Một người bạn của tôi làm chủ thầu gần đây gần như bất lực khi gặp một khách hàng xây quán cà phê theo kiểu AI chỉ đâu, làm đó thì tôi cảm thấy cạn lời. Vị khách tham khảo ý tưởng từ AI nên hôm nay bản vẽ này, mai lại đổi phương án khác.
Mỗi lần AI cho ra một hình ảnh mới, là một lần công trình phải điều chỉnh. Tôi thấy rất khó hiểu vì sao một số người cho rằng AI có thể thay bác sĩ, kiến trúc sư như vậy.
Thời đại bây giờ, cái gì cũng có thể tìm kiếm trên mạng. Tôi từng khá ngạc nhiên khi trên các sàn thương mại điện tử có bán đơn ly hôn, thậm chí bản vẽ nhà cũng có đầy, ưng ý mẫu nào thì cứ việc chốt đơn.
Tôi cũng từng khá ngạc nhiên khi thấy một đồng nghiệp chụp lại một nốt đỏ trên da rồi hỏi AI xem đây là gì, có nghiêm trọng và cần đi mua thuốc uống không.
AI giỏi tạo ra hình ảnh đẹp, nhưng lại không hiểu mảnh đất mà bạn định xây một công trình lên đó. Nó không biết nền đất yếu hay cứng, không đánh giá được độ lún, không tính toán tải trọng theo điều kiện thực tế.
Đơn cử như AI có thể cho ra một bản vẽ quán cà phê lung linh trên ảnh, nhưng ngoài thực tế thì nóng hầm hập buổi chiều, bí bách vì thiếu thông gió… những thứ này không thể chỉ “prompt” vài dòng là giải quyết được.
Có một xu hướng đáng lo là nhiều người bây giờ gặp gì cũng hỏi AI. Từ chuyện nhỏ đến chuyện lớn, AI dần trở thành biết tuốt.
Công nghệ có thể giúp bạn hình dung ý tưởng, tham khảo phong cách, tiết kiệm thời gian ở bước khởi đầu. Nhưng để biến ý tưởng đó thành công trình thực tế, vẫn cần kiến thức kỹ thuật, kinh nghiệm và trách nhiệm của con người.
Ông bạn chủ thầu của tôi giờ nghe đâu chủ quán đang định làm lại cổng, lát lại sân và phía bên trái định dựng lên một hòn giả sơn với một hồ cá Koi chạy dọc theo hàng rào, nhưng “chưa chốt được vì mẫu nào cũng đẹp”.
Tin Gốc: Vnexpress

Tôi mua căn chung cư đầu tiên vào đúng lúc lãi suất vay ngân hàng tăng vọt lên khoảng 11% một năm. Khi đó, giá căn hộ tôi mua là hơn 3 tỷ đồng, vợ chồng tôi có sẵn một phần, còn lại vay ngân hàng trong thời hạn 10 năm.
Những tháng đầu tiên thực sự rất áp lực. Cả tiền gốc và lãi, mỗi tháng chúng tôi phải trả khoảng 30 triệu đồng. Với mức thu nhập khi ấy, đó là con số rất lớn. Hai vợ chồng gần như cắt hết những khoản chi không cần thiết: không du lịch, hạn chế ăn ngoài, mua sắm cũng cân nhắc từng chút. Mỗi đồng kiếm được đều ưu tiên cho việc trả nợ.
Có những lúc nhìn bạn bè thoải mái chi tiêu, tôi cũng thèm thuồng. Nhưng rồi nghĩ lại, mình đang "mua" sự ổn định lâu dài, nên lại tự nhủ phải kiên trì. Chúng tôi đặt mục tiêu rõ ràng: cố gắng trả nợ nhanh nhất có thể, không để kéo dài áp lực quá lâu.
May mắn là công việc của cả hai dần ổn định hơn, thu nhập tăng theo thời gian. Sau hai năm đầu tiên, chúng tôi đã trả được khoảng 50% khoản vay - một cột mốc mà chính mình trước đó cũng không nghĩ sẽ đạt được sớm như vậy.
>> Rủi ro vay mua nhà dù vợ chồng thu nhập 100 triệu
Hết thời gian ưu đãi, lãi suất chuyển sang thả nổi. Áp lực vẫn còn, nhưng lúc này chúng tôi không còn bị động. Kỷ luật tài chính đã thành thói quen, thu nhập cũng tốt hơn, nên kế hoạch trả nợ gần như không bị đảo lộn. Từng khoản nợ giảm dần, cảm giác nhẹ nhõm cũng lớn dần theo thời gian.
