Các công ty chứng khoán có nhiều nguồn thu, nổi bật là môi giới, cho vay ký quỹ (margin), tự doanh cổ phiếu, ngân hàng đầu tư, bảo lãnh phát hành. Tuy nhiên, dù không phải ngân hàng, họ lại đang phát triển mảng cho vay những năm gần đây.
VN-Index năm nay đã đạt cột mốc mới – trên 1.900 điểm, nhưng cũng từng ghi nhận mức giảm hơn 200 điểm trong tháng 3. Biến động này khiến cơ cấu doanh thu của các công ty chứng khoán thay đổi. Hoạt động tự doanh, vốn phụ thuộc nhất vào thị trường, giảm quý thứ hai liên tiếp, mức độ đóng góp vào tổng doanh thu cũng hạ. Ngoài ra, mảng môi giới cũng bị ảnh hưởng tương tự khi các doanh nghiệp cạnh tranh nhau ở phí dịch vụ.
Theo số liệu tổng hợp từ báo cáo tài chính quý I, hoạt động cho vay đã giúp các công ty chứng khoán thu về hơn 11.200 tỷ đồng, cao nhất từ trước đến nay. Các kỳ trước, doanh số từ cho vay thường chỉ đóng góp khoảng 28-30% cho các công ty chứng khoán. Tuy nhiên, tỷ lệ này đã tăng lên 36% trong quý I.
Dữ liệu từ báo cáo tài chính quý I cho thấy tính đến ngày 31/3, số tiền các công ty cho khách hàng vay đạt hơn 420.000 tỷ đồng. Trong đó, 415.000 tỷ đồng được dùng cho hoạt động ký quỹ, tăng khoảng 9.000 tỷ đồng so với cuối năm 2025 , cao nhất từ trước đến nay.
Một số doanh nghiệp như TCBS, SSI, VPBankS, VPS, HSC cho vay hơn 1 tỷ USD (trên 26.400 tỷ đồng) để phục vụ nhu cầu đầu tư của khách hàng. Dư nợ của các đơn vị này ngang với một số ngân hàng như PGBank, Saigonbank.
Lý giải về nguyên nhân ngành chứng khoán liên tục mở rộng mảng cho vay, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc khối Ngân hàng đầu tư Chứng khoán An Bình, nhận định đây là cơ hội để các doanh nghiệp khắc phục tình trạng thừa vốn. Chuyên gia cho biết hai năm gần đây, các công ty đã phát hành lượng cổ phiếu quá lớn, vượt khả năng hấp thụ của thị trường.
Để tối ưu nguồn vốn, các doanh nghiệp buộc phải đẩy mạnh hoạt động kinh doanh để tối ưu hiệu suất, với trọng tâm thường ở các mảng như môi giới, tự doanh hoặc cho vay. “Nhiều công ty chứng khoán lựa chọn việc tăng dư nợ cho vay vì hoạt động môi giới đang cạnh tranh về phí gay gắt, còn tự doanh lại phụ thuộc lớn vào diễn biến thị trường”, ông Minh nói.
Trong một năm trở lại đây, tổng vốn điều lệ của các công ty ngành chứng khoán đã tăng 70.000 tỷ đồng. Loạt “ông lớn” trong ngành như TBCS, SSI, VPBank, VPS hay Vietcap đều được các cổ đông “bơm” thêm hơn nghìn đến chục nghìn tỷ đồng trong một năm qua.
Theo quy định từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, tỷ lệ dư nợ của các công ty trên vốn chủ sở hữu tối đa là 200%. Vì vậy, các doanh nghiệp trong ngành đã liên tục tăng vốn trong năm 2025 để tiếp tục có dư địa cho vay.
try{try{for(const iframe of document.querySelectorAll(“iframe[data-src]”)){iframe.removeAttribute(“sandbox”);iframe.setAttribute(“src”,iframe.getAttribute(“data-src”));}}catch(e){}}catch(e){console.log(“error_replace_script”,e);}
Đồng quan điểm, ông Trần Quốc Toàn, Giám đốc chi nhánh 2 – hội sở Công ty cổ phần Chứng Khoán Mirae Asset, đánh giá việc mở rộng cho vay giúp các công ty chiếm lĩnh thị phần trong bối cảnh cạnh tranh gắt gao về phí. Ngoài ra, việc này còn giúp các đơn vị trong ngành đáp ứng nhu cầu lớn từ khách hàng.
