Chính quyền Mỹ đã bắt đầu phải hoàn trả 166 tỉ USD thu được thông qua các mức thuế quan được Tổng thống Donald Trump áp đặt theo Đạo luật Quyền hạn kinh tế khẩn cấp quốc tế (IEEPA) năm 1977, sau khi Tòa án tối cao Mỹ bác bỏ các mức thuế quan này.
Cơ quan Hải quan và Biên phòng Mỹ đã bắt đầu tiếp nhận hồ sơ yêu cầu hoàn tiền từ các doanh nghiệp nhập khẩu từ ngày 20-4.
Ngày 21-4, trong cuộc phỏng vấn với Đài CNBC, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông sẽ “ghi nhớ” những công ty không yêu cầu hoàn trả và bày tỏ hài lòng khi các hãng như Apple, Amazon và một số tập đoàn lớn khác chưa yêu cầu hoàn tiền.
“Nếu họ không làm vậy thì thật tuyệt vời. Nếu họ không làm vậy, tôi sẽ ghi nhớ điều đó. Tôi nói thật, vì tôi muốn làm cho đất nước này mạnh hơn”, ông nói trên CNBC.
Ông cũng chỉ trích các công ty đang đòi hoàn tiền và ám chỉ họ là những “kẻ thù”. Ông đồng thời cho rằng Tòa án tối cao “đáng lẽ có thể giúp chúng tôi” bằng cách giữ nguyên các mức thuế toàn cầu của ông.
Tổng thống Trump cho biết các mức thuế thay thế mà chính quyền Mỹ đang xây dựng theo Mục 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 có thể tạo ra nguồn thu còn lớn hơn, nhưng sẽ phức tạp hơn do phải qua điều tra và lấy ý kiến công chúng.
“Chúng tôi đang làm theo cách khác. Chúng ta sẽ đạt kết quả tương tự, thậm chí còn lớn hơn, nhưng phức tạp hơn một chút”, ông Trump nói.
Ngày 21-4, ông Kevin Warsh – ứng viên được Tổng thống Trump đề cử cho vị trí Chủ tịch Cục Dự trữ liên bang Mỹ (Fed) – đã ra điều trần tại Thượng viện nước này.
Tại đây, ông khẳng định ông Trump chưa bao giờ yêu cầu ông cam kết giảm lãi suất và bản thân ông cũng không hứa hẹn gì về việc đó. Ông đồng thời cam kết sẽ hành động độc lập với Nhà Trắng nếu được phê chuẩn.
Ông Warsh cũng tránh bình luận về các vấn đề nhạy cảm như cuộc điều tra Chủ tịch Fed đương nhiệm Jerome Powell, nỗ lực sa thải thành viên Hội đồng thống đốc Fed Lisa Cook, hay kết quả bầu cử Mỹ năm 2020. Ông cũng không nói rõ liệu có ủng hộ việc giảm lãi suất ngay lúc này hay không.
Tuy vậy, ông Warsh nhấn mạnh kế hoạch cải tổ sâu rộng Fed, cho rằng ngân hàng trung ương đã mắc sai lầm chính sách khiến lạm phát tăng cao sau đại dịch COVID-19. Ông đề xuất cải cách cách xây dựng chính sách và truyền thông, hạn chế việc các quan chức Fed đưa ra ý kiến về định hướng lãi suất.
Tổng thống Trump đã nhiều lần bày tỏ kỳ vọng ứng viên của ông cho vị trí chủ tịch Fed sẽ hạ lãi suất và nói rằng sẽ thất vọng nếu điều đó không xảy ra.
Tiến trình phê chuẩn ông Kevin Warsh có thể bị trì hoãn khi thượng nghị sĩ Thom Tillis tuyên bố sẽ chặn việc này cho đến khi chính quyền hoàn tất cuộc điều tra hình sự nhằm vào ông Powell – người sẽ kết thúc nhiệm kỳ vào tháng 5.
Ngày 21-4, lực lượng Hezbollah đóng tại Lebanon tuyên bố đã phóng rocket và máy bay không người lái vào Israel, cáo buộc quân đội nước này vi phạm thỏa thuận ngừng bắn.
