Ngày thứ sáu, khi đi làm về, bạn chắc chắn an tâm vì còn hai ngày nghỉ trước mặt. Người trẻ có thể hẹn hò, gặp gỡ bạn bè, hoặc đơn giản là dành thời gian cho gia đình. Hai ngày cuối tuần trọn vẹn giúp họ tái tạo năng lượng, cân bằng lại nhịp sống vốn đã quá căng thẳng.
Nhưng khi ngày thứ bảy vẫn là ngày làm việc, dù chỉ nửa ngày, mọi kế hoạch gần như bị cắt vụn. Tối thứ sáu không còn trọn vẹn vì phải nghĩ đến sáng hôm sau vẫn phải dậy đi làm. Thứ bảy trôi qua một cách lưng chừng vì không đủ dài để nghỉ ngơi, cũng chẳng đủ tập trung để làm việc hiệu quả. Đến chiều về, người ta mệt mỏi hơn là được hồi phục.
Tôi nghĩ chúng ta cần đánh giá nghiêm túc cách xã hội đang thiết kế thời gian sống của người trẻ.
Một trong những lý do khiến nhiều người trì hoãn kết hôn, ngại sinh con không chỉ nằm ở chi phí, mà còn là cảm giác không có thời gian để sống một cuộc đời đúng nghĩa.
Khi cả tuần bị chia nhỏ thành những ngày đi làm kéo dài, cuối tuần lại bị cắt đôi, thì việc xây dựng một mối quan hệ bền vững trở nên khó khăn hơn rất nhiều.
Hẹn hò không chỉ là gặp nhau vài tiếng sau giờ làm trong trạng thái mệt mỏi. Hôn nhân càng không thể chỉ dựa trên những khoảnh khắc chớp nhoáng. Nó cần thời gian chất lượng để hiểu nhau, để chia sẻ, để cùng trải nghiệm. Một cuối tuần trọn vẹn có thể tạo ra nhiều kết nối hơn cả tuần làm việc vội vã.
Chưa kể, những kế hoạch tưởng chừng đơn giản như đi chơi xa 1-2 ngày cũng trở nên bất tiện. Nếu được nghỉ thứ bảy, tối thứ sáu người trẻ hoàn toàn có thể bắt đầu một chuyến đi ngắn, đổi gió sau một tuần làm việc. Nhưng khi sáng thứ bảy vẫn phải lên công ty, mọi thứ trở nên dở dang, như tôi đã đề cập.
Ở góc độ doanh nghiệp, việc duy trì làm việc nửa ngày thứ bảy cũng không thực sự mang lại hiệu quả rõ rệt. Nhân sự đến công ty trong tâm thế cho có mặt, công việc khó đạt được năng suất cao. Thời gian ngắn, tâm lý lưng chừng, kết quả thường chỉ là những giờ làm việc hình thức.
Ngược lại, nếu cho nhân viên nghỉ trọn vẹn hai ngày cuối tuần, họ có cơ hội hồi phục cả thể chất lẫn tinh thần. Khi quay lại làm việc vào thứ hai, năng lượng và sự tập trung sẽ tốt hơn. Về dài hạn, đó mới là cách nâng cao hiệu quả lao động bền vững.
Quan trọng hơn, đây còn là một câu chuyện mang tính xã hội. Khi chúng ta nói về việc khuyến khích kết hôn, sinh con, không thể chỉ dừng ở các khẩu hiệu hay chính sách hỗ trợ tài chính.
Người trẻ cần một môi trường sống cho phép họ có thời gian để xây dựng các mối quan hệ, để chăm sóc gia đình, để cảm thấy cuộc sống không chỉ xoay quanh công việc.
Gần đây, có nhiều tranh cãi xung quanh đề xuất thu phí đối với nhà thứ hai bỏ hoang hoặc cho thuê. Một bên cho rằng đây là cách để hạn chế đầu cơ, tránh lãng phí tài nguyên và góp phần hạ nhiệt giá bất động sản. Bên còn lại phản biện rằng chính sách này có thể đánh đồng nhiều đối tượng, gây áp lực lên cả những người chỉ đang tích lũy tài sản hợp pháp cho nhu cầu thực. Cá nhân tôi ủng hộ việc sử dụng công cụ thuế để điều tiết thị trường bất động sản, tất nhiên, nên có phân loại rõ ràng.