Ngoài việc tối ưu nguồn vốn, ông Toàn nhận định hoạt động chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) tiếp tục sôi động cũng giúp các công ty chứng khoán mở rộng mảng cho vay. “Hoạt động IPO nở rộ sẽ thu hút nguồn vốn lớn vào các thương vụ này”, ông Toàn đánh giá. Trong năm nay, loạt công ty lớn trên thị trường đã công bố kế hoạch lên sàn chứng khoán, như Highlands, Điện Máy Xanh, Bảo Tín Mạnh Hải hay LPBS.
Các công ty chứng khoán còn phát triển mảng cho vay như một kênh tăng trưởng bền vững. Chứng khoán SHS đặt kế hoạch năm nay sẽ giảm sự phụ thuộc vào mảng tự doanh, vốn đóng góp hơn một nửa lợi nhuận cho doanh nghiệp này, để đẩy mạnh các hoạt động khác. Trong đó, doanh thu từ cho vay sẽ nâng lên mức 46%. VPBankS, SSI cũng lên kế hoạch tương tự.
Ông Nguyễn Thế Minh dự báo các công ty chứng khoán sẽ tiếp tục mở rộng mảng cho vay trong các quý tới. Thay vì chỉ phục vụ các nhà đầu tư trong nước như trước, các doanh nghiệp trong ngành sẽ “bơm” thêm vốn cho các nhà đầu tư ngoại, sau khi quyết định nâng hạng thị trường sẽ có hiệu lực từ tháng 9.
Ngoài ra, theo chuyên gia của Mirae Asset, dư nợ margin tại nhiều công ty chứng khoán lớn hiện vẫn chưa chạm trần quy định nên vẫn còn dư địa tăng trưởng. Ngoài ra, tỷ lệ cho vay trên toàn thị trường vẫn thấp hơn mức 200%, chưa thể gây ra trạng thái cực đoan cho điểm số.
Đồng quan điểm, ông Nhâm Hà Hải, Tổng giám đốc VPBankS, đánh giá hiện nay nhu cầu vay margin của nhà đầu tư vẫn rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng hệ thống ngân hàng năm nay có thể thấp hơn mức 19% năm 2025. Ngoài ra, CEO VPBankS cho biết thanh khoản duy trì ở mức cao năm nay cho thấy nhà đầu tư vẫn quan tâm đến chứng khoán.
Tuy nhiên, ông Trần Quốc Toàn cũng cảnh báo với mức dư nợ hơn 415.000 tỷ đồng ở hiện tại, nếu thị trường gặp điều chỉnh lớn, áp lực bán giải chấp sẽ xảy ra trên diện rộng. Từ đó, các phiên giảm điểm mạnh sẽ xuất hiện nhiều hơn.
Sáng 22-4 (theo giờ Việt Nam), giá dầu thế giới tiếp đà bật tăng mạnh. Dầu Brent kỳ hạn tăng 4%, lên 99,06 USD/thùng, trong khi dầu WTI cũng tăng nhẹ hơn, đạt 90,56 USD/thùng.
Giá dầu bật tăng trở lại trước lo ngại việc trì hoãn đàm phán làm gia tăng nguy cơ Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận trước khi lệnh ngừng bắn kết thúc.
Theo diễn biến mới nhất, Tổng thống Donald Trump đã thông báo gia hạn lệnh ngừng bắn với Iran nhằm tạo thêm thời gian cho đàm phán. Tuy nhiên, ông khẳng định sẽ duy trì phong tỏa các cảng của Iran.
