‘Hành trình đỏ’ mở ra cơ hội giao lưu giữa kỹ sư trẻ Việt Nam – Trung Quốc

Hoàng Thị Kim Duyên (26 tuổi), ngụ ở đường Lái Thiêu 17, P.Lái Thiêu, TP.HCM; trước là P.Lái Thiêu, TP.Thuận An, Bình Dương), cho biết: "Tôi đã có một trải nghiệm mua sắm khó quên, khi đặt mua áo sơ mi nữ nhưng nhận áo công nhân nam", Duyên nói và cho biết: "Sự việc này khiến tôi vừa mất số tiền hơn thu nhập của 1 ngày làm việc, vừa mất niềm tin".

Duyên kể vào ngày 15.4 có đặt mua qua Facebook một áo sơ mi hoa nhí cổ bèo dành cho nữ giá 369.000 đồng của một cửa hàng thời trang ở Hà Nội. Hình ảnh sản phẩm là mẫu áo ren nhẹ, kiểu dáng nữ tính. Sau khi xác nhận đơn, Duyên chờ giao hàng.

Theo Duyên, chiều tối 17.4 đã nhận điện thoại của shipper nói nhận hàng. "Tôi nhìn tên, số điện thoại, địa chỉ đều trùng khớp. Shipper thông báo đúng tên sản phẩm. Tôi tin rằng đây là đơn của mình nên thanh toán 399.000 đồng (tính cả 30.000 đồng tiền phí giao hàng – PV)", Duyên kể.

Tuy nhiên, Duyên cho hay: "Gói hàng được bọc trong túi ni lông đen, dán nhãn vận chuyển đầy đủ. Trên đó ghi rõ nội dung là "sơ mi hoa nhí cổ bèo", có mã vận đơn, mã vạch, thời gian tạo đơn như thật. Thậm chí còn có ký hiệu viết tay bên ngoài, nhìn rất giống hàng từ cửa hàng thời trang gửi. Nhưng khi mở ra, bên trong lại là một chiếc áo sơ mi nam màu xanh nhạt, kiểu dáng công nhân, chất liệu thô, nhìn áo rất dơ bẩn, hoàn toàn không liên quan".

Duyên cho biết sự khác biệt "một trời một vực" giữa món hàng đã đặt và món hàng nhận được khiến cô lúc đó mới nhận ra mình bị lừa. Khi liên hệ lại cửa hàng, cô càng bất ngờ vì đơn hàng thật vẫn chưa được gửi. "Tôi cũng liên hệ shipper để xin hoàn lại gói hàng nhưng không được chấp nhận. Shipper lý giải do đơn đã bị bấm "hoàn thành", buộc người nhận phải chịu", Duyên kể.

Trường hợp Duyên gặp phải không cá biệt. Chị Lưu Thị Nguyên Nhung (33 tuổi, ngụ ở P.Bình Hòa, TP.HCM; trước là P.Bình Hòa, TP.Thuận An, Bình Dương) cho biết vào ngày 9.4 có đặt mua váy giá 600.000 đồng. Đến ngày 11.4, chị Nhung nhận được gói hàng trong đó là một chiếc… giẻ lau đã cũ.

Chị Nhung cho hay, tôi có chia sẻ câu chuyện của mình lên Facebook và nhiều bạn bè cũng kể đã từng rơi vào trường hợp tương tự, bị lừa tiền khi mua món hàng này nhưng được giao món hàng khác.

Anh Trần Tiến Bảo (31 tuổi), thành viên diễn đàn chongluadao.vn, cho biết sự việc chị Nhung hay Duyên gặp phải là hình thức lừa đảo dựa trên việc khai thác dữ liệu người mua hàng.

"Thay vì lừa ngẫu nhiên, các đối tượng lừa đảo hiện nay nhắm trực tiếp vào những đơn hàng chưa thanh toán (COD). Khi có được thông tin đơn hàng, kẻ gian nhanh chóng tạo một đơn giả với nội dung tương tự rồi giao đến trước. Do chưa thanh toán, người nhận thường không có cơ sở đối chiếu, chỉ cần thấy đúng tên, địa chỉ, sản phẩm là dễ dàng trả tiền", anh Bảo nói.

