Nội dung trên được ông Bùi Quốc Hoan, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC), nói tại tọa đàm Giải pháp giảm áp lực cung ứng điện giai đoạn 2026 – 2030, do báo Công Thương phối hợp EVN, EVNSPC tổ chức, sáng 21/4.
Theo Quy hoạch điện VIII, mục tiêu đến năm 2030, khoảng 50% mái nhà công sở và hộ gia đình lắp điện mặt trời mái nhà tự sản, tự tiêu (tức phục vụ nhu cầu tại chỗ, không bán vào hệ thống điện quốc gia), với quy mô khoảng 26.000 MW, tương đương công suất 13 nhà máy thủy điện Hòa Bình. Theo lãnh đạo EVNSPC, để hiện thực hóa mục tiêu này, đòi hỏi cơ chế đủ mạnh và giải pháp triển khai đồng bộ trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh.
Yêu cầu lắp điện mặt trời mái nhà càng cấp thiết trong bối cảnh nhu cầu điện sắp tới dự báo tăng cao, còn nguồn cung gặp nhiều áp lực. Ông Nguyễn Quốc Trung, Phó tổng giám đốc Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO), cho biết hệ thống điện đang chịu áp lực lớn khi nhu cầu tăng nhanh chưa từng có.
Ngày 31/3, tiêu thụ điện toàn quốc đã đạt 1 tỷ kWh/ngày, sớm hơn nhiều so với các năm trước; riêng ngày 8/4 đạt 1,092 tỷ kWh, công suất cực đại 52.225 MW. Dự báo mốc 1,1 tỷ kWh/ngày có thể xuất hiện ngay sau kỳ nghỉ 30/4. “Chỉ cần nhiệt độ tăng thêm 1-2 độ C, hệ thống phải gánh thêm công suất tương đương một nhà máy thủy điện Hòa Bình”, ông Trung nói.
Trong khi đó, về nguồn cung, ông Trung cho biết thủy điện suy giảm do thiếu nước, chỉ đáp ứng khoảng 70 triệu kWh/ngày; nhiệt điện than và khí cũng đối mặt rủi ro do biến động nguồn nhiên liệu và thị trường năng lượng toàn cầu.
Lãnh đạo NSMO cho rằng điện mặt trời mái nhà là nguồn bổ sung quan trọng. Hiện công suất loại hình này đạt khoảng 8.400 MW, cung cấp 5-7% sản lượng điện mỗi ngày. Ưu điểm của điện mặt trời mái nhà là triển khai nhanh, ít phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu và tiềm năng lớn khoảng 963.000 MW.
Tuy nhiên dù nhiều ưu điểm song việc lắp đặt vẫn gặp không ít rào cản khiến mục tiêu gặp thách thức.
Ông Bùi Trung Kiên, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Điện lực TP HCM, cho rằng người dân vẫn còn tâm lý nghi ngại khi đầu tư điện mặt trời mái nhà. Nguyên nhân chủ yếu do chi phí ban đầu lớn và lo ngại về hiệu quả.
Theo ông, với hộ gia đình, thủ tục lắp đặt hiện đã được đơn giản hóa. Người dân chỉ cần thông báo cho ngành điện qua tổng đài, cổng dịch vụ công hoặc ứng dụng chăm sóc khách hàng để cập nhật vào cơ sở dữ liệu và sẽ được phản hồi, hỗ trợ.
Ngành điện cũng sẵn sàng phối hợp, tư vấn kỹ thuật cho khách hàng trong quá trình lắp đặt. Người dân khi lắp điện mặt trời áp mái chỉ cần thông báo với sở Công Thương hoặc ngành điện qua Cổng dịch vụ công, tổng đài chăm sóc khách hàng và sẽ được ngành điện liên hệ lại ngay.
“Thủ tục rất đơn giản”, ông Kiên nói. Tuy nhiên, theo ông chi phí đầu tư phổ biến từ 100-200 triệu đồng khiến nhiều hộ cân nhắc. Ngoài ra, với các gia đình cần sử dụng điện nhiều vào ban đêm cần hệ thống lưu trữ điện nhưng chi phí đầu tư cho công nghệ này vẫn là thách thức.
