Apple được cho là sẽ đẩy mạnh tích hợp AI trên toàn hệ điều hành và nâng cấp trợ lý ảo Siri theo hướng giao tiếp tự nhiên hơn.
Theo Bloomberg, Apple đang thử nghiệm nhiều thay đổi liên quan đến Siri trên iOS 27. Khi Siri được kích hoạt, một hiệu ứng động dạng “viên thuốc” có thể xuất hiện tại khu vực Dynamic Island. Người dùng sẽ đặt câu hỏi hoặc giao tác vụ trực tiếp và nhận phản hồi dưới dạng hội thoại tương tự iMessage.
Ngoài ra, Apple được cho là đang phát triển một ứng dụng Siri độc lập, cho phép người dùng xem lại các cuộc trò chuyện trước đó và bắt đầu hội thoại mới.
Giao diện chính của ứng dụng này có thể hiển thị dạng lưới với phần tóm tắt các cuộc trò chuyện trước đó. Người dùng cũng có thể tải lên hình ảnh, tài liệu hoặc nhập liệu bằng giọng nói và văn bản.
Một số nguồn tin trước đó còn cho rằng Apple sẽ tích hợp sâu Siri vào ứng dụng Camera. Theo MacRumors, ứng dụng Camera trên iOS 27 có thể bổ sung chế độ Siri riêng, hoạt động song song với các chế độ chụp ảnh, quay video và chân dung.
Khi chế độ này được kích hoạt, nút chụp ảnh có thể được thay bằng biểu tượng AI của Apple, cho thấy thiết bị đã sẵn sàng sử dụng các tính năng thông minh.
Tính năng mới được kỳ vọng sẽ tận dụng nền tảng “nhận diện hình ảnh thông minh” mà Apple đang phát triển. Thay vì chỉ chụp ảnh, người dùng có thể hướng camera vào vật thể để nhận thông tin liên quan theo thời gian thực.
Từ 11h35 ngày 10/4 (22h35 cùng ngày theo giờ Hà Nội), phi hành đoàn Artemis II gồm chỉ huy nhiệm vụ Reid Wiseman (NASA), phi công Victor Glover (NASA), chuyên gia nhiệm vụ Christina Koch (NASA) và chuyên gia nhiệm vụ Jeremy Hansen (Cơ quan Vũ trụ Canada CSA) thức dậy thức dậy để chuẩn bị cho hành trình trở về Trái Đất. Khi đó, họ vẫn đang cách Trái Đất 98.695 km.
14h53 ngày 10/4 (1h53 ngày 11/4 giờ Hà Nội), động cơ đẩy được khai hỏa trong 8 giây, tạo ra sự thay đổi vận tốc 1,3 m/giây và đẩy tàu Orion về phía Trái Đất. Các phi hành gia sau đó tiếp tục hoàn tất việc điều chỉnh, sắp xếp lại khoang chở người, kiểm tra danh sách các bước chuẩn bị trước khi tái nhập khí quyển, đảm bảo mọi thứ được cố định và sẵn sàng. Họ cũng mặc lại bộ đồ vũ trụ màu cam để bảo vệ cơ thể trong quá trình hạ cánh.
Đến 6h15 ngày 11/4, tàu Orion hoàn tất quá trình chuyển đổi từ Mạng lưới Không gian Sâu (Deep Space Network) của NASA sang hệ thống Vệ tinh Chuyển tiếp Theo dõi và Truyền dữ liệu (Tracking and Data Relay Satellite) của Mạng lưới Không gian Gần (Near Space Network), đảm bảo liên lạc khi phi hành đoàn bước vào giai đoạn cuối cùng của chuyến "hồi hương".
Lúc 6h33 ngày 11/4, khoang chở người của tàu Orion tách khỏi khoang dịch vụ - vốn do Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA) chế tạo để cung cấp năng lượng và vật tư như nhiên liệu, nước, không khí, pin Mặt Trời.
6h37 ngày 11/4, thao tác đốt động cơ nâng khoang phi hành đoàn diễn ra, giúp điều chỉnh để căn đúng hướng cho tấm chắn nhiệt, chuẩn bị tái nhập khí quyển.
Trong lúc khoang chở người tiếp tục hạ cánh, khoang dịch vụ sẽ bốc cháy an toàn trong khí quyển phía trên Thái Bình Dương. Quỹ đạo trở về của Artemis II được thiết kế nhằm đảm bảo bất kỳ mảnh vỡ nào còn sót lại cũng không gây nguy hiểm cho đất liền, con người hay các tuyến đường vận chuyển.