Theo anh Bảo: "Cũng đã có những phản ánh về chiêu lừa tương tự. Theo đó, gói hàng giả được chuẩn bị kỹ lưỡng như có thông tin người nhận chính xác, ghi đúng tên sản phẩm đã đặt, giả mạo tên shop, in mã vận đơn hay mã vạch giống thật… Chỉ cần người mua thanh toán, kẻ lừa đảo đã hoàn tất hành vi, trong khi đơn thật vẫn đang trên đường".

Sau khi bị lừa tiền, đặt mua áo sơ mi nữ nhưng nhận… áo công nhân nam, Duyên không hiểu vì sao kẻ lừa đảo biết rõ về thông tin đơn hàng?

Anh Đặng Khánh Duy (32 tuổi), kỹ sư bảo mật (security engineer), Công ty TNHH Công nghệ Kết nối số (P.Thông Tây Hội, TP.HCM; trước là P.11, Q.Gò Vấp, TP.HCM), nói: "Điều khiến nhiều người lo ngại không chỉ là mất tiền, mà là việc kẻ gian dường như "biết hết" đơn hàng. Khi kẻ gian biết chính xác sản phẩm, tên shop và thời điểm đặt mua, thì khả năng cao dữ liệu đơn hàng đã bị rò rỉ ở mức chi tiết. Đây không còn là hành vi lừa đảo đơn lẻ, mà là một kịch bản có tổ chức, tận dụng thông tin thật để tạo niềm tin với người nhận".

Lý giải vì sao thông tin đơn hàng bị lộ, anh Duy phân tích: "Để thực hiện được kiểu lừa đảo này, dữ liệu không thể chỉ dừng ở tên hay số điện thoại mà kẻ gian cần tiếp cận cả thông tin sản phẩm và đơn hàng. Nhiều "điểm rò rỉ" có thể xảy ra. Dù đơn hàng chưa được tạo vận đơn, chưa chuyển sang đơn vị giao hàng, nhưng dữ liệu vẫn bị lộ. Rủi ro có thể xuất hiện ngay từ lúc khách hàng nhắn tin đặt mua. Toàn bộ nội dung trao đổi, từ tên sản phẩm, địa chỉ đến số điện thoại… thường được lưu trên các nền tảng trung gian như mạng xã hội, hoặc phần mềm quản lý tin nhắn… Nếu các hệ thống này bị truy cập trái phép hoặc tồn tại lỗ hổng bảo mật, dữ liệu có thể bị khai thác ngay từ khâu trò chuyện, trước cả khi đơn hàng được tạo".

"Cũng có thể rò rỉ từ hệ thống hoặc đối tác của shop. Sau khi chốt đơn, nhiều cửa hàng sẽ nhập thông tin khách vào hệ thống nội bộ hoặc phần mềm quản lý. Nếu sử dụng công cụ bên thứ ba, phân quyền lỏng lẻo hoặc bảo mật kém, dữ liệu khách hàng, bao gồm cả sản phẩm đã đặt, có thể bị đánh cắp hoặc sao chép", anh Duy phân tích thêm.

Anh Trần Tiến Bảo cũng cho biết: "Đừng nghĩ chỉ khi có vận đơn thì dữ liệu mới "chạy ra ngoài". Thực tế, thông tin có thể lộ ngay từ lúc khách vừa đặt hàng, chưa cần tới bước giao vận".

"Không thể loại trừ khả năng rò rỉ từ chính người của shop. Khi nhân viên xử lý đơn, người trực fanpage bán hàng, cộng tác viên bán hàng chụp lại thông tin khách đặt mua và bán data (dữ liệu – PV) cho bên ngoài", anh Bảo nói.

Trước các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, tình trạng bị lừa khi mua online nhưng nhận sai hàng dù thông tin giao nhận vẫn đúng ngày càng phổ biến, anh Bảo khuyên: "Luôn yêu cầu shop cung cấp mã vận đơn chính thức. Chỉ nhận hàng khi mã vận đơn trùng khớp. Cảnh giác với đơn giao quá sớm so với dự kiến. Kiểm tra kỹ trước khi thanh toán. Từ chối nhận hàng nếu có dấu hiệu bất thường".

Để chặn được hình thức lừa đảo này, theo anh Duy, cần sự vào cuộc của nhiều bên. "Khách hàng phải cẩn thận, cảnh giác. Shop phải tăng cường bảo mật dữ liệu. Đơn vị vận chuyển cần kiểm soát chặt thông tin đơn hàng. Hệ thống trung gian phải đảm bảo an toàn thông tin. Vì chỉ một lỗ hổng nhỏ trong chuỗi xử lý đơn hàng cũng có thể khiến người tiêu dùng trở thành nạn nhân của một kịch bản lừa đảo được dàn dựng tinh vi", anh Duy nói.