Tôi là người làm thuê ở TP HCM, thu nhập không phải thấp nhưng cũng không đủ để nghĩ đến chuyện mua nhà trong trung tâm. Giá đất, giá nhà hiện giờ đã vượt quá xa khả năng của những người lao động bình thường như tôi. Vì vậy, thay vì cố gắng với một mục tiêu quá sức, tôi chọn một hướng đi thực tế hơn: tiếp tục ở trọ và tìm mua hai mảnh đất ở vùng xa để làm chỗ dự phòng cho tuổi già.
Nhiều người nghe vậy sẽ cho rằng tôi đang "ôm đất", đầu cơ. Nhưng với tôi, đó đơn giản là nhu cầu ở thực. Tôi không có ý định "lướt sóng" hay kiếm lời nhanh từ bất động sản. Hai mảnh đất đó là tôi để dành cho tương lai, để khi không còn khả năng lao động, tôi vẫn có một chỗ ở, không trở thành gánh nặng cho con cái hay xã hội. Nếu sau này cần tiền xây nhà, tôi có thể bán một mảnh, bù thêm một ít tiền để dựng một căn nhà nhỏ sinh sống qua ngày. Thực tế, chi phí xây nhà bây giờ ở nhiều nơi còn cao hơn cả tiền mua đất ở quê.
Trong khi đó, nếu chọn gửi tiết kiệm, tôi tin chắc mình sẽ không bao giờ mua nổi đất để cất nhà. Chưa kể, thu nhập của tôi còn có thể giảm dần theo tuổi tác, lại còn phải lo cho con cái ngày một lớn dần, tốn kém ăn học đủ thứ. Vì thế, tôi chấp nhận vừa trả tiền thuê trọ ở thành phố, vừa đóng thuế cho phần tài sản mình sở hữu. Đó là cái giá phải trả cho một lựa chọn mà tôi cho là hợp lý với hoàn cảnh của mình.
>> Dành dụm cả đời mua nhà 4 tỷ cho con nhưng bị đánh thuế?
Từ câu chuyện cá nhân, tôi nghĩ cần phân định rõ thế nào là đầu cơ đất? Theo tôi, đầu cơ là việc mua đi bán lại trong thời gian ngắn để kiếm lời. Với nhóm này, nên đánh thuế cao nếu thời gian sở hữu dưới hai năm. Còn những người mua để tích lũy lâu dài, phục vụ nhu cầu thực, thì không nên bị đánh đồng theo cùng một cách (có thể mức thuế thấp hơn).
Tôi cũng cho rằng nên tháo gỡ một số quy định chưa hợp lý, như việc bắt buộc phải phân lô xong mới được cho tặng đất. Trong trường hợp cha mẹ chia tài sản cho con, chỉ cần chứng minh quan hệ gia đình thuộc hàng thừa kế thứ nhất thì có thể tách và sang tên trong một lần. Làm như vậy vừa giảm thủ tục, vừa hạn chế tranh chấp, đồng thời cũng bịt được một số kẽ hở mà giới đầu cơ có thể lợi dụng.
Bên cạnh đó, cần đánh thuế mạnh với những trường hợp có dấu hiệu đầu cơ rõ ràng: một chủ sở hữu có từ ba bất động sản trở lên, liên tục mua rồi phân lô bán lại trong thời gian ngắn. Với dữ liệu đất đai và thông tin cá nhân hiện nay, việc nhận diện những trường hợp này không phải là quá khó. Ngoài ra, cũng nên xem xét nguồn gốc tài sản như cho tặng, thừa kế và có cơ chế quản lý riêng.
Theo tôi, thuế nên được áp dụng theo hướng lũy tiến từ mảnh đất thứ tư trở đi. Bởi thực tế, rất ít người đầu cơ với quy mô chỉ một hoặc hai mảnh, trong khi mặt bằng giá đất hiện nay đã quá cao so với thu nhập của đa số người dân có nhu cầu ở thực.
Cuối cùng, tôi nghĩ cũng cần nhìn nhận lại văn hóa sở hữu bất động sản. Với nhiều người Việt, tích lũy đất đai, nhà cửa cho con cháu không đơn thuần là đầu tư, mà còn là cách đảm bảo an sinh cho thế hệ sau. Không phải ai mua đất cũng để đầu cơ. Bởi vẫn có những người như tôi, chỉ đang cố gắng lo xa một chút, để sau này đỡ chông chênh hơn giữa một xã hội mà chi phí sống ngày càng đắt đỏ.