Đến 6h53, tàu Orion tiến vào khí quyển ở độ cao khoảng 120.000 m, di chuyển với tốc độ gấp 35 lần tốc độ âm thanh và cách địa điểm hạ cánh khoảng 3.148 km. Đây là nơi tàu vũ trụ tiếp xúc với lớp khí quyển trên cao và bắt đầu quá trình hạ cánh có kiểm soát. Ngay sau đó, Orion gián đoạn liên lạc khoảng 6 phút, khi plasma hình thành xung quanh khoang chở người trong quá trình gia nhiệt.
7h, NASA thông báo khôi phục liên lạc với phi hành đoàn Artemis II.
7h03, ở độ cao khoảng 7.130 m, dù hãm tốc của Orion bung ra nhằm làm chậm và ổn định khoang tàu. Vận tốc của Orion giảm xuống còn 146 mét mỗi giây và chỉ còn cách vị trí hạ cánh trên mặt nước 1,3 km.
7h04, ở độ cao khoảng 1.650 m, dù hãm tốc của Orion được cắt bỏ và ba dù chính bung ra, làm giảm vận tốc khoang tàu xuống dưới 60 mét mỗi giây, dẫn hướng cho tàu trong quá trình hạ cánh cuối cùng xuống biển.
Khi trở về, phi hành đoàn Artemis II ước tính đã di chuyển quãng đường 1.117.659 km trong toàn bộ hành trình vòng quanh Trái Đất và Mặt Trăng. Tổng thời gian bay ước tính là 9 ngày 1 giờ và 31 phút.
Điểm nhấn của nhiệm vụ là chuyến bay vòng qua phía sau Mặt Trăng ngày 6/4 (ngày 7/4 theo giờ Hà Nội), tới cách thiên thể này gần nhất 6.545 km. Trong chuyến bay, phi hành đoàn quan sát cảnh tượng Trái Đất lặn, Trái Đất mọc, nhật thực và nhiều cấu trúc trên bề mặt Mặt Trăng. Bên cạnh đó, họ cũng phá vỡ kỷ lục của Apollo 13 về khoảng cách xa Trái Đất nhất mà con người từng bay, thiết lập năm 1970. Cụ thể, Artemis II đã bay cách Trái Đất khoảng 406.771 km, xa hơn 6.616 km so với Apollo 13.
Tàu Orion rời bệ phóng tối 1/4 (5h35 ngày 2/4 giờ Hà Nội) đưa bốn phi hành gia bay tới Mặt Trăng, thực hiện nhiệm vụ có người lái đầu tiên của NASA vượt ra ngoài quỹ đạo Trái Đất tầm thấp sau 54 năm. Phi hành đoàn được ví "đại diện cho thế giới", khi lần đầu có phụ nữ, người da màu và thành viên không phải người Mỹ bay tới Mặt Trăng.
Artemis II cũng là chuyến bay có người lái đầu tiên của tên lửa Hệ thống Phóng Không gian (SLS) và tàu Orion. Rất nhiều công nghệ thử nghiệm trên tàu cũng lần đầu được sử dụng ngoài không gian như Hệ thống Liên lạc Quang học Orion Artemis II, sử dụng tia laser để gửi và nhận dữ liệu từ Trái Đất. Ngoài ra, tàu cũng trang bị nhà vệ sinh hoạt động đầy đủ đầu tiên trong chuyến bay tới Mặt Trăng.
Nhiệm vụ được thiết kế như một bước đệm cho chương trình Artemis của NASA, hướng tới thiết lập sự hiện diện lâu dài của con người trên Mặt Trăng. Nhiệm vụ không người lái Artemis I diễn ra hồi tháng 11/2022, sau nhiều đợt hoãn và hủy phóng. Nếu không có vấn đề lớn nào phát sinh trong Artemis II, NASA sẽ thử nghiệm tàu Orion và các trạm đổ bộ Mặt Trăng trên quỹ đạo Trái Đất trong nhiệm vụ Artemis III năm 2027. Cơ quan này đặt mục tiêu thực hiện chuyến đổ bộ Mặt Trăng đầu tiên vào năm 2028 với nhiệm vụ Artemis IV. Đến thập niên 2030, NASA kỳ vọng bắt đầu phát triển các khu định cư, robot tự hành và trạm đổ bộ chở hàng, hướng đến thiết lập sự hiện diện bền vững trên bề mặt Mặt Trăng.
