Theo ghi nhận của người viết, tại một số quán ăn trên các tuyến đường Lê Đức Thọ, Nguyễn Văn Bảo… (P.An Nhơn), TP.HCM, dù đã hơn 23 giờ nhưng không khó để bắt gặp nhiều bạn trẻ vẫn còn ngồi ăn uống nhộn nhịp. Tuy nhiên, thói quen ăn khuya này có thể dẫn đến những hệ lụy không mong muốn, như ăn khuya gây béo phì.
Ngồi ăn vặt cùng nhóm bạn tại một quán trên đường Lê Đức Thọ, P.An Nhơn, Nguyễn Thị Yến Nhi (20 tuổi), ngụ P.Xuân Hòa, TP.HCM, chia sẻ do lịch học dày đặc đến tận tối muộn nên bạn thường xuyên ăn sau 21 giờ. “Mặc dù đã ăn tối, nhưng sau đó mình cảm thấy thèm ăn vặt nên tiếp tục chạy xe đi tìm đồ ăn đến 1 giờ sáng. Cứ thấy món ăn vặt nào đang “hot trend” trên mạng xã hội lại làm mình tò mò, thôi thúc phải ăn cho bằng được, bất chấp thời gian”, Nhi nói.
Khoảng 1 giờ 30, tại một quán ăn cũng trên đường Lê Đức Thọ, chúng tôi gặp Nguyễn Lê Ngọc Ánh (19 tuổi), ngụ P.An Nhơn, tìm đến để giải quyết “chiếc bụng đói”. Ánh cho biết vừa kết thúc ca làm đêm. “Ban ngày mình bận rộn với lịch học cả ngày trên trường, tối về tranh thủ đi làm bán thời gian kiếm thêm thu nhập. Thú thật, làm việc liên tục khiến bụng rất nhanh đói, lúc đó mình chỉ muốn tìm đến những quán ăn bán xuyên đêm để nạp năng lượng. Mình cũng nghe bác sĩ cảnh báo không nên ăn khuya vì ảnh hưởng đến sức khỏe, nhưng vì công việc làm đêm nên cũng đành chấp nhận ăn để có sức”, Ánh nói.
Nguyễn Sỹ Huy, sinh viên Trường ĐH Công nghiệp TP.HCM, đang ở trọ tại đường Nguyễn Văn Lượng, P.An Nhơn, cho biết do tính chất công việc là làm ca gãy (tức hình thức làm việc không liên tục 8 tiếng trong ngày), nên giờ giấc sinh hoạt thường xuyên bị đảo lộn.
“Mình hay ăn sau 23 giờ, chủ yếu là thức ăn nhanh như gà rán hoặc đồ ăn sẵn tại cửa hàng tiện lợi. Thời gian gần đây mình thấy lên cân khá nhanh, người có cảm giác mệt mỏi và mặt bị béo lên, trong một tháng mình tăng gần 10 kg. Mình lo lắng nên đi đo chỉ số cơ thể, kết quả BMI trên 31,8, mỡ nội tạng cao, mình mới tá hỏa phát hiện là bị béo phì mức độ 2”, Huy nói.
Bác sĩ CK2 Đỗ Thị Ngọc Diệp, Phó chủ tịch Hội Dinh dưỡng VN, Phó chủ tịch Hiệp hội Y học TP.HCM, nguyên Giám đốc Trung tâm dinh dưỡng TP.HCM, cho biết ăn không đúng giờ, tiêu hóa và hấp thụ thức ăn vào giờ khuya không tốt cho sức khỏe và kéo theo nhiều hệ lụy.
“Thời điểm ăn tối tốt nhất từ khoảng 18 – 19 giờ và tuyệt đối không nên ăn sau 20 giờ. Ngoài yếu tố dinh dưỡng cân bằng, đầy đủ và hợp lý, chế độ ăn còn cần đảm bảo tính điều độ. Người trưởng thành và thanh niên nên duy trì 3 bữa chính mỗi ngày. Tuy nhiên, hiện nay nhiều người trẻ có thói quen ăn sau 23 giờ, đây là thói quen không phù hợp với sinh lý cơ thể”, bác sĩ Diệp lưu ý và cho biết thông thường sau bữa ăn cuối vào khoảng 19 giờ, hệ tiêu hóa bắt đầu nghỉ ngơi. Nếu tiếp tục ăn sau 23 giờ khiến hệ tiêu hóa, tuần hoàn và đặc biệt là hệ nội tiết bị quá tải.