Từ thực tế đó, ông Kiên đề xuất cần có chính sách hỗ trợ tài chính để khuyến khích người dân. Kinh nghiệm một số nước là áp dụng ưu đãi thuế thu nhập cá nhân.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Thượng Quân, Tổng giám đốc Công ty cổ phần công nghệ tích hợp Sao Nam, nhận định rào cản lớn nhất là niềm tin vào hiệu quả đầu tư. “Người dân vẫn lo ngại chi phí và thời gian hoàn vốn, dù hiện nay chỉ còn khoảng 2-3,5 năm”, ông nói.
Ông Trịnh Quốc Vũ, Phó cục trưởng Điện lực (Bộ Công Thương), cho biết Bộ đang xây dựng cơ chế khuyến khích phát triển điện mặt trời mái nhà trình Thủ tướng, kỳ vọng tạo động lực mới cho thị trường.
Dẫn ví dụ giai đoạn trước, ông Vũ nói khi áp dụng cơ chế giá mua điện ưu đãi (FiT), Việt Nam đã nhanh chóng phát triển hơn 19.000 MW điện mặt trời. “Thời điểm năm 2017, dù giá bán lẻ điện bình quân chỉ khoảng 1.732 đồng/kWh, nhưng chúng ta vẫn chấp nhận mua điện mặt trời với giá tương đương hơn 2.000 đồng/kWh, cho thấy quyết tâm rất lớn”, ông nói.
Ngày nay, nhờ tiến bộ công nghệ, chi phí điện mặt trời, cả quy mô lớn và mái nhà, đã giảm đáng kể, trong khi giá bán lẻ điện tăng lên khoảng 2.204 đồng/kWh. Điều này tạo điều kiện thuận lợi hơn để phát triển nguồn điện mặt trời.
Ông Vũ cũng cho rằng giá điện truyền thống có thể tiếp tục biến động do phụ thuộc nhiên liệu đầu vào, trong khi điện mặt trời mái nhà có chi phí ổn định hơn và hiệu quả rõ ràng. Vì vậy, người dân và doanh nghiệp cần nhận diện đầy đủ lợi ích để mạnh dạn đầu tư thời gian tới.
Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) nêu đề xuất trên, nhằm điều tiết nhu cầu sử dụng điện trong cao điểm nắng nóng.
Theo Quyết định 963 của Bộ Công Thương ban hành cuối tháng 4, giờ cao điểm được dồn vào buổi tối từ 17h30 đến 22h30 hàng ngày, còn thấp điểm 0-6h.
Thay đổi này hiện vẫn chưa được Bộ Công Thương áp dụng trong thực tế, nên giờ cao điểm vẫn chia làm 2 khung như trước (9h30-11h30 và 17h-22h hàng ngày, trừ chủ nhật), còn thấp điểm 22h-4h.
NSMO đề xuất áp dụng ngay trong tháng 6 khung giờ cao điểm mới (17h30-22h30) và thấp điểm (0h-6h) hàng ngày, trừ chủ nhật. Điều này là bởi hệ thống điện miền Bắc và cả nước chịu thách thức lớn khi ảnh hưởng hiện tượng El Nino, nắng nóng diễn ra trên diện rộng, nhu cầu dùng điện tăng cao và có xu hướng chuyển sang khung giờ tối (20h-23h). Mức này cao hơn cả cao điểm ban ngày, gây áp lực lớn tới công tác điều độ, vận hành hệ thống điện quốc gia.
Chẳng hạn, ngày 15/5, công suất phụ tải toàn quốc đã lập kỷ lục mới ở mức 54.654 MW, tăng 8,6% so với cùng kỳ năm 2025. Sản lượng điện tiêu thụ đạt 1,152 tỷ kWh, tăng gần 10% so với cùng kỳ. Đây là mức công suất, sản lượng điện tiêu thụ điện lớn nhất từng được ghi nhận, theo NSMO.
Bên cạnh đó, khung giờ cao điểm tối cũng là giai đoạn hệ thống chịu áp lực rất lớn, do không còn nguồn điện mặt trời hỗ trợ, nhiều nhà máy thủy điện nhỏ cũng không đủ nước để phát điện.
Các khung giờ sử dụng điện là căn cứ quan trọng để tính giá điện theo thời gian. Thông thường, giờ cao điểm có giá cao nhất, thấp điểm có giá thấp nhất, nhằm khuyến khích khách hàng dịch chuyển nhu cầu tiêu thụ điện.
