Theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP, hành vi uống rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc, học tập và nghỉ giữa giờ làm việc, học tập có thể bị phạt từ 1 – 3 triệu đồng.
Không ít người trẻ bày tỏ sự đồng tình và mong chờ đến ngày Nghị định chính thức có hiệu lực vì cho rằng quy định này sát với thực tế, nhất là trong bối cảnh nhiều nơi làm việc đang hướng đến môi trường chuyên nghiệp.
Nguyễn Thu (28 tuổi), làm việc tại 232 Võ Thị Sáu, P.Xuân Hòa (TP.HCM), cho biết cô hoàn toàn đồng tình với việc siết chặt hành vi uống rượu, bia trước và trong giờ làm việc.
“Uống rượu, bia trước và trong giờ làm việc dẫn đến đầu óc không tỉnh táo, làm việc không hiệu quả. Mình mong là nghị định này sẽ triển khai mạnh tay ở các doanh nghiệp trên khắp cả nước để đỡ ảnh hưởng đến sức khỏe và công việc”, Thu nói.
Theo Thu, ở nhiều nơi làm việc hiện nay, người trẻ đang dần hình thành một kiểu giao tiếp công sở khác. Thay vì những cuộc nhậu giữa giờ, nhiều người chọn những buổi trà chiều, đặt cà phê hay trà sữa để trò chuyện, kết nối với đồng nghiệp.
“Bây giờ công sở có văn hóa trà chiều. Gen Z cũng không thích rượu, bia mà thích trà sữa, cà phê hơn. Nó vẫn vui, vẫn gắn kết nhưng tỉnh táo và đỡ ảnh hưởng công việc”, Thu chia sẻ.
Thu cho rằng hiện nay, người trẻ muốn sự nhẹ nhàng, tôn trọng lựa chọn cá nhân và không muốn bị cuốn vào những cuộc vui có thể ảnh hưởng đến hiệu quả công việc.
Cùng quan điểm, Nguyễn Quang Luận (29 tuổi), làm việc trên đường Đàm Thận Huy, P.Phú Thọ Hòa (TP.HCM), cho biết anh rất hoan nghênh quy định mới. Theo Luận, việc đi nhậu trước đây từng được xem là một cách tiếp khách, xây dựng quan hệ hoặc bàn công việc. Tuy nhiên, với nhiều người trẻ hiện nay, quan niệm đó đã thay đổi.
“Gen Z không nghĩ chuyện nhậu có thể tiếp khách. Theo mình, đi cà phê, ngồi trò chuyện, trao đổi công việc cũng là cách để có hợp đồng thành công”, Luận nói.
Theo Luận, lao động trẻ hiện nay không còn nhìn bàn nhậu như nơi bắt buộc để kết nối. Điều họ cần ở môi trường làm việc là sự rõ ràng, chuyên nghiệp và đánh giá đúng năng lực, thay vì những áp lực vô hình như phải uống để hòa đồng, phải nhậu để thân thiết…
Trong khi đó, Cao Hoàng Phúc (22 tuổi), ngụ tại 86 Đình Phong Phú, P.Tăng Nhơn Phú (TP.HCM), nói anh rất ghét nhậu. “Nhậu làm mình không tập trung được”, Phúc chia sẻ.
Phúc nói người trẻ hiện nay chú ý hơn đến sức khỏe thể chất lẫn tinh thần. Vì vậy, việc siết hành vi uống rượu, bia trước và trong giờ làm không chỉ là kỷ luật, mà còn là cách bảo vệ người lao động khỏi những thói quen đã cũ nhưng vẫn tồn tại ở một số nơi.
Luật sư Trần Ngọc Thích, điều hành Công ty Luật Thích và Các cộng sự (TP.HCM), cho biết theo Nghị định 90/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15.5.2026, hành vi uống rượu, bia bị xử phạt khá rõ.
Luật sư Thích nói cụ thể, cá nhân có hành vi uống rượu, bia ngay trước, trong giờ làm việc, học tập và nghỉ giữa giờ làm việc, học tập có thể bị phạt tiền từ 1 – 3 triệu đồng. Mức phạt này còn áp dụng với hành vi ép buộc người khác uống rượu, bia. Đối với tổ chức, mức phạt gấp 2 lần so với cá nhân.
Theo luật sư Thích, việc quy định xử phạt hành vi này là có cơ sở xác đáng vì rượu, bia là chất kích thích có cồn, tác động trực tiếp đến hệ thần kinh và khả năng kiểm soát hành vi của con người.
“Việc sử dụng rượu, bia có thể dẫn đến 2 hệ quả tiêu cực. Thứ nhất là ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện công việc. Thứ hai là dễ gây ra các xung đột. Trong trạng thái bình thường, một câu nói có thể không gây vấn đề gì, nhưng dưới tác động của rượu, bia, người nghe có thể phản ứng rất dữ dội”, luật sư Thích phân tích.
Ngoài ra, ông Thích nói một điểm đáng chú ý khác là nghị định không giới hạn đối tượng áp dụng. Ban đầu, nhiều người có thể nghĩ quy định này chỉ dành cho cán bộ, công chức, viên chức. Tuy nhiên, trên thực tế, phạm vi áp dụng rộng hơn, bao gồm cả người lao động trong doanh nghiệp.
