NY Post ngày 22/4 dẫn các nguồn thạo tin tại Pakistan nhận định vòng đàm phán hòa bình tiếp theo giữa Mỹ và Iran “có khả năng diễn ra tại Islamabad trong vòng 36-72 giờ tới”.
Phóng viên báo này sau đó gửi câu hỏi qua tin nhắn cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, đề nghị bình luận về thông tin này và nhận được phản hồi: “Rất có khả năng!”. Ông Trump không bình luận thêm về điều này.
Các nguồn tin tại Islamabad cho biết nỗ lực trung gian với Tehran đang có tín hiệu tích cực, mở ra khả năng nối lại đối thoại trong khung thời gian nói trên. Một nguồn nhận định rằng lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì bất chấp những phát biểu cứng rắn từ hai phía và chưa xuất hiện động thái leo thang quân sự.
Dẫn lời một nhà phân tích am hiểu về giới ngoại giao và quốc phòng Pakistan, NY Post cho biết triển vọng ngoại giao giải quyết xung đột với Iran hiện phụ thuộc vào việc Tehran đưa ra được một đề xuất thống nhất hay không. Nguồn tin này nhận định lập trường của Washington là sẽ chưa quay lại thương lượng cho đến khi Tehran đạt đồng thuận nội bộ.
Trong khi đó, CNN dẫn nguồn thạo tin tiết lộ Tổng thống Trump muốn giới hạn thời gian cho Iran nghiên cứu đề xuất thống nhất và nối lại tiến trình ngoại giao.
Washington không muốn kéo dài lệnh ngừng bắn vô thời hạn và cũng không muốn đàm phán kéo dài. Các cố vấn của ông Trump nhận định nội bộ lãnh đạo Iran còn rạn nứt, khiến nước này chưa đạt đồng thuận để trao quyền cho phái đoàn đàm phán chốt thỏa thuận.
Quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn cho thấy mong muốn của ông Trump trong giải quyết xung đột bằng con đường ngoại giao, đồng thời thể hiện sự thận trọng trong nối lại các hành động quân sự. Trong thời gian này, Washington tin rằng việc phong tỏa các cảng Iran sẽ gây sức ép hiệu quả, nhưng cũng nhận ra rằng càng kéo dài phong tỏa, tác động tiêu cực lên nền kinh tế toàn cầu sẽ càng lớn.
Giới lãnh đạo Iran chưa tuyên bố sẽ cùng gia hạn lệnh ngừng bắn hay chọn cách phản ứng khác. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei ngày 22/4 nói nước này luôn sẵn sàng tự vệ trước mọi mối đe dọa, nhưng vẫn sẽ cố gắng theo đuổi các biện pháp ngoại giao và pháp lý để bảo vệ lợi ích quốc gia.
“Ngoại giao là công cụ bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia. Iran sẽ tham gia các nỗ lực ngoại giao khi nhận thấy tình hình cần thiết và hợp lý để thúc đẩy lợi ích quốc gia, cũng như để giữ gìn những thành quả mà Iran đã đạt được”, ông trả lời hãng thông tấn Tasnim.
Cục Hàng không Dân dụng Mỹ ngày 14/5 cho biết Sân bay Quốc tế Palm Beach ở hạt Palm Beach sẽ được đổi thành "Sân bay Quốc tế Tổng thống Donald J. Trump" từ ngày 9/7. Đây là địa điểm mới nhất trong loạt công trình, tổ chức, chương trình chính phủ, tàu chiến và cả tiền tệ được đặt theo tên Tổng thống Mỹ.
Bộ trưởng Giao thông Mỹ Sean Duffy trước đó nói rằng mã định danh ba chữ cái của sân bay cũng sẽ được đổi từ PBI thành DJT, viết tắt theo tên của ông Trump.
Joe Abruzzo, lãnh đạo hạt Palm Beach, cho biết sân bay đang cân nhắc một loạt nâng cấp nhằm trở thành cơ sở "đẳng cấp thế giới" sau khi đổi tên. Các hạng mục được thảo luận có thể gồm xây dựng nhà ga hiện đại hơn và nâng cấp toàn diện trải nghiệm của hành khách.
Phát biểu hôm 1/5 ở West Palm Beach, Tổng thống Trump cũng ngụ ý sân bay sắp được nâng cấp quy mô lớn, song không nêu cụ thể. "Chúng tôi có rất nhiều kế hoạch. Nhiều hạng mục tuyệt vời sẽ được bổ sung, giúp sân bay lớn hơn và tốt hơn. Tôi không nghĩ sẽ có sân bay nào trong cả nước tốt bằng sân bay của các bạn", ông nói.
