Theo Live Science hôm 19.4, bản đồ 3D về vũ trụ, dù lớn nhất trong phân khúc này, vẫn mới phản ánh một phần nhỏ của cái nhìn toàn diện và ấn tượng nhất về vũ trụ từ trước đến nay.
Trong đó, vũ trụ là một cấu trúc dạng mạng lưới khổng lồ cấu tạo từ các thiên hà, kéo dài ngược về gần thời điểm khai sinh mọi thứ.
Mỗi một chấm nhỏ trên bản đồ đại diện cho một thiên hà được lập bản đồ bởi DESI, dự án quốc tế được Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Berkeley thuộc Bộ Năng lượng Mỹ vận hành. DESI nhận được sự hợp tác của hơn 900 nhà khoa học từ hơn 70 tổ chức trên toàn thế giới.
Cuộc khảo sát kéo dài 5 năm, bắt đầu từ 2021 đến nay, ban đầu đặt mục tiêu thu thập dữ liệu của 34 triệu thiên hà và chuẩn tinh. Đến nay, DESI trên thực tế đã ghi nhận hơn 47 triệu thiên hà, cùng với hơn 20 triệu ngôi sao gần thuộc Dải Ngân hà.
Thông qua bản đồ, các nhà khoa học có thể “nhìn ngược dòng thời gian” và tái dựng quá trình tiến hóa của vũ trụ. Kết quả là DESI mang đến một góc nhìn ba chiều không chỉ cho thấy vị trí của các thiên hà mà còn cách thức chúng di chuyển và kết thành nhóm theo thời gian.
Trên hết, bản đồ còn đóng vai trò quan trọng trong công cuộc nghiên cứu năng lượng tối, dạng lực bí ẩn được cho là đang thúc đẩy sự giãn nở đang tăng tốc của vũ trụ. Năng lượng tối chiếm khoảng 70% vũ trụ, và đến nay bản chất và sự phân bố của nó vẫn là một trong những câu hỏi lớn nhất chưa có lời giải của vật lý hiện đại.
DESI dự kiến sẽ tiếp tục quan sát bầu trời đến năm 2028, hứa hẹn căng rộng bản đồ thêm khoảng 20% so với hiện nay.
Tin Gốc: Thanh Niên
Thế Giới
Myanmar tái khởi động siêu đập 3,6 tỉ USD, 90% điện sẽ xuất sang Trung Quốc

Theo Hãng tin Reuters, ngày 1-7, Chính phủ Myanmar công bố mục tiêu hoàn thành đập thủy điện Myitsone trị giá 3,6 tỉ USD tại bang Kachin trong khoảng 8 năm.
Đây là một trong những công trình thủy điện lớn nhất Đông Nam Á, tuy nhiên đã bị đình chỉ suốt 15 năm qua vì làn sóng phản đối của người dân.
Đập Myitsone nằm tại hợp lưu hai sông Mali và Nmai ở miền bắc bang Kachin, với công suất thiết kế 6.000 MW. Theo kế hoạch ban đầu, 90% sản lượng điện sẽ được xuất khẩu sang Trung Quốc, nước từ lâu mong muốn xây dựng công trình này.
Ban đầu, dự án có sự tham gia của Tập đoàn Đầu tư điện lực Nhà nước Trung Quốc, được Ngân hàng Phát triển Trung Quốc cấp một phần vốn và dự kiến doanh nghiệp Trung Quốc xây dựng.
Nếu được khôi phục, chi phí dự án có thể lên đến 11,5 tỉ USD, gấp hơn 3 lần mức giá 3,6 tỉ USD được đưa ra năm 2009.
Thông tin về việc tái khởi động được đưa ra sau khi Tổng thống Myanmar Min Aung Hlaing đến thăm Trung Quốc hồi tháng 6.
Ông Khet Htein Nan, người đứng đầu chính quyền bang Kachin, đã xác nhận kế hoạch này với hai nguồn tin am hiểu vấn đề.
"Dự án sẽ sớm được khởi động lại. Bản thân tổng thống cũng đã tuyên bố điều đó," ông Htet Paing Htoo, đại biểu cơ quan lập pháp bang Kachin, cũng chia sẻ với Reuters.
Theo người phát ngôn Văn phòng tổng thống Myanmar, bà Khaing Khaing Soe, dự án này có thể cung cấp hơn một nửa trong số 10.000 MW điện mà Myanmar đang thiếu hụt.