Tôi rất đồng cảm với chia sẻ của tác giả bài viết "Đám cưới 'nhạt' vì ăn 30 phút đã đứng dậy ra về". Bản thân tôi cũng để ý vài năm gần đây, đặc biệt ở các thành phố lớn, nhiều đám cưới được tổ chức vào buổi trưa trong tuần. Lý do là để tranh thủ giờ nghỉ trưa nên đồng nghiệp, đặc biệt là dân văn phòng sẽ đến dự đông đủ hơn.
Lần gần nhất, tôi nhận thiệp mời cưới của một người bạn thân. Thời gian tổ chức tiệc là vào 11h30 trưa thứ tư. Hôm đó, tôi xin ra ngoài sớm một chút, vội vàng chạy xe đến nhà hàng. Bên ngoài đông, bên trong cũng đông, nhưng không khí lại khá trầm lặng. Ai cũng ăn mặc chỉnh tề, cười nói xã giao, chụp vài tấm hình rồi nhanh chóng vào bàn.
Tiệc bắt đầu gần như ngay lập tức. Món ăn lên nhanh, khách ăn cũng nhanh. Bàn tôi có người vừa ngồi xuống đã nhìn đồng hồ, nhẩm tính còn bao nhiêu phút trước giờ phải quay lại công ty. Đến giữa buổi, có người xin phép về sớm khi món chính còn chưa dọn hết.
Có lẽ hiểu tâm lý của khách mời nên cô dâu, chú rể cũng đi chào các bàn một cách gấp gáp. Mỗi bàn, họ dừng lại nâng ly, nói vài câu cảm ơn, rồi lại hối hả qua bàn khác. Tôi nhìn bạn mình - nhân vật chính của ngày hôm đó - mà cảm giác như bạn cũng đang "chạy show" trong chính đám cưới của mình, chẳng kịp nói đôi ba câu chuyện với người quen.
Ăn xong (khoảng 45 phút), tôi cũng ra về khi tiệc đã vãn bớt. Trên đường quay lại công ty, trong đầu tôi có một cảm giác hụt hẫng khó gọi tên. Mọi thứ trong đám cưới thực ra vẫn diễn ra đầy đủ: có tiệc, có khách, có nghi thức trang trọng. Nhưng dường như nó lại thiếu một thứ rất quan trọng - cảm giác vui trọn vẹn.
>> Chê cỗ cưới chán dù bỏ 500 K tiền mừng
Tôi nhớ những đám cưới khác, thường tổ chức vào buổi tối hoặc cuối tuần. Khách đến không vội, ngồi lại lâu hơn, câu chuyện cũng dài hơn. Có thể không phải ai cũng ở lại đến cuối, nhưng những người ở lại thì thực sự "dự tiệc" chứ không phải chỉ "ghé qua" điểm danh. Cô dâu chú rể cũng có thời gian trò chuyện, cười nhiều hơn, và đôi khi là mệt theo kiểu rất hạnh phúc.
Tất nhiên, tôi hiểu vì sao mọi người chọn tổ chức cưới vào giờ trưa ngày thường? Cuộc sống ở thành phố bận rộn, ai cũng có công việc, có áp lực riêng. Đồng nghiệp là một phần quan trọng trong các mối quan hệ, và việc tạo điều kiện để họ đến dự là điều dễ hiểu. Với nhiều người, đám cưới cũng dần trở thành một thủ tục cần hoàn thành gọn gàng, hợp lý.
Nhưng có lẽ chính vì sự "hợp lý" đó mà đám cưới đang trở nên công nghiệp hơn. Khách đến đúng giờ, ăn nhanh, chúc vội, về sớm. Niềm vui vì thế cũng bị chia nhỏ theo từng khung giờ, chen vào giữa những cuộc họp, những deadline còn dang dở.
Tôi không cho rằng cách tổ chức đó là đúng hay sai? Mỗi thời mỗi khác, mỗi người một lựa chọn. Nhưng nếu hỏi cảm nhận cá nhân, tôi vẫn thấy tiếc. Tiếc cho một dịp vốn dĩ nên là khoảnh khắc đáng nhớ, để cảm xúc được kéo dài thêm một chút, nhưng đôi khi bị biến thành một cuộc hẹn gấp gáp. Suy cho cùng, đám cưới đâu chỉ là một bữa tiệc.