Trước đó, quân đội Israel nói rằng Hezbollah – lực lượng có liên hệ với Iran – đã bắn nhiều rocket về phía các đơn vị của Israel tại miền nam Lebanon, gọi đây là hành vi “vi phạm trắng trợn” lệnh ngừng bắn.
Lebanon đã bị kéo vào xung đột Mỹ – Israel với Iran vào đầu tháng 3, sau khi lực lượng Hezbollah tiến hành tấn công Israel để ủng hộ Tehran, dẫn đến các cuộc tấn công của Israel vào Lebanon.
Hai bên đã đạt được lệnh ngừng bắn 10 ngày, có hiệu lực từ 17-4, dưới sự trung gian của Mỹ. Tuy nhiên, Israel vẫn triển khai lực lượng tại một dải đất sâu 5 – 10km dọc biên giới Lebanon, với mục tiêu tạo vùng đệm bảo vệ miền bắc Israel khỏi các cuộc tấn công.
Diễn biến ngày 21-4 diễn ra chỉ hai ngày trước khi Lebanon và Israel dự kiến sẽ tổ chức đàm phán cấp đại sứ tại Mỹ.
Dòng chảy dầu qua đường ống Druzhba đã bị gián đoạn sau cuộc tấn công của Nga vào một trạm bơm dầu ở Ukraine hồi tháng 1. Các nước Liên minh châu Âu (EU) vốn phụ thuộc vào dầu Nga qua đường ống này, như Hungary và Slovakia, đã cáo buộc Ukraine cố tình trì hoãn sửa chữa, dù Kiev phủ nhận.
Ngày 21-4, một nguồn tin của Reuters cho biết Ukraine sẽ nối lại việc bơm dầu qua đường ống Druzhba từ ngày 22-4. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trước đó cũng cho biết công tác sửa chữa đã hoàn tất và kêu gọi EU dỡ bỏ việc phong tỏa gói vay 90 tỉ euro dành cho nước này, cho rằng không còn lý do gì để trì hoãn.
Bên cạnh đó, Kiev cũng thúc giục châu Âu đẩy mạnh đa dạng hóa nguồn cung năng lượng, giảm phụ thuộc vào tuyến Druzhba.
Theo phóng viên TTXVN tại Hong Kong (Trung Quốc), sau những biến động và giảm giá gần đây trên thị trường dầu mỏ quốc tế, Trung Quốc ngày 21-4 thông báo hạ giá trần xăng và dầu diesel trong nước, đánh dấu lần giảm giá dầu thành phẩm lần đầu tiên của nước này trong năm nay.
Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc thông báo từ ngày 22-4, giá trần xăng và dầu diesel trong nước sẽ giảm lần lượt 555 nhân dân tệ (NDT) và 530 NDT mỗi tấn.
Sau đợt điều chỉnh giá này, trung bình trên toàn quốc, giá xăng 92 và 95 sẽ giảm lần lượt 0,44 NDT và 0,46 NDT mỗi lít, trong khi giá dầu diesel loại 0 sẽ giảm 0,45 NDT/lít.
Giá dầu thành phẩm của Trung Quốc được liên kết với giá dầu thô quốc tế, giá xăng và dầu diesel được điều chỉnh 10 ngày làm việc/lần dựa trên sự thay đổi của giá dầu thô quốc tế.
Theo cơ chế hiện hành, khi giá dầu thô quốc tế cao hơn 130 USD hoặc thấp hơn 40 USD/thùng 10 ngày làm việc trước khi điều chỉnh giá, chính phủ sẽ áp dụng các biện pháp kiểm soát giá.
Ông Hoàng Tiêu Đình – giám đốc cấp cao về xếp hạng doanh nghiệp khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Fitch Ratings – cho biết theo quy định về giá dầu thành phẩm, tốc độ và biên độ truyền dẫn của giá dầu quốc tế đến người dân Trung Quốc nhìn chung ở mức vừa phải, điều này có thể làm giảm bớt tác động đến sức mua của người dân.
Theo Hãng tin AFP, Ngoại trưởng Tây Ban Nha Jose Manuel Albares ngày 9-4 tuyên bố Madrid sẽ mở lại đại sứ quán tại Iran, đồng thời cáo buộc Israel vi phạm luật pháp quốc tế và thỏa thuận ngừng bắn hai tuần ở Trung Đông khi tiến hành không kích vào Lebanon.