Bà cũng khẳng định chính phủ đang cân nhắc kỹ giữa lợi ích và các tác động tiêu cực liên quan, trong đó có nguy cơ ngập lụt và di dời dân cư.
Nguyên nhân chính khiến dự án thủy điện trên ngừng hoạt động là các rủi ro về môi trường. Công trình xây đập dự kiến sẽ nhấn chìm một khu vực rộng tương đương diện tích Singapore, gây xáo trộn đáng kể về môi trường.
Hơn nữa, trận động đất mạnh 7,7 độ hồi tháng 3-2025 càng làm dấy lên lo ngại về rủi ro địa chấn đối với một công trình quy mô lớn như vậy.
Nhiều tổ chức xã hội gần đây đã ra tuyên bố chung kêu gọi chấm dứt hoàn toàn dự án, cho rằng công trình "không mang lại lợi ích cho người dân mà chỉ gây thiệt hại nặng nề về tính mạng, nhà cửa và tài sản".
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA hôm nay cho biết sau nhiều vòng sửa đổi, bản ghi nhớ với Mỹ đã "thực sự đạt đến giai đoạn cuối cùng" dựa trên đề xuất 14 điểm của Iran.
Đầu tiên là việc chấm dứt chiến tranh trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả Lebanon, theo IRNA và hãng thông tấn bán chính thức Mehr. Mỹ sẽ "cam kết buộc Israel" chấm dứt các hành động thù địch ở Beirut nếu thỏa thuận được ký kết.
Các vấn đề hạt nhân sẽ được gác lại để đàm phán sau. Washington muốn một thỏa thuận đảm bảo rằng Iran không bao giờ phát triển vũ khí hạt nhân, trong khi Iran khẳng định họ không theo đuổi mục tiêu này.
Về eo biển Hormuz, các hãng thông tấn Iran nhấn mạnh rằng Tehran không cam kết nhượng quyền quản lý eo biển hoặc khôi phục tình trạng như trước chiến tranh. Bản ghi nhớ chỉ đề cập "việc bình thường hóa giao thông hàng hải" trên tuyến hàng hải này và chấm dứt việc Mỹ phong tỏa các cảng của Iran. Mỹ sẽ không đóng vai trò gì trong quản lý eo biển, mà chỉ được phối hợp với các quốc gia ven biển trong khu vực.
Dự thảo yêu cầu giải phóng 24 tỷ USD tài sản đóng băng của Iran, trong đó một nửa phải được giải ngân ngay lập tức sau khi ký kết. Hãng thông tấn IRNA cho biết văn kiện còn nêu Iran "nhận được các đảm bảo cụ thể từ bên thứ ba" để nhận được khoản thanh toán cuối cùng.
Yêu cầu của Iran về việc dỡ bỏ tất cả các lệnh trừng phạt đối với nước này sẽ được giải quyết trong vòng 60 ngày. Trong thời gian đó, Mỹ cam kết không tăng thêm lực lượng quân sự trong khu vực hoặc áp đặt các lệnh trừng phạt mới đối với Tehran.
Về bồi thường chiến tranh, Mehr cho biết văn kiện bao gồm kế hoạch tái thiết cho Iran với tổng trị giá ít nhất 300 tỷ USD. Cơ chế thực hiện cụ thể sẽ được đàm phán trong vòng 60 ngày, theo IRNA.
Mehr thêm rằng những điều khoản về chương trình tên lửa đạn đạo của Iran và các lực lượng ủy nhiệm "đã bị loại bỏ".
Hãng thông tấn Tasnim, thân cận với Lực lượng Vệ binh Cách mạng, cho biết văn bản "vẫn cần được các cơ quan liên quan ở Iran xem xét và hoàn thiện". Hãng tin Fars cho hay thông tin về việc thỏa thuận giữa Mỹ và Iran sẽ được ký kết tại Geneva, Thụy Sĩ vào ngày 14/6 là "hoàn toàn sai sự thật".
Tuy nhiên, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định những thông tin rò rỉ về điều khoản trong dự thảo với Mỹ mà phía Iran tung ra không đúng với những gì đã được thỏa thuận.
"Những gì họ nói, bao gồm cả tuyên bố yếu đuối và đáng thương của họ về việc đạt được một thỏa thuận, không phải là sự thật. Những người này rất thiếu trung thực khi giao dịch. Với họ, không có chuyện giao dịch thiện chí", ông viết trên Truth Social.