Thống đốc Florida Ron DeSantis ngày 30/3 ký ban hành đạo luật chuyển giao cho bang Florida quyền đặt tên các sân bay thương mại lớn, trong đó có PBI. Theo luật này, PBI sẽ được đổi tên thành "Sân bay Quốc tế Tổng thống Donald J. Trump" sau khi hoàn tất mọi thủ tục phê duyệt cần thiết, trong đó cần sự chấp thuận của Cơ quan Hàng không Liên bang Mỹ (FAA).
Đạo luật chỉ ảnh hưởng đến tên gọi của sân bay. Hoạt động vận hành, sở hữu và cơ chế quản lý của hạt Palm Beach, nơi sở hữu PBI, sẽ không thay đổi.
Các hoạt động chuyển đổi, như cập nhật bảng hiệu, nhận diện thương hiệu và tài liệu phục vụ công chúng, sẽ được triển khai theo từng giai đoạn. Bang Florida có thể cấp ngân sách hỗ trợ cho quá trình này, nhưng khoản kinh phí đang chờ được phê duyệt. Mọi hoạt động và dịch vụ của sân bay sẽ tiếp tục diễn ra bình thường, không bị gián đoạn.
Chi phí ước tính cho dự án đổi tên vào khoảng 5,5 triệu USD. Các thành viên đảng Dân chủ tại Florida đã phản đối đổi tên, cho rằng không phù hợp khi đặt công trình công cộng theo tên tổng thống đương nhiệm.
Palm Beach là thị trấn nổi tiếng với bãi cát trải dài và các khu biệt thự xa hoa. PBI chỉ cách khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago của ông Trump khoảng vài km. Khi thông qua dự luật đổi tên sân bay hồi tháng 2, các nghị sĩ Cộng hòa ở nghị viện Florida nói họ muốn làm vậy bởi ông Trump là "tổng thống đầu tiên thường trú tại bang".
Đài All India Radio ngày 19.4 đưa tin trong buổi phỏng vấn trên truyền hình, ông Ghalibaf, trưởng phái đoàn Iran trong đàm phán với Mỹ, đã tiết lộ những căng thẳng sau hậu trường khi đàm phán với Washington tại Pakistan tuần trước.
Cụ thể, các quan chức Iran đã chất vấn phái đoàn Mỹ khi đàm phán tại Pakistan ngày 11-12.4, sau khi phát hiện tàu quét mìn của Hải quân Mỹ hoạt động ở eo biển Hormuz. Ông cho biết Tehran coi việc Mỹ cố dùng tàu rà phá thủy lôi là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn, đồng thời cảnh báo căng thẳng sắp leo thang. Ông Ghalibaf khi đó cảnh báo rằng nếu tàu Mỹ tiếp tục tiến xa thì Iran sẽ nổ súng. Giới chức Mỹ chưa phản hồi thông tin này.
Ông Ghalibaf cũng tiết lộ lập trường đàm phán của các bên, cho rằng mặc dù cuộc gặp với Mỹ giúp hai bên “hiểu biết thực tế hơn về nhau”, thế nhưng Mỹ và Iran vẫn còn cách rất xa để đạt được thỏa thuận. Quan chức Iran nhấn mạnh cả hành động quân sự và ngoại giao đều là chìa khóa để đạt được lợi ích quốc gia. Ông cảnh báo nếu Mỹ “mắc sai lầm dù chỉ là nhỏ nhất, Iran sẽ đáp trả bằng sức mạnh”.
Thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần giữa Mỹ - Iran sẽ kết thúc ngày 22.4. Một số quan chức Iran từng đề cập muốn đạt thỏa thuận đảm bảo an ninh đầy đủ, thay vì tiếp tục gia hạn ngừng bắn.
Tổng thống Trump ngày 19.4 viết trên mạng xã hội Truth Social nói rằng phái đoàn Mỹ sẽ đến thủ đô Islamabad, Pakistan vào tối 20.4 theo giờ Mỹ để đàm phán.
“Iran mới đây tuyên bố sẽ đóng cửa eo biển, điều này thật kỳ lạ, bởi vì cuộc phong tỏa của chúng tôi đã đóng cửa nó rồi. Họ mới là bên sẽ tổn thất 500 triệu USD mỗi ngày từ việc đóng cửa, trong khi Mỹ không mất gì. Chúng tôi đang đưa ra một thỏa thuận rất công bằng và hợp lý, và tôi hy vọng họ sẽ chấp nhận vì nếu không, Mỹ sẽ phá hủy mọi nhà máy điện và mọi cây cầu ở Iran. Không còn sắm vai người tốt bụng nữa”, ông Trump viết.
