Chính sách miễn phí xe buýt cho người dân TP.HCM dự kiến sẽ triển khai trong thời gian tới. Đây là một bước đi táo bạo, đáng hoan nghênh và rất nên làm. Nhưng muốn người dân bỏ xe cá nhân để đi xe buýt thì cần làm nhiều giải pháp đồng bộ, chất lượng của cả hệ thống.
Bạn đọc Lê Huy Khoa gửi đến Tuổi Trẻ Online câu chuyện vận hành, tổ chức xe buýt ở thủ đô Seoul, Hàn Quốc.
Nhìn sang Seoul, Hàn Quốc sẽ thấy rõ một điều: xe buýt ở đó không còn là phương tiện công cộng theo nghĩa cũ nữa. Nó là một hệ sinh thái vận hành chính xác đến từng phút, trong một thành phố có mật độ giao thông thuộc hàng căng nhất châu Á.
Người nào từng đi Seoul rồi sẽ hiểu cảm giác này: không cần suy nghĩ nhiều, cứ bước ra đường là có cách đi.
Seoul hiện có hơn 400 tuyến xe buýt, phủ gần như toàn bộ thành phố và cả vùng lân cận. Không có chuyện khu này không có tuyến.
Quan trọng hơn, xe buýt ở đây không phải để “chữa cháy” cho metro, mà là một trục xương sống song song với tàu điện. Bạn bước xuống ga tàu, gần như chắc chắn sẽ có một tuyến buýt nối tiếp ngay. Hệ thống được thiết kế để dòng di chuyển của người dân không bị đứt đoạn, và đó mới là thứ giữ chân người dùng.
Một điểm rất đáng tham khảo là cách họ tổ chức tuyến. Ở Seoul, xe buýt được phân loại bằng màu sắc, nhìn là hiểu ngay chức năng. Tuyến xanh dương chạy trục chính xuyên thành phố, xanh lá gom khách từ khu dân cư ra trục lớn hoặc ga tàu, vàng chạy vòng trong trung tâm phục vụ mua sắm và du lịch, đỏ chạy liên vùng ra các tỉnh xung quanh, còn các tuyến mini thì hoạt động trong khu nhỏ như shuttle.
Nghe thì đơn giản, nhưng đây là kiểu thiết kế cực kỳ tư duy: giảm tối đa việc người dùng phải đọc – phải nghĩ – phải đoán.
Ngay cả cách đánh số tuyến cũng không làm cho có. Số xe buýt thể hiện logic di chuyển: số đầu là khu xuất phát, số tiếp theo là khu kết thúc. Dân địa phương chỉ cần nhìn số là hình dung được tuyến đi đâu. Đây là tư duy xây dựng hệ thống, chứ không phải đặt tên cho xong chuyện.
Cách vận hành cũng là thứ khiến nhiều người bất ngờ. Xe buýt Seoul không chạy theo giờ cố định kiểu 9h, 9h30 như nhiều nơi, mà chạy theo tần suất.
Giờ cao điểm thì 5-10 phút có một chuyến, giờ thấp điểm thì giãn ra. Người dân không cần nhớ giờ, chỉ cần ra trạm là kiểu gì cũng có xe trong vài phút. Toàn bộ xe đều được theo dõi bằng GPS, trung tâm điều phối sẽ can thiệp để giữ khoảng cách giữa các xe, tránh tình trạng dồn cục rồi mất hút.
Người dân có thể nhìn thấy xe mình cần đang ở đâu, bao lâu sẽ tới. Cảm giác không phải là chờ xe, mà là đang theo dõi một hệ thống chạy đúng như nó phải chạy.
Điểm đáng quan tâm nhất là làn đường riêng cho xe buýt nằm giữa đường. Không phải sát lề như thông thường, mà là nằm ở dải phân cách giữa. Xe buýt chạy tách khỏi dòng xe máy và ô tô, không bị cắt ngang, không bị kẹt xe, tốc độ ổn định, giờ đến gần như chính xác.
Mô hình này khá giống Bus Rapid Transit, nhưng được triển khai linh hoạt và hiệu quả hơn nhiều. Đây mới là thứ tạo ra khác biệt thật sự, chứ không phải khẩu hiệu hay chiến dịch ngắn hạn.