Ông Trump cảnh báo "tốt hơn hết họ nên chấn chỉnh lại hành động của mình một cách nhanh chóng".
Một quan chức Nhà Trắng nói với AFP rằng Iran đồng ý phá dỡ chương trình hạt nhân và phá hủy kho uranium làm giàu. Người này thêm rằng Tehran cũng đồng ý mở eo biển và không nhận được khoản tiền bị đóng băng nào cho đến khi thực hiện các cam kết theo thỏa thuận.
Trước đó một ngày, ông Trump tuyên bố hủy kế hoạch không kích Iran vì đã nhận được tín hiệu lãnh đạo Tehran chấp thuận dự thảo thỏa thuận. Ông cho hay các điểm chính của bản ghi nhớ đã được tất cả các bên liên quan thông qua, bao gồm Mỹ, Israel, Arab Saudi, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), Qatar, Thổ Nhĩ Kỳ, Pakistan, Bahrain, Kuwait, Jordan và Ai Cập.
Văn phòng Thủ tướng Benjamin Netanyahu hôm nay cho biết lãnh đạo Israel đã nói chuyện với ông Trump và Tổng thống Mỹ cam kết thỏa thuận sẽ bao gồm việc loại bỏ kho uranium làm giàu cũng như tháo dỡ cơ sở hạ tầng tên lửa của Iran.
"Chừng nào tôi còn là Thủ tướng Israel, Iran sẽ không có vũ khí hạt nhân", ông Netanyahu nói.
Tin Gốc: Vnexpress

Với Weijia Jiang, chủ tịch Hiệp hội Phóng viên Nhà Trắng, bữa tiệc dành cho các phóng viên chuyên trách Nhà Trắng tối 25/4 bắt đầu một cách suôn sẻ theo kịch bản. Suốt 8 tháng trước đó, cô đã dồn hết tâm sức cho buổi tiệc, hy vọng nó sẽ giúp khôi phục mối quan hệ với chính quyền Tổng thống Donald Trump và báo giới.
Hơn 2.500 nhà báo và khách mời tham dự sự kiện tại khách sạn Washington Hilton, từ các giám đốc điều hành, người nổi tiếng, đại sứ cho đến các thành viên nội các như Phó tổng thống JD Vance, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, Ngoại trưởng Marco Rubio cùng nhiều người khác.
Khách mời quan trọng nhất chính là ông Trump, người đã tẩy chay bữa tiệc thường niên dành cho các phóng viên chuyên trách Nhà Trắng suốt 15 năm qua. Đây là lần đầu tiên ông xuất hiện tại sự kiện với tư cách Tổng thống Mỹ.
Ngồi cạnh Tổng thống tại bàn danh dự trên sân khấu, nhà báo gốc Hoa này vui vẻ trò chuyện với ông Trump. Cô kể rằng tâm trạng của ông Trump lúc đó dường như rất tốt. Những người ngồi xung quanh tán gẫu về lần gần nhất ông Trump tham dự tiệc chiêu đãi phóng viên chuyên trách Nhà Trắng trong nhiệm kỳ của tổng thống Barack Obama.
"Cô biết không, mọi người cứ nghĩ tôi bực mình vì mấy trò đùa của ông Obama. Nhưng thực ra không phải đâu", Jiang kể lại lời ông Trump nói với cô, vào thời điểm chuyên gia tâm lý Oz Pearlman, người được Jiang mời đến bữa tiệc, đến chào Tổng thống.
Pearlman trình diễn một màn ảo thuật nhỏ với Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt và muốn Tổng thống cùng Jiang chứng kiến. Leavitt dự kiến sinh con trong vài ngày tới và Pearlman khẳng định sẽ đoán được tên đứa bé.
"Không đời nào anh ta làm được. Rất ít người biết cái tên đó. Đó là điều không thể", Leavitt nói với Jiang.
Tất cả cùng theo dõi màn trình diễn của Pearlman. Đệ nhất phu nhân Melania Trump, ngồi bên trái Leavitt, tỏ ra rất hào hứng. Sau khi Pearlman cho Đệ nhất phu nhân Melania và Leavitt xem tờ giấy có ghi một cái tên, vẻ mặt ngỡ ngàng xen lẫn thích thú của Thư ký báo chí Nhà Trắng là hình ảnh cuối cùng còn đọng lại trong tâm trí của Jiang trước khi mọi thứ trở nên hỗn loạn.
