Reuters hôm 20.4 dẫn kết quả kiểm phiếu chính thức cho thấy đảng Bulgaria Tiến bộ của cựu Tổng thống Rumen Radev đã giành được 44,6% số phiếu sau khi toàn bộ số phiếu được kiểm.
Tỷ lệ phiếu trên cho phép đảng này giành được khoảng 130/240 ghế tại quốc hội, theo tính toán của DW.
Như vậy, đảng Bulgaria Tiến bộ đã bỏ xa đảng GERB, vốn là lực lượng từng thống trị chính trường, do cựu Thủ tướng Boyko Borissov lãnh đạo, với 13,4%. Còn liên minh thân châu Âu có tên Chúng tôi Tiếp tục Thay đổi – Dân chủ Bulgaria (PP-DB) chỉ nhận được 12,8% số phiếu.
Kết quả kiểm phiếu cho thấy đảng của cựu Tổng thống Bulgaria hoàn toàn có thể đơn độc thành lập chính phủ mà không cần liên minh với đảng khác. Tuy nhiên, ông vẫn để ngỏ khả năng bắt tay với một nhóm thân châu Âu hoặc một đảng nhỏ hơn để thành lập chính quyền.
Những gì vừa diễn ra ở Bulgaria vượt xa dự báo của các cuộc thăm dò dư luận, đánh dấu một trong những chiến thắng mạnh mẽ nhất của một đảng đơn lẻ trong nhiều thập niên ở nước này.
Theo giới quan sát, việc đảng ông Radev giành chiến thắng giòn giã có thể tạm thời chấm dứt tình trạng bất ổn chính trị kéo dài khiến Bulgaria phải tổ chức đến 8 cuộc bầu cử trong vòng 5 năm qua.
Để tham gia bầu cử quốc hội, ông Radev đã từ chức tổng thống từ tháng 1. Cuộc tổng tuyển cư đã được tổ chức sau khi các cuộc biểu tình quy mô lớn diễn ra khắp nước, buộc chính phủ tiền nhiệm phải từ chức vào tháng 12.2025.
Cựu tổng thống là người theo chủ nghĩa hoài nghi châu Âu và từng phục vụ trong không quân trên vai trò phi công chiến đấu. Ông giữ lập trường phản đối việc hỗ trợ quân sự cho Ukraine trong cuộc xung đột với Nga.
Cả EU lẫn Nga đều hoan nghênh chiến thắng của ông Radev.
Điện Kremlin đánh giá cao việc ông Radev mong muốn giải quyết các vấn đề với Nga thông qua đối thoại mang tính thực dụng.
Theo dữ liệu theo dõi tàu thuyền do Bloomberg tổng hợp ngày 20-6, ba siêu tàu chở dầu, với sức chứa mỗi chiếc khoảng 2 triệu thùng dầu thô, đang neo đậu tại cảng Sea Island, phía tây đảo Kharg.
Đây là dữ liệu mới nhất cho thấy Iran có thể đang đẩy nhanh quá trình bơm và xuất khẩu hàng triệu thùng dầu thô, trong bối cảnh thỏa thuận tạm thời với Mỹ đã mở lại các chuỗi cung ứng.
Ngoài ra, ảnh vệ tinh Sentinel-2 của Liên minh châu Âu (EU) chụp hôm 20-6 cũng ghi lại hình ảnh hai trong số ba tàu này đã cập bến, trong khi đó ảnh vệ tinh chụp vào một ngày trước đó cho thấy các bến tàu vẫn hoàn toàn trống.
Ngoài ra, quốc gia Hồi giáo này cũng đưa thêm các tàu rỗng vào vịnh Ba Tư. Cả ba tàu tại đảo Kharg đều được ghi nhận đã đi qua eo biển Hormuz vào vịnh Ba Tư ngày 18-6.
Trong khi các hãng vận tải quốc tế vẫn còn e ngại trong việc đưa tàu qua eo biển Hormuz, Iran đã kịp vận chuyển khoảng 20 triệu thùng dầu thô bằng các tàu neo đậu ngoài khơi cảng Chabahar, gần biên giới với Pakistan.
Đảo Kharg nằm cách bờ biển Iran khoảng 25km, gần tỉnh Bushehr, chiều dài chỉ khoảng 6 km. Đây là nơi trung chuyển quan trọng chiếm khoảng 90% lượng dầu xuất khẩu của Tehran.
Đặc biệt, đảo Kharg là cảng nước sâu duy nhất của Iran trong vịnh Ba Tư, khiến vai trò của hòn đảo này gần như không thể thay thế, trở thành một trong những điểm chiến lược nhạy cảm nhất của mạng lưới dầu mỏ toàn cầu.
Hiện phái đoàn Mỹ - Iran chuẩn bị đàm phán tại Thụy Sĩ nhằm hướng đến thỏa thuận cuối cùng, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ký biên bản ghi nhớ hôm 17-6.
Từ khi ký kết bản ghi nhớ đến khi các biện pháp trừng phạt được dỡ bỏ, Bộ Tài chính Mỹ sẽ cấp giấy miễn trừ cho hoạt động xuất khẩu dầu thô, sản phẩm hóa dầu và dẫn xuất của Iran, cùng tất cả các dịch vụ liên quan.
Giới phân tích nhận định Tehran là bên được hưởng lợi sớm nhất từ sự hạ nhiệt trong quan hệ với Mỹ sau khi ký kết biên bản ghi nhớ. Do đó, nước này không muốn lãng phí thời gian trong việc tái khởi động hoạt động xuất khẩu dầu.