Phát biểu trước báo giới, ông Albares cho biết đã chỉ đạo đại sứ Tây Ban Nha tại Tehran quay lại nhiệm sở, khôi phục hoạt động đại sứ quán, nhằm tham gia các nỗ lực thúc đẩy hòa bình trong khu vực từ "mọi hướng có thể", kể cả từ thủ đô Iran.
Trước đó tại phiên họp hạ viện, ông Albares chỉ trích Israel "phớt lờ lệnh ngừng bắn và vi phạm luật pháp quốc tế" khi thả "hàng trăm quả bom xuống Lebanon" trong ngày 8-4.
Tây Ban Nha hiện là một trong những quốc gia phương Tây có lập trường cứng rắn nhất đối với các hoạt động quân sự của Mỹ và Israel tại Iran và Lebanon.
Madrid cũng đã đóng cửa không phận với các máy bay liên quan đến xung đột, cho rằng đây là hành động "liều lĩnh và bất hợp pháp".
Cùng ngày, Anh cũng bày tỏ quan ngại về tình hình leo thang tại Lebanon. Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper cho biết London "rất mong muốn" lệnh ngừng bắn được mở rộng sang Lebanon, trước những hậu quả nhân đạo nghiêm trọng và làn sóng di dời quy mô lớn.
Phát biểu này được đưa ra trong chuyến công du vùng Vịnh của Thủ tướng Anh Keir Starmer, nhằm thúc đẩy các nỗ lực củng cố lệnh ngừng bắn và hướng tới một giải pháp hòa bình lâu dài.
Dù thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ - Iran đã được công bố trước đó, hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz chiến lược vẫn chưa được khôi phục hoàn toàn do vẫn còn xung đột tại Lebanon.
Anh kêu gọi mở lại tuyến đường thủy này một cách "đầy đủ và vô điều kiện", đồng thời nhấn mạnh không được phép áp đặt phí hoặc hạn chế đối với tuyến vận tải quốc tế quan trọng.
Trong khi đó tại Bắc Kinh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ning cho biết nước này hy vọng "các bên liên quan có thể nắm bắt cơ hội hòa bình và sớm đưa khu vực trở lại ổn định" sau khi Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận ngừng bắn
Theo bà Mao, Trung Quốc đã duy trì liên lạc với tất cả các bên và tích cực thúc đẩy hòa giải nhằm ngăn chặn xung đột lan rộng. Bắc Kinh cũng nhấn mạnh các bất đồng cần được giải quyết thông qua đối thoại và tham vấn.
Liên quan đến Lebanon, Trung Quốc nhấn mạnh chủ quyền và an ninh của quốc gia này cần được tôn trọng, đồng thời kêu gọi bảo đảm an toàn cho dân thường và hạ nhiệt căng thẳng khu vực.
Bộ đôi hành tinh vừa được phát hiện có kích thước cỡ sao Mộc, vốn là hành tinh lớn nhất của hệ mặt trời, nhưng lại có mật độ thấp hơn kẹo bông gòn, nên còn được gọi là hành tinh siêu phồng.
Trưởng nhóm nghiên cứu George Dransfield của Đại học Oxford (Anh) cho biết tính đến thời điểm này, đây là hai hành tinh khổng lồ thuộc nhóm nhẹ nhất từng được phát hiện, theo báo cáo đăng trên Tạp chí Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.
"Hai hành tinh trên có mật độ có thể so sánh với bọt cạo râu vừa rời bình xịt", Đài CBS News dẫn lời bà Dransfield trả lời bằng email.
Bà Dransfield cho rằng hai thế giới trên có lẽ màu trắng hoặc xanh lam, phụ thuộc vào việc bầu khí quyển trên những hành tinh này có mây hay không.
Nhóm nghiên cứu cũng thiên về khả năng các hành tinh có cấu tạo chủ yếu từ hydrogen và helium, nhưng giả thuyết này cần chờ các quan sát tiếp theo do kính viễn vọng không gian James Webb của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) để xác nhận.
Hai hành tinh được phát hiện nhờ vào công của kính viễn vọng trên quỹ đạo TESS của NASA. Chúng đang xoay quanh sao TOI-791 thuộc chòm sao Phi Ngư.
