Tôi là Nguyễn Ngọc Vân Trang, từ năm 2 tuổi đã bị chẩn đoán điếc sâu hai tai. Nhìn lại mình, tôi thường nhớ về nỗi niềm khi tôi sinh ra, lớn lên, rồi học cách trưởng thành theo một cách riêng, không có khả năng nghe âm thanh như mọi người.
Từ lúc sinh ra, tôi đã sống trong một thế giới hoàn toàn yên lặng. Với ba mẹ, đó là một cú sốc lớn. Và từ khoảnh khắc đó, hành trình của tôi không còn là của riêng tôi, mà trở thành hành trình của cả gia đình đi tìm lại âm thanh cho con.
4 tuổi, tôi bắt đầu đeo máy trợ thính và tham gia can thiệp sớm. Khi còn nhỏ, tôi chưa thể hiểu hết những gì mình trải qua, chỉ biết mỗi ngày là những lần tập nghe, tập nói, lặp đi lặp lại từng âm thanh rất nhỏ. Lớn lên, tôi mới hiểu rằng phía sau những tiến bộ tưởng như bình thường ấy là cả một quá trình kiên trì lặng lẽ của ba mẹ.
Những năm đi học không dễ dàng. Tôi luôn ngồi bàn đầu để nhìn khẩu hình thầy cô, cố gắng hiểu bài bằng quan sát. Nhưng không phải lúc nào tôi cũng theo kịp. Có những lúc tôi cảm thấy mình bị bỏ lại phía sau, trong khi mọi người vẫn tiếp tục tiến về phía trước. Tôi trở nên ít nói, dè dặt, sợ sai và dần thu mình lại.
Lên THCS, bài học nhanh hơn, lượng kiến thức nhiều hơn, trong khi khả năng nghe của tôi lại giảm dần. Tôi mệt mỏi, áp lực và từng nghĩ đến việc dừng lại.
Nhưng ba mẹ vẫn luôn ở đó, không cho phép tôi bỏ cuộc. Và rồi tôi được cấy ốc tai điện tử Cochlear của Úc – một cơ hội để tiếp tục hành trình của mình.
Ngày bật máy lần đầu, đó là một thế giới âm thanh lạ lẫm. Tôi phải học lại cách nghe: từng giọng nói, tiếng động trong cuộc sống đều cần nhận diện lại hết. Có những ngày tôi rất mệt, thậm chí muốn buông bỏ vì quá khó khăn.
Nhưng tôi hiểu rằng nếu mình dừng lại, tất cả những cố gắng trước đó cũng sẽ dừng theo. Không có phép màu nào xảy ra trong một ngày. Chỉ có những ngày rất bình thường, tôi kiên trì thêm một chút, cố gắng thêm một chút, để từng bước chạm lại thế giới âm thanh của mình.
Lên THPT, áp lực học tập và cuộc sống có những lúc khiến tôi tưởng như không thể ráng thêm. Nhưng nhờ sự đồng hành của thầy cô, sự giúp đỡ của bạn bè và niềm tin từ gia đình, tôi dần học cách đứng dậy.
Trong quá trình đi bệnh viện và gặp gỡ những người có hoàn cảnh tương tự, tôi nhận ra một điều rất rõ ràng: không phải ai cũng có cơ hội giống mình.
Có người vì điều kiện kinh tế mà không thể cấy ốc tai điện tử, đành chấp nhận việc nghe – nói hạn chế. Có người thiếu thông tin nên đi sai hướng từ đầu. Có những điều nhỏ không được can thiệp sớm khiến việc hòa nhập khó khăn hơn rất nhiều.
Từ đó, tôi nhìn mọi thứ bằng góc nhìn của một người trong cuộc. Tôi hiểu rằng điều khiến một người bị bỏ lại phía sau không chỉ nằm ở khiếm khuyết, mà còn ở cơ hội, thông tin và sự hỗ trợ đúng lúc.
Người khuyết tật không cần sự thương hại, mà cần sự thấu hiểu, sự đồng hành và một cơ hội công bằng để được khẳng định giá trị bản thân.
Chính nhận thức đó đã đưa tôi đến với ngành công tác xã hội. Trong suốt 4 năm đại học, tôi luôn phải tự nhắc mình đã đi được xa thì không có lý do gì buông tay. Và rồi tôi đã tốt nghiệp. Đó không chỉ là một tấm bằng, mà còn là sự trưởng thành và một niềm tin vững vàng vào chính mình.
Tôi mong mình và mọi người xung quanh có thể trở thành một người mang lại niềm tin cho người yếu thế, để không ai phải lặng lẽ dừng lại giữa chừng chỉ vì họ thiếu cơ hội, thiếu sự thấu hiểu.