"Quân đội Mỹ sáng 8/7 đã vi phạm trắng trợn điều 2, khoản 4 trong Hiến chương Liên Hợp Quốc và có hành động gây hấn quân sự nhằm vào các trung tâm giám sát trên bờ biển miền nam Iran", Bộ Ngoại giao Iran hôm nay cho biết. "Mỹ cũng vi phạm nghiêm trọng điểm 1 trong bản ghi nhớ giữa hai nước về chấm dứt chiến sự".
Bộ Ngoại giao Iran còn chỉ trích việc Bộ Tài chính Mỹ ngày 7/7 thu hồi giấy phép tạm miễn trừ lệnh trừng phạt đối với dầu mỏ Iran, cho rằng hành động này vi phạm cam kết trong điểm 10 của bản ghi nhớ.
"Cùng với những diễn biến trên eo biển Hormuz và việc Israel tiếp tục chiến dịch ở Lebanon, những nội dung quan trọng và cốt lõi của bản ghi nhớ đã không còn hiệu lực", Bộ Ngoại giao Iran cảnh báo. "Mỹ sẽ phải chịu toàn bộ trách nhiệm về những hậu quả nguy hiểm do hành động leo thang này gây ra".
Đây là phản ứng đầu tiên của Iran sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cùng ngày tuyên bố lệnh ngừng bắn với nước này đã kết thúc.
"Đàm phán với họ chỉ lãng phí thời gian", ông chủ Nhà Trắng phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ, khi được hỏi liệu thỏa thuận ngừng bắn với Iran còn hiệu lực hay không.
Tổng thống Mỹ dùng ngôn từ gay gắt để chỉ trích giới lãnh đạo Iran, cho rằng Tehran "chơi không đẹp" khi tấn công các tàu thương mại ở eo biển Hormuz, hành động bị cho là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn. Ông cảnh báo Mỹ có thể tiếp tục không kích các mục tiêu ở Iran.
"Chúng tôi sẽ tấn công họ dữ dội trong đêm nay", ông Trump nói trước khi gặp người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky.
Quân đội Mỹ trước đó thông báo đã tập kích hơn 80 mục tiêu tại các khu vực trong và gần eo biển Hormuz để đáp trả việc "Iran nhắm vào tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz". Truyền thông Iran ghi nhận nhiều vụ nổ xảy ra ở ven biển miền nam nước này rạng sáng 8/7.
Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã phóng tên lửa và máy bay không người lái vào các mục tiêu quân sự Mỹ tại Kuwait và Bahrain để đáp trả, dọa mở rộng phạm vi tấn công nếu Washington tiếp tục gây hấn.
Iran kêu gọi các nước láng giềng ở vịnh Ba Tư "thực hiện nghĩa vụ pháp lý quốc tế, tránh việc lãnh thổ và cơ sở vật chất được dùng để phát động tấn công nhằm vào Iran". Tehran tuyên bố không ngần ngại bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền và an ninh quốc gia, sẵn sàng đáp trả vào nguồn gốc của hành động gây hấn.
Hãng thông tấn nhà nước Iran IRNA xác nhận thông tin Tehran đã gửi đề xuất mới nhất về đàm phán cho các nhà trung gian hòa giải Pakistan ngày 1-5. Động thái được kỳ vọng có thể cải thiện triển vọng phá vỡ bế tắc trong nỗ lực chấm dứt xung đột Mỹ - Israel và Iran.
IRNA không cung cấp chi tiết đề xuất nhưng giá dầu toàn cầu, vốn tăng mạnh kể từ khi Iran bắt đầu phong tỏa eo biển Hormuz, đã giảm sau thông tin trên.
Hiện chưa rõ liệu đề xuất của Iran đã được chuyển đến Mỹ hay chưa. Trước đó, nhiều thông tin cho hay Tổng thống Mỹ Donald Trump sắp được thông báo về kế hoạch tấn công quân sự mới để buộc Iran ngồi vào bàn đàm phán.
Hãng tin Reuters dẫn các nguồn tin cấp cao Iran tiết lộ Tehran đã kích hoạt hệ thống phòng không và lên kế hoạch đáp trả trên diện rộng nếu bị tấn công sau khi đánh giá rằng sẽ có một cuộc tấn công ngắn, dữ dội từ phía Mỹ và Israel.
Trang tin Axios trước đó đưa tin một kế hoạch tác chiến sẽ được chia sẻ với ông Trump trong cuộc họp giao ban của các lãnh đạo quân sự cấp cao của Mỹ. Kế hoạch này liên quan đến việc sử dụng lực lượng mặt đất để chiếm một phần eo biển Hormuz nhằm mở lại dòng chảy dầu thô và thương mại.
Các quan chức cho biết ông Trump cũng đang cân nhắc việc gia hạn lệnh phong tỏa của Mỹ đối với các cảng Iran hoặc tuyên bố chiến thắng đơn phương.
Nhà Trắng không lên tiếng phủ nhận hay xác nhận, càng phủ bóng mờ lên các bước tiếp theo của Mỹ. Hồi đầu tuần này, ông Trump tuyên bố ông không hài lòng với đề xuất trước đó từ Iran. Pakistan vẫn chưa ấn định ngày cho các cuộc đàm phán mới giữa hai phe.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei hôm 30-4 cảnh báo không nên kỳ vọng kết quả nhanh chóng từ các cuộc đàm phán.