Tehran chưa bình luận về bài đăng trên. Trong buổi phỏng vấn trên truyền hình, ông Ghalibaf tuyên bố Iran đang chiếm ưu thế chiến lược so với Mỹ. “Chúng tôi chưa hạ gục được kẻ thù – họ vẫn còn tiền và vũ khí – nhưng về mặt chiến lược, họ đã bị đánh bại trước chúng tôi”, ông nói.
Trong khi đó, chuẩn tướng Mousavi, chỉ huy không quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), tuyên bố Iran đang bổ sung kho tên lửa và máy bay không người lái (UAV) với tốc độ nhanh chóng trong thời gian ngừng bắn.
Trước đó, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth ngày 16.4 nói rằng Mỹ đang theo dõi sát sao hoạt động bố trí khí tài của Iran, cho rằng Tehran hiện mất năng lực bổ sung vũ khí mà chỉ có thể điều chuyển những vũ khí chưa bị phá hủy.
Trước diễn biến căng thẳng tại eo biển Hormuz, Tổng thống Trump hôm 18.4 đã triệu tập cuộc họp tại Phòng tình huống ở Nhà Trắng. Trang Axios dẫn lời quan chức Mỹ cho biết cuộc họp có sự tham gia của Phó tổng thống Vance, Bộ trưởng Hegseth, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, cùng những lãnh đạo cơ quan quân đội và tình báo. Nhà Trắng không bình luận về thông tin này.
Theo Hãng tin AP ngày 2-6, Bộ Ngoại giao Mỹ dự kiến cắt giảm đáng kể số lượng đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ tại châu Phi được phép xử lý hồ sơ xin thị thực của người nước ngoài.
Kế hoạch này nằm trong chiến dịch siết chặt cấp visa định cư và không định cư của Washington, nhằm hạn chế nhập cư và ngăn tình trạng người nước ngoài ở lại Mỹ quá hạn visa.
Theo nguồn tin từ bản ghi nhớ nội bộ và các quan chức Mỹ, gần 50 đại sứ quán và lãnh sự quán Mỹ hiện đang tiếp nhận hồ sơ visa sẽ bị giảm xuống còn 20 "trung tâm" được chỉ định trong vài tuần tới.
Quyết định đã được Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio phê duyệt tuần trước. Hiện chưa có ngày áp dụng cụ thể, nhưng thay đổi này được dự kiến triển khai trong tháng 6.
20 trung tâm xử lý visa được giữ lại gồm các cơ sở: Abidjan (Bờ Biển Ngà), Accra (Ghana), Addis Ababa (Ethiopia), Cape Town và Johannesburg (Nam Phi), Dakar (Senegal), Dar es Salaam (Tanzania), Djibouti (Djibouti), Kampala (Uganda), Kigali (Rwanda), Kinshasa (Congo), Lagos (Nigeria), Lomé (Togo), Luanda (Angola), Malabo (Guinea Xích Đạo), Monrovia (Liberia), Nairobi (Kenya), Port Louis (Mauritius), Praia (Cape Verde) và Yaoundé (Cameroon).
Theo quy định mới, công dân ở những quốc gia không thuộc nhóm "trung tâm" sẽ phải sang nước khác để làm thủ tục xin visa Mỹ. Điều này có thể làm tăng đáng kể chi phí và khó khăn đi lại đối với người nộp đơn.
Dù vậy, các bộ phận lãnh sự tại những nước ngoài danh sách trên vẫn sẽ tiếp tục hoạt động nhưng chỉ cung cấp dịch vụ hạn chế, như hỗ trợ công dân Mỹ gia hạn hộ chiếu, xử lý yêu cầu khẩn cấp, các trường hợp đặc biệt liên quan lợi ích quốc gia hoặc visa ngoại giao.
Hoạt động cấp thị thực của Mỹ tại châu Phi thời gian qua vốn đã chịu tác động bởi nhiều biện pháp kiểm soát, bao gồm lệnh hạn chế nhập cảnh với một số quốc gia, yêu cầu đặt cọc đến 15.000 USD đối với người xin visa và các hạn chế liên quan dịch Ebola.
Bộ Ngoại giao Mỹ không xác nhận trực tiếp nội dung bản ghi nhớ, nhưng cho biết cơ quan này thường xuyên rà soát hoạt động ở nước ngoài nhằm phân bổ nguồn lực hiệu quả, bảo đảm quy trình cấp visa đáp ứng yêu cầu an ninh và lợi ích quốc gia Mỹ.