Về thanh toán, Seoul sử dụng thẻ T-money, chỉ cần một lần chạm là có thể đi xuyên toàn bộ hệ thống. Lên xe quẹt, xuống xe quẹt, trong một khoảng thời gian nhất định có thể chuyển tuyến giữa buýt và metro mà chi phí gần như không đáng kể. Họ không tính tiền theo từng chặng rời rạc, mà tính theo cả hành trình.
Chính từ cách làm này mới khuyến khích người dân sử dụng giao thông công cộng một cách tự nhiên, không bị cảm giác mỗi lần đổi xe là bị tính thêm tiền.
Mặc dù dân số đông, mật độ dân cao, nhưng Seoul làm rất tốt. Họ thiết kế hệ thống rõ ràng, ưu tiên trải nghiệm người dùng, quản lý bằng dữ liệu và giữ kỷ luật vận hành ở mức rất cao. Khi một hệ thống đủ tốt, người dân sẽ tự động thay đổi hành vi, không cần phải kêu gọi nhiều.
Còn với TP.HCM, miễn phí là một bước khởi đầu đáng ghi nhận. Nhưng nếu dừng ở đó thì chưa đủ. Nếu làm được như cách Seoul đã làm thì lúc đó xe buýt không chỉ là phương tiện, mà sẽ trở thành lựa chọn mặc định trong đời sống hằng ngày.
Một dự án chế tạo ô tô của nhóm YouTuber Việt Nam NHẾT TV tiếp tục thu hút sự chú ý của truyền thông quốc tế. Chuyên trang ô tô MotorBiscuit đã dành bài viết riêng để kể lại hành trình gần một năm của nhóm trong việc biến một chiếc Nissan sedan cũ thành bản sao Lamborghini Revuelto, chỉ với những vật liệu phổ thông như đất sét, sợi thủy tinh, thép.
Theo MotorBiscuit, thay vì lựa chọn phương án quen thuộc là lắp bộ body kit lên một mẫu xe có sẵn, nhóm đã dành khoảng 350 ngày để chế tạo gần như toàn bộ chiếc xe từ con số không.
Đó là hành trình đòi hỏi sự kiên trì và tỉ mỉ, khi từng đường nét của siêu xe Ý được tái hiện hoàn toàn bằng phương pháp thủ công.
Với một bộ khung thép ống được hàn bằng tay, nhóm phủ từng lớp đất sét, rồi kiên nhẫn nặn nên những mảng thân xe sắc sảo, góc cạnh đặc trưng của Lamborghini Revuelto.
Khi hình dáng hoàn thiện, các lớp sợi thủy tinh kết hợp nhựa composite tiếp tục được phủ lên để tạo nên lớp vỏ cứng cáp.
Sau khi vật liệu đông cứng, toàn bộ phần đất sét bên trong được lấy bỏ, nhường chỗ cho giai đoạn chà nhám, chỉnh sửa và hoàn thiện bề mặt trước khi sơn.
Theo MotorBiscuit, đây cũng là công đoạn tiêu tốn nhiều thời gian và công sức nhất, bởi chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể làm mất đi những đường nét vốn là "linh hồn" của chiếc siêu xe.
Không chỉ làm mới phần thân vỏ, nhóm còn tháo bỏ động cơ V6 nguyên bản của chiếc Nissan để phục vụ dự án. Từ nền tảng đó, hệ thống treo, các tay đòn cùng nhiều chi tiết cơ khí được chế tạo riêng nhằm tương thích với bộ khung mới. Ngay cả hệ thống ống xả đặt giữa phía sau cũng được hàn thủ công để mô phỏng bố cục đặc trưng của Revuelto.
Không gian nội thất cũng được đầu tư kỹ lưỡng với ghế thể thao tự chế, các mảng bọc da tông đen phối cam và bảng điều khiển mang cảm hứng từ siêu xe Ý.
Khi mọi công đoạn hoàn tất, chiếc xe khoác lên mình lớp sơn xanh lá nổi bật - gam màu gắn liền với nhiều phiên bản Lamborghini Revuelto ngoài đời thực.
Dĩ nhiên, bản sao này không thể sánh với Lamborghini Revuelto chính hãng, mẫu hypercar sử dụng hệ truyền động plug-in hybrid kết hợp động cơ V12 cho tổng công suất vượt 1.000 mã lực.