Năm nào vợ chồng tôi cũng cố gắng dành thời gian đi du lịch khoảng 3-4 lần. Phần lớn là vào các dịp lễ, đơn giản vì khi đó mới gom được đủ ngày nghỉ để đi xa. Chúng tôi chưa có con, nên vẫn còn "tranh thủ" được những chuyến đi dài ngày như vậy.
Chúng tôi thường chọn tự lái ôtô, từ Đà Lạt, Phan Thiết, Nha Trang, Vũng Tàu cho tới Đà Nẵng... Hầu hết các chuyến đi đều là hai vợ chồng tôi thay nhau cầm lái. Đi nhiều thành quen, có những cung đường quay lại vài lần nên không còn bỡ ngỡ. Tay lái của tôi cũng khá vững, nên việc di chuyển đường dài không phải là điều quá áp lực.
Nhưng nếu chỉ dừng ở chuyện "lái được xe" thì chưa đủ để có một chuyến đi thoải mái. Điều tôi nhận ra sau nhiều lần tự lái, là trải nghiệm có dễ chịu hay không phụ thuộc rất lớn vào khâu chuẩn bị. Trước mỗi chuyến đi, tôi đều dành thời gian tìm kỹ cung đường, ước lượng thời gian di chuyển, canh giờ xuất phát để tránh kẹt xe, đặc biệt là những dịp cao điểm. Các điểm dừng nghỉ cũng được tính trước, để không rơi vào cảnh vừa mệt vừa phải chạy tìm chỗ dừng.
>> Tôi mệt rã rời khi tự lái ôtô 800 km đưa vợ con du lịch Đà Nẵng
Chỗ ở cũng là thứ tôi không "tiết kiệm". Tôi thường ưu tiên khách sạn 4-5 sao, để đảm bảo những thứ rất cơ bản: có chỗ đậu xe rộng rãi, dịch vụ ổn định, không phát sinh những rắc rối không đáng có. Với tôi, đã gọi là đi nghỉ thì trải nghiệm phải đủ thoải mái. Một khách sạn tệ có thể làm hỏng cả chuyến đi.
Trong hành trình, tôi cũng không cố ép lịch trình quá dày. Trước đây, tôi từng thử nhồi nhiều điểm tham quan vào một ngày. Kết quả là đến nơi nào chúng tôi cũng vội, chụp vài tấm hình rồi đi tiếp, cuối ngày chỉ thấy mệt. Sau này, tôi chọn cách đi chậm hơn.
Ví dụ như ở Đà Lạt, khi vào trung tâm đông đúc, tôi sẵn sàng gửi xe ở khách sạn rồi thuê xe máy chạy lòng vòng. Cái cảm giác chạy xe giữa không khí se lạnh, dừng lại bất kỳ quán cà phê nào mình thích, với tôi đáng giá hơn nhiều so với việc ngồi trong ôtô chen chúc. Ngược lại, những điểm xa như đồi chè hay Tà Nung, tôi vẫn chọn đi ôtô để đỡ mệt.
>> Tôi dại dột khi tự lái ôtô đưa cả nhà đi Đà Lạt chơi lễ 30/4
Sau nhiều chuyến đi, tôi rút ra một điều rằng sai lầm lớn nhất của nhiều người khi tự lái xe du lịch nằm ở việc thiếu kế hoạch. Không ít người chọn tự lái chỉ vì nghĩ tiết kiệm chi phí, nhưng lại không tính toán kỹ lộ trình, thời gian hay điểm dừng. Đến lúc đi, mọi thứ trở nên bị động, mệt mỏi, thậm chí căng thẳng và chuyến đi đáng lẽ để nghỉ ngơi lại biến thành một cuộc "hành xác".
Tự lái xe, với tôi, vẫn là một trải nghiệm đáng giá. Nó mang lại sự chủ động và cảm giác tự do mà những hình thức di chuyển khác khó có được. Nhưng để tận hưởng được điều đó, cái giá không chỉ là xăng xe hay phí cầu đường, mà là sự chuẩn bị đủ kỹ để chuyến đi thực sự là nghỉ ngơi, chứ không phải thử sức chịu đựng.