Việc phải vào đại học bằng mọi giá khi năng lực chưa phù hợp có thể khiến học sinh rơi vào trạng thái quá tải, thậm chí bỏ dở giữa chừng. Ngược lại, các chương trình học cao đẳng, giáo dục nghề nghiệp với thời gian đào tạo ngắn, chú trọng thực hành sẽ giúp người học sớm thích nghi với môi trường làm việc.
Thông tin này được các chuyên gia chia sẻ tại Ngày hội tuyển sinh do Trường cao đẳng Công nghệ quốc tế Lilama 2 tổ chức mới đây tại Đồng Nai. Tại đây, các chuyên gia cũng nhấn mạnh sau khi tốt nghiệp cao đẳng, đặc biệt sau khi đã đi làm và muốn phát triển lên các vị trí cao hơn, người học có thể liên thông đại học nếu có nhu cầu.
TS Nguyễn Trung Nhân – Trưởng Phòng đào tạo Trường đại học Công nghiệp TP.HCM – cho rằng với những học sinh cảm thấy năng lực học tập chưa thật sự nổi bật để thi vào các trường đại học, các em có thể cân nhắc lựa chọn học nghề hoặc cao đẳng để có hướng phát triển phù hợp hơn với khả năng.
Ông Nhân cho biết hiện nay chính sách giáo dục đang được điều chỉnh theo hướng phân luồng rõ ràng hơn, nhằm đáp ứng nhu cầu thực tế của thị trường lao động. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn còn không ít phụ huynh và học sinh e ngại việc học nghề, khiến lựa chọn này chưa thực sự phổ biến.
“Thực tế mỗi năm vẫn có không ít sinh viên bị buộc thôi học do không đáp ứng được yêu cầu đào tạo, vì vậy một hướng đi phù hợp, chắc chắn ngay từ đầu sẽ giúp các em đi xa hơn”, ông Nhân nhấn mạnh.
Điều này cũng phần nào phản ánh qua số liệu của Cục Thống kê trong quý 3 năm nay, có khoảng 1,6 triệu thanh niên từ 15 – 24 tuổi không có việc làm và không tham gia học tập, đào tạo, tăng khoảng 250.000 người so với quý trước.
Theo ông Nhân, môi trường cao đẳng hay học nghề là lựa chọn vừa sức với chương trình đào tạo ngắn, nhiều trường chú trọng thực hành giúp người học nhanh chóng nâng cao kỹ năng tay nghề và sớm có cơ hội việc làm sau khi ra trường.
Bên cạnh đó, nếu trong quá trình học nếu các em cảm thấy mình tiếp thu tốt và có nhu cầu nâng cao trình độ, hoàn toàn có thể liên thông lên đại học.
“Phụ huynh và giáo viên là những người hiểu rõ năng lực của các em, vì vậy nên đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng, giúp các em lựa chọn con đường phù hợp ngay từ đầu”, ông Nhân nhấn mạnh.
Theo TS Nguyễn Trung Nhân, chương trình liên thông thường tập trung vào tư duy và phương pháp nên nhẹ nhàng hơn, điều này phù hợp với người đã có nền tảng nghề nghiệp.
Hiện nay điều kiện liên thông đã dễ hơn rất nhiều. Sinh viên chỉ cần tốt nghiệp cao đẳng là có thể nộp hồ sơ xét tuyển, thậm chí trong một số trường hợp có thể sử dụng giấy chứng nhận tốt nghiệp tạm thời.
“Việc xét tuyển chủ yếu dựa trên kết quả học tập, trong khi chỉ tiêu liên thông được phân bổ khá lớn, sẽ giúp các em tăng cơ hội trúng tuyển. Ngoại trừ một số ngành đặc thù như sư phạm hoặc khối sức khỏe, phần lớn các ngành kỹ thuật, công nghệ, kinh doanh, quản lý đều không quá khắt khe”, ông Nhân nói.
Đặc biệt, nhiều chương trình liên thông hiện được tổ chức theo hình thức trực tuyến, lịch học thậm chí có thể dồn vào cuối tuần, tạo điều kiện để người học cân bằng giữa công việc và việc học.
Về giá trị bằng cấp, không có sự phân biệt giữa hệ liên thông và chính quy. Sau khi tốt nghiệp, sinh viên được cấp bằng cử nhân hoặc kỹ sư tùy theo chương trình đào tạo, có giá trị tương đương.
Học phí liên thông hiện nay cũng được đánh giá là phù hợp, thường chỉ khoảng 2/3 so với hệ đại học chính quy. Các trường thường hướng đến mục tiêu hỗ trợ người học nâng cao trình độ, nên vẫn tổ chức lớp ngay cả khi số lượng sinh viên không lớn, kết hợp linh hoạt giữa học ghép và học trực tuyến để đảm bảo tiến độ. Tuy nhiên, yếu tố quyết định vẫn nằm ở sự chủ động và quyết tâm học tập của mỗi người.
