Những vụ ngộ độc thực phẩm liên tiếp gần đây, với không ít trường hợp là trẻ em, cho thấy kiến thức an toàn thực phẩm đóng vai trò thiết yếu, đặc biệt trong giai đoạn nắng nóng khi nguy cơ thực phẩm nhiễm khuẩn tăng cao.
Theo bác sĩ chuyên khoa 2 Nguyễn Hoàng Thạch, Phó trưởng Khoa Nhi và Hồi sức sơ sinh, Bệnh viện đa khoa An Sinh (TP.HCM), mức độ nặng hay nhẹ của ngộ độc thực phẩm không giống nhau ở mỗi người, mà phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Trước hết là lượng thức ăn đã dùng, ăn càng nhiều, nguy cơ diễn tiến nặng càng cao. Tình trạng sức khỏe nền và thời điểm ăn cũng tác động đến mức độ nhiễm khuẩn.
Ăn sớm khi thực phẩm mới chế biến thì lượng vi khuẩn còn ít, trong khi ăn trễ khiến vi khuẩn có thời gian “nhân lên” nhiều hơn.
Ngộ độc do vi khuẩn: Do vi khuẩn sống xâm nhập vào thức ăn như Salmonella, E. coli, hoặc độc tố của vi khuẩn sẵn có trong thức ăn như Staphylococcus aureus, Bacillus cereus; thường xuất hiện với các triệu chứng tiêu hóa ban đầu như buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau bụng. Khi diễn tiến, vi khuẩn hay độc tố xâm nhập vào ruột và máu có thể gây sốt, đại tiện ra máu. Diễn tiến nặng có thể gây mất nước, sốc, nhiễm trùng huyết.
Ngộ độc do hóa chất: Từ các hóa chất nhiễm trong thực phẩm như thuốc trừ sâu, kim loại nặng, chất tẩy rửa, phụ gia cấm (hàn the, cồn công nghiệp). Thông thường ngộ độc do hóa chất khởi phát nhanh, diễn tiến nặng, có thể gây nôn dữ dội, co giật, rối loạn ý thức kèm dấu hiệu đặc hiệu của từng loại độc tố như tăng tiết đờm dãi, co đồng tử (ngộ độc phốt pho hữu cơ).
Thời gian khởi phát có thể nhanh trong vài phút đến vài giờ nếu là hóa chất có độc tính cao. Thường nặng hơn và dễ gây tử vong nếu không xử trí kịp thời.
Ngộ độc do bảo quản kém: Đây không phải một nhóm riêng biệt mà là yếu tố nguy cơ, khiến vi khuẩn phát triển mạnh và sinh độc tố trong thức ăn, vì vậy bản chất thuộc nhóm ngộ độc do vi khuẩn. Ví dụ: Cơm để qua đêm, thức ăn nấu chín nhưng để ở nhiệt độ phòng lâu có thể nhiễm Bacillus cereus, Salmonella và Staphylococcus aureus.
Theo bác sĩ Hoàng Thạch, thời thời gian ủ bệnh là khác nhau và phụ thuộc vào tác nhân, cụ thể:
Bên cạnh đó, bác sĩ Thạch cho biết việc nhiều người cùng ăn một món ăn nhưng có người bị ngộ độc, có người lại không là rất điển hình trong các vụ ngộ độc thực phẩm, vì:
Liều nhiễm khác nhau: Người ăn nhiều thường có nguy cơ cao hơn; người ăn ít hoặc không ăn món nhiễm sẽ không bị ảnh hưởng.
Phân bố độc tố không đồng đều: Không phải tất cả suất ăn đều nhiễm độc như nhau. Một số phần có nồng độ vi khuẩn/độc tố cao hơn.
Cơ địa từng người: Thông thường trẻ nhỏ, người già, người có bệnh nền, đang dùng một số thuốc như thuốc ức chế axit dạ dày sẽ dễ nhiễm hơn.