- Giá vàng thế giới tiếp tục sụt giảm, chỉ còn 4.732 USD/ounce, giảm gần 100 USD so với cùng thời điểm hôm qua. Giá bạc cũng giảm khoảng 3 USD, còn 77 USD/ounce vào sáng nay.
Chứng khoán Mỹ cũng không mấy tích cực. Khép phiên ngày 21-4, chỉ số S&P 500 giảm 0,63% xuống 7.064,01 điểm.
Trong khi Nasdaq Composite giảm 0,59% còn 24.259,96 điểm. Chỉ số Dow Jones mất 293.18 điểm, tương đương 0,59%, xuống 49.149,38 điểm.
- Trong nước, sau nhịp tăng với thanh khoản suy giảm, VN-Index mở cửa phiên 21-4 với khoảng trống tăng, tiến sát vùng 1.870 điểm nhưng nhanh chóng chịu áp lực chốt lời ở vùng giá cao.
Kết phiên, VN-Index giảm 3,63 điểm (-0,20%) xuống 1.833,38 điểm, vẫn giữ trên ngưỡng hỗ trợ tâm lý 1.800 điểm. VN30 cũng giảm nhẹ 1,96 điểm (-0,10%) còn 2.007,08 điểm, chịu áp lực bán khi tiệm cận vùng 2.050 điểm.
Theo Hội Nghiên cứu thị trường liên ngân hàng Việt Nam, ngày 20-4, lãi suất bình quân liên ngân hàng bằng VND tăng 0,3-0,55 điểm phần trăm ở các kỳ hạn từ 1 tháng trở xuống so với cuối tuần trước. Cụ thể, lãi suất qua đêm ở mức 4,3%; kỳ hạn 1 tuần 5,30%; 2 tuần 7,05% và 1 tháng 7,30%.
- Theo tài liệu đại hội đồng cổ đông, Công ty CP Đầu tư Nam Long (NLG) dự kiến bầu hội đồng quản trị nhiệm kỳ 2026-2031 với tỉ lệ thành viên nước ngoài ở cao.
Danh sách ứng cử viên vừa được công bố, gồm 9 thành viên, trong đó có 5 người Việt và 4 người nước ngoài.
Ở nhóm ứng viên quốc tế, ông Lucas Ignatius Loh Jen Yuh - Tổng giám đốc Nam Long từ tháng 3-2024. Ông Chad Ryan Ovel, Giám đốc chiến lược Mekong Capital, gắn bó với hội đồng quản trị Nam Long từ năm 2014.
Ông Kenneth Michael Atkinson, sáng lập và cố vấn cấp cao Grant Thornton Việt Nam, tham gia hội đồng quản trị từ năm 2021. Đáng chú ý, ông Ho Hon Sang - Chủ tịch Hiệp hội Phát triển bất động sản và nhà ở Malaysia, là ứng viên mới được đề cử trong nhiệm kỳ này.
- Trong quý 1-2026, Công ty CP Vàng bạc đá quý Phú Nhuận (PNJ) ghi nhận kết quả kinh doanh tăng trưởng mạnh, với doanh thu thuần đạt 17.245 tỉ đồng, tăng 79% so với cùng kỳ; lợi nhuận sau thuế đạt 1.467 tỉ đồng, tăng 116,5%.
Ở từng mảng hoạt động, doanh thu trang sức bán lẻ vẫn duy trì đà tăng 21,7% dù sức mua chịu ảnh hưởng bởi giá vàng tăng cao. Trong khi đó, doanh thu vàng 24K trong quý này tăng đột biến 324,7% so với cùng kỳ, cao kỷ lục so với các mùa cao điểm các năm trước.
Dư âm của sự lệch pha giữa tín dụng và huy động năm 2025 vẫn đang tác động tới nền kinh tế. Tăng trưởng tín dụng trong năm 2025 đạt khoảng 19%, trong khi huy động chỉ tăng 11,4%.