Giờ nhìn lại, tôi nghĩ quyết định mua nhà khi lãi suất cao là một "canh bạc" có tính toán. Nếu khi đó chần chừ, giữ tiền mặt trong tay, thì với đà tăng của giá bất động sản những năm sau, có lẽ số tiền vài tỷ ấy cũng khó mua được căn hộ tương tự ở Sài Gòn.
Nhiều người hỏi tôi có hối hận vì đã đánh đổi thanh xuân để "liều" mua nhà không? Câu trả lời là không. Vì điều quan trọng không chỉ là căn nhà, mà là cách chúng tôi đi qua giai đoạn khó khăn đó. Nó buộc vợ chồng tôi phải kỷ luật hơn, thực tế hơn với tài chính, và hiểu rõ mình thực sự cần ưu tiên gì?
Mỗi người một hoàn cảnh, một mức chịu đựng rủi ro khác nhau. Nhưng với tôi, nếu đã tính toán được dòng tiền, sẵn sàng siết chặt chi tiêu và có kế hoạch rõ ràng, thì đôi khi "mua trong lúc khó" lại là cách để không bở lỡ cơ hội. Ít nhất, với căn chung cư đó, chúng tôi không chỉ có một nơi để ở, mà còn có được sự yên tâm cho tương lai.

Mỗi mùa tổng kết năm học, mạng xã hội lại ngập tràn hình ảnh giấy khen, phần thưởng và những dòng trạng thái đầy tự hào của cha mẹ. Là phụ huynh, hẳn ai cũng hạnh phúc khi thấy nỗ lực của con cái được ghi nhận. Nhưng tôi nghĩ, phía sau những lời tung hô ấy còn có những cảm xúc ít khi được nói ra.
Tôi từng là một trong những phụ huynh lặng lẽ chạnh lòng khi thấy con mình không có tên trong danh sách được tuyên dương cuối năm của lớp. Không phải vì tôi yêu con ít hơn những người khác. Cũng không phải vì tôi cho rằng con mình giỏi giang hơn tất cả. Chỉ đơn giản là khi nhìn những đứa trẻ khác bước lên nhận giấy khen, còn con mình đứng dưới sân trường như bao học sinh bình thường khác, tôi không tránh khỏi cảm giác hụt hẫng.
Tôi bắt đầu tự hỏi: Liệu con có đang bị đánh giá chưa công bằng? Liệu giáo viên có vô tình thiên vị những học sinh nổi bật, ngoan ngoãn hoặc hợp với cách nhìn của mình hơn? Liệu năng lực và nỗ lực của con có bị bỏ sót?
Tôi nghĩ những băn khoăn ấy không phải vô cớ. Giáo viên, dù tận tâm đến đâu, vẫn là con người. Mà đã là con người thì khó tránh khỏi cảm xúc cá nhân, những thiện cảm hay định kiến vô thức. Trong thực tế, không phải lúc nào việc đánh giá học sinh cũng hoàn toàn khách quan. Có những em được chú ý nhiều hơn vì năng động hơn, lễ phép hơn, tương tác tốt hơn hoặc đơn giản là tạo được ấn tượng tích cực với thầy cô.
Nhưng rồi, sau những bức xúc ban đầu, tôi buộc phải đối diện với một câu hỏi khó hơn nhiều: Liệu mình đang thật sự bảo vệ con trước sự bất công, hay chỉ đang bảo vệ cái tôi của một người cha khi thấy con mình không được công nhận như những đứa trẻ khác?
>> Tôi khoe con 'không bị đúp' trên Facebook
Cha mẹ nào cũng yêu con và chính tình yêu ấy đôi khi khiến chúng ta mất đi sự khách quan cần thiết. Chúng ta nhìn thấy nỗ lực của con ở nhà, nhìn thấy những điểm mạnh, những tiến bộ và cả những thiệt thòi mà con có thể đang chịu đựng. Trong khi đó, giáo viên lại nhìn con trong một môi trường khác: lớp học, tập thể, kỷ luật, kết quả học tập và cách con tương tác với bạn bè.
Có thể cha mẹ chưa nhìn thấy toàn bộ bức tranh. Tôi từng nhận ra mình mang sự thất vọng đó về nhà sau buổi họp phụ huynh. Không phải bằng những lời trách mắng nặng nề với con, nhưng bằng ánh mắt, bằng những câu hỏi vô tình tạo áp lực. Và rồi tôi hiểu rằng nếu tôi để cảm xúc ấy chi phối, người tổn thương không phải giáo viên, mà chính là con.