Những hành tinh này có quỹ đạo dài một cách bất thường nếu so với các ngoại hành tinh được phát hiện lâu nay. Trong đó, một hành tinh mất 139 ngày để hoàn tất vòng quay quanh sao trung tâm, và thời gian của hành tinh còn lại là 232 ngày.
Được xem thuộc dạng hiếm trong vũ trụ, các hành tinh siêu phồng như hai hành tinh trên được cho hình thành quanh đĩa khí và bụi xung quanh một sao mới sinh, nơi khí nhiều hơn bụi. Những hành tinh này theo thời gian dần mất đi phần lớn vật chất ban đầu và trở nên ngày càng nhẹ hơn.
Theo Hãng tin AFP, ngày 29-6, Iran cho biết đã tiến hành cuộc họp đầu tiên với Oman về việc quản lý eo biển Hormuz.
Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi viết trên mạng xã hội X: "Trong chuyến công tác tới Muscat, cuộc họp đầu tiên của Ủy ban chung về vấn đề Hormuz đã được tổ chức. Bên cạnh việc rà soát các vấn đề hiện tại liên quan đến eo biển, chúng tôi đã trao đổi quan điểm về phương thức quản lý trong tương lai".
Iran và Oman nằm ở hai đầu eo biển Hormuz, đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và duy trì sự thông suốt của tuyến huyết mạch năng lượng này. Do đó bất kỳ nỗ lực nào nhằm bình thường hóa hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz đều cần sự phối hợp chặt chẽ giữa hai nước.
Trong Bản ghi nhớ hòa bình được ký giữa Mỹ và Iran, vấn đề khai thông eo biển Hormuz được đặt làm ưu tiên hàng đầu. Văn kiện này khẳng định Iran sẽ xác định phương thức quản lý eo biển thông qua đối thoại với Oman và các nước vùng Vịnh, song phải "phù hợp" với luật pháp quốc tế.
Sau khi ký kết văn bản trên, giới chức Tehran đã cho biết sẽ sớm làm việc với Oman về vấn đề này. Thực tế, đích thân Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf - trưởng đoàn đàm phán của nước này với Mỹ - đã thăm Muscat hôm 23-6 để bàn về việc khai thông eo biển.
Chuyến đi diễn ra ngay sau khi ông Ghalibaf hoàn tất vòng đàm phán đầu tiên với Mỹ tại Thụy Sĩ, với Phó tổng thống JD Vance làm trưởng đoàn của Mỹ.
Tại Muscat, ông Ghalibaf và lãnh đạo Oman đã ra tuyên bố chung khẳng định cam kết của hai bên về việc thực hiện đúng tinh thần Bản ghi nhớ Mỹ - Iran, cũng như thành lập Ủy ban chung về vấn đề Hormuz nêu trên.
Hai bên cũng nhấn mạnh sẽ cùng nhau phối hợp "xác định chế độ quản trị và dịch vụ hàng hải trong tương lai của eo biển Hormuz", có sự tham vấn với các nước vùng Vịnh.
Tuy nhiên các cuộc thảo luận - cả giữa Iran với các nước láng giềng lẫn giữa Iran với Mỹ - đã phần nào bị gián đoạn sau khi hai bên tấn công nhau trở lại hôm 27-6. Ngày 29-6, Mỹ và Iran cũng cam kết ngừng bắn để mở đường cho việc triển khai các thỏa thuận.
Ở diễn biến khác, cùng ngày 29-6, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết Qatar sắp giải phóng 6 trong tổng số 12 tỉ USD tài sản Iran đang bị phong tỏa tại nước này, theo điều khoản giải phóng tài sản Iran trong Bản ghi nhớ.
Bên cạnh đó, một số nguồn thạo tin của Reuters cũng cho biết các đội đàm phán kỹ thuật của Iran và Mỹ sẽ gặp nhau ở Doha trong vài ngày tới. Nhiệm vụ của các đội này là phối hợp xây dựng phương án triển khai Bản ghi nhớ Mỹ - Iran.
Các nguồn tin tiết lộ những nước trung gian đã thiết lập các kênh liên lạc mới để hạ nhiệt các sự cố ngoài ý muốn, trong khi quá trình đàm phán kỹ thuật sẽ sớm được nối lại.