Tin Gốc: Thanh Niên

Đằng sau những cú nhấp chuột tưởng chừng vô hại là cách khai thác sự tò mò, biến thông tin thành công cụ dẫn dụ mua hàng. Nhiều ý kiến cho rằng affiliate marketing biến tướng là thực tế đang diễn ra.

Chị Nguyễn Thị Ngọc Hiếu (32 tuổi, ngụ ở đường Thạnh Lộc 07, P.An Phú Đông, TP.HCM; trước là P.Thạnh Lộc, Q.12), cho biết bản thân là nạn nhân của affiliate marketing biến tướng.

Chị Hiếu kể từng gặp video với tiêu đề gây tò mò về một ngôi nhà "siêu mỏng" ở Sóc Trăng trên fanpage lớn. Khi vào phần bình luận để tìm thông tin, chị chỉ thấy các link dẫn sang sàn thương mại điện tử.

"Có lúc tôi tìm nội dung nhưng lại bị đưa sang Shopee, Lazada, TikTok Shop. Thậm chí, link còn đặt tên giống báo điện tử, rất dễ gây nhầm lẫn", chị Hiếu nói.

Nguyễn Ngọc Vy (27 tuổi, ngụ ở đường Phan Đình Giót, P.Đông Hòa, TP.HCM; trước là P.Đông Hòa, TP.Dĩ An, Bình Dương), cho biết dù đã cảnh giác, cô vẫn nhiều lần "sập bẫy" các link dạng này.

Vy thường đọc tin qua các hội nhóm đông thành viên, nơi nội dung bị "úp mở" và dẫn người xem vào link ở phần bình luận. Tuy nhiên, khi bấm vào, cô lại bị chuyển sang sàn thương mại điện tử. "Tôi có cảm giác bị lừa và mất thiện cảm với sản phẩm được quảng bá theo cách này", Vy nói.

Không chỉ là trường hợp cá biệt, tình trạng này ngày càng phổ biến. Những tiêu đề gây tò mò như "Sự thật gây chấn động", "Xem xong ai cũng sốc"… xuất hiện dày đặc, nhưng sự thật phía sau lại chỉ là một link mua hàng.

Theo ghi nhận, đằng sau những bài đăng tưởng như là tin tức hay chia sẻ đời sống lại là một quy trình được "lập trình" khá bài bản.

Đào Thị Mỹ Hằng (24 tuổi), ngụ ở đường Nguyễn Chí Thanh, P.Chợ Lớn, TP.HCM; trước đây là P.12, Q.5), làm affiliate marketing tự do. Hằng thẳng thắn thừa nhận từng tham gia sản xuất dạng nội dung này. Theo Hằng, việc đầu tiên là "bắt trend".

"Phải theo dõi xem hôm nay mạng xã hội đang nói gì: drama tình cảm, người nổi tiếng, phát ngôn gây tranh cãi… Cái gì càng mập mờ, càng dễ gây tò mò thì càng dễ làm", Hằng nói và cho biết: "Sau khi chọn chủ đề, người làm nội dung sẽ viết theo kiểu "giữ lại thông tin quan trọng", chỉ đưa ra những chi tiết nửa vời để kích thích người đọc. Tiêu đề phải kiểu như: "Chuyện không thể ngờ", "Quá sốc với sự thật phía sau"… nhưng trong bài thì không nói rõ, buộc người đọc phải tìm thêm".

Hằng cho hay ở bước tiếp theo, nội dung thường được "gia vị" thêm bằng cách trộn lẫn thông tin nửa thật nửa giả. Một sự kiện có thật có thể được thêm thắt chi tiết chưa kiểm chứng hoặc suy đoán chủ quan để tăng độ hấp dẫn.

"Quan trọng nhất là đoạn cuối. Không bao giờ để thông tin đầy đủ trong bài. Phải dẫn người ta xuống phần bình luận, nơi đã gắn sẵn link. Những link này thường được ngụy trang dưới tên gọi giống một trang tin hoặc bài viết chi tiết. Nhưng khi nhấp vào, người dùng lại bị chuyển hướng sang các sàn thương mại điện tử. Từ đó, hệ thống affiliate bắt đầu ghi nhận lượt truy cập", Hằng nói.

