Tôi có một nỗi sợ mỗi khi nhìn người khác ăn phở và húp cạn nước dùng. Nghe thì có vẻ lạ lùng, bởi lâu nay ai cũng mặc định cái “chất” của những món nước như bún, phở nằm ở nước dùng. Nước phải đậm, phải ngọt, phải “đã miệng” thì mới gọi là đúng điệu. Nhưng với tôi, bát phở ngon không nằm ở việc phải húp đến giọt cuối cùng.
Trước đây, tôi cũng từng có thói quen uống nhiều nước dùng mỗi khi ăn món nước. Sau đó, tôi thấy cổ họng khô rát, uống bao nhiêu nước vẫn không hết khát. Cảm giác háo nước cứ đeo bám đến tận chiều. Tôi biết trong phần nước dùng ấy chứa không ít muối, gia vị, bột ngọt… và cơ thể mình phản ứng rất rõ.
Sau này đọc thêm, tôi mới hiểu cảm giác ấy không phải là ngẫu nhiên. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, một bát phở trung bình có khoảng 400-500 ml nước dùng. Lượng nước này có thể chứa từ 2,5 đến 5 gram muối, tương đương khoảng 1.000-2.000 mg natri.
Trong khi đó, Tổ chức Y tế Thế giới khuyến cáo người trưởng thành chỉ nên tiêu thụ dưới 5 gram muối mỗi ngày. Nghĩa là chỉ cần húp cạn một bát phở vào buổi sáng, cơ thể gần như đã “dùng hết” hạn mức muối của cả ngày, chưa kể phần muối từ những bữa ăn sau.
>> Tôi tiếc cho những người ăn phở chất đầy gia vị nhưng bỏ nửa bát nước dùng
Kể từ khi nhận ra điều đó, tôi thay đổi thói quen ăn uống của mình. Tôi vẫn ăn phở, vẫn thưởng thức phần bánh và thịt, nhưng thường chỉ ăn vừa đủ nước, không bao giờ uống cạn (thường tôi sẽ bỏ lại một nửa bát nước dùng). Nhiều người bạn đi cùng nhìn tôi rồi đùa: “Ăn phở mà không húp nước thì còn gì là ngon”. Tôi chỉ cười, vì mỗi người một lựa chọn.
Không chỉ phở, mà nhiều món ăn khác trong đời sống hàng ngày của chúng ta cũng chứa lượng muối cao hơn tưởng tượng. Nếu cộng dồn cả ngày, từ bữa sáng, bữa trưa đến bữa tối, lượng muối nạp vào cơ thể có thể vượt xa mức khuyến nghị. Có thể chúng ta không cảm nhận ngay lập tức. Nhưng về lâu dài, những thói quen nhỏ như vậy lại âm thầm ảnh hưởng đến sức khỏe.
Có thể ai đó vẫn thấy tôi “ăn uống lãng phí”, nhưng tôi chấp nhận điều đó để đổi lấy cảm giác nhẹ nhõm suốt cả ngày. Và biết đâu, nếu bớt đi một chút muối từ những thói quen rất nhỏ như vậy, tôi sẽ tránh được những vấn đề lớn hơn về sức khỏe trong tương lai.
"Tôi có ba năm nghỉ hưu sớm với ý định đi du lịch cho đã. Thế nhưng, đến năm thứ hai, khoản thu nhập thụ động từ bất động sản cho thuê của tôi bắt đầu có vấn đề, toàn bộ bài toán tài chính hưu 'trật đường ray'. Điều đó cho thấy những suy nghĩ của tôi về điều kiện hưu trên khoản thu nhập thụ động hoàn toàn sai lầm.
Vậy là, tôi phải liên hệ lại với đồng nghiệp ở công ty cũ để xem vị trí trước đây của mình có còn cần người không? Nhưng tiếc là bộ máy nhân sự lúc đó đã ổn định. Cuối cùng, tôi lại đi rải CV và tìm cơ hội công việc mới. May mắn là sau khoảng hai năm lông bông, kỹ năng và kinh nghiệm của tôi vẫn chưa bị mài mòn nhiều lắm, nên tôi tìm được cơ hội vào lại cuộc chơi.