Điều chinh phục người xem lại nằm ở sự chỉn chu trong từng chi tiết: cửa cắt kéo vận hành đúng kiểu nguyên bản, dải đèn LED ban ngày tự chế, cánh gió sau chủ động cùng tổng thể ngoại thất có độ hoàn thiện đáng ngạc nhiên.
Dù không thể lập nên những kỷ lục tốc độ, chiếc xe vẫn khiến người xem thích thú khi tung những cú trượt bánh trên nền bùn hay lúc hiên ngang lăn bánh trên phố, như màn "ra mắt" đầy tự hào của thành quả sau gần một năm lao động.
Đây cũng không phải lần đầu NHẾT TV xuất hiện trên các chuyên trang quốc tế. Trước đó, nhóm từng gây tiếng vang với hàng loạt dự án mô phỏng thủ công những mẫu siêu xe đình đám như Bugatti Chiron, Ferrari LaFerrari hay Koenigsegg Jesko, cho thấy sự sáng tạo và tay nghề ngày càng được cộng đồng quốc tế ghi nhận.
Phóng viên Suvrat Kothari của InsideEVs đã trải nghiệm một chuyến đi đường dài bằng xe điện, và chuyến đi đó đã thay đổi cách nhìn của anh về chi phí sử dụng ô tô trong bối cảnh giá xăng dầu có nhiều biến động.
Điểm đến là khu vực hồ George và dãy núi Adirondacks thuộc bang New York (Mỹ), cách thành phố New York hàng trăm kilomet. Ban đầu, việc tìm xe không hề dễ dàng khi vé tàu đã bán hết, trong khi giá thuê ô tô tăng mạnh do nhu cầu du lịch dịp lễ.
Điều bất ngờ là những chiếc xe có giá thuê thấp nhất tại điểm cho thuê lại là xe điện. Sau khi cân nhắc giữa Kia Niro EV và Hyundai Ioniq 5, anh quyết định chọn chiếc xe điện Hyundai nhờ khả năng sạc nhanh và phạm vi hoạt động tốt hơn.
Dù từng nhiều lần sử dụng xe điện, Suvrat Kothari vẫn cho rằng một chuyến đi dài hoàn toàn dựa vào trạm sạc nhanh sẽ không giúp tiết kiệm quá nhiều chi phí. Giá điện tại các trạm này thường cao hơn đáng kể so với sạc tại nhà. Tuy nhiên, thực tế lại khác.
Chiếc Hyundai Ioniq 5 anh cầm lái là phiên bản sử dụng bộ pin 77kWh, phạm vi hoạt động theo chuẩn EPA khoảng 418km. Dù không phải phiên bản mới nhất, chiếc xe vẫn để lại ấn tượng với không gian rộng rãi, khả năng vận hành êm ái và đặc biệt là tốc độ sạc nhanh.
Trong suốt hành trình, mỗi lần dừng sạc đều được kết hợp với nghỉ ngơi hoặc ăn uống. Nhờ nền tảng điện 800V, thời gian chờ đợi gần như không trở thành vấn đề. Chỉ sau khoảng 20 phút tại các trạm sạc công suất lớn, lượng pin đã đủ để tiếp tục di chuyển thêm hàng trăm kilomet.
Tổng quãng đường của chuyến đi đạt khoảng 560 dặm, tương đương hơn 900km. Để hoàn thành hành trình này, anh chỉ cần ba lần sạc chính trên đường cùng một lần sạc bổ sung trước khi trả xe.
Nhưng số tiền tiết kiệm được đã khiến anh bất ngờ - Ảnh: InsideEVs
Chi phí cho ba lần sạc đầu tiên vào khoảng 67 USD (1,7 triệu đồng). Sau khi cộng thêm khoản sạc cuối cùng để đưa pin trở lại mức ban đầu theo yêu cầu của đơn vị cho thuê xe, tổng số tiền phải chi cho điện năng khoảng 80 USD (2,1 triệu đồng).
Con số này thấp hơn đáng kể so với chi phí nhiên liệu của một mẫu SUV chạy xăng cùng phân khúc. Với giá xăng trung bình tại New York vào thời điểm đó khoảng 1,21 USD/lít, một chiếc SUV phổ thông tiêu thụ khoảng 9,4 lít/100km sẽ cần hơn 100 USD (2,6 triệu đồng) tiền nhiên liệu để hoàn thành quãng đường tương tự.