Một đứa trẻ khi nghe cha mẹ buồn vì mình không có giấy khen thường chỉ nghĩ rất đơn giản: "Mình kém cỏi nên ba mẹ thất vọng". Từ đó, trẻ có thể hình thành một suy nghĩ nguy hiểm: giá trị của bản thân phụ thuộc vào thành tích và sự công nhận của người lớn. Có giấy khen thì mình giỏi, còn không có nghĩa là mình kém hơn người khác. Đó không phải là điều tôi muốn con học được sau một năm học.
Suy cho cùng, giấy khen chỉ là một hình thức ghi nhận. Nhưng trong nhiều trường hợp, người lớn lại vô tình biến nó thành thước đo giá trị của trẻ, thậm chí là thước đo thành công của chính mình. Tôi từng tự hỏi: từ khi nào mùa tổng kết năm học lại trở thành mùa so sánh giữa các gia đình? Từ khi nào niềm vui học tập của trẻ em lại bị thay thế bằng nỗi lo của người lớn về việc con mình có "bằng bạn bằng bè" hay không?
Sau nhiều lần tự vấn, tôi nghĩ điều cần thiết nhất có lẽ là sự công bằng từ cả hai phía. Với giáo viên, đó là sự minh bạch trong đánh giá, sự cẩn trọng trong lời nói và ý thức rằng mọi học sinh đều cần được nhìn thấy, không chỉ những em nổi bật nhất hay hợp ý mình nhất. Với phụ huynh, đó là sự tỉnh táo để phân biệt giữa việc bảo vệ con và việc áp đặt kỳ vọng của bản thân lên con. Không phải lúc nào con không được khen cũng là thất bại.
Điều một đứa trẻ cần nhất sau một năm học đôi khi chỉ là câu hỏi của người lớn: "Năm nay con đã cố gắng điều gì? Điều gì khiến con vui nhất? Con muốn mình tiến bộ ở điểm nào trong năm tới?". Nếu con còn hạn chế, hãy dạy con cải thiện nhưng không mặc cảm. Nếu con không được ghi nhận, hãy giúp con hiểu rằng giá trị của bản thân không nằm trọn trong một tờ giấy khen.
Tôi viết những dòng này không phải để phê phán phụ huynh. Tôi viết từ trải nghiệm của chính mình, từ những lần nhận ra rằng đôi khi tôi nhìn câu chuyện của con bằng nỗi so sánh và kỳ vọng của người lớn nhiều hơn là bằng nhu cầu thật sự của một đứa trẻ. Cuối cùng, điều chúng ta mong muốn ở con là gì? Một đứa trẻ luôn được gọi tên trong các lễ tuyên dương, hay một con người có năng lực, có nhân cách, biết nỗ lực, biết đối diện với những điều chưa công bằng mà vẫn giữ được lòng tự trọng?
Nếu câu trả lời là điều thứ hai, có lẽ chính người lớn cũng cần học lại cách nhìn về giấy khen, về giáo viên, về con cái và về những kỳ vọng của mình. Bởi vết thương lớn nhất của trẻ không đến từ việc thiếu một tờ giấy khen, mà đến từ ánh mắt thất vọng của cha mẹ khi các em không đạt được điều người lớn mong đợi.
Tin Gốc: Vnexpress

Năm nay tôi 38 tuổi. Lần đầu tiên sau hơn 20 năm đi làm, tôi quyết định dừng lại. Tôi bắt đầu đi làm từ khi mới chưa đầy 20 tuổi. Quãng thời gian đó dài đến mức, đôi khi tôi cũng không nhớ rõ mình đã bao giờ nghỉ ngơi đúng nghĩa hay chưa?
Cuộc sống của tôi trước giờ khá đơn giản với vòng lặp bất tận: làm việc - kiếm tiền - rồi lại làm tiếp. Đến khi kinh tế bắt đầu chậm lại, việc buôn bán không còn hiệu quả như trước, tôi mới không cố gồng nữa và quyết định "nghỉ hưu sớm". Tôi chọn dừng lại không phải vì cùng đường, mà vì tôi thấy mình cần nghỉ thật sự, cho cơ thể, đầu óc được phục hồi.
Ngồi lại nhìn những gì mình đã đạt được, tôi thấy không phải là bản thân không có gì. Thậm chí, tôi đang ở trong một căn nhà ba tầng mặt phố - nơi mà hàng xóm nhà cấp bốn sát bên, cùng diện tích, vừa bán được giá 5 tỷ. Tôi còn có một ôtô bảy chỗ, giờ cho thuê cũng được 5 triệu mỗi tháng. Ngoài ra, tôi còn sở hữu một lô đất trống giá thị trường khoảng 10 tỷ, đang để hàng xóm vừa trồng rau, vừa giữ đất giúp. Họ tự gửi lại tôi 2 triệu mỗi tháng, chứ thực ra tôi cũng không đặt nặng chuyện đó. Ở vùng ven, tôi còn hai lô đất nữa, giá trị lần lượt khoảng 1,4 và 1,5 tỷ.
