Nội dung trên được ông Bùi Quốc Hoan, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), nói tại tọa đàm Giải pháp giảm áp lực cung ứng điện giai đoạn 2026 – 2030, do báo Công Thương phối hợp EVN, EVNSPC tổ chức, sáng 21/4.
Theo Quy hoạch điện VIII, mục tiêu đến năm 2030, khoảng 50% mái nhà công sở và hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu (tức phục vụ nhu cầu tại chỗ, không bán vào hệ thống điện quốc gia), với quy mô khoảng 26.000 MW, tương đương công suất 13 nhà máy thủy điện Hòa Bình. Theo lãnh đạo EVNSPC, để hiện thực hóa mục tiêu này, đòi hỏi cơ chế đủ mạnh và giải pháp triển khai đồng bộ trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh.
Yêu cầu lắp điện mặt trời mái nhà càng cấp thiết trong bối cảnh nhu cầu điện sắp tới dự báo tăng cao, còn nguồn cung gặp nhiều áp lực. Ông Nguyễn Quốc Trung, Phó tổng giám đốc Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), cho biết hệ thống điện đang chịu áp lực lớn khi nhu cầu tăng nhanh chưa từng có.
Ngày 31/3, tiêu thụ điện toàn quốc đã đạt 1 tỷ kWh/ngày, sớm hơn nhiều so với các năm trước; riêng ngày 8/4 đạt 1,092 tỷ kWh, công suất cực đại 52.225 MW. Dự báo mốc 1,1 tỷ kWh/ngày có thể xuất hiện ngay sau kỳ nghỉ 30/4. “Chỉ cần nhiệt độ tăng thêm 1-2 độ C, hệ thống phải gánh thêm công suất tương đương một nhà máy thủy điện Hòa Bình”, ông Trung nói.
Trong khi đó, về nguồn cung, ông Trung cho biết thủy điện suy giảm do thiếu nước, chỉ đáp ứng khoảng 70 triệu kWh/ngày; nhiệt điện than và khí cũng đối mặt rủi ro do biến động nguồn nhiên liệu và thị trường năng lượng toàn cầu.
Lãnh đạo NSMO cho rằng điện mặt trời mái nhà là nguồn bổ sung quan trọng. Hiện công suất loại hình này đạt khoảng 8.400 MW, cung cấp 5-7% sản lượng điện mỗi ngày. Ưu điểm của điện mặt trời mái nhà là triển khai nhanh, ít phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu và tiềm năng lớn khoảng 963.000 MW.
Tuy nhiên dù nhiều ưu điểm song việc lắp đặt vẫn gặp không ít rào cản khiến mục tiêu gặp thách thức.
Ông Bùi Trung Kiên, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TP HCM, cho rằng người dân vẫn còn tâm lý nghi ngại khi đầu tư điện mặt trời mái nhà. Nguyên nhân chủ yếu do chi phí ban đầu lớn và lo ngại về hiệu quả.
Theo ông, với hộ gia đình, thủ tục lắp đặt hiện đã được đơn giản hóa. Người dân chỉ cần thông báo cho ngành điện qua tổng đài, cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng chăm sóc khách hàng để cập nhật vào cơ sở dữ liệu và sẽ được phản hồi, hỗ trợ.
Ngành điện cũng sẵn sàng phối hợp, tư vấn kỹ thuật cho khách hàng trong quá trình lắp đặt. Người dân khi lắp điện mặt trời áp mái chỉ cần thông báo với sở Công Thương hoặc ngành điện qua Cổng dịch vụ công, tổng đài chăm sóc khách hàng và sẽ được ngành điện liên hệ lại ngay.
“Thủ tục rất đơn giản”, ông Kiên nói. Tuy nhiên, theo ông chi phí đầu tư phổ biến từ 100-200 triệu đồng khiến nhiều hộ cân nhắc. Ngoài ra, với các gia đình cần sử dụng điện nhiều vào ban đêm cần hệ thống lưu trữ điện nhưng chi phí đầu tư cho công nghệ này vẫn là thách thức.
Từ thực tế đó, ông Kiên đề xuất cần có chính sách hỗ trợ tài chính để khuyến khích người dân. Kinh nghiệm một số nước là áp dụng ưu đãi thuế thu nhập cá nhân.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Thượng Quân, Tổng giám đốc Công ty cổ phần công nghệ tích hợp Sao Nam, nhận định rào cản lớn nhất là niềm tin vào hiệu quả đầu tư. “Người dân vẫn lo ngại chi phí và thời gian hoàn vốn, dù hiện nay chỉ còn khoảng 2-3,5 năm”, ông nói.