Mong xã hội sẽ quan tâm nhiều hơn và có những chính sách thiết thực hơn dành cho người câm điếc, như tăng cường đào tạo ngôn ngữ ký hiệu trong trường học và cộng đồng; hỗ trợ phiên dịch ngôn ngữ ký hiệu tại các cơ quan hành chính, bệnh viện; xây dựng thêm các kênh thông tin và dịch vụ công thân thiện với người khiếm thính; tặng máy trợ thính và ốc tai điện tử, đồng thời tạo nhiều cơ hội việc làm phù hợp để người câm điếc có thể tự tin hòa nhập và phát triển.
Người câm điếc rất mong có một cuộc đời có nhiều tiếng động của sự ấm áp, có ốc tai, có giảng đường, có hướng dẫn và cơ hội phấn đấu.
Ngày 1-6, Tổng lãnh sự quán Mỹ tại TP.HCM chính thức khai mạc chương trình "Summer Camp" dành cho học sinh, sinh viên và công chúng yêu thích lịch sử, văn hóa Mỹ.
Dự chương trình có Tổng lãnh sự Mỹ tại TP.HCM Melissa A. Brown, các tình nguyện viên của chương trình Peace Corp.
Phát biểu tại lễ khai mạc, Tổng lãnh sự Mỹ tại TP.HCM Melissa A. Brown cho biết sự kiện là một trong những hoạt động trong chuỗi chương trình kỷ niệm 250 năm Quốc khánh Mỹ.
Khách tham dự chương trình sẽ được tìm hiểu về những nhân vật như George Washington, Benjamin Franklin, Thomas Jefferson, Abigail Adams cùng nhiều nhân vật khác đã góp phần xây dựng nền độc lập của Hoa Kỳ.
Tổng lãnh sự cũng cho ra mắt bức tường ảnh Founders Museum (tạm dịch: Bảo tàng Những nhà lập quốc), giới thiệu bộ sưu tập ảnh từ Nhà Trắng tái hiện giai đoạn lập quốc của Mỹ cùng những cá nhân có đóng góp quan trọng trong quá trình hình thành đất nước.
Trong khuôn khổ lễ khai mạc, Tổng lãnh sự Mỹ cùng các khách tham dự đã tham gia trò chơi tương tác tìm hiểu địa lý nước Mỹ.
Bà Brown lần lượt giới thiệu thành phố Philadelphia, bang Pennsylvania - nơi Tuyên ngôn Độc lập được ký năm 1776; Washington D.C - thủ đô của Mỹ; đồng thời trao đổi với các bạn trẻ về những địa danh gắn với đổi mới sáng tạo và quan hệ đối tác giữa hai nước.
Theo bà Brown, dù quan hệ Việt Nam - Mỹ được thể hiện trên nhiều lĩnh vực như kinh tế, chính trị hay an ninh, yếu tố quan trọng nhất vẫn là con người.
Trong ba ngày diễn ra chương trình, các tình nguyện viên Peace Corps sẽ hướng dẫn khách tham quan tìm hiểu về lịch sử hình thành nước Mỹ, các giá trị cốt lõi, giáo dục, đổi mới sáng tạo, nghệ thuật, âm nhạc, đời sống sinh viên, cũng như văn hóa và lịch sử các bang của Hoa Kỳ.
Tham gia hỗ trợ chương trình, bà Valerie Sartor - tình nguyện viên Peace Corps đang giảng dạy tiếng Anh tại Trường THPT Trung Lập (xã Thái Mỹ, TP.HCM) - cho biết bà đến Việt Nam từ tháng 10-2025. Trước đó bà là giáo sư tại Đại học Akron, bang Ohio (Mỹ).
Theo bà Sartor, học sinh Việt Nam và Mỹ có nhiều điểm tương đồng.
"Tôi thấy học sinh Việt Nam và học sinh Mỹ có nhiều điểm giống nhau. Các em đều rất ham học hỏi, rất thông minh và đều thích du lịch, tìm hiểu những vùng đất mới", bà nói.
Nhân dịp kỷ niệm 250 năm Quốc khánh Mỹ, bà Sartor bày tỏ mong muốn hai nước tiếp tục mở rộng các chương trình trao đổi giáo dục.
"Tôi hy vọng sẽ có thêm nhiều cơ hội trao đổi dành cho học sinh trung học, sinh viên và giáo viên giữa hai nước", bà nói thêm.
Là một trong những học sinh tham dự ngày khai mạc, Lê Minh Phương, lớp 11 Trường THPT Nguyễn Chí Thanh (phường Tân Bình, TP.HCM), cho biết mình ấn tượng với cách tổ chức cũng như các hoạt động trải nghiệm.