Lê Minh Tú (23 tuổi, làm việc ở đường Trưng Trắc B, P.Hiệp Bình, TP.HCM; trước đây là P.Hiệp Bình Chánh, TP.Thủ Đức), cho biết cũng là người trong nghề khi kiếm thêm thu nhập với nghề affiliate marketing.

Tú nói: "Chỉ cần người dùng bấm vào link là đã có giá trị. Nếu vài ngày sau họ mua bất kỳ sản phẩm nào, người dẫn link vẫn có thể nhận hoa hồng".

Theo Tú, một nội dung có thể được "nhân bản" thành nhiều phiên bản, đăng ở nhiều trang với tiêu đề khác nhau để thử nghiệm, bài nào hút view sẽ được đẩy mạnh.

Không chỉ làm riêng lẻ, nhiều người còn tham gia các nhóm kín để chia sẻ "kịch bản", từ chủ đề hot, cách đặt tiêu đề đến nội dung mẫu. "Có ngày chỉ cần copy, chỉnh sửa rồi đăng. Mục tiêu không phải đúng hay sai, mà là có bao nhiêu người bấm link và mua hàng", Tú thừa nhận.

Ông Trần Lâm, Giám đốc Công ty Natural House, P.Diên Hồng, TP.HCM; trước là P.8, Q.10), cho rằng nội dung tin đồn, drama, giật gân "hiệu quả" với affiliate marketing vì đánh trúng tâm lý tò mò.

Theo ông Lâm, mạng xã hội ưu tiên nội dung gây tranh cãi, kích thích cảm xúc, trong khi affiliate chỉ cần người dùng bấm link; hệ thống vẫn ghi nhận và có thể trả hoa hồng trong nhiều ngày sau đó. Vì vậy, nội dung giật gân dễ trở thành công cụ kiếm tiền.

"Tuy nhiên, đây chỉ là lợi ích ngắn hạn. Người xem click vì tò mò, không phải nhu cầu thật, nên nếu trải nghiệm không đúng kỳ vọng, niềm tin sẽ nhanh chóng bị bào mòn. Khi đó, người dùng có xu hướng nghi ngờ cả người làm nội dung lẫn nhà bán hàng, dẫn đến hành vi tiêu dùng thận trọng hơn", ông Lâm nói.

Ông Lâm cũng cảnh báo nếu xu hướng này lan rộng, môi trường kinh doanh online sẽ bị ảnh hưởng, người làm nội dung tử tế khó cạnh tranh, còn giá trị thực của sản phẩm bị đẩy xuống phía sau.

Dưới góc nhìn truyền thông, thạc sĩ Trần Xuân Tiến (Phó trưởng bộ môn truyền thông, Trường ĐH Văn Hiến), cho rằng con người có "thiên kiến tiêu cực", nên dễ bị thu hút bởi thông tin bất thường, gây sốc.

"Những nội dung kích thích cảm xúc mạnh như sợ hãi, phẫn nộ thường thúc đẩy hành vi chia sẻ. Trong khi đó, thuật toán mạng xã hội lại ưu tiên tương tác hơn độ xác thực, khiến nội dung càng gây phản ứng càng dễ lan truyền. Khi các yếu tố này cộng hưởng, thông tin chưa kiểm chứng có thể lan nhanh như "virus", thậm chí vượt xa tốc độ của thông tin chính thống vốn cần thời gian xác minh", ông Tiến nói.

Ở góc độ pháp lý, luật sư Mai Tiến Luật, Giám đốc hãng luật BigBoss Law, Đoàn Luật sư TP.HCM), khẳng định tiếp thị liên kết không bị cấm, nhưng phải dựa trên thông tin trung thực, minh bạch và không gây nhầm lẫn.

"Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng bị ảnh hưởng bởi video ngắn, livestream hay bài đăng viral, nếu thông tin đầu vào sai lệch, quyết định tiêu dùng cũng sẽ bị dẫn dắt sai ngay từ đầu", ông Luật nói.

Theo ông Luật, khi cơ chế hoa hồng dựa trên lượt nhấp và đơn hàng, trong khi nội dung giật gân lại dễ thu hút, động lực thị trường có thể bị lệch chuẩn. Khi đó, lợi thế không còn thuộc về doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc, mà rơi vào tay những người sẵn sàng phóng đại hoặc khai thác nỗi sợ của công chúng.