“Không chỉ dừng lại ở bằng đại học, nhiều sinh viên sau khi liên thông lại tiếp tục học lên thạc sĩ, tiến sĩ nếu có đủ năng lực và quyết tâm. Thực tế cho thấy, không ít trường hợp chỉ thực sự phát huy năng lực khi được học đúng ngành nghề yêu thích, đặc biệt trong các lĩnh vực kỹ thuật như điện, cơ khí hay điều khiển”, ông Nhân nhấn mạnh.
Bộ GD-ĐT cho biết, thực hiện chỉ đạo của Phó thủ tướng Lê Tiến Châu tại cuộc họp về công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại tỉnh Tuyên Quang, Bộ đang tiếp tục chủ trì, phối hợp với các cơ quan chức năng rà soát tổng thể kết quả kỳ thi.
Bộ GD-ĐT cũng có văn bản yêu cầu các sở GD-ĐT chủ động kiểm tra, xử lý các dấu hiệu bất thường (nếu có); kiến nghị các giải pháp tổ chức kỳ thi trong thời gian tới và báo cáo về Bộ GD-ĐT trước ngày 10.7.
Trao đổi thêm về cách làm, đại diện Bộ GD-ĐT cho biết việc rà soát được Bộ GD-ĐT phân cấp cho địa phương với những yêu cầu cụ thể. Nếu thấy có dấu hiệu bất thường thì việc xem xét đến từng bài thi là hoàn toàn có thể, khi cần thiết thì cần phải phối hợp với lực lượng chức năng, có chuyên môn để rà soát, xác minh.
Một số sở GD-ĐT cho biết đã lập tức bắt tay vào việc rà soát các khâu tổ chức kỳ thi trên địa bàn ngay từ ngày 8.7. Có sở đã chủ động rà soát khi có một số thông tin nghi vấn trên mạng xã hội.
Cụ thể, lãnh đạo Sở GD-ĐT Lào Cai đã kiểm tra, xác minh điểm 10 môn toán ở tỉnh dù chưa có yêu cầu. Việc rà soát được thực hiện ở tất cả các khâu, từ công tác coi thi, hồ sơ tại điểm thi, phân tích phổ điểm đến đối chiếu kết quả thi với học bạ và thành tích học tập của thí sinh (TS) trong 3 năm THPT. Theo đó, qua rà soát, hơn 40 bài thi đạt điểm 10 môn toán đều thuộc học sinh (HS) Trường THPT chuyên Nguyễn Tất Thành. Kết quả bước đầu cho thấy chưa phát hiện dấu hiệu bất thường nào. Trong hơn 40 TS đạt điểm 10, có 18 em đã đủ điều kiện được tuyển thẳng vào các trường ĐH top đầu nên không cần sử dụng kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT để xét tuyển.
Liên quan đến việc biểu đồ phổ điểm xuất hiện một cụm điểm cao tập trung, Sở GD-ĐT Lào Cai lý giải nguyên nhân xuất phát từ việc phần mềm của Bộ GD-ĐT đánh số báo danh tự động. Theo đó, dải số báo danh của HS Trường THPT chuyên Nguyễn Tất Thành được xếp liền kề với dải số của nhiều trường khu vực nông thôn, dẫn tới khi phân tích dữ liệu theo số báo danh xuất hiện một nhóm điểm cao tập trung. Đây là hiện tượng kỹ thuật bình thường, không phản ánh sai lệch kết quả thi.
Còn tại Tuyên Quang, dư luận tỏ ra băn khoăn khi đại diện Sở GD-ĐT cho biết HS lớp 12 học tại trường nào sẽ được thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại điểm thi đó. Việc này để các em thuận lợi đi lại. Riêng một số trung tâm giáo dục thường xuyên, vì ít HS nên được ghép thi với một số trường khác. Tuy HS thi tại chỗ nhưng giám thị coi thi bắt buộc phải là giáo viên ở trường khác. Chỉ có thư ký, phó trưởng điểm thi phụ trách cơ sở vật chất và một số người làm công tác phục vụ là người của trường.
Quy chế thi tốt nghiệp THPT hiện hành quy định việc tổ chức phòng thi, điểm thi không bắt buộc phải trộn HS của nhiều trường khác nhau. Vì thế, mỗi địa phương có những cách làm linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế nhưng phải đúng với quy định. Phần mềm thi sẽ tự động trộn HS giữa các lớp trong cùng một trường theo bảng chữ cái, chứ không bắt buộc phải trộn HS của các trường với nhau.