Theo luật sư Thích, đây là quy định hợp lý và thiết thực vì trước đây không ít doanh nghiệp đã tự đưa nội dung cấm rượu, bia vào nội quy. Tuy nhiên, khi pháp luật quy định rõ ràng hơn, doanh nghiệp sẽ có cơ sở pháp lý vững chắc để cụ thể hóa vào nội quy lao động và xử lý các hành vi vi phạm kỷ luật lao động thuận lợi hơn.
Bác sĩ Trần Ngọc Lưu Phương, Trưởng khoa Nội soi tiêu hóa, Bệnh viện Nguyễn Tri Phương (TP.HCM), cảnh báo rượu, bia, đặc biệt khi uống không kiểm soát, tiềm ẩn rất nhiều nguy hiểm. Việc lạm dụng rượu, bia trong thời gian dài có thể gây tổn thương nặng nề cho gan, dẫn đến gan nhiễm mỡ, viêm gan, xơ gan; tụy có thể bị ảnh hưởng với nguy cơ viêm tụy cấp; dạ dày cũng là cơ quan chịu tác động lớn, dễ bị xuất huyết hoặc thủng do rượu, bia…
“Cách tốt nhất để bảo vệ sức khỏe là hạn chế tối đa việc uống rượu, bia”, bác sĩ Phương nhấn mạnh.
Theo thông tin từ Ban Tổ chức chương trình Tiếp sức mùa thi tại TP.HCM, chương trình đã thu hút hơn 15.000 tình nguyện viên đăng ký tham gia chỉ sau chưa đầy một ngày mở cổng đăng ký. Dự kiến, con số này sẽ còn tiếp tục tăng cho đến khi kết thúc thời hạn đăng ký.
Không khí càng thêm sôi động khi ngay dưới bài đăng, hàng loạt bạn trẻ đã rần rần gắn thẻ nhau với quyết tâm cùng góp mặt trong đội hình Tiếp sức mùa thi năm nay.
Ngay khi thấy bài đăng mở cổng đăng ký, Trần Hoàng Dũng, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM, đã không khỏi phấn khích. "Với một sinh viên năm nhất như mình, là lần đầu tiên mình đăng ký tham gia Tiếp sức mùa thi nên đây cũng sẽ là một trải nghiệm hoàn toàn mới mẻ", Dũng chia sẻ.
Dũng cho biết bản thân muốn trở thành tình nguyện viên tiếp sức mùa thi để được trải nghiệm, học hỏi và kết giao thêm những người bạn mới. "Nhưng trên hết, mục tiêu của chương trình đúng với điều mình kỳ vọng là lan tỏa tinh thần sẻ chia, tiếp thêm động lực cho các thí sinh chuẩn bị bước vào kỳ thi một cách tự tin nhất", Dũng hào hứng chia sẻ.
Còn với Nguyễn Quốc Huy, sinh viên Trường ĐH Quốc tế TP.HCM, không giấu được sự phấn khởi khi hay tin chương trình Tiếp sức mùa thi mở cổng đăng ký. Huy cho biết đây là lần thứ hai tham gia hoạt động này. "Vẫn lý do như mọi năm, mình muốn cống hiến sức trẻ, hỗ trợ hết mình để thí sinh bước vào cột mốc quan trọng của cuộc đời một cách thuận lợi nhất", Huy chia sẻ.
Huy chia sẻ bản thân đặc biệt ấn tượng với các hoạt động của chương trình nên quyết tâm đăng ký tham gia trong năm nay. "Năm ngoái, mình được phân công tiếp sức tại điểm trường THPT Hàn Thuyên. Tự tay mình đã vẽ các băng rôn để cổ vũ thí sinh. Nhìn ánh mắt hồn nhiên nhưng đầy quyết tâm của các bạn khi nhận những chai nước từ tình nguyện viên, mình càng có thêm động lực. Đó là lý do lớn nhất mình đăng ký tham gia Tiếp sức mùa thi năm nay, dù lịch học tại trường khá dày", Huy tâm sự.
Nguyễn Hoàng Vân Nhi, sinh viên Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn TP.HCM, chia sẻ bản thân cảm thấy bồi hồi khó tả ngay khi thấy cổng đăng ký tình nguyện viên mở lại.
"Tiếp sức mùa thi đem lại cho mình những cảm xúc khó tả. Sau khi kết thúc năm học, mình muốn tìm kiếm các hoạt động xã hội để trải nghiệm. May mắn được tham gia đội hình truyền thông, mình có cơ hội sát cánh cùng thí sinh trong những giờ khắc bước ngoặt và như được sống cùng cảm xúc của các bạn. Từ những ánh mắt rạng rỡ, tự tin đến cái thở phào nhẹ nhõm khi rời phòng thi, tất cả đều trở thành những kỷ niệm không thể nào quên", Nhi nói.
Nhi cho biết khi tham gia chương trình, bản thân nhận thấy mình đã chủ động và sẵn sàng hơn. "Mình còn được gặp những người bạn bè chí cốt, cùng dãi nắng dầm mưa để hỗ trợ thí sinh hết mình. Mình mong Tiếp sức mùa thi năm