Ông Nguyễn Hoàng Sơn, Phó chủ tịch Hội Tư vấn và đại lý thuế TP.HCM, cho biết quá trình chuyển đổi sang quản lý thuế điện tử đang gặp nhiều trở ngại, nhất là với tiểu thương tại chợ truyền thống.
Chia sẻ được đưa ra tại Hội thảo “Hộ kinh doanh: Minh bạch dòng tiền, mở rộng cơ hội kinh doanh” diễn ra vào chiều 17-4 tại trụ sở của Thuế TP.HCM, với sự tham gia của gần 400 hộ kinh doanh, tiểu thương trên địa bàn thành phố, cùng đại diện các cơ quan quản lý, chuyên gia trong lĩnh vực thuế, công nghệ, tài chính.
Theo ông Nguyễn Hoàng Sơn, trở ngại lớn nhất nằm ở khả năng tiếp cận công nghệ của nhóm hộ kinh doanh hiện nay. Phần lớn chủ hộ có độ tuổi lớn, chưa quen với việc sử dụng các thiết bị và ứng dụng số.
“Nhiều người chưa cài đặt hoặc chưa thành thạo các ứng dụng như Etax Mobile, chưa thực hiện định danh căn cước công dân mức 2, đồng thời cũng chưa nắm đầy đủ các quy định thuế mới, điều này khiến việc thực hiện nghĩa vụ thuế trở nên phức tạp hơn”, ông Sơn chia sẻ.
Một khó khăn khác đến từ chính đặc thù hoạt động kinh doanh. Nhiều tiểu thương không thể thực hiện thao tác kê khai ngay tại thời điểm phát sinh giao dịch do đặc thù buôn bán liên tục, không có thời gian thao tác trên hệ thống. Việc ghi chép vì vậy thường phải thực hiện bổ sung sau, dễ dẫn đến sai sót, thiếu chính xác hoặc không đồng nhất giữa thực tế và sổ sách.
Bên cạnh đó, tình trạng thiếu nhân sự kế toán chuyên trách cũng là một áp lực lớn. Nhiều hộ kinh doanh quy mô nhỏ không có bộ phận kế toán riêng, trong khi chủ hộ vừa phải trực tiếp bán hàng, vừa kiêm luôn việc ghi chép và thực hiện thủ tục thuế. Điều này làm tăng gánh nặng công việc, khiến nhiều hộ e ngại rủi ro, lo lắng về khả năng kê khai sai dẫn đến bị xử phạt hành chính.
Đáng chú ý, ông Sơn nhấn mạnh vướng mắc phổ biến hiện nay nằm ở khâu hóa đơn đầu vào và đầu ra. Nhiều hộ kinh doanh gặp khó khi mua hàng hóa, dịch vụ nhưng không lấy được hóa đơn do phía cung cấp chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ xuất hóa đơn.
Ngược lại, khi bán hàng, không ít trường hợp người mua không yêu cầu hoặc từ chối nhận hóa đơn, khiến việc ghi nhận doanh thu và chi phí thiếu nhất quán, gây khó khăn cho công tác quản lý thuế.
“Nhiều khi xuất hóa đơn cho người mua nhưng người mua không lấy, nhiều chủ kinh doanh chia sẻ dù muốn làm đúng nhưng cũng không biết xử lý thế nào cho phù hợp”, ông Sơn nói.
Trước những nhu cầu thực tế của các hộ kinh doanh, mới đây, nhiều ngân hàng đã xây dựng nhiều giải pháp, đồng hành chuyển đổi số cùng tiểu thương.
Chia sẻ tại hội thảo, ông Hoàng Trọng Hiếu – Giám đốc cao cấp phát triển giải pháp Techcombank – cho biết ngân hàng đã đầu tư xây dựng hệ sinh thái cùng các giải pháp cụ thể, xuất phát từ nhu cầu thực tế của thị trường.
Theo đó, Techcombank phát triển hệ giải pháp toàn diện, được kết nối chặt chẽ từ mở tài khoản thanh toán, tối ưu và minh bạch dòng tiền, kê khai thuế, tiếp cận vốn kinh doanh, quản lý bán hàng đến mở rộng doanh thu.