Miễn dịch và hệ vi sinh ruột khác nhau: Người đã từng tiếp xúc với vi khuẩn/độc tố trước đó và có miễn dịch thường sẽ ngộ độc nhẹ hơn người chưa từng tiếp xúc.
“Cách xử trí ban đầu khi vừa phát hiện hoặc nghi ngộ độc thực phẩm cũng rất quan trọng mà nhiều người thường chủ quan. Người ngộ độc được can thiệp y tế sớm sẽ giúp giảm mức độ nghiêm trọng, ngược lại việc đến viện muộn hoặc tự điều trị tại nhà dễ làm tăng nguy cơ biến chứng”, bác sĩ Thạch nói thêm.
Diễn viên Han Groo, 33 tuổi, người từng thu hút sự chú ý khi giảm cân thành công 18 kg sau khi sinh con, mới đây tiết lộ bí quyết duy trì vóc dáng khỏe mạnh mà không cần nhịn đói. Trên Instagram, Han Groo chia sẻ dạo gần đây cô nhận thấy việc chăm sóc thể trạng quan trọng hơn nhiều so với việc quản lý cân nặng chỉ bằng cách nhịn ăn.
"Tôi cố gắng ăn rau xanh thường xuyên nhất có thể và ngay cả khi không thể đến phòng tập, tôi vẫn nỗ lực duy trì các hoạt động như đi bộ hoặc giãn cơ", nữ diễn viên nói.
Dù vậy, Han Groo cũng thừa nhận việc duy trì thói quen này không dễ dàng khi giờ giấc ăn uống trở nên thất thường do lịch trình quay phim. Cô thường kiểm soát tình trạng đầy bụng sau bữa ăn bằng cách sử dụng các loại enzyme tiện lợi, dễ dàng mang theo trong túi xách, theo Nate.
Trước đây, việc cắt giảm khẩu phần ăn để giảm cân từng là một xu hướng phổ biến. Tuy nhiên, giới y khoa gần đây cảnh báo phương pháp nhịn ăn cực đoan như vậy sẽ làm tổn hại đến hệ tiêu hóa, thậm chí còn biến cơ thể thành cơ địa dễ tăng cân.
Việc cắt giảm khẩu phần ăn quá mức nhằm giảm cân cấp tốc sẽ làm chậm nhu động ruột, gây ra tình trạng táo bón, chướng bụng và mất cân bằng hệ vi sinh đường ruột.
Khi thức ăn không được phân hủy hoàn toàn và tồn đọng trong ruột, vi khuẩn có hại sẽ phát triển mạnh làm suy giảm sức khỏe hệ tiêu hóa. Nguy hiểm hơn, tình trạng này còn có thể làm tăng mức độ viêm nhiễm hoặc gây kháng insulin, từ đó hình thành cơ địa dễ tăng cân.
Trong những trường hợp này, việc bổ sung enzyme mang lại nhiều lợi ích rõ rệt. Enzyme bản chất là các chất xúc tác protein giúp phân hủy carbohydrate, protein và chất béo mà chúng ta tiêu thụ, từ đó hỗ trợ hấp thụ chất dinh dưỡng và thúc đẩy quá trình đào thải.
Theo chuyên trang sức khỏe Healthline của Mỹ, nếu cơ thể thiếu hụt enzyme tiêu hóa, các chất dinh dưỡng sẽ không được hấp thụ đúng cách và bị lãng phí, bất kể ăn uống bổ dưỡng đến đâu. Đặc biệt, sự thiếu hụt các enzyme phục vụ cho chức năng chuyển hóa có thể dẫn đến nhiều triệu chứng khó chịu về tiêu hóa như đầy hơi, chướng bụng, đau bụng và tiêu chảy.
Healthline giải thích các enzyme tiêu hóa trong cơ thể được phân loại thành amylase (phân hủy carbohydrate), lipase (phân hủy chất béo) và protease (phân hủy protein). Các enzyme này phải hoạt động bình thường thì các chất dinh dưỡng mới có thể hấp thụ vào máu qua thành ruột non và được sử dụng cho quá trình trao đổi chất của toàn bộ cơ thể.