Khung giờ cao, thấp điểm áp dụng chủ yếu với nhóm khách hàng sản xuất, kinh doanh theo biểu giá điện theo thời gian sử dụng. Hiện có khoảng 1,25 triệu công tơ điện trên toàn hệ thống đang áp dụng cơ chế này, liên quan trực tiếp đến đo đếm, lập hóa đơn và thanh toán điện năng.
Về đợt nắng nóng gay gắt tuần 23-27/5, NSMO dự báo công suất sử dụng điện miền Bắc xấp xỉ 29.000 MW, cao hơn gần 10% so với mức kỷ lục ghi nhận hôm 15/5. Hệ thống điện dự kiến phải huy động cao nguồn khí LNG và các tổ máy chạy dầu có giá thành cao từ Nhiệt điện Ô Môn, nhà máy điện Thủ Đức, Cần Thơ.
Đơn vị vận hành hệ thống điện quốc gia khuyến nghị người dân, doanh nghiệp tiết kiệm năng lượng trong những ngày nắng nóng, nhằm đảm bảo hệ thống điện vận hành an toàn, và tối ưu chi phí cho người sử dụng.
Trong buổi làm việc với đoàn công tác của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội chiều 15/6, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC), cho biết một trong những mũi nhọn khi sửa đổi khung pháp lý mới nằm ở việc bổ sung nhóm chính sách mới như cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong lĩnh vực chứng khoán và tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu.
Sandbox là cơ chế cho phép doanh nghiệp triển khai sản phẩm, dịch vụ hoặc mô hình kinh doanh mới trong phạm vi giới hạn về thời gian, quy mô và nhóm khách hàng, dưới sự giám sát của cơ quan quản lý. Trong dự thảo Luật Chứng khoán sửa đổi, việc bổ sung sandbox nhằm tạo không gian pháp lý để thử nghiệm các sáng kiến mới trước khi áp dụng rộng rãi trên thị trường.
Cơ chế này được kỳ vọng sẽ hỗ trợ đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực chứng khoán, đặc biệt với các ứng dụng công nghệ tài chính (fintech), giao dịch số và các sản phẩm đầu tư mới. Kết quả thử nghiệm cũng có thể trở thành cơ sở để cơ quan quản lý đánh giá rủi ro và hoàn thiện khung pháp lý chính thức trong tương lai.
Ngoài sandbox, dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán tập trung vào việc đơn giản hóa các điều kiện đầu tư kinh doanh và thủ tục hành chính. Luật cũng sẽ được sửa đổi theo hướng tăng cường chuyển đổi số, giao dịch điện tử và ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động chứng khoán, hoạt động của các tổ chức trung gian thị trường. Các cơ quan cũng rà soát, sửa đổi các quy định nhằm bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, tạo thuận lợi cho quá trình triển khai và áp dụng sau khi ban hành.
Chủ tịch SSC nói việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Luật Chứng khoán lần này nhằm hoàn thiện thể chế, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, phát triển kinh tế tư nhân theo Nghị quyết 68. Đồng thời, việc này cũng hướng tới phát triển thị trường vốn an toàn, minh bạch, hiệu quả và bền vững.
Lãnh đạo ngành chia sẻ mục tiêu của dự án Luật là lựa chọn các nội dung thật sự cấp thiết, có căn cứ chính trị, pháp lý và thực tiễn rõ ràng, để sửa đổi có trọng tâm, trọng điểm. Song song đó, khung pháp lý mới cũng sẽ bảo đảm kế thừa các quy định còn phù hợp, xử lý những vướng mắc đang đặt ra đối với sự phát triển của thị trường và yêu cầu quản lý nhà nước trong giai đoạn tới.
Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Đức Chi, Thứ trưởng Bộ Tài chính, nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Chứng khoán cần đáp ứng yêu cầu hoàn thiện thể chế, thúc đẩy phát triển thị trường vốn và nâng cao hiệu quả huy động nguồn lực cho nền kinh tế. Bên cạnh đó, các quy định mới phải được nghiên cứu kỹ lưỡng, tham chiếu các thông lệ quốc tế tốt, qua đó nâng cao sức hấp dẫn của thị trường và đáp ứng yêu cầu nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam trong thời gian tới.