Khi các mắt xích vận hành liền mạch, tiểu thương không còn phải sử dụng nhiều công cụ rời rạc, giảm thời gian đối soát thủ công, đồng thời chủ động và an tâm hơn trong quản lý hoạt động kinh doanh cũng như kê khai thuế chính xác, thuận tiện.
“Thực tế cho thấy, với tiểu thương, vấn đề không nằm ở số lượng công cụ, mà ở việc các công cụ đó có thể vận hành đồng bộ, dễ sử dụng hay không. Việc tách rời từng khâu như nhận tiền, theo dõi doanh thu, quản lý bán hàng hay tìm nguồn vốn vừa tốn thời gian, vừa làm giảm khả năng kiểm soát”, ông Hiếu trình bày.
Vì vậy, Techcombank lựa chọn tập trung vào tính đồng bộ, để mỗi giải pháp hỗ trợ lẫn nhau, tạo nên trải nghiệm xuyên suốt với thao tác đơn giản, nhanh chóng.
Từ định hướng đó, ngân hàng phát triển 4 nhóm giải pháp cốt lõi gồm mở tài khoản trực tuyến, cấp tín chấp linh hoạt với Shopcash, quản lý bán hàng toàn diện qua T-Shop và mở rộng cơ hội tiếp cận khách hàng mới thông qua Shop Deals.
Sau 6 tháng ra mắt, đã có khoảng 100.000 khách hàng sử dụng các giải pháp này. Techcombank kỳ vọng đến cuối năm, lượng khách hàng sẽ tăng gấp 4-5 lần.
Bên cạnh đó, nhu cầu vốn của tiểu thương thường mang tính linh hoạt, gắn với từng thời điểm như nhập thêm hàng, xoay vòng vốn, chi trả chi phí vận hành hoặc xử lý phát sinh đột xuất.
Với Shopcash, Techcombank cung cấp giải pháp vay tín chấp phù hợp đặc thù này. Khách hàng có thể tiếp cận hạn mức đến 1 tỉ đồng. Với khách hàng mới, hạn mức ban đầu khoảng 30 triệu đồng có thể được cấp sau 15 ngày mở tài khoản hộ kinh doanh.
Hạn mức cũng được điều chỉnh tăng theo quá trình kinh doanh và giao dịch thực tế. Khoản vay không cần tài sản bảo đảm, không cần hồ sơ thủ tục phức tạp và được phê duyệt ngay trên ứng dụng ngân hàng.
Ngoài ra, Techcombank còn hợp tác với các đối tác để hỗ trợ miễn phí 5 năm sử dụng phần mềm bán hàng, 5.000 hóa đơn điện tử và 1 năm chữ ký số cho hộ kinh doanh.
Từ đầu tháng 4, mận hậu bắt đầu xuất hiện trở lại tại các cửa hàng trái cây ở TP HCM nhưng nguồn cung còn hạn chế. Khảo sát cho thấy, loại 1 (20-25 trái mỗi kg) được chào bán khoảng 250.000 đồng một kg. Loại 25-35 trái mỗi kg dao động 120.000-150.000 đồng, trong khi loại 3 ở mức 85.000-100.000 đồng.
Chị Thanh, chủ một cửa hàng trái cây tại phường Xuân Hòa, cho biết hàng đầu mùa khan hiếm, đặc biệt là loại quả to. Mỗi đợt chị chỉ nhập được khoảng 50 kg. Dù đã vào tháng 4, giá mận vẫn cao hơn mọi năm do chi phí vận chuyển tăng. Theo chị, mận hậu hiện không thua kém nho Mỹ hay mận Australia về giá. "Nho Mỹ, mận Australia hiện khoảng 200.000-250.000 đồng một kg, tùy loại, nên mận nội loại 1 cũng đang ở mặt bằng tương đương", chị nói.