Tuy nhiên, một số người có thể không cảm nhận được hiệu quả rõ rệt từ các sản phẩm enzyme thông thường do hoạt tính của chúng dễ bị suy giảm bởi axit dạ dày hoặc nhiệt độ. Lúc này, người tiêu dùng nên lựa chọn enzyme dạng nang bọc, loại ứng dụng công nghệ bao viên đặc biệt, giúp bọc các enzyme trong một lớp màng bảo vệ để đảm bảo chúng có thể di chuyển an toàn đến ruột.
Khi enzyme đến ruột và hoạt động bình thường, chúng sẽ mang lại những thay đổi tích cực trong việc phân hủy thức ăn, hấp thụ chất dinh dưỡng và cải thiện sự cân bằng của hệ vi sinh vật đường ruột. Nhờ chức năng ruột được cải thiện, các triệu chứng đầy bụng sau khi ăn cũng sẽ được giảm thiểu.
Các chuyên gia lưu ý enzyme đóng vai trò tích cực đối với hệ tiêu hóa và sức khỏe đường ruột nhưng không nên lầm tưởng đây là một "thần dược" giúp giảm cân. Bản chất enzyme chỉ là công cụ hỗ trợ tiêu hóa chứ không trực tiếp đốt cháy mỡ thừa trong cơ thể. Hơn nữa, để cảm nhận rõ rệt hiệu quả phân hủy thức ăn, người dùng cần uống enzyme ngay trước hoặc trong bữa ăn.
Ngoài ra, việc tiêu thụ quá mức enzyme có thể dẫn đến các triệu chứng như đau bụng và tiêu chảy. Do sản phẩm có thể không phù hợp với mọi người tùy thuộc vào cơ địa, việc tuân thủ liều lượng khuyến nghị là vô cùng quan trọng. Hơn nữa, việc chỉ sử dụng enzyme không thể đảm bảo cho việc giảm cân thành công.
Để có một chế độ ăn kiêng lành mạnh, việc quản lý lối sống phải được thực hiện song hành. Việc hạn chế đồ ăn cay, nhiều dầu mỡ và tăng cường các thực phẩm giàu chất xơ như rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt sẽ giúp cải thiện sức khỏe đường ruột và thúc đẩy nhu động ruột đều đặn. Bên cạnh đó, việc kết hợp đều đặn giữa tập luyện sức mạnh và tập thể dục nhịp điệu có thể giúp giảm thiểu tình trạng mất cơ, tác động tích cực đến việc duy trì tỷ lệ trao đổi chất cơ bản, từ đó hỗ trợ quản lý cân nặng hiệu quả trong dài hạn.
Nữ diễn viên kiêm ca sĩ Han Groo sinh ra tại thành phố Namyangju, tỉnh Gyeonggi, Hàn Quốc. Cô chính thức ra mắt làng giải trí với vai trò ca sĩ solo vào năm 2011 thông qua album đầu tay mang tên Groo One. Chỉ vài tháng sau đó, Han Groo tiếp tục lấn sân sang con đường diễn xuất bằng màn ra mắt ấn tượng trong bộ phim giật gân Killer K. Kể từ đó, nữ diễn viên liên tục góp mặt trong các tác phẩm như Can We Get Married? và Marriage, Not Dating, gần đây là Cinderella Game. Cô hiện ly hôn và làm mẹ đơn thân của cặp song sinh.
Thận hoạt động như một hệ thống lọc máu, giúp loại bỏ chất thải và điều hòa cân bằng dịch, hóa chất trong cơ thể. Thận đào thải ure, nước dư thừa, duy trì nồng độ khoáng chất thiết yếu như natri, kali, đồng thời hỗ trợ kiểm soát huyết áp. Ngoài ra, cơ quan này còn tham gia hỗ trợ sản xuất hồng cầu. Tuy nhiên, dù hoạt động liên tục và quan trọng, thận vẫn có thể bị tổn thương một cách âm thầm.