"Vấn đề không chỉ là đạo đức truyền thông, mà còn là nguy cơ bóp méo cạnh tranh. Khi thông tin sai lệch được dùng để đổi lấy hoa hồng, sự gian dối bị thương mại hóa thành một phương thức kiếm lợi. Đặc biệt, nếu hiện tượng này xảy ra trong các lĩnh vực nhạy cảm như sức khỏe, pháp luật hay chính sách công, hậu quả có thể vượt xa một giao dịch mua bán, ảnh hưởng trực tiếp đến nhận thức và hành vi xã hội", ông Luật nhấn mạnh. (còn tiếp)

Chuyện chèn link để quảng bá sản phẩm ngày càng phổ biến trên các nền tảng mạng xã hội

ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH

Tin Gốc: Thanh Niên

Trên mạng xã hội hiện nay, không khó để bắt gặp những băn khoăn về chi phí viện dưỡng lão, so sánh các dịch vụ chăm sóc người già. Đáng nói đến, nhiều bài đăng là người trẻ đang tìm hiểu cho chính mình, chứ không phải cho cha mẹ hay người thân lớn tuổi.

Hồ Thị Ngọc Ánh (32 tuổi, ngụ ở đường Nguyễn Ảnh Thủ, P.Trung Mỹ Tây, TP.HCM) là một trong số đó. Ánh kể: "Mình đã xác định về già sẽ một mình. Sau một số biến cố cuộc sống, mình nhận ra không phải lúc nào cũng có thể dựa vào ai đó, nên nhìn cuộc sống thực tế hơn, trong đó có cả việc chuẩn bị cho tuổi già".

Với Ngọc Ánh, tự lo cho tuổi già không đồng nghĩa với bi quan: "Việc chủ động chuẩn bị khiến mình cảm thấy đang nắm quyền quyết định cuộc sống của mình". Ánh cho biết từng tìm hiểu khá kỹ vài cơ sở dưỡng lão, hỏi giá trực tiếp và biết chi phí có nơi lên tới vài chục triệu đồng mỗi tháng. Tuy nhiên, điều đáng quan tâm hơn cả là môi trường sống, cách chăm sóc, dinh dưỡng và các hoạt động giải trí. "Những nơi cao cấp nhìn rất đẹp và đầy đủ, không khác gì đi nghỉ dưỡng. Mình thấy việc chọn viện dưỡng lão không đáng sợ hay buồn tủi như nhiều người nghĩ", cô nhận xét.

Lê Hoàng Phúc (29 tuổi, ngụ ở đường Trương Công Định, P.Tân Bình, TP.HCM) lại bắt đầu nghĩ đến tuổi già khi chứng kiến sức khỏe bố mẹ giảm sút. "Khoảng 1-2 năm gần đây, mình thấy ba mẹ có dấu hiệu xuống sức. Có lần ba mẹ nhập viện, tự nhiên mình nghĩ nếu sau này mình cũng vậy mà không có ai bên cạnh thì sao", Phúc chia sẻ. Từ đó, cậu bắt đầu suy nghĩ nghiêm túc hơn về việc sẽ sống thế nào ở tuổi xế chiều.

Phúc thừa nhận trong sự chủ động cũng có chút lo âu. "Mình muốn tự quyết cuộc sống, không muốn làm gánh nặng cho ai, nhưng đôi lúc nghĩ vậy cũng hơi cô đơn. Thôi thì chuẩn bị trước vẫn đỡ hơn là tới lúc đó mới hoang mang", Phúc nói.

Trao đổi về hiện tượng này, tiến sĩ xã hội học, thạc sĩ tâm lý trị liệu Phạm Thị Thúy, giảng viên Học viện Chính trị khu vực II, cho rằng việc người trẻ hiện nay nghĩ đến tuổi già từ sớm thật ra là điều dễ hiểu.

Theo bà Thúy, có nhiều lý do khiến hiện tượng này phổ biến. Trước hết là sự thay đổi trong cấu trúc gia đình. "Tỷ lệ chọn sinh một con, thậm chí chọn không sinh con đang có xu hướng ngày càng gia tăng. Đây là vấn đề không chỉ ở Việt Nam mà trên thế giới. Tư duy của các bạn trẻ bây giờ là tuổi già không phụ thuộc vào con, nên họ lên kế hoạch sớm cho tương lai của mình", bà phân tích và cho biết hơn nữa, bối cảnh xã hội thời hiện đại đầy biến động, phức tạp và mơ hồ khiến người trẻ buộc phải lo xa và tính dài hơi hơn.