Tại phường Bến Thành, chị Trang cho biết đã nhập 4 đợt với tổng sản lượng gần 2,5 tạ. Loại 30 trái mỗi kg được bán khoảng 145.000 đồng. Người bán đánh giá mận năm nay chất lượng tốt, quả to, đồng đều, vị giòn, ngọt, chua thanh nên dễ ăn hơn hàng nhập khẩu. Đây cũng là loại trái cây chỉ có một vụ trong năm nên nhu cầu luôn cao vào đầu mùa.
Ở chợ đầu mối nông sản Thủ Đức, lượng hàng về chưa nhiều. Mỗi ngày chỉ có vài đầu mối kinh doanh với sản lượng nhỏ giọt. Giá bán buôn dao động 130.000-150.000 đồng một kg nhưng vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu; có ngày không có hàng.
Theo ông Nguyễn Văn Thành, thương lái thu mua tại Sơn La, sản lượng mận đầu mùa năm nay giảm khoảng 10% do thời tiết kém thuận lợi. Nguồn hàng tuyển, đặc biệt từ Mộc Châu, không dồi dào như trước khiến giá khó hạ nhanh. Bên cạnh đó, chi phí xăng dầu tăng cũng kéo chi phí vận chuyển lên cao, góp phần đẩy giá bán lẻ.
Bà Phạm Thị Lan, Cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Sơn La, cho biết diện tích trồng năm nay giữ ổn định khoảng 12.000 ha, sản lượng ước đạt 80.000 tấn. Tuy nhiên, sản lượng đầu vụ và trái vụ thấp hơn năm ngoái nên giá thường ở mức cao. Với các vườn canh tác theo tiêu chuẩn GlobalGAP, chất lượng quả tốt hơn nên giá bán cũng cao hơn mặt bằng chung.
Microsoft Việt Nam vừa công bố Báo cáo Chỉ số xu hướng công việc 2026 (Work Trend Index 2026), cho thấy người lao động Việt Nam đang tiến nhanh hơn chính các tổ chức nơi họ làm việc trong hành trình ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI).
Báo cáo được thực hiện dựa trên việc phân tích hàng nghìn tỉ tín hiệu năng suất ẩn danh từ Microsoft 365 và khảo sát 2.000 lao động tri thức tại Việt Nam.
Theo báo cáo, Việt Nam dẫn đầu ASEAN với 39% lực lượng lao động thuộc nhóm "Nhân sự tiên phong về AI" - những người sử dụng AI thành thạo nhất theo phân loại của nghiên cứu. Tỉ lệ này cao hơn đáng kể so với mức trung bình toàn cầu là 16%.
Khảo sát cũng cho thấy 76% người dùng AI tại Việt Nam cho biết họ đang tạo ra những kết quả công việc mà một năm trước đây chưa thể thực hiện được, vượt mức trung bình toàn cầu là 58%. Đối với nhóm nhân sự tiên phong về AI, tỉ lệ này đạt 83%, cao hơn mức 80% trên thế giới.
Tại Việt Nam, có tới 89% người dùng AI cho biết họ xem kết quả do AI tạo ra là nền tảng để suy nghĩ sâu hơn thay vì là câu trả lời cuối cùng, nhỉnh hơn mức trung bình toàn cầu 86%.
Tuy nhiên, tốc độ thích ứng của tổ chức lại chưa theo kịp người lao động. Theo Microsoft, chỉ 19% tổ chức được xếp vào nhóm "Tổ chức tiên phong về AI" (Frontier Organizations) - những đơn vị vừa sở hữu lực lượng lao động có năng lực AI vượt trội vừa có mức độ sẵn sàng cao trong việc khai thác hiệu quả công nghệ này. Phần lớn tổ chức còn lại vẫn đang ở giai đoạn chuyển đổi.
Trong khi đó, tại Việt Nam, 48% người dùng AI cho biết ban lãnh đạo tổ chức của họ có định hướng rõ ràng và nhất quán về AI, gần gấp đôi mức trung bình toàn cầu là 26%.
Bên cạnh đó, 32% người được khảo sát cho biết họ được ghi nhận hoặc khen thưởng khi thử nghiệm các phương thức làm việc mới với AI, kể cả khi chưa mang lại kết quả ngay lập tức. Tỉ lệ này cao hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu là 13%.