Ngay cả khi so với nhiều mẫu crossover sử dụng động cơ đốt trong có mức tiêu thụ nhiên liệu tốt, chênh lệch chi phí vận hành vẫn không quá lớn. Giá thuê xe điện trong dịp cao điểm còn thấp hơn một số mẫu xe chạy xăng phổ biến, giúp tổng chi phí chuyến đi tiếp tục được kéo xuống.
Điều đáng nói là toàn bộ hành trình được thực hiện theo cách sử dụng thông thường nhất. Suvrat Kothari không áp dụng các kỹ thuật lái tiết kiệm năng lượng, không tính toán lộ trình quá chi tiết và cũng không hạn chế sử dụng điều hòa. Chiếc Ioniq 5 được vận hành giống như bất kỳ chiếc xe du lịch nào khác.
Bên cạnh lợi thế về chi phí, trải nghiệm lái cũng là điểm cộng lớn. Khả năng tăng tốc tức thời của động cơ điện, độ êm ái khi vận hành và không gian yên tĩnh trong cabin giúp những chặng đường dài trở nên dễ chịu hơn đáng kể.
Chuyến đi cho thấy lợi thế kinh tế của xe điện đang ngày càng rõ nét hơn trong bối cảnh giá xăng có nhiều biến động. Ngay cả trong điều kiện không lý tưởng như du lịch dịp lễ và phụ thuộc hoàn toàn vào hệ thống sạc nhanh công cộng, Hyundai Ioniq 5 vẫn chứng minh được khả năng cạnh tranh về chi phí so với nhiều mẫu xe chạy xăng truyền thống.
VinFast Amio S2 đã được bổ sung vào danh mục sản phẩm của thương hiệu Việt. Xe tiếp tục hướng đến nhóm khách hàng là học sinh, bổ sung thêm lựa chọn vào dải sản phẩm gồm Amio, Amio S, Zgoo, Flazz và Evo Lite.
VinFast Amio S2 giữ nguyên kiểu dáng tổng thể của Amio và Amio S, nhưng được làm mới ở một số chi tiết ngoại thất. Xe có 5 tùy chọn màu sắc gồm đen, trắng - đen, đỏ, xanh ngọc và trắng - tím.
Mẫu xe có kích thước dài x rộng x cao lần lượt 1.715 x 690 x 1.050 (mm), chiều cao yên 750mm. Thiết kế nhỏ gọn được VinFast định hướng phù hợp với học sinh và việc di chuyển trong đô thị.
So với Amio S, phiên bản mới được thay đổi cách phối màu và bộ tem, đồng thời tinh chỉnh thiết kế chắn bùn sau và bổ sung các tấm ốp hai bên yên sau.
Về trang bị, Amio S2 có màn hình LED hiển thị tốc độ, hệ thống đèn LED, bàn đạp hỗ trợ khi xe hết pin hoặc cần tăng lực kéo và cốp chứa đồ dung tích 12 lít, đủ chỗ cho một mũ bảo hiểm.
Amio S2 được phát triển phục vụ nhu cầu đi lại hằng ngày với tốc độ tối đa giới hạn ở mức 25km/h. Theo quy định hiện hành, người điều khiển loại xe này không cần giấy phép lái xe, học sinh từ 16 tuổi có thể sử dụng hợp pháp.
Xe sử dụng mô tơ điện BLDC đặt trong bánh sau có công suất 800W, kết hợp bộ pin LFP dung lượng 1,024kWh. Theo công bố của VinFast, xe có thể di chuyển khoảng 65km sau mỗi lần sạc đầy, với thời gian sạc khoảng 6 giờ.
Khác với các dòng xe sử dụng pin đổi, bộ pin của Amio S2 được bố trí dưới sàn xe nhằm hạ thấp trọng tâm, góp phần cải thiện độ ổn định khi vận hành. VinFast cho biết xe đạt tiêu chuẩn chống nước IP67, có thể hoạt động trong điều kiện ngập nước ở độ sâu 0,5m trong tối đa 30 phút.
VinFast Amio S2 có giá bán 12 triệu đồng, đã bao gồm pin LFP và bộ sạc. Mức giá này cao hơn 400.000 đồng so với Amio và Amio S, chủ yếu đến từ những thay đổi về thiết kế ngoại thất. Theo VinFast, mẫu xe đã được đưa về hệ thống đại lý trên toàn quốc.