Sau lần ấy, tôi rút ra được một bài học xương máu rằng nghỉ hưu sớm hay muộn không phải được quyết định khi bạn đã đạt được bao nhiêu tiền và thu nhập thụ động sau khi nghĩ việc là bao nhiêu? Nó còn phụ thuộc vào triết lý xây dựng lối sống tiếp theo của bạn sau khi nghỉ việc. Đặc biệt, đừng bất chấp để nghỉ, hãy lắng nghe người thân, bạn bè để có thêm cái nhìn đa chiều trước khi quyết định".
Đó là chia sẻ của độc giả Nguyễn Phú Hưng về quyết định nghỉ hưu sớm. FIRE (độc lập tài chính và nghỉ hưu sớm) bắt đầu được nhiều người Việt biết đến từ khoảng năm 2020. Khảo sát trên VnExpress với gần 20.000 độc giả cho thấy chỉ 11% muốn làm việc đến tuổi nghỉ hưu theo quy định. 55% muốn nghỉ từ tuổi 50, 29% từ 40-50 tuổi và 5% muốn nghỉ trước tuổi 40. Tuy nhiên, không phải lúc nào nghỉ hưu sớm cũng đi cùng những mặt tích cực. Người theo trào lưu FIRE dễ rơi vào trạng thái hụt hẫng do chưa xác định được mục đích sống, hoặc nhầm lẫn giữa công cụ mưu sinh và ý nghĩa cuộc đời.
>> Cuộc sống nghỉ hưu sớm sau 10 năm đi làm
Từng rơi vào cảm giác tương tự sau khi nghỉ hưu sớm, bạn đọc Doanhiep bình luận: "Tôi cũng nghỉ hưu sớm từ năm 35 tuổi, sau khi đã tích lũy đủ tài sản để sống một đời sung túc. Nhưng thú thực, sau khi nghỉ, tôi thấy rất buồn. Tôi cũng dành hơn 5 năm đi khắp thế giới, nhưng vẫn cảm thấy cô đơn, trống rỗng. Cuối cùng, sau 10 năm nghỉ ở nhà, tôi quyết định quay trở lại với công việc, thành lập một công ty nho nhỏ với khoảng 20 nhân viên. Giờ công việc của tôi rất bận rộn nhưng bản thân lại thấy vui vẻ hơn ngày trước rất nhiều. Ý nghĩa cuộc sống đôi khi không phải sự nhàn rỗi, đủ đầy, mà nó nằm trong sự tồn tại của bản thân với thế giới xung quanh".
Đồng quan điểm, độc giả Henry Tran cho rằng: "Cuộc sống là một hành trình dài, chứ không phải một đích đến. Bởi lẽ, đến cuối cùng thì ai cũng sẽ phải rời xa cõi đời này. Điều làm nên sự khác biệt giữa mỗi người không nằm ở việc ai đến đích trước, mà ở việc ai đã sống với nhiều trải nghiệm ý nghĩa và đa sắc màu hơn.
Tự do tài chính không phải là đích đến để dừng lại hay chỉ tận hưởng cuộc sống trong sự nhàn rỗi. Giá trị lớn nhất của nó là giúp chúng ta không còn phải quá bận tâm đến cơm áo gạo tiền hằng ngày, từ đó có thời gian nhìn lại chính mình: mình thực sự muốn gì, điều gì đáng theo đuổi, điều gì nên buông bỏ và đâu là đam mê khiến cuộc sống trở nên có ý nghĩa hơn.
Nếu còn trẻ mà chọn cách nghỉ ngơi hoàn toàn, rất dễ đánh mất động lực, mất kết nối với xã hội và dần đánh mất giá trị của bản thân. Con người vốn cần được cống hiến, học hỏi và phát triển. Chỉ khi tuổi cao, sức khỏe không còn cho phép lao động như trước thì việc sống chậm và nghỉ ngơi mới là điều tự nhiên. Còn khi vẫn còn trẻ, tự do tài chính nên được xem là cơ hội để sống đúng với giá trị của mình, chứ không phải là lý do để ngừng bước".
Trước đây ở khu vực nhà tôi có bán cà phê bột đóng gói sẵn, tôi hay mua về pha. Một điều kỳ lạ là sau khi pha phin xong, dù không bỏ đường nhưng vẫn thấy ngọt. Một số người bảo dường như chỗ sản xuất đã trộn thêm đường vào. Đến khi tôi về quê chơi, thói quen ăn uống ngọt dường như vẫn còn và ngày càng nâng tầm hơn.