Khoảng trống này buộc nhiều ngân hàng phải dựa nhiều hơn vào thị trường liên ngân hàng và phát hành trái phiếu để bù đắp nguồn vốn. Áp lực càng rõ nét khi lãi suất liên ngân hàng có thời điểm lên tới 19%-20% vào đầu năm 2026.
Trong bối cảnh này, Chính phủ đang nỗ lực hạ nhiệt lãi suất huy động trên thị trường. Và một trong những thay đổi được giới đầu tư quan tâm là thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-Ngân hàng Nhà nước.
Điểm đáng chú ý là việc điều chỉnh cách tính tỉ lệ dư nợ cho vay trên vốn huy động (LDR), chuyển sang một khái niệm cập nhật hơn là CDR, với trần vẫn giữ ở mức 85% nhưng thay đổi đáng kể về cấu phần tính toán.
Trong đó Ngân hàng Nhà nước đề xuất cho phép tính 20% tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động.
Trước đó lộ trình từng bước loại tiền gửi Kho bạc Nhà nước theo tỉ lệ từ 50% lên 100% vào năm 2026 cũng góp phần tạo sức ép thanh khoản, đặc biệt với nhóm ngân hàng quốc doanh vốn nắm giữ lượng lớn tiền gửi từ kho bạc.
Việc điều chỉnh này được xem là một bước "nới lỏng tương đối", giúp các ngân hàng như BID, CTG hay VCB cải thiện hệ số thanh khoản mà không cần đẩy mạnh huy động bằng mọi giá.
Tuy nhiên ở chiều ngược lại, công thức mới lại loại bỏ tiền gửi liên ngân hàng khỏi nguồn vốn huy động. Điều này đồng nghĩa với việc các ngân hàng phụ thuộc nhiều vào thị trường 2 - chủ yếu là khối tư nhân - có thể đối mặt áp lực lớn hơn trong việc cân đối vốn.
Một chuyên gia phân tích tại công ty chứng khoán đưa ra quan điểm thận trọng khi cho rằng dự thảo có những điểm hỗ trợ thanh khoản như "trừ vốn chủ sở hữu ở tử số" hay "cộng 20% tiền gửi kho bạc ở mẫu số". Tuy nhiên loại bỏ tiền gửi từ các tổ chức tín dụng khác có thể gây áp lực đáng kể trong giai đoạn hiện nay.
Ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư CTCP Chứng khoán An Bình - cho biết "nhiều thay đổi trong dự thảo cho thấy định hướng của cơ quan quản lý trong việc tiệm cận chuẩn Basel III và nâng cao chất lượng quản trị rủi ro hệ thống".
Tuy nhiên ông Minh cũng lưu ý thay đổi có thể tạo ra hai lực tác động trái chiều.
Một mặt, việc cho phép tính một phần tiền gửi Kho bạc Nhà nước giúp cải thiện thanh khoản, từ đó có thể giảm áp lực huy động và hỗ trợ xu hướng giảm lãi suất.
Mặt khác, việc không tính tiền gửi liên ngân hàng lại khiến một số ngân hàng phải tăng cường huy động từ dân cư hoặc tìm nguồn vốn thay thế, qua đó có thể làm gia tăng cạnh tranh lãi suất ở nhóm này.
"Hiệu ứng nới lỏng cho nhóm ngân hàng quốc doanh có thể bị triệt tiêu phần nào bởi áp lực huy động ở nhóm ngân hàng tư nhân", ông Minh nhận định.
Ông cũng cho rằng trong bối cảnh thanh khoản hệ thống vẫn đang được kiểm soát, việc áp dụng CDR cần có lộ trình phù hợp, thay vì triển khai ngay lập tức.
Nếu áp dụng đột ngột, rủi ro căng thẳng thanh khoản có thể xuất hiện khi nhiều ngân hàng chưa kịp tăng vốn hoặc phát hành trái phiếu quốc tế.