Điện thoại thông minh về bản chất là những chiếc máy tính thu nhỏ trong lòng bàn tay. Thế nhưng, trong khi máy tính bàn hay laptop được tắt nguồn đều đặn, thì smartphone lại phải làm việc không ngừng nghỉ. Việc bắt thiết bị hoạt động trong thời gian quá dài đang âm thầm để lại những hệ lụy lớn, ngay cả việc 'vuốt tắt ứng dụng' không bao giờ giải quyết được.
Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần vuốt tắt các ứng dụng chạy ngầm là thiết bị sẽ nhẹ nhàng hơn. Thực tế, thao tác này chỉ tắt phần ngọn, chứ không thể thiết lập lại các dịch vụ hệ thống cốt lõi đang chạy ẩn bên dưới. Theo thời gian, các mảnh vụn dữ liệu, lỗi rò rỉ tài nguyên từ các ứng dụng cũ sẽ tích tụ dần. Chúng không làm hư hỏng điện thoại ngay lập tức mà khiến các hiệu ứng chuyển động bắt đầu giật lag, máy nóng hơn và 'ngốn' pin một cách bất thường.
Lúc này, một lần khởi động lại (reboot) đơn giản sẽ là giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả. Thao tác này sẽ giúp bạn dọn sạch bộ nhớ tạm, ép các dịch vụ lỗi phải chạy lại từ đầu. Ngay cả Google cũng đưa lời khuyên này vào cẩm nang xử lý sự cố hàng đầu cho dòng máy Pixel của hãng.
Không chỉ giúp máy mượt hơn, việc tắt nguồn bật lại điện thoại mỗi tuần một lần còn là khuyến nghị bảo mật chính thức từ Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA).
Hiện nay, các loại mã độc nguy hiểm như zero-click (không cần tương tác) có thể xâm nhập máy mà không cần bạn bấm vào link lạ. Chúng thường ẩn náu trong bộ nhớ RAM tạm thời để tránh bị phát hiện bởi các lớp quét ổ cứng. Khi bạn khởi động lại máy, toàn bộ bộ nhớ tạm bị xóa sạch, đồng nghĩa với việc chuỗi tấn công của kẻ gian sẽ bị bẻ gãy hoàn toàn.
Bên cạnh đó, việc giữ cho thiết bị hoạt động xuyên suốt nhiều tháng liền còn gây ra tình trạng điện thoại cứ bám lấy một vạch Wi-Fi yếu ớt dù mạng 4G/5G bên cạnh đang mạnh. Hay lỗi Bluetooth đột nhiên từ chối kết nối với tai nghe, màn hình Android Auto trên xe hơi. Việc khởi động lại máy sẽ ép các bộ thu phát sóng radio tắt đi và thiết lập lại trạng thái kết nối mới nguyên bản.
Thêm vào đó, hệ điều hành Android luôn tự động tải về các cập nhật nền. Những đoạn mã này không thể cài đặt đè lên hệ thống khi máy đang chạy, nên chúng sẽ rơi vào trạng thái chờ. Nếu không khởi động lại máy, các bản vá bảo mật này sẽ mãi nằm im, khiến điện thoại của bạn vô tình bị lỗi thời và phơi nhiễm trước các lỗ hổng bảo mật.
Nhận thấy tầm quan trọng của việc này, ông lớn Samsung đã tích hợp sẵn tính năng tự động khởi động lại (Auto Restart) trong mục chăm sóc thiết bị (Device Care) của dòng máy Galaxy. Máy sẽ tự chọn thời điểm người dùng đang ngủ, pin trên 30% để tự làm mới hệ thống. Điều này chứng minh khởi động lại định kỳ là một quy trình bảo trì khoa học chứ không phải là niềm tin công nghệ cũ kỹ.
Nếu không sở hữu tính năng tự động hóa như của Samsung, hãy tự thiết lập cho bản thân một thói quen khởi động lại điện thoại hằng tuần. Bất kể bạn đang sử dụng Android hay iOS. Dù khởi động lại không thể cứu vãn một viên pin đã chai hay một bộ nhớ đã đầy ắp hình ảnh, nhưng đây chắc chắn là giải pháp miễn phí và dễ dàng nhất để kéo dài tuổi thọ cho chiếc điện thoại thân yêu của bạn.