Tôi gọi một ly cà phê sữa, chỉ thấy chủ quán xúc 3 thìa cà phê đầy ắp đường, cho sữa vào. Nhấp một ngụm thì quá ngọt, đến khi uống hết, dưới đáy ly vẫn còn khoảng 2 cm đường bị bão hòa không tan hết.
Không riêng gì cà phê, nước dừa bình thường đã ngọt, nếu không dặn thì chủ quán vẫn cho đường vào. Nước cam đôi lúc tôi cũng thấy có vị ngọt tự nhiên, nhưng vẫn đầy ắp đường. Càng choáng hơn khi nhiều đứa trẻ mê mẩn hút trà sữa siêu ngọt.
Viện Dinh dưỡng Quốc gia cho biết mức tiêu thụ đường trung bình của người Việt Nam là 46,5 g/ngày, cao gần gấp đôi mức khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (25 g/ngày). Chỉ trong khoảng 15 năm, lượng đường tiêu thụ đã tăng gấp 7 lần. Đây cũng là một trong những nguyên nhân quan trọng làm gia tăng các bệnh không lây nhiễm như béo phì, đái tháo đường, tim mạch.
Nhìn sang các nước láng giềng, chẳng hạn Thái Lan, họ đã bắt đầu tuýt còi đồ uống quá ngọt.
Bộ Y tế Thái Lan cho biết người dân nước này tiêu thụ trung bình 21 muỗng cà phê đường mỗi ngày, cao gấp hơn ba lần mức khuyến nghị của WHO. Từ tháng 2 năm nay, chín chuỗi cà phê lớn trên toàn quốc đã cam kết giảm một nửa lượng đường mặc định trong nhiều loại đồ uống theo sáng kiến của chính phủ.
Điều đáng chú ý là họ không cấm người dân uống ngọt. Ai thích ngọt vẫn có thể yêu cầu thêm đường. Họ chỉ thay đổi mặc định, tức là giảm lượng đường được cho vào ly nước ngay từ đầu.
Trong khi đó, ở Việt Nam, dường như nhiều quán vẫn giữ thói quen càng ngọt càng tốt. Có cảm giác nếu ly cà phê, ly nước cam hay ly trà sữa không đủ ngọt thì khách sẽ chê. Chính vì suy nghĩ đó mà nhiều người đang vô tình tiêu thụ lượng đường nhiều hơn nhu cầu của cơ thể mà không hề nhận ra.
Nguy hiểm ở chỗ, đường không chỉ đến từ ly cà phê buổi sáng. Nó còn có trong trà sữa, nước ngọt, bánh kẹo, sữa, nước chấm, thực phẩm chế biến sẵn... Mỗi thứ một ít nhưng cộng lại có thể vượt rất xa ngưỡng an toàn.
Nhiều người cho rằng mình không thích ăn đồ ngọt nên chắc không tiêu thụ nhiều đường. Nhưng chỉ cần mỗi ngày một ly cà phê sữa, một ly trà sữa hoặc nước giải khát, cộng thêm lượng đường ẩn trong các bữa ăn, con số đó đã không còn nhỏ.
Tôi nghĩ đã đến lúc chúng ta cần khắt khe hơn với lượng đường nạp vào cơ thể mỗi ngày. Một ly cà phê nên giữ được vị đắng đặc trưng, nước dừa nên được thưởng thức vị ngọt tự nhiên, còn nước cam cũng không cần thêm vài thìa đường mới dễ uống vì lúc đó chúng ta đang thèm một xíu vị chua.
"Tôi sống cùng bố mẹ chồng nhưng việc rửa bát buổi tối là phần của chồng. Nhiều người nghe vậy thường bảo tôi 'sướng', vì đi làm về chỉ ăn cơm rồi lên tập thể dục, tắm rửa, xem phim nghỉ ngơi. Cuối tuần ở nhà, tôi mới nấu cơm, rửa bát.
Thực ra, tôi hoàn toàn có thể tự làm việc nhà. Nhưng tôi không chấp nhận chuyện mình đi làm như chồng mà chồng lại ngồi chơi, còn mọi việc trong nhà mặc nhiên là của vợ. Với tôi, đó không phải là sự công bằng.