Dù vậy, áp lực thích ứng cũng đang gia tăng. Hơn 4 trong 5 người dùng AI tại Việt Nam (82%) cho biết họ lo ngại bị tụt lại phía sau nếu không nhanh chóng ứng dụng AI vào công việc, trong khi tỉ lệ này trên toàn cầu là 65%.
Theo báo cáo, đây là biểu hiện của "nghịch lý chuyển đổi", khi người lao động phải tăng tốc thích nghi với AI để duy trì năng lực cạnh tranh, nhưng các hệ thống đánh giá, cơ chế khuyến khích và quy trình vận hành trong tổ chức vẫn chưa bắt kịp tốc độ thay đổi đó.
Nhận định này được ông Nguyễn Văn Việt, Chủ tịch Hiệp hội Bia rượu nước giải khát Việt Nam (VBA), chia sẻ trong khuôn khổ Triển lãm quốc tế ProPak Vietnam 2026, diễn ra từ ngày 31-3 đến 2-4 tại Trung tâm Hội chợ và Triển lãm Sài Gòn (SECC, TP.HCM)
Theo ông Việt, doanh nghiệp bao bì hiện không chỉ chịu áp lực về chi phí mà còn phải đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng khắt khe, đặc biệt liên quan đến môi trường và phát triển bền vững.
Ông cho rằng xu hướng chuyển đổi sang mô hình sản xuất xanh, tối ưu tài nguyên và giảm phát thải không còn là lựa chọn mang tính chiến lược dài hạn, mà đã trở thành điều kiện bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn duy trì năng lực cạnh tranh trên thị trường.
Trong bối cảnh đó, việc duy trì mô hình sản xuất và tư duy công nghệ lạc hậu có thể khiến doanh nghiệp tụt hậu. Khoảng cách giữa các doanh nghiệp không còn nằm ở quy mô đầu tư, mà ngày càng thể hiện rõ ở khả năng thích ứng và tốc độ nâng cấp công nghệ.
Từ thực tiễn ngành, ông Việt đánh giá các triển lãm chuyên ngành như ProPak Vietnam 2026 đang đóng vai trò như một "điểm kết nối" quan trọng trong chuỗi cung ứng.
"Đây không chỉ là nơi doanh nghiệp tiếp cận công nghệ mới, mà còn là không gian để trao đổi bài toán sản xuất, tìm kiếm đối tác và cập nhật xu hướng vận hành của thị trường", Chủ tịch VBA nhận định.
Các chuyên gia tại sự kiện nhận định năm 2026 có thể là giai đoạn "tái sàng lọc" mạnh của ngành chế biến và đóng gói. Lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở quy mô sản xuất, mà dịch chuyển sang năng lực vận hành hiệu quả và ổn định.
Các chỉ số quản trị như hiệu suất thiết bị tổng thể (OEE), tỉ lệ lỗi, mức tiêu hao năng lượng - nước - khí, suất tiêu hao vật tư hay tỉ lệ phế phẩm đang dần trở thành những thước đo "sống còn" đối với doanh nghiệp.
Song song đó, khái niệm tổng chi phí sở hữu (TCO) cũng được quan tâm nhiều hơn khi doanh nghiệp đánh giá hiệu quả đầu tư công nghệ trong dài hạn.
Sự thay đổi này kéo theo một dịch chuyển mang tính bản chất trong tư duy đầu tư, từ "mua máy" sang "mua hiệu suất". Các quyết định đầu tư không còn dựa vào cảm tính, mà phải được chứng minh bằng dữ liệu vận hành và hiệu quả kinh tế cụ thể.
Doanh nghiệp nào không kịp chuyển mình sẽ đối mặt với nguy cơ bị loại khỏi cuộc chơi, trong khi những đơn vị đi nhanh hơn, đầu tư đúng hướng và kiểm soát tốt hiệu suất sẽ dần nắm lợi thế trong chu kỳ cạnh tranh mới.