Bác sĩ Diệp cảnh báo việc ăn khuya còn làm tích lũy năng lượng dư thừa, lâu dần có thể dẫn đến hội chứng chuyển hóa với nhiều hệ lụy rối loạn: mỡ máu, đường huyết, tim mạch, tâm sinh lý; béo phì, đặc biệt là béo bụng. Hơn nữa, thói quen ăn khuya còn ảnh hưởng đến giấc ngủ và làm tăng nguy cơ trào ngược dạ dày – thực quản, đái tháo đường, tăng huyết áp.
“Khi ăn nhiều chất béo, muối, đường và phụ gia trong tối khuya sẽ dẫn tới gia tăng các rối loạn chuyển hóa. Các bữa ăn khuya thường là thực phẩm chế biến sẵn, thức ăn nhanh, đa số nhiều dầu mỡ, muối, đường, đều không có lợi cho sức khỏe, đặc biệt khi sử dụng vào ban đêm”, bác sĩ Diệp phân tích.
Bác sĩ Diệp khuyến cáo các bạn trẻ trẻ cần dứt khoát thay đổi thói quen ăn uống, hạn chế ăn sau 20 giờ. Một số trường hợp ngoại lệ như người làm việc ca đêm, tăng ca hoặc người mắc một số bệnh lý đặc biệt có chỉ định của bác sĩ cần chia nhỏ bữa ăn ra nhiều lần thì có thể bổ sung thêm bữa tối. Tuy nhiên, bữa này không nên ăn sau 23 giờ.
Gần đây, nhiều bài đăng sáng tạo và sưu tầm những câu chơi chữ độc lạ thu hút hàng chục ngàn lượt tương tác trên các nền tảng mạng xã hội, cho thấy sự quan tâm của người trẻ về cách giao tiếp độc lạ, dí dỏm này.
Nhiều người bất ngờ trước khả năng sáng tạo vô biên của giới trẻ, các cụm từ đọc xuôi, đọc ngược vẫn có nghĩa như: "thiếu vàng là nợ - thiếu vợ là nàng", "đàn dễ tấu nhưng đâu dễ tán", "người ồn bất tỉnh - người tình bất ổn","chờ em ra mở cổng - chồng em ra mở cửa", "cười là phải thế - thề là phải cưới", "người sinh vì tài - người sai vì tình"…
Trần Chí Quang (25 tuổi, ngụ tại 273 Tô Hiến Thành, P.Hòa Hưng, TP.HCM) chia sẻ cảm giác thích thú với "sân chơi ngôn ngữ" dạo gần đây: "Mấy ngày gần đây lướt Facebook, Threads hay đọc bình luận mình thấy những câu đảo vần kiểu này liên tục, cảm giác rộn ràng rất vui. Có những câu mình ấn tượng như "Hở là nhắn, hẳn là nhớ". Kiểu nói này cũng dễ bắt chước theo, ai cũng có thể nghĩ thêm, mình thấy nó vui, đơn giản và dễ lan tỏa".
Cao Phan Thu Thảo, sinh viên năm 2 Trường ĐH Văn Hiến TP.HCM, cảm nhận: "Em thấy xu hướng này rất hài hước. Càng đọc càng thấy "mặn" và có duyên. Không hiểu sao mọi người lại nghĩ ra được những câu như vậy. Các câu kiểu chơi chữ mà vẫn có ý nghĩa như "căng và ham yêu, kiêu và ham ăn" hay "xinh và nhiều tiền, siêng và nhiều tình" nghe vừa buồn cười vừa kiểu "flex nhẹ" (khoe nhẹ - PV). Nhìn chung, em thấy mấy câu này rất hợp để viết trạng thái trên mạng xã hội, vừa có chất riêng, vừa dễ tăng tương tác".