Có lần chồng đùa tôi: 'Em sướng thật, mẹ nấu cơm, chồng rửa bát'. Tôi đáp ngay: 'Nếu anh đưa em 50 triệu đồng mỗi tháng thì đến đánh răng em cũng đánh hộ anh được. Chứ đã không kiếm đủ tiền để một người ở nhà lo hết việc thì việc nhà cũng phải cùng làm'. Thế là chồng lại lặng lẽ đi rửa bát.
Những ngày đầu, mẹ chồng thấy con trai đứng rửa bát nên xót và bảo: 'Thôi để mẹ rửa cho, có một tí là xong'. Tôi chỉ cười và đáp: 'Vì chỉ một tí là xong nên mẹ cứ để anh ấy rửa' Sau đó, mọi người trong nhà cũng dần quen với việc đó. Chẳng biết từ bao giờ, rửa bát buổi tối trở thành việc mặc định của chồng tôi. Không chỉ rửa bát, việc giặt quần áo cũng dần chuyển sang cho chồng tôi đảm nhận.
Tôi nghĩ nhiều phụ nữ tự làm quá nhiều việc nhà rồi dần coi đó là trách nhiệm hiển nhiên của mình. Trong khi cả hai vợ chồng đều đi làm, nếu người vợ vừa gánh công việc kiếm tiền, vừa lo toàn bộ việc nhà và cả chuyện chăm con thì rất khó để họ luôn vui vẻ, hạnh phúc.
>> Tôi không bỏ việc lương 60 triệu để ở nhà chăm mẹ già 80 tuổi
Tôi từng nói với chồng: 'Em phải gánh hết việc nhà và chăm con cái trong khi bản thân cũng đi làm nên rất mệt. Em cần anh cùng chia sẻ để giữ gia đình. Nếu anh không muốn làm thì đưa tiền để em thuê giúp việc'. Chồng tôi đương nhiên không làm thế, chỉ lẳng lặng giúp đỡ vợ những việc trong nhà.
Theo tôi, muốn thay đổi thì chúng ta không nên bắt đầu bằng cãi vã. Hãy nói rõ điều mình cần rồi giao việc cụ thể cho chồng, từ những việc đơn giản như đổ rác, phơi quần áo, quét nhà... Với những việc hằng ngày như nấu cơm, rửa bát thì cứ phân công rõ ràng: một người nấu, một người rửa.
Nếu chồng không làm thì cũng đừng vội làm thay. Cứ để đó. Hết bát, hết nồi thì cả nhà ra ngoài ăn. Chỉ khi mình dám thay đổi thì người kia mới hiểu rằng việc nhà không phải nghĩa vụ mặc định của vợ.
Khi chồng đã chủ động làm, đừng tiếc một lời ghi nhận hay khen ngợi. Ai cũng thích được công nhận, đàn ông cũng vậy. Và nếu có những ngày quá mệt, hãy cho phép bản thân hạ bớt tiêu chuẩn. Nhà cửa bừa một chút cũng không sao, ăn ngoài một bữa cũng không sao. Nếu điều kiện cho phép, bạn có thể thuê người dọn dẹp theo tuần để giảm bớt áp lực làm việc nhà.
Theo tôi, nhà bẩn một chút không đáng sợ. Quan trọng là người phụ nữ lúc nào cũng kiệt sức, bực bội vì phải ôm hết mọi việc lớn bé trong nhà. Một gia đình hạnh phúc không được tạo nên bởi người vợ hy sinh tất cả như thế, mà cần sự chia sẻ của cả hai".
Đó là chia sẻ của độc giả Chiều Thứ Sáu về câu chuyện phân chia trách nhiệm làm việc nhà với chồng. Phụ nữ ngày nay không chỉ đối mặt với áp lực công việc mà còn gánh phần lớn việc nhà và chăm sóc con cái. Nhiều người coi đó là trách nhiệm mặc định của người vợ, người mẹ trong gia đình, trong khi thiếu sự san sẻ từ chồng. Phải chẳng chuyện bếp núc, dọn dẹp là trách nhiệm của riêng người phụ nữ? Có công bằng không khi vợ bắt chồng phải chia sẻ việc nhà với mình?