Chứng khoán chỉ giữ sắc xanh khi thực hiện các lệnh giao dịch giá mở cửa. Ngay sau đó, chỉ số chung mất 1.700 điểm - mốc tâm lý quan trọng chỉ vừa lấy lại ở phiên hôm qua. Thị trường giảm về dưới tham chiếu và giữ sắc đỏ cả ngày.
Trong buổi sáng, VN-Index chủ yếu dao động trên vùng 1.690 điểm. Sang buổi chiều, chỉ số này lùi sâu thêm, có lúc về gần khu vực 1.680 điểm nhưng nhanh chóng phục hồi trở lại. VN-Index đóng cửa giảm hơn 8 điểm, về gần 1.695 điểm.
Bên bán chiếm ưu thế tuyệt đối trong phiên hôm nay, có lúc toàn sàn HoSE có gần ba phần tư cổ phiếu bị nhuộm đỏ. Chốt phiên ghi nhận 242 mã giảm, chiếm khoảng hai phần ba toàn sàn và nhiều gấp 3 lần số lượng mã tăng giá.
Xét theo ngành, các cổ phiếu ngân hàng, công nghiệp, dầu khí và bán lẻ là những nhóm gây ảnh hưởng xấu nhất cho thị trường. Riêng ngân hàng có 6 đại diện vào nhóm 10 mã khiến VN-Index giảm nhiều nhất, bao gồm VCB, VPB, BID, CTG, TCB và STB.
Ngoài ra, chỉ số chung còn chịu áp lực từ VIC. Cổ phiếu Vingroup giảm 0,8% nhưng khiến VN-Index sụt tới gần 2 điểm vì có tỷ trọng vốn hóa lớn. Thanh khoản hôm nay của VIC cũng cao, đạt gần 580 tỷ đồng, đứng thứ 6 trên thị trường.
Cùng "họ" Vin, nhưng VHM lại có diễn biến trái ngược hoàn toàn. Từ 10h30, cổ phiếu Vinhomes đã tăng hết biên độ lên 117.900 đồng và giữ giá trần suốt cả phiên. Mã này góp gần 7 điểm cho VN-Index hôm nay, trở thành bệ đỡ giúp chỉ số này không giảm quá sâu. Thanh khoản VHM đứng đầu thị trường với gần 1.923 tỷ đồng. Tuy nhiên, hơn 66% khớp lệnh đến từ bên bán chủ động.
Cổ phiếu Vinhomes đã tăng trần hai phiên liên tiếp sau thông tin kế hoạch lợi nhuận sau thuế năm nay được đề ra lên tới 50.000 tỷ đồng, mức cao kỷ lục. Ngoài ra, doanh nghiệp này cũng dự kiến chi trả cổ tức tiền mặt tỷ lệ 60%, tức sẽ dành gần 1 tỷ USD lợi nhuận chia sẻ với cổ đông. Họ cũng muốn chia cổ tức bằng cổ phiếu với tỷ lệ 100%. Đây sẽ là đợt chi trả cổ tức có quy mô lớn nhất từ trước đến nay, cả về tiền mặt lẫn cổ phiếu.
Trong phiên chứng khoán đi lùi, thanh khoản cũng có diễn biến cùng chiều. Tổng giá trị giao dịch sàn HoSE đạt gần 27.400 tỷ đồng, giảm gần 1.900 tỷ so với hôm qua. Tuy nhiên, đây là phiên thứ hai liên tiếp thanh khoản duy trì trên tỷ USD.
Khối ngoại dứt chuỗi bán ròng kéo dài 15 phiên liên tiếp khi hôm nay mua ròng khoảng 3.082 tỷ đồng. Tuy nhiên, con số này chịu ảnh hưởng lớn từ giao dịch thỏa thuận ở mã VPL của Vinpearl (mua ròng hơn 3.900 tỷ đồng). Còn lại chỉ có MSN là cổ phiếu duy nhất được mua ròng trên trăm tỷ. Ở chiều ngược lại, nhà đầu tư nước ngoài bán ròng hơn 800 tỷ đồng ở VHM và hơn 181 tỷ đồng ở MBB.