Bệnh thận thường được gọi là "kẻ giết người thầm lặng" vì người bệnh có thể mất tới 90% chức năng thận trước khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt. Không giống bệnh tim hay tiểu đường, các vấn đề về thận thường không gây đau cấp tính hoặc biểu hiện rầm rộ ở giai đoạn đầu. Thay vào đó, bệnh có thể biểu hiện bằng những dấu hiệu mơ hồ như mệt mỏi, vấn đề về da, rối loạn tiêu hóa hoặc triệu chứng đường tiết niệu. Điều này khiến việc phát hiện sớm trở nên khó khăn nhưng rất cần thiết, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chăm sóc và bảo vệ thận từ sớm.
Nhiều trường hợp có thể phòng ngừa được nếu duy trì thói quen sống khoa học. Bác sĩ Amar Kulkarni, chuyên gia thận học tại Medicover Hospitals, Navi Mumbai (Ấn Độ) chia sẻ 5 "nguyên tắc vàng" giúp bảo vệ thận.
Uống đủ nước
Theo nhiều nghiên cứu, uống đủ nước giúp thận lọc chất thải hiệu quả hơn và giảm nguy cơ sỏi thận. Mỗi người nên uống khoảng 1,8-2 lít nước mỗi ngày để hỗ trợ đào thải độc tố. Tuy nhiên, người có bệnh lý thận cần tránh uống quá nhiều nước nếu chưa có chỉ định từ bác sĩ.
Duy trì chế độ ăn lành mạnh
Chế độ ăn giàu trái cây tươi, rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt có thể hỗ trợ chức năng thận. Nên hạn chế muối, thực phẩm chế biến sẵn và đồ uống nhiều đường vì đây là các yếu tố làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và tiểu đường - hai nguyên nhân hàng đầu gây bệnh thận. Một số thực phẩm tốt cho thận gồm quả mọng, rau lá xanh và các loại hạt.
Kiểm soát đường huyết và huyết áp
Theo dõi thường xuyên và kiểm soát tốt huyết áp, đường huyết bằng chế độ ăn, tập luyện hoặc thuốc nếu cần có thể giúp giảm áp lực lên thận và ngăn tổn thương lâu dài.
Tập thể dục đều đặn
Hoạt động thể chất giúp cải thiện tuần hoàn máu, giảm áp lực lên thận và hỗ trợ kiểm soát huyết áp, đường huyết. Mỗi người nên duy trì ít nhất 45 phút đi bộ, bơi lội hoặc đạp xe, khoảng 5 ngày mỗi tuần.
Khám sức khỏe định kỳ
Phát hiện sớm các vấn đề về thận giúp điều trị kịp thời và hạn chế biến chứng. Các chuyên gia khuyến cáo nên khám sức khỏe thường xuyên và thực hiện các xét nghiệm cần thiết để theo dõi chức năng thận, đặc biệt ở người mắc tiểu đường hoặc tăng huyết áp. Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc giảm đau không kê đơn khi chưa có chỉ định của bác sĩ.
Theo đài CNN ngày 19-5, Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) xác nhận một công dân Mỹ làm việc tại DRC dương tính với vi rút Ebola.
Người nhiễm bệnh là một bác sĩ truyền giáo tên Peter Stafford đang làm tại tổ chức từ thiện quốc tế Serge.
Ông xuất hiện các triệu chứng giống nhiễm Ebola và được xác nhận dương tính.
Vợ ông là bác sĩ Rebekah Stafford cùng một bác sĩ khác - những người từng điều trị bệnh nhân khi dịch bùng phát - hiện đang được theo dõi nhưng chưa xuất hiện triệu chứng. Bốn người con của gia đình này cũng đang được giám sát sức khỏe.
Theo Bộ trưởng Y tế DRC Samuel Roger Kamba, tính đến ngày 19-5 đã có 131 ca tử vong liên quan đến đợt dịch hiện nay.
Trung tâm Kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh châu Phi (Africa CDC) đã ban bố tình trạng khẩn cấp y tế về an ninh lục địa, cho phép phối hợp ứng phó trên toàn châu Phi.