Đón theo xu hướng, Lê Hà Thư (18 tuổi, ngụ tại số 9, thôn Tân Thành, P.Bắc Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa) mê áp dụng lối chơi chữ dí dỏm vào đời sống. Hà Thư thường xuyên đăng tải những dòng trạng thái và bình luận trên mạng xã hội về chủ đề nói lái để chia sẻ suy nghĩ, đồng thời kết nối với những bạn cùng sở thích.
Những cụm từ, câu nói khiến người đọc bật cười vì sự đảo chữ tài tình: "sang và khó tính nên xinh và khó tán", "đàn dễ tấu nhưng đâu dễ tán"… Lối nói thú vị này là cách Hà Thư thể hiện cá tính riêng: "Em thích cách nói lái này bởi có thể giúp những câu nói bình thường trở nên thú vị hơn, khiến việc trò chuyện bớt nhàm chán. Em cũng cảm thấy bản thân "ngầu" nữa, vì ai mà chẳng thích những người có chiêu lạ".
Thư cho biết từ hồi còn bé đã được ba "truyền giáo" cho bí kíp này rồi. Bây giờ đột nhiên nổi lên thành "trend" nên cô nàng sáng tạo góp vui cùng mọi người. "Em cũng sưu tầm thêm một số câu hay hay của những bài khác trên mạng nữa", Thư nói.
Theo Nguyễn Ngọc Bích, sinh viên năm 3 Trường ĐH Kinh tế - Tài chính TP.HCM, lối nói chơi chữ còn là một cách hiệu quả để… thả thính. "Em thấy mấy câu đảo vần này không chỉ để vui mà còn phản ánh cách người trẻ nhìn các vấn đề cuộc sống, có cả chuyện tình yêu. Em thấy giờ áp dụng khi tỏ tình thì dễ thương lắm luôn. Khi trò chuyện với bạn bè thì tạo sự vui nhộn. Theo em, đây là kiểu ngôn ngữ rất đặc trưng của người trẻ hiện nay, nhất là với gen Z chúng em", Ngọc Bích chia sẻ.
Với Ngọc Bích, cách nói "bắt trend" này sẽ giúp bạn trẻ dễ dàng bắt chuyện một cách duyên dáng. "Giờ mà ai nhắn em "thấy bạn sang và khó tính, xinh và khó tán" thì em cũng "đổ" liền", cô nàng hài hước nói.
Không chỉ là một xu hướng vui vẻ, hài hước, lối chơi chữ, nói lái, đảo vần của gen Z xuất phát từ nhu cầu kết nối, giao tiếp gắn với giới trẻ. Thạc sĩ tâm lý Đặng Hoàng An, nguyên giảng viên trường Đại học Sư phạm TP.HCM nhận xét đây là tâm lý muốn được thuộc về một nhóm, một cộng đồng nơi "cùng tần số".
Anh cho biết: "Xu hướng chơi chữ, nói lái của giới trẻ tạo ra sự hưng phấn trong cách giao tiếp với nhau, xuất phát từ nhu cầu kết nối với nhóm bạn cùng tần số và đồng trang lứa. Khi đó, các bạn cảm thấy có một nhóm để thuộc về và cùng chung sở thích nói chuyện hài hước, thú vị. Ngoài ra, trước những áp lực trong học tập, công việc, việc sử dụng những cách nói như vậy giúp tạo cảm giác nhẹ nhàng, thú vị, giúp các bạn trẻ đỡ áp lực hơn".
Thạc sĩ Đặng Hoàng An giải thích: "Về mặt khoa học, việc nói đảo vần, nói lái sẽ khiến não bộ của người nghe không chỉ tiếp nhận thông tin đơn thuần mà phải thêm một bước xử lý nữa để giải nghĩa được ẩn ý trong câu nói. Vì vậy, khi giải mã và "vỡ ra" được kết quả, bạn trẻ sẽ có tâm lý phấn khởi. Đó gọi là "hệ thống phần thưởng" của não bộ, là cảm giác được ghi nhận".