"Em rất ấn tượng với các tình nguyện viên vì mọi người rất năng động và thân thiện", Minh Phương chia sẻ và kỳ vọng sẽ có thêm nhiều hoạt động giao lưu giữa giáo viên và học sinh của hai nước, cũng như nhiều chương trình học tập kết hợp trải nghiệm thực tế để học sinh có thể tiếp thu kiến thức một cách tự nhiên và cởi mở hơn.
Theo Minh Phương, việc có thêm giáo viên nước ngoài tham gia giảng dạy và các hoạt động giao lưu quốc tế sẽ giúp học sinh Việt Nam có thêm cơ hội tiếp cận nhiều nền văn hóa khác nhau và mở rộng góc nhìn của mình.
Những ngày này, tại các điểm thu mua mo cau ở xã Thiện Tín, không khí mua bán khá sôi động. Người dân mang từng bó mo cau khô tập kết để bán cho thương lái và cơ sở sản xuất.
Bà Trịnh Thị Xí (67 tuổi, trú xã Thiện Tín) cho biết trước đây mo cau thường bị gom lại rồi đốt bỏ vì không ai sử dụng. Vài năm trở lại đây, khi có người thu mua, nhiều hộ dân bắt đầu tận dụng để kiếm thêm thu nhập.
"Người già ở quê như tôi giờ có thêm việc để làm. Trước kia mo cau bỏ đi hết, giờ nhặt bán cũng có đồng ra đồng vào", bà Xí nói.
Theo bà Xí, công việc chủ yếu là đi nhặt mo cau trong vườn, lựa những mo còn nguyên, không bị mốc hay rách rồi cắt bỏ phần lá và đem phơi khô trước khi bán.
Mỗi mo cau hiện được thu mua khoảng 1.000 đồng. Dù số tiền không lớn nhưng với nhiều lao động lớn tuổi hoặc người làm nông, đây là nguồn thu nhập phụ đáng kể trong thời gian nông nhàn.
Không chỉ người lớn tuổi, nhiều hộ dân có diện tích trồng cau cũng tranh thủ thu gom mo cau thay vì bỏ đi như trước. Theo tính toán, với 1 ha cau, mỗi năm có thể thu được khoảng 10.000 mo cau; trong đó khoảng 6.000 - 7.000 mo đạt tiêu chuẩn để bán.
Nhờ vậy, ngoài nguồn thu từ quả cau, người dân có thể tăng thêm khoảng 6 - 7 triệu đồng mỗi năm từ phần phế phẩm vốn từng không có giá trị.
Việc tận dụng mo cau cũng góp phần hạn chế tình trạng đốt bỏ gây khói bụi ở nhiều vùng quê, đồng thời hình thành thói quen tái sử dụng phế phẩm nông nghiệp để tạo giá trị kinh tế.
Người khởi đầu mô hình sản xuất chén, dĩa từ mo cau tại Quảng Ngãi là anh Nguyễn Văn Tuyến (43 tuổi), Giám đốc Công ty TNHH Mega Eco ở xã Nghĩa Hành.
Anh Tuyến cho biết trong quá trình tìm hiểu các sản phẩm xanh trên thị trường, anh biết tại Ấn Độ, mo cau được sử dụng để sản xuất đồ dùng sinh hoạt thay thế nhựa dùng một lần. Nhận thấy Quảng Ngãi có vùng nguyên liệu lớn, anh quyết định thử sức với hướng đi mới.
Năm 2020, anh nhập máy móc từ Ấn Độ về, thuê vài lao động địa phương để bắt đầu sản xuất. Tuy nhiên, thời gian đầu gặp rất nhiều khó khăn. "Lúc mới triển khai, nhiều người không tin mo cau có thể bán được nên việc thu mua nguyên liệu rất vất vả", anh Tuyến nhớ lại.
Không chỉ thiếu nguyên liệu, đầu ra sản phẩm cũng gặp nhiều trở ngại vì các sản phẩm làm từ mo cau còn khá xa lạ với thị trường trong nước."Có thời điểm gần như không bán được hàng. Mang sản phẩm đi giới thiệu nhiều nơi nhưng ít người quan tâm", anh Tuyến nói.
Dù vậy, anh vẫn tiếp tục theo đuổi mô hình bởi tin rằng xu hướng tiêu dùng thân thiện môi trường sẽ phát triển mạnh trong tương lai. Sau thời gian tìm kiếm thị trường, doanh nghiệp bắt đầu đẩy mạnh quảng bá trên mạng xã hội, đồng thời giới thiệu quy trình sản xuất tự nhiên, không sử dụng hóa chất.
Theo quy trình sản xuất, mo cau sau khi thu gom sẽ được làm sạch, ngâm mềm rồi đưa vào máy ép nhiệt khoảng 40 giây để tạo hình. Sau đó, sản phẩm được cắt gọt theo khuôn để hoàn thiện thành chén, dĩa hoặc khay đựng thực phẩm.