Cùng ngày, CDC kích hoạt Điều 42 - Đạo luật y tế công cộng cho phép hạn chế nhập cảnh vào Mỹ trong các đợt bùng phát bệnh truyền nhiễm - trong ít nhất 30 ngày kể từ 19-5.
Điều 42 được ban hành từ năm 1944 nhưng chỉ mới được áp dụng hai lần trong thời hiện đại: giai đoạn COVID-19 từ tháng 3-2020 đến tháng 5-2023 và lần này với Ebola.
Bà Jeanne Marrazzo, Giám đốc điều hành Hiệp hội Bệnh truyền nhiễm Mỹ, cho rằng việc hạn chế nhập cư chỉ có tác dụng nếu đi kèm kiểm tra xuất cảnh tại các nước có dịch và đảm bảo nhân quyền. "Vi rút không nhận biết hộ chiếu", bà nói.
Đại sứ quán Mỹ tại thủ đô Kampala (Uganda) cũng thông báo tạm dừng toàn bộ dịch vụ thị thực vì dịch Ebola.
CDC đánh giá nguy cơ tức thời với người dân Mỹ hiện ở mức "thấp", song cho biết sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến dịch.
Nhân viên Tổ chức Y tế thế giới (WHO) chất các kiện hàng vật tư y tế lên máy bay tại Nairobi, Kenya để vận chuyển tới DRC, nơi đang bùng phát dịch Ebola ngày 18-5 - Video: WHO
Trước đó ngày 18-5, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) tuyên bố dịch Ebola tại khu vực là "tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế".
WHO cho biết dịch chưa đạt ngưỡng để được xem là "đại dịch toàn cầu", nhưng cảnh báo tỉ lệ dương tính cao cùng số ca mắc và tử vong gia tăng tại nhiều khu vực y tế cho thấy nguy cơ bùng phát lớn hơn.
Giới chức DRC cho biết đến nay đã ghi nhận 513 ca nghi nhiễm liên quan đến đợt bùng phát.
Theo CDC, Mỹ đang phối hợp đưa 7 người từ quốc gia Trung Phi này sang Đức, trong đó có công dân Mỹ nhiễm Ebola. Bộ Y tế Đức xác nhận đang chuẩn bị tiếp nhận và điều trị bệnh nhân.
Bác sĩ Patient Mazirane, Giám đốc y khoa Phòng khám Universelle tại thành phố Bunia, tỉnh Ituri (DRC), kêu gọi cộng đồng quốc tế hỗ trợ ứng phó dịch bệnh.
"Đây là một trận chiến lớn, đòi hỏi nguồn lực khổng lồ để cứu những người vẫn còn có thể được cứu", ông Patient Mazirane nói.
WHO thông tin khoảng 7 tấn vật tư y tế khẩn cấp, gồm thiết bị bảo hộ, lều và giường bệnh, đã được chuyển tới Bunia hôm 18-5 để hỗ trợ tuyến đầu chống dịch.
Theo báo SCMP cùng ngày, Hong Kong (Trung Quốc) cũng tăng cường các biện pháp phòng dịch Ebola và chuẩn bị cơ sở cách ly Penny's Bay trên đảo Lantau sau thông báo của WHO.
Trung tâm Bảo vệ sức khỏe Hong Kong (CHP) cho biết đang phối hợp với các bên liên quan để triển khai các biện pháp phòng chống và kiểm soát dịch nghiêm ngặt nhằm ngăn nguy cơ Ebola xâm nhập đặc khu.
Người phát ngôn CHP xác nhận giới chức Hong Kong đã kiểm tra cơ sở cách ly cộng đồng Penny's Bay trên đảo Lantau để bảo đảm nơi này sẵn sàng đưa vào sử dụng nếu cần ban hành lệnh cách ly.
Cơ quan này cũng đã chuẩn bị kế hoạch ứng phó, bao gồm công tác truy vết, nhằm đối phó nguy cơ xuất hiện ca bệnh Ebola tại Hong Kong.