Ngoài ra, thạc sĩ Hoàng An nhấn mạnh khả năng sáng tạo, bản sắc riêng của giới trẻ ngày nay, là tiền đề cho việc xuất hiện các xu hướng giao tiếp độc lạ trên mạng xã hội. "Cách nói chuyện chơi chữ, nói lái cũng là một cách sáng tạo của các bạn trẻ để gia tăng điểm nhấn riêng khi kết nối, trở nên thú vị hơn trong mắt người khác".
Ngày 15.4, trong khuôn khổ “Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập năm 2026”, đoàn đại biểu thanh niên Việt Nam do anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam dẫn đầu, đã đến thăm và làm việc tại Tập đoàn Xây dựng Trung Quốc (CSCEC). Cùng đi có anh Từ Hiểu, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên toàn Trung Quốc.
Tại buổi làm việc, anh Nguyễn Tường Lâm đánh giá cao vị thế của CSCEC - đơn vị xây dựng hàng đầu thế giới và coi đây là minh chứng sống động cho quá trình hiện đại hóa cường quốc. Anh Lâm nhấn mạnh, Việt Nam đang ở giai đoạn chuyển mình quan trọng với mục tiêu trở thành nước phát triển có thu nhập cao vào năm 2045. Trong lộ trình đó, phát triển hạ tầng được xác định là một trong ba đột phá chiến lược.
Với tốc độ đô thị hóa nhanh, Việt Nam hiện có nhu cầu cực kỳ lớn về các dự án trọng điểm như: đường sắt tốc độ cao, hệ thống cao tốc, đô thị thông minh và hạ tầng số.
Anh Nguyễn Tường Lâm khẳng định: "Với cơ cấu dân số vàng, thanh niên Việt Nam đang rất khao khát tiếp cận những công nghệ xây dựng tiên tiến nhất, từ công nghệ xanh, vật liệu mới đến quản trị dự án hiện đại. Đồng thời Việt Nam cũng luôn chào đón các tập đoàn có tâm, có tầm như CSCEC tham gia đóng góp, chia sẻ kinh nghiệm và chuyển giao công nghệ cho các đối tác trong nước".
Chuyến thăm và làm việc này, anh Nguyễn Tường Lâm kỳ vọng không chỉ dừng lại ở việc tham quan và học tập kinh nghiệm quản trị đa quốc gia, mà anh đặc biệt nhấn mạnh đến việc xây dựng mạng lưới kết nối con người và mong muốn sẽ là khởi đầu cho các chương trình giao lưu định kỳ giữa kỹ sư và doanh nhân trẻ hai nước.
Anh Nguyễn Tường Lâm tin tưởng rằng thanh niên chính là lực lượng xung kích trong công cuộc xây dựng đất nước và sự kết hợp giữa kinh nghiệm, công nghệ từ phía Trung Quốc cùng nhiệt huyết, tiềm năng của Việt Nam sẽ tạo nên những giá trị bền vững cho cả hai dân tộc.
Biến kiến thức chuyên môn thành động lực khởi nghiệp, đến nay chị Giang đã vượt qua những thất bại ban đầu để khẳng định giá trị của nông nghiệp sạch.
Tốt nghiệp chuyên ngành công nghệ sinh học tại Trường ĐH Công nghệ TP.HCM, chị Giang sớm gắn bó với công tác chuyên môn tại Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm TP.HCM từ năm 2012. Những năm tháng trực tiếp làm việc trong ngành giúp chị thấu hiểu nỗi trăn trở của người dân đô thị về nông nghiệp sạch.
"Từng là sinh viên công nghệ sinh học và là cán bộ kiểm soát an toàn thực phẩm, tôi hiểu rất rõ sự nguy hiểm của các loại thuốc bảo vệ thực vật đối với sức khỏe con người. Chính điều đó luôn thôi thúc tôi phải khởi nghiệp một cái gì đó thực sự sạch, thực sự an toàn. Mặc dù được làm việc trong môi trường điều kiện tốt với mức lương ổn định, nhưng bản thân tôi muốn có một hướng đi hoàn toàn mới", chị Giang bộc bạch.