Nhờ đặc tính thân thiện môi trường, sản phẩm dần được thị trường đón nhận. Đơn hàng bắt đầu tăng, đặc biệt từ các thị trường như Mỹ, Hà Lan, Hàn Quốc và Canada.
Đầu năm 2023, anh Tuyến thành lập Công ty TNHH Mega Eco để mở rộng quy mô sản xuất và phát triển thương hiệu. Hiện doanh nghiệp sản xuất hơn 30 dòng sản phẩm từ mo cau với giá dao động khoảng 2.000 - 3.000 đồng/sản phẩm. Các mặt hàng tiêu thụ tốt gồm dĩa vuông, chén vuông và khay đựng thực phẩm.
Theo anh Tuyến, sản phẩm từ mo cau có độ cứng tốt, không thấm nước và có thể sử dụng để đựng thực phẩm, trái cây hoặc gia vị. Sau khi hoàn thiện, sản phẩm được khử khuẩn và đóng gói trước khi đưa ra thị trường.
Nếu như trước đây thị trường nội địa còn dè dặt thì hiện nay sức tiêu thụ đã tăng đáng kể. Nhiều hệ thống lớn như AEON hay hãng hàng không Vietjet Air đã sử dụng sản phẩm của doanh nghiệp.
Hiện tại, các sản phẩm của công ty anh Tuyến đã xuất đi thị trường 5 quốc gia gồm: Hà Lan, Mỹ, Hàn Quốc, Canada, Nhật Bản.
Theo kế hoạch, trong năm 2026, công ty dự kiến cung ứng ra thị trường khoảng 4,5 triệu sản phẩm từ mo cau. Sau hơn 6 năm theo đuổi mô hình, doanh nghiệp hiện tạo việc làm ổn định cho khoảng 25 lao động địa phương. Bên cạnh đó, khoảng 20 điểm thu mua mo cau cũng giúp hàng trăm hộ dân có thêm thu nhập.
Ngày 20/5, tại Đồng Tháp, UBND phường Sa Đéc thông tin đang phối hợp với các đơn vị chức năng trên địa bàn phường xác minh, làm rõ nguyên nhân sự việc 27 học sinh Trường tiểu học Kim Đồng, nhập viện điều trị tại Bệnh viện Sa Đéc và Bệnh viện Phương Châu Sa Đéc do nghi ngộ độc thực thẩm.
Theo báo cáo ban đầu của UBND phường Sa Đéc, khoảng 9h ngày 19/5/2026 đến 9h ngày 20/5/2026, có 27 học sinh Trường tiểu học Kim Đồng nhập viện. Số học sinh có mặt ăn bán trú tại Trường tiểu học Kim Đồng ngày 18/5/2026 là 505 em, ngày 19/5/2026 là 468 em.
Các trường hợp nhập viện đều sử dụng thực phẩm tại Trường tiểu học Kim Đồng ngày 18/5/2026, với khẩu phần ăn là cơm trắng, xíu mại thịt heo, canh cải ngọt nấu tép, rau muống, chuối cao vào buổi sáng và bánh su vào buổi chiều.
Thông tin ban đầu các bệnh nhân đều có dấu hiệu sốt, buồn nôn, tiêu chảy, nhưng theo dõi điều trị tại nhà; sau đó lần lượt nhập viện từ 9h ngày 19/5/2026 đến 4h30 ngày 20/5/2026. Trong số đó có 2 học sinh có dấu hiệu co giật.
Bà Lê Thị Tuyết Nhung, Phó Chủ tịch UBND phường Sa Đéc cho biết, UBND phường đã ban hành quyết định kiểm tra liên ngành An toàn thực phẩm đột xuất đối với Trường tiểu học Kim Đồng, tiến hành kiểm tra tại trường học theo quy định. Trung tâm Y tế Khu vực Sa Đéc 1 phối hợp với UBND phường Sa Đéc tiến hành các bước điều tra, xử lý vụ nghi ngờ ngộ độc thực phẩm theo quy định. Bệnh viện Đa khoa Sa Đéc, Bệnh viện Phương Châu thu dung điều trị kịp thời các trường hợp có triệu chứng nghi ngờ ngộ độc thực phẩm.
Bà Lê Thị Tuyết Nhung cho biết UBND phường Sa Đéc sẽ tiếp tục phối hợp liên ngành để xác minh, làm rõ nguyên nhân vụ việc; theo dõi sát diễn tiến bệnh nhân và kết quả mẫu xét nghiệm để đánh giá nguyên nhân và xử lý theo quy định của pháp luật; phân công cán bộ trực tiếp tại Bệnh viện Sa Đéc để theo dõi, kịp thời nắm bắt tình hình.