Cũng theo quy chế, giám đốc sở GD-ĐT được trao quyền bố trí những TS tự do dự thi chung với HS lớp 12 trường THPT tại một số điểm thi, nhưng phải "bảo đảm có ít nhất 50% TS lớp 12 trường trung học phổ thông trong tổng số TS của điểm thi". Trong trường hợp đặc biệt như trường độc lập, vùng sâu vùng xa, không có TS hệ khác gom về, thì giám đốc sở có quyền quyết định lập điểm thi riêng tại trường đó.
Kết luận của Phó thủ tướng Lê Tiến Châu tại cuộc họp về công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại tỉnh Tuyên Quang nhấn mạnh yêu cầu cần có phương án xử lý, khắc phục hậu quả phù hợp, đúng quy định đối với vụ việc bảo đảm quyền lợi chính đáng cho các TS. Phó thủ tướng giao UBND tỉnh Tuyên Quang đánh giá toàn diện, công tâm, khách quan đối với công tác tổ chức, kết quả kỳ thi tại điểm thi Trường THPT chuyên Tuyên Quang; tổ chức trao đổi, làm việc với tất cả phụ huynh và HS của nhà trường tham gia kỳ thi, trên cơ sở đó, kiến nghị, đề xuất với Bộ GD-ĐT về phương án xử lý cụ thể bảo đảm quyền lợi chính đáng cho các TS; hoàn thành trước ngày 9.7.
Năm 2018, dư luận rúng động vì Sơn La, Hà Giang, Hòa Bình gian lận thi, hàng trăm TS được nâng điểm. Khi đó, sau khi có kết quả chấm lại, Bộ GD-ĐT yêu cầu trả lại điểm thực cho toàn bộ TS và không công nhận kết quả trước đó để xét tốt nghiệp THPT cũng như tuyển sinh ĐH.
Với trường hợp của Tuyên Quang năm nay, dù chưa có kết luận điều tra, nhưng theo các chuyên gia, kết quả của kỳ thi không chỉ xét tốt nghiệp THPT mà được quan tâm hơn khi nó dùng để tuyển sinh ĐH, nên nếu chấp nhận kết quả từ hành vi gian lận thi cử sẽ tạo ra sự bất công bằng trong xã hội, đồng thời tước đi cơ hội học tập của những người giỏi thực sự.
Về nguyên tắc là kết quả thi sẽ đánh giá năng lực của TS. Nếu quá trình làm bài, chấm bài, vào điểm, công bố điểm có sai phạm dẫn đến điểm số không đánh giá đúng năng lực của TS thì điểm đó không có hiệu lực, sẽ bị hủy bỏ và người vi phạm sẽ chịu trách nhiệm trước pháp luật.
Quy chế thi tốt nghiệp THPT quy định TS vi phạm quy chế có thể bị xử lý từ khiển trách, cảnh cáo, đình chỉ thi đến hủy kết quả thi. Đối với các hành vi nhẹ như nhìn bài hoặc trao đổi bài lần đầu, TS sẽ bị khiển trách. Trường hợp tiếp tục vi phạm, chép bài của người khác hoặc để người khác chép bài sẽ bị cảnh cáo. Mức xử lý nghiêm khắc nhất trong quy chế là đình chỉ thi, áp dụng với các hành vi như mang điện thoại, thiết bị thu phát thông tin hoặc vật dụng cấm vào phòng thi; đưa đề thi ra ngoài, nhận lời giải từ bên ngoài; gây rối hoặc không chấp hành hướng dẫn của cán bộ coi thi.
TS bị đình chỉ sẽ bị hủy kết quả toàn bộ các bài thi trong kỳ thi năm đó. Ngoài ra, nếu hành vi có dấu hiệu tội phạm như: giả mạo hồ sơ, để người khác dự thi thay, làm bài thay dưới mọi hình thức; có hành động gây rối, phá hoại kỳ thi; hành hung những người tham gia công tác tổ chức thi hoặc TS khác; sử dụng giấy chứng nhận kết quả thi không hợp pháp… có thể bị hủy kết quả thi và lập hồ sơ gửi cơ quan có thẩm quyền xem xét, xử lý theo quy định của pháp luật.
Nhiều ý kiến cho rằng, dù kết quả xử lý thế nào thì cần sớm công bố trước khi TS xét tuyển ĐH, tránh những rắc rối không đáng có.
Lễ tiếp nhận, trao quyết định được Sở GD&ĐT TPHCM tổ chức sáng 13/7.
Trước khi giữ chức vụ Chủ tịch UBND phường Phú Thạnh, ông Phan Sĩ Đạt là Trưởng phòng GD&ĐT quận Tân Phú (thời điểm trước sắp xếp lại đơn vị hành chính).
Cùng với tiếp nhận, bổ nhiệm ông Phan Sĩ Đạt, sáng 13/7, Sở GD&ĐT TPHCM cũng thực hiện điều động, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại hàng loạt viên chức quản lý, trong đó có 1 trường THPT mới.