"Đúng khoảnh khắc đó, chúng tôi nghe thấy tiếng huyên náo. Tôi nhìn xuống phía khán phòng và nghĩ có lẽ ai đó đang la ó gây rối. Nhưng tôi không thấy ai như vậy", Jiang kể.
Đó là lúc Cole Tomas Allen, 31 tuổi, đến từ thành phố Torrance tại bang California, đấu súng với các mật vụ tại khu vực bên ngoài phòng tiệc, cách bàn của Jiang và ông Trump vài trăm mét. Allen mang theo một khẩu súng săn, một súng ngắn cùng nhiều dao đã lao qua chốt an ninh thứ nhất, trước khi bị mật vụ Mỹ ngăn chặn, khống chế.
Tổng thống Trump nói rằng ông ban đầu tưởng những tiếng súng bên ngoài là "tiếng khay rơi". Trước khi Jiang có thể hiểu chuyện gì đang xảy ra, các đặc vụ vũ trang lao về phía bàn danh dự. Họ từ mọi hướng chạy lên sân khấu, nhanh chóng thiết lập vòng vây bảo vệ quanh dãy bàn chính. Jiang cùng lúc đó nghe thấy những tiếng hét lớn "nằm xuống, tất cả nằm xuống".
"Tôi lập tức rời ghế, bám theo ông Trump khi thấy Tổng thống đã nằm rạp xuống sàn. Tôi cũng quỳ rạp, sau đó bò bằng cả tay và đầu gối", cô cho biết. "Chúng tôi được đưa ra khu vực phía sau sân khấu".
Jiang tới khu vực chờ, nơi các nhà sản xuất chương trình đang xem các đoạn video trực tiếp tình hình bên trong phòng tiệc. Ngoài các đồng nghiệp, bên trong căn phòng còn có cha mẹ, chồng và con gái 7 tuổi của cô.
"Tôi run rẩy rà soát các màn hình để tìm họ. Tôi hỏi bất cứ ai có thể nghe thấy: Chuyện gì vậy? Có việc gì thế? Có ai bị thương không?", cô cho hay. "Trong sự nghiệp, tôi từng đưa tin về nhiều vụ xả súng và giết người. Nhưng đây là lần đầu tiên tôi thấy mình ở phía bên kia của họng súng. Không ai có thể chuẩn bị tâm lý cho điều này".
Tin tức và bài đăng trên mạng xã hội chưa được kiểm chứng lúc đó nói rằng có kẻ nổ súng, nhưng thông tin duy nhất Jiang nhận được là Tổng thống muốn chương trình tiếp tục. Một lúc sau, Jiang trở lại sân khấu để trấn an khách mời. Ngay sau đó, một nhân viên tiền trạm thông báo rằng Tổng thống muốn gặp cô.
Khi thấy Jiang, mọi người hỏi thăm tình hình của cô. Jiang khi đó nghe thấy loáng thoáng ai đó nói rằng "chúng ta sẽ về Nhà Trắng". Dù ban đầu còn do dự, Tổng thống cuối cùng đã đồng ý chuyển sang tổ chức một buổi họp báo khẩn tại Nhà Trắng sau đó 30 phút.
"Tôi đã thông báo điều này với cả khán phòng. Mọi người bật cười vì tưởng đùa. Tôi phải khẳng định đó không phải trò đùa", cô kể, trước khi đi cùng đoàn xe của Tổng thống tới Nhà Trắng.
Tổng thống Trump quả quyết rằng sẽ tổ chức lại tiệc tối này trong vòng 30 ngày tới. "Hãy chờ xem sao. Còn về tên con gái của Leavitt, tôi đã nhìn thấy nó rồi. Nhưng tôi vẫn chưa có cơ hội để xác nhận lại", Jiang nói.
Trước khi gây án, nghi phạm Allen đã gửi email cho người thân, tuyên bố mục tiêu mà anh ta nhắm tới là "các quan chức chính quyền, được ưu tiên theo cấp bậc từ cao xuống thấp". Trong thư, Allen nói lực lượng thực thi pháp luật, nhân viên khách sạn và khách tham dự không phải là mục tiêu trực tiếp, song vẫn có thể bị tấn công nếu cần thiết để tiếp cận những người anh ta nhắm tới.
Tin Gốc: Vnexpress