Ông Trịnh Quốc Vũ, Phó cục trưởng Điện lực (Bộ Công Thương), cho biết Bộ đang xây dựng cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà trình Thủ tướng, kỳ vọng tạo động lực mới cho thị trường.
Dẫn ví dụ giai đoạn trước, ông Vũ nói khi áp dụng cơ chế giá mua điện ưu đãi (FiT), Việt Nam đã nhanh chóng phát triển hơn 19.000 MW điện mặt trời. “Thời điểm năm 2017, dù giá bán lẻ điện bình quân chỉ khoảng 1.732 đồng/kWh, nhưng chúng ta vẫn chấp nhận mua điện mặt trời với giá tương đương hơn 2.000 đồng/kWh, cho thấy quyết tâm rất lớn”, ông nói.
Ngày nay, nhờ tiến bộ công nghệ, chi phí điện mặt trời, cả quy mô lớn và mái nhà, đã giảm đáng kể, trong khi giá bán lẻ điện tăng lên khoảng 2.204 đồng/kWh. Điều này tạo điều kiện thuận lợi hơn để phát triển nguồn điện mặt trời.
Ông Vũ cũng cho rằng giá điện truyền thống có thể tiếp tục biến động do phụ thuộc nhiên liệu đầu vào, trong khi điện mặt trời mái nhà có chi phí ổn định hơn và hiệu quả rõ ràng. Vì vậy, người dân và doanh nghiệp cần nhận diện đầy đủ lợi ích để mạnh dạn đầu tư thời gian tới.
Thông tin từ Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết qua kiểm tra thực tế, cơ quan chức năng vừa phát hiện và xử lý 3 doanh nghiệp đầu mối kinh doanh xăng dầu vi phạm quy định về mức dự trữ lưu thông bắt buộc.
Cụ thể, ngày 11/5, Công ty cổ phần Nhiên liệu Phúc Lâm (phường Phú Nhuận, TPHCM), bị xử phạt vi phạm hành chính số tiền 130 triệu đồng do duy trì mức dự trữ xăng dầu thấp hơn mức tối thiểu theo quy định.
Đến ngày 14/5, Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Long Hưng (phường Phú Nhuận, TPHCM), cũng bị xử phạt 130 triệu đồng với cùng hành vi vi phạm.
Ngày 21/5, Công ty cổ phần Anh Phát Petro (phường Hàm Rồng, tỉnh Thanh Hóa), bị xử phạt 190 triệu đồng do có hai hành vi vi phạm gồm: Duy trì mức dự trữ xăng dầu thấp hơn mức tối thiểu theo quy định và không đăng ký hệ thống phân phối với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền theo quy định.
Trước đó, trong tháng 5, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước đã phát hiện và xử lý 2 doanh nghiệp đầu mối vi phạm quy định về duy trì mức dự trữ xăng dầu tối thiểu bắt buộc và không đăng ký hệ thống phân phối với cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, với tổng số tiền xử phạt 320 triệu đồng.
Trong giai đoạn giám sát việc thực hiện nguồn cung và dự trữ lưu thông xăng dầu từ ngày 11/3 đến 31/3, cơ quan này cũng đã làm việc với 26 thương nhân đầu mối xăng dầu.
Qua các buổi làm việc, cơ quan chức năng đã phát hiện, tiến hành xác minh và lập biên bản vi phạm hành chính đối với 3 thương nhân đầu mối. Cụ thể gồm Công ty cổ phần Vật tư xăng dầu Hải Dương; Tổng Công ty Dầu Việt Nam - Công ty cổ phần (PV Oil); Công ty TNHH xăng dầu Vĩnh Long Petro.
Các doanh nghiệp này không duy trì mức dự trữ xăng dầu bắt buộc hoặc duy trì mức dự trữ xăng dầu thấp hơn mức tối thiểu theo quy định. Cơ quan chức năng quyết định xử phạt mỗi doanh nghiệp bị phạt 130 triệu đồng.
Theo cơ quan chức năng, việc kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về dự trữ xăng dầu bắt buộc nhằm bảo đảm an ninh năng lượng, duy trì nguồn cung ổn định cho thị trường trong mọi tình huống, đồng thời tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với hoạt động kinh doanh xăng dầu.
Sáng 10/4, Quốc hội thảo luận tại tổ về phát triển kinh tế xã hội. Theo Thủ tướng, nhiệm kỳ này Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số.
"Chính phủ yêu cầu các cấp, ngành là phải thống nhất về nhận thức, tư duy, hành động. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng để phấn đấu đạt được mục tiêu", Thủ tướng Lê Minh Hưng nói.
Người đứng đầu Chính phủ khẳng định tăng trưởng phải đi kèm ổn định và kiểm soát các cân đối lớn của nền kinh tế (cung cầu hàng hóa, tài chính ngân sách, tiền tệ, thanh toán quốc tế...).