Ông Nguyễn Tùng Giang, Giám đốc Trung tâm GDTX Phú Mỹ làm Hiệu trưởng Trường THPT Võ Nguyên Giáp.
Ông Nguyễn Duy Bình, Hiệu trưởng Trường THPT Bình Hưng Hoà làm Hiệu trưởng Trường THPT Phan Văn Hớn. Đây là 1 trong 5 trường THPT mới được TPHCM đưa vào vận hành trong năm học 2026-2027.
Ông Trương Minh Vương, Phó Trưởng phòng Phòng Quản lý chất lượng, Sở GD&ĐT TP làm Phó Giám đốc Trung tâm GDTX Phú Mỹ.
Ông Phan Hồ Hải, nguyên Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Công Trứ làm Hiệu trưởng Trường THPT Đào Sơn Tây.
Ông Lê Hữu Hân, Hiệu trưởng Trường THPT Đào Sơn Tây làm Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Chí Thanh.
Ông Lê Hoàng Long, giáo viên Trường THPT Nguyễn Du làm Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Du.
Thực hiện bổ nhiệm lại với các ông, bà: Bà Hồ Thanh Xuân, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Bình Tân; ông Ngô Văn Hiệp, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Trưng Vương; ông Tân Triệu Văn, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Thủ Thiêm.
Đây được xem là đợt tiếp nhận, điều động và bổ nhiệm cán bộ quản lý ngành giáo dục lớn của ngành GD&ĐT TPHCM, nhằm ổn định và kiện toàn vị trí nhân sự, chuẩn bị cho năm học mới 2026-2027.
Đó là thông tin được chia sẻ tại Ngày hội tuyển sinh khối các ngành khoa học và công nghệ lần thứ 2, năm 2026 do Báo Tiền Phong phối hợp tổ chức ngày 17.5 tại Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam.
Phát biểu tại chương trình, GS-TS Trần Hồng Thái, Chủ tịch Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam, đơn vị đồng chỉ đạo tổ chức chương trình, nhấn mạnh, thế giới đang bước vào một giai đoạn phát triển thần tốc, nơi sức mạnh của mỗi quốc gia không chỉ còn đo bằng tài nguyên thiên nhiên mà được đo bằng hàm lượng chất xám và năng lực làm chủ công nghệ lõi.
Với các em học sinh đang lựa chọn nghề nghiệp, đây chính là thời điểm vàng, sự giao thoa giữa khát vọng dân tộc và cơ hội công nghệ, theo GS Thái, sự lựa chọn đúng lúc này sẽ giúp các em học sinh, sinh viên không chỉ đi cùng thời đại mà còn có khả năng kiến tạo tương lai.
Tại chương trình, nhiều thí sinh chia sẻ băn khoăn không học giỏi toán liệu có thể theo học các ngành khoa học, công nghệ được không.
Theo GS Trần Hồng Thái, điểm số môn toán không phải yếu tố quyết định hoàn toàn khả năng theo học lĩnh vực này, ông cho biết từng gặp nhiều học sinh ở bậc THPT chưa thực sự nổi bật về môn toán nhưng sau khi được đào tạo bài bản, đặc biệt trong môi trường quốc tế, vẫn phát triển rất nhanh trong lĩnh vực khoa học, công nghệ.
Chủ tịch Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam cho rằng, điểm số chỉ phản ánh khả năng học tập ở một giai đoạn nhất định, trong khi yếu tố quan trọng hơn là tư duy logic, sự kiên trì và tinh thần học hỏi.
GS Trần Hồng Thái cho biết Viện Hàn lâm khoa học và công nghệ Việt Nam đang mở rộng quy mô nhân lực và đặt mục tiêu đến năm 2035 tăng gấp đôi quy mô hiện nay. Viện cũng xây dựng các nhóm nghiên cứu trẻ và có cơ chế học bổng dành cho nghiên cứu sinh tiến sĩ nhằm thu hút, giữ chân nhân lực khoa học.
Chia sẻ với học sinh, GS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học (Bộ GD-ĐT) nêu những nguyên tắc cần chú ý trong xét tuyển ĐH theo quy chế mới ban hành và nhấn mạnh lớp 10, 11 là thời điểm vàng để học sinh tập trung định hướng tương lai. Nếu tới lớp 12 mới quan tâm đến ngành học, học sinh sẽ gặp khó khi phương thức, tổ hợp xét tuyển có thể thay đổi, trong khi các em đã phải lựa chọn môn học ngay từ lớp 10.
Dù vậy, ông cũng nêu những cơ hội trong tuyển sinh bằng phương pháp xét tuyển học bạ và điểm thi tốt nghiệp THPT nếu hết năm lớp 11, học sinh đã xác định rõ ngành nghề và quyết định chọn lại tổ hợp môn học phù hợp từ lớp 12.