>> Tôi 'sợ' nghỉ hưu sớm dù có nhà, đất và 2,7 tỷ đồng tiết kiệm
Trước khi dừng hẳn việc kinh doanh, tôi cũng kịp bán đi một bất động sản, thu về 1,55 tỷ để làm khoản phòng thân. Số tiền đó, tôi không dám tiêu thoải mái mà chia ra nhiều phần: 75 triệu đồng để sẵn chi tiêu trong ba tháng tiếp theo cho cả gia đình và phụ cấp ba mẹ; 1 tỷ đồng gửi ngân hàng (lãi 9% một năm, tính ra mỗi tháng cũng được khoảng 7,5 triệu); phần còn lại khoảng 275 triệu tôi gửi ngắn hạn ba tháng (lãi 6% một năm, mỗi tháng thêm được hơn 1 triệu).
Nếu cộng với khoản tiền cho thuê xe và đất, thì mỗi tháng tôi có thu nhập khoảng gần 16 triệu mà không cần làm gì. Số tiền này sẽ giảm dần khi tôi rút ra lo chi phí hàng tháng cho gia đình (khoảng 25 triệu). Tức là mỗi tháng tôi vẫn âm khoảng 9 triệu, phải lấy từ tiền dự phòng ra để bù vào.
Nghe thì có vẻ không ổn, nhưng nếu nhìn tổng thể những gì mình đang có, tôi biết bản thân vẫn có thể nghỉ ngơi được thêm một thời gian nữa. Hiện tại, tôi là một ông bố đơn thân (vợ tôi mất sớm), đang nuôi con lớn của tôi đang học năm Nhất đại học, đứa nhỏ học lớp 11, và phụng dưỡng bố mẹ già. Với nhiều người, 25 triệu không phải là con số nhỏ, nhưng tôi thấy đó là mức cần thiết để lo cho gia đình một cách đàng hoàng.
Nhiều lúc tôi cũng tự hỏi: với tình hình này, liệu mình có đang đánh liều không khi chọn dừng làm việc từ sớm? Nhưng rồi tôi cũng nghĩ ngược lại rằng nếu không dừng bây giờ, thì sẽ chịu đựng được đến khi nào? Sức khỏe của tôi đã xuống rõ. Những năm vừa rồi, tôi gần như chỉ biết làm việc, ăn uống thất thường, ngủ nghỉ thiếu khoa học. Nếu cứ tiếp tục như thế, có thể tôi sẽ kiếm thêm nhiều tiền, nhưng chưa chắc còn đủ sức để dùng đến chúng.
Thực ra, tôi không nghĩ mình đã nghỉ hẳn. Nói đúng hơn, tôi đang cho mình một khoảng nghỉ có tính toán. Khoảng nghỉ này có thể kéo dài vài năm, đủ để tôi ổn định lại bản thân, đủ để hai đứa nhỏ học xong đại học. Sau đó, tôi dự định sẽ chia cho mỗi đứa một phần tài sản, còn mình thì tìm một nơi nào đó yên tĩnh, mua miếng đất nhỏ, sống đơn giản lại đến già.
Có thể lúc đó, tôi sẽ không làm kinh doanh lớn nữa. Nếu có làm thì cũng chỉ là thứ gì đó nhẹ nhàng, đủ để tôi thấy mình có ích, chứ không phải gồng lên như trước. Viết ra những dòng này, tôi cũng không chắc mình đang đúng hay sai? Chỉ là lần đầu tiên trong đời, tôi quyết định không "chạy" nữa. Và tôi đang học cách sống chậm lại. Liệu đó có phải là một quyết định sai lầm?
Phuc ThanhTôi hối tiếc vì tuổi 50 có 5 tỷ vẫn không dám nghỉ hưu sớm
Lý do tôi 70 tuổi vẫn chưa nghỉ hưu dù dư tiền dưỡng già
Đắn đo bỏ việc lương 40 triệu để nghỉ hưu sớm ở tuổi 47
Cuộc sống của tôi sau khi nghỉ hưu sớm tuổi 45
45 tuổi nghỉ hưu sớm, sống nhờ lãi tiết kiệm tháng 25 triệu đồng
Vỡ mộng nghỉ hưu sớm dù tháng kiếm 40 triệu từ dãy trọ cho thuê