"Việt Nam không chấp nhận tăng trưởng nóng, cao mà đánh đổi sự bất ổn vĩ mô vì giá phải trả trong trung và dài hạn cho nền kinh tế rất lớn. Xây nhà, thì nền móng phải rất vững chắc. Chúng ta muốn tiếp tục phát triển thì phải gia cố móng nhà", ông chia sẻ.
Thủ tướng xác định Việt Nam vẫn phải dựa vào các động lực truyền thống (như xuất khẩu, công nghiệp xây dựng, thương mại dịch vụ) trước khi thụ hưởng thành quả từ khoa học công nghệ.
Ông phân tích, áp lực nguồn vốn sẽ rất lớn khi tổng mức đầu tư toàn xã hội đến 2030 cần đạt 40% GDP, tương ứng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó đầu tư công chỉ đóng góp 20% (hơn 8 triệu tỷ). 80% còn lại phải huy động từ doanh nghiệp trong nước, FDI. Vì vậy, Thủ tướng cho rằng sẽ không huy động được các nguồn lực này, nếu không tạo lập được hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng.
Ông nói thêm Chính phủ liên tục chỉ đạo các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Tài chính, Công Thương, Ngân hàng Nhà nước trong phối hợp xử lý các vấn đề liên quan thị trường xăng dầu, tiền tệ để kiểm soát trước tác động của tình hình bên ngoài.
Việc này nhằm chủ động điều tiết để giảm bớt tác động mạnh đến thị trường trong nước. "2026 là năm bản lề rất quan trọng để đạt nền tảng cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo", ông Lê Minh Hưng nói.
Để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng, Thủ tướng nhấn mạnh cần đột phá thể chế và cho rằng đây là "con đường tạo hành lang thông thoáng cho cỗ xe kinh tế Việt Nam phát triển".
Theo ông, trước khi có Nghị quyết của Trung ương về đổi mới mô hình tăng trưởng, cỗ xe kinh tế vẫn có thể đạt được tốc độ cao hơn nếu thể chế đồng bộ giống như đường được nâng cấp, chất lượng hơn.
Năm nay, loạt vấn đề vấn đề thể chế phải được xử lý dứt điểm, theo Thủ tướng. Chẳng hạn, các bộ, ngành sẽ tổng rà soát và xây dựng chiến lược hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới. Những vướng mắc trong hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp sẽ được xử lý dứt điểm trong quý II.
Về tháo gỡ khó khăn các dự án, Chính phủ sẽ trình Quốc hội sửa đổi bổ sung một số nội dung của Nghị quyết 170 để xử lý những dự án tồn đọng về đất đai. Nhà điều hành quyết tâm ngay trong quý II hoàn thành phương án xử lý dứt điểm.
"Nguồn lực rất lớn đang tồn đọng ở hàng nghìn dự án. Nếu được khơi thông trở lại, nó chính là nguồn lực khổng lồ góp phần cho tăng trưởng", người đứng đầu Chính phủ nêu. Ông nhắc đến những dự án năng lượng tái tạo của Bộ Công Thương, sắp tới có thể được giao cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phối hợp tháo gỡ nhằm đưa các dự án trở lại hoạt động.
Đi kèm với thể chế, Chính phủ tiếp tục cải cách thủ tục hành chính. Dự kiến ngày 15/4, Bộ Tư pháp sẽ trình phương án cắt giảm điều kiện, thủ tục kinh doanh để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp.
Về năng lượng, Thủ tướng nói trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực thay đổi, Việt Nam phải có những điều chỉnh kịp thời về chiến lược năng lượng. "Bây giờ phải bàn đến việc tiếp tục xây dựng một số nhà máy điện nền, bên cạnh phát triển năng lượng tái tạo bền vững", ông nói, thêm rằng Quy hoạch điện VIII sẽ được điều chỉnh, bổ sung để phù hợp thực tế.
Hoàng Anh Gia Lai vừa công bố tình hình thanh toán lô trái phiếu HAGLBOND16.26 đến hạn ngày 26/3/2026, với điểm đáng chú ý là doanh nghiệp được miễn giảm phần lớn tiền lãi phải trả.
Cụ thể, tổng tiền lãi phát sinh của lô trái phiếu này là 1.594 tỷ đồng. Theo nghị quyết của Công ty TNHH Mua bán nợ Việt Nam (DATC), 1.534 tỷ đồng đã được miễn giảm, tương đương khoảng 96% nghĩa vụ lãi.
Sau khi được xử lý, số tiền lãi Hoàng Anh Gia Lai phải thanh toán tại thời điểm đáo hạn còn khoảng 60 tỷ đồng.
Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp chưa hoàn tất nghĩa vụ với phần gốc. Tại ngày 26/3, Hoàng Anh Gia Lai còn 819 tỷ đồng nợ gốc trái phiếu chưa thanh toán.
Lô trái phiếu này có quy mô phát hành ban đầu 6.596 tỷ đồng, lãi suất 8,2% một năm. Những năm qua, doanh nghiệp đã tái cơ cấu nghĩa vụ trái phiếu thông qua nhiều biện pháp. Trong đó, Hoàng Anh Gia Lai phát hành 210 triệu cổ phiếu, tương đương 2.100 tỷ đồng theo mệnh giá, để hoán đổi 2.520 tỷ đồng nợ trái phiếu nhóm B (khoản nợ đã được hoán đổi thành cổ phiếu) cho 6 chủ nợ vào tháng 9/2025, qua đó giảm áp lực nợ trước kỳ đáo hạn.
Sau các đợt cơ cấu, khoảng 3.876 tỷ đồng trái phiếu nhóm A (khoản nợ còn phải thanh toán bằng tiền mặt), tương đương gần 60% quy mô ban đầu, vẫn còn lưu hành và sẽ được thanh toán bằng tiền mặt khi đến hạn vào cuối năm 2026. Bên cạnh đó, doanh nghiệp cũng đã đàm phán giảm hơn 1.500 tỷ đồng tiền lãi, qua đó tiếp tục thu hẹp áp lực tài chính.
Trước đó, Hoàng Anh Gia Lai nhiều năm liên tục tái cơ cấu nợ, đàm phán với các chủ nợ và hợp tác với DATC để xử lý các khoản vay tồn đọng. Doanh nghiệp từng chậm thanh toán trái phiếu và phải thương lượng gia hạn hoặc điều chỉnh nghĩa vụ nợ nhằm giảm áp lực dòng tiền.
Việc miễn giảm lãi trái phiếu không phải chưa có tiền lệ trên thị trường, nhưng thường chỉ xảy ra khi doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính và đạt được thỏa thuận với chủ nợ. Một số doanh nghiệp trước đây cũng đã đàm phán giãn nợ, giảm hoặc hoãn lãi, thậm chí hoán đổi nghĩa vụ bằng tài sản nhằm tránh rơi vào tình trạng vỡ nợ ngay lập tức.
Các biện pháp này giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính trong ngắn hạn và có thêm thời gian tái cấu trúc hoạt động. Tuy nhiên, nhà đầu tư phải chấp nhận đánh đổi một phần lợi ích, trong khi rủi ro vẫn phụ thuộc vào khả năng phục hồi của doanh nghiệp.
Song song với xử lý nợ, Hoàng Anh Gia Lai đặt kế hoạch kinh doanh tăng trưởng mạnh trong năm nay. Doanh nghiệp dự kiến đạt 8.624 tỷ đồng doanh thu thuần và 4.202 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, đều tăng gần gấp đôi so với năm trước. Hội đồng quản trị cũng dự kiến trình Đại hội đồng cổ đông năm 2027 phương án chia cổ tức 500 đồng mỗi cổ phiếu, đồng thời tiếp tục tái đầu tư vào các mảng chủ lực.
Nền tảng cho kế hoạch này đến từ kết quả tích cực trong năm 2025. Doanh thu thuần đạt 7.440 tỷ đồng, tăng gần 29%, trong khi lợi nhuận sau thuế đạt 2.243 tỷ đồng, tăng gấp đôi và là mức cao nhất kể từ khi doanh nghiệp hoạt động.
Ở mảng sản xuất, Hoàng Anh Gia Lai đang mở rộng nông nghiệp quy mô lớn, tập trung vào các cây trồng giá trị cao. Năm 2026, doanh nghiệp dự kiến trồng mới 7.000 ha cà phê, 1.000 ha dâu tằm và 700 ha sầu riêng, đồng thời đầu tư hệ thống chế biến gồm 4 nhà máy cà phê chế biến ướt và một nhà máy chiết xuất.
Về dài hạn, công ty này đặt mục tiêu phát triển 20.000 ha cà phê vào năm 2028, kỳ vọng mang về hơn 700 triệu USD doanh thu mỗi năm, hướng tới trở thành doanh nghiệp quản lý vùng trồng cà phê lớn trên thế giới.
Dòng tiền cũng có dấu hiệu cải thiện. Tại ngày 31/12/2025, tiền và các khoản tương đương tiền đạt gần 680 tỷ đồng, tăng hơn 4 lần so với cuối năm trước. Tổng tài sản ngắn hạn đạt 8.802 tỷ đồng, trong đó các khoản phải thu chiếm 7.292 tỷ đồng, còn hàng tồn kho ở mức 753 tỷ đồng.