Một lý do nữa theo bà Thúy là bạn trẻ chứng kiến người lớn tuổi đối mặt với quá nhiều bệnh tật, từ đó chủ động chăm sóc bản thân, ăn uống lành mạnh, làm việc cân bằng để 20-30 năm tới không rơi vào tình trạng tương tự. "Tôi cho rằng đây là xu hướng tốt, tích cực, thúc đẩy các bạn trẻ chủ động bảo vệ sức khỏe, tài chính để lo cho tương lai", bà nhận xét.

Cuối cùng là tâm thế đề cao sự độc lập cá nhân. "Có những bạn trẻ còn có xu hướng nghỉ hưu sớm. Các bạn ấy càng phải tính trước về tài chính, chỗ ở, về tuổi già của mình. Đó là sự độc lập tự chủ trong tư duy cũng như trong hành động của các bạn trẻ thời nay", bà Thúy nói.

Chuyên gia tâm lý Vũ Minh Tiến, Trung tâm tư vấn tâm lý Việt Healthcare (P.Tân Hưng, TP.HCM) cũng cho rằng người trẻ hiện nay có xu hướng muốn kiểm soát cuộc sống của mình nhiều hơn. Họ không chỉ lập kế hoạch cho công việc, tài chính mà còn chuẩn bị cả cho tuổi già như một cách tạo cảm giác an toàn. "Đằng sau việc tìm hiểu dưỡng lão sớm không hẳn là bi quan, mà là nhu cầu được chủ động trước những bất định của cuộc sống", ông Tiến nhận định.

Tuy vậy, chuyên gia cũng cảnh báo về mặt trái. "Một số nhỏ đang có vấn đề là họ tiêu cực quá. Họ lo lắng về tuổi già, về dưỡng lão đến mức có vài nỗi sợ. Họ có thể rơi vào tình trạng rối loạn lo âu", bà Thúy phân tích.

Để xu hướng phát huy mặt tích cực thay vì biến thành nỗi sợ, bà Thúy cho rằng người trẻ cần quay về với nhu cầu tâm lý của chính mình, sau đó cụ thể hóa thành kế hoạch chi tiết: tiết kiệm ra sao, đầu tư để có thu nhập thụ động ở đâu, thay đổi lối sống thế nào, nếu muốn vào viện dưỡng lão thì sẽ chọn nơi nào.

Hồ Thị Ngọc Ánh cho biết đang lập kế hoạch cho việc dưỡng lão từ bây giờ: "Hiện tại mình có kế hoạch rõ ràng hơn về tài chính, chia ra một phần để tiết kiệm dài hạn. Như vậy về già mới có lựa chọn tốt hơn được".

Ở góc độ khác, thạc sĩ tâm lý Huỳnh Hải Huy, Trung tâm tư vấn tâm lý Inner Light (P.Chợ Quán, TP.HCM), nói: "Mạng xã hội cũng góp phần khiến người trẻ quan tâm nhiều hơn đến chuyện tuổi già. Các nội dung về nghỉ hưu sớm, sống độc thân hay viện dưỡng lão cao cấp xuất hiện liên tục khiến nhiều người bắt đầu hình dung và lên kế hoạch cho tương lai từ rất sớm". Ông Huy lưu ý: "Tuy nhiên, điều quan trọng là giữ tâm lý cân bằng, xem đây là sự chuẩn bị tích cực thay vì để nỗi sợ cô đơn hay sợ già chi phối cuộc sống hiện tại".

Tiến sĩ Thúy nhấn mạnh cần đầu tư từ sức khỏe tinh thần, học cách cân bằng cảm xúc, cho đến đầu tư về tài chính dài hạn và xây dựng mối quan hệ xã hội, tích cực kết nối với gia đình, bạn bè để không cô đơn khi về già. "Nội lực mỗi người cần xây dựng gồm ba yếu tố: thể lực, trí lực và tâm lực. Ba yếu tố này bạn luôn luôn đầu tư, luôn luôn rèn luyện, thì không sợ áp lực tuổi già", bà nói thêm.

Tin Gốc: Thanh Niên