Sau khi nghỉ việc, năm 2022, chị bắt đầu thực hiện giấc mơ của mình: thuê 2.000 m² đất ở P.An Phú Đông để làm vườn rau thủy canh. Chị chọn những loại rau quen thuộc như rau muống, cải, xà lách làm hướng đi đầu tiên; bắt đầu lắp giàn, xây dựng hệ thống áp dụng kỹ thuật thủy canh hồi lưu, kết hợp phun sương mát trên lá và đầu tư hạ tầng kỹ thuật hết 300 triệu đồng.
"Khi bắt tay vào làm, tôi gặp không ít khó khăn; việc kiên quyết nói không với thuốc bảo vệ thực vật và thuốc trị nấm hóa học khiến vườn rau của tôi thường xuyên bị sâu bệnh. Thời gian đầu, nhiều cây chết, năng suất sụt giảm khiến tôi luôn rơi vào cảnh hụt vốn liên tục", chị Giang nhớ lại.
Không đầu hàng, chị Giang dùng chính kiến thức chuyên môn về công nghệ sinh học để tìm ra các giải pháp thay thế. Thay vì dùng hóa chất, chị nghiên cứu áp dụng các phương pháp vi sinh, dù tốn thời gian hơn nhưng đảm bảo hệ sinh thái trong vườn được bền vững và sản phẩm đầu ra hoàn toàn sạch.
Sau những thất bại, chị Giang bắt đầu gặt hái được những "quả ngọt". Những luống rau bắt đầu phát triển tốt, xanh mướt. Từ khi ươm mầm đến lúc xuất bán, rau muống là từ 25 - 30 ngày, còn các loại cây cải cần khoảng 30 - 45 ngày. Hiện tại, mỗi ngày chị Giang cung cấp ra thị trường khoảng 70 kg rau sạch, giá bán ổn định từ 40.000 - 60.000 đồng/kg. Mỗi năm sau khi trừ các chi phí, thu nhập của chị khoảng 150 triệu đồng.
Năm 2025, sau khi đã làm chủ được kỹ thuật thủy canh hồi lưu, chị Giang bắt đầu một thử nghiệm táo bạo hơn khi đưa cây rau càng cua lên giàn.
"Đây là loại rau có giá trị dinh dưỡng cao, được ưa chuộng trong đông y nhờ tính mát, thanh nhiệt. Tuy nhiên, để trồng thủy canh loại rau này không hề đơn giản. Khó nhất là khâu chọn và tạo cây giống, giai đoạn này mất rất nhiều thời gian và công sức. Phải chăm dưỡng cây giống thật khỏe mạnh, bộ rễ phát triển tốt thì khi lên giàn mới đạt được năng suất như kỳ vọng", chị Giang chia sẻ.
Theo chị Giang, so với các loại xà lách hay cải, rau càng cua rất ít bị sâu bệnh tấn công, giúp chị giảm bớt áp lực về việc quản lý dịch hại bằng phương pháp vi sinh.
"Đây là hướng đi hoàn toàn mới, lại phù hợp là loại rau mà nhu cầu tiêu dùng tại TP.HCM rất lớn nhưng nguồn cung rau sạch đạt chuẩn khá khan hiếm. Rau càng cua thủy canh không chỉ sạch mà còn giữ được độ giòn, mọng nước và vị đặc trưng, rất dễ chiếm lĩnh thị trường", chị Giang nói.
Bà Nguyễn Thị Huệ, Phó giám đốc Trung tâm Ươm tạo doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao TP.HCM, nhận định mô hình của chị Giang là một điển hình tiêu biểu về nông nghiệp bền vững. Theo bà Huệ, nhờ làm chủ công nghệ trồng rau thủy canh hồi lưu, mô hình đã tối ưu hóa chi phí phân bón, nước tưới và thuốc bảo vệ thực vật. Việc ưu tiên sử dụng các chế phẩm sinh học không chỉ bảo vệ môi trường mà còn đảm bảo nông sản sạch, an toàn cho người tiêu dùng.
Bà Huệ cũng cho biết thành công của mô hình không chỉ giải quyết bài toán rau sạch đô thị mà còn tạo việc làm, nâng cao trình độ kỹ thuật cho lao động địa phương.