Thực tế, trên thị trường chứng khoán phần nào phản ánh sự thận trọng này. Sau kỳ nghỉ lễ, diễn biến cổ phiếu ngân hàng vẫn khá dè dặt.
Theo thống kê của Tuổi Trẻ Online, tính đến phiên 4-5, gần 75% số mã ngân hàng trên ba sàn đang suy yếu về xu hướng dài hạn, dù VN-Index đã vượt qua đợt điều chỉnh.
Ngay cả nhóm ngân hàng quốc doanh cũng không giữ được nhiều thành quả tăng đầu năm. Tính đến hết phiên 4-5, BID tăng khoảng 3,9% từ đầu năm 2026, VCB tăng 4%, trong khi CTG giảm 2,4%.
Nhận định được các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) đưa ra trong khuôn khổ cuộc họp các bộ trưởng tài chính EU (Eurogroup) tại Lefkosia (Cyprus) tuần qua.
Đầu 2026, dầu Brent bắt đầu được giao dịch quanh mức 60 USD mỗi thùng và dưới 75 USD mỗi thùng vào thời điểm trước chiến sự Iran. Hiện dầu Brent và WTI đang giao dịch quanh mức 98 USD và 91 USD mỗi thùng.
Trong khi, giá khí đốt hợp đồng tương lai ở châu Âu trên sàn TTF Hà Lan hiện ở mức 46,68 euro megawatt giờ, tăng gần 57% so với cách đây 3 tháng.
Ủy viên Kinh tế EU Valdis Dombrovskis dự báo lạm phát của khối năm nay ở mức 3,1%, cao hơn đáng kể so với ước tính trước đó là 1,9%. Nguyên nhân chính bởi giá dầu và khí đốt tăng kể từ khi xung đột Iran xảy ra.
Sang 2027, lạm phát dự kiến đạt 2,4%, do giá năng lượng vẫn neo cao. "Chúng tôi dự đoán lạm phát năng lượng dần ảnh hưởng đến các lĩnh vực khác của nền kinh tế", ông Dombrovskis, cho biết thêm.
Chủ tịch Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) Christine Lagarde nhấn mạnh việc đảm bảo lượng dự trữ dầu để EU đáp ứng được các nhu cầu có thể phát sinh. Theo bà, dù xung đột kết thúc ngay lập tức thì "những tác động trễ" vẫn sẽ khiến giá hàng hóa duy trì ở mức cao.
"Có khả năng mặt bằng giá cả vẫn sẽ cao hơn vào thời điểm cuộc khủng hoảng kết thúc", bà nói. Theo bà, ECB sẽ thực hiện "mọi biện pháp cần thiết" để giữ ổn định giá cả, bằng cách theo dõi sát sao tác động của cú sốc kinh tế ban đầu do giá năng lượng tăng cao gây ra.
"Chúng tôi sẽ tiếp tục theo đuổi cách tiếp cận dựa trên dữ liệu và xem xét theo từng cuộc họp để xác định lập trường chính sách tiền tệ phù hợp nhất nhằm đạt được mục tiêu lạm phát trung hạn 2%", bà cho biết.
Ông Kyriakos Pierrakakis, Chủ tịch Eurogroup - nhóm đại diện bộ trưởng tài chính 21 nước thành viên khu vực đồng euro, cho rằng việc kết thúc cuộc khủng hoảng tại Trung Đông phải đồng nghĩa với hoạt động hàng hải được tự do trở lại mà không phải chịu bất kỳ khoản phí nào khi đi qua eo biển Hormuz.
Theo ông, tăng trưởng kinh tế eurozone 2026 đạt 0,9% và 1,2% vào 2027, thấp hơn dự báo trước đó nhưng còn xa kịch bản suy thoái. Trước đó, Cơ quan Thống kê châu Âu (Eurostat) cho biết GDP quý I của eurozone và EU cùng tăng 0,1% so với quý IV/2025.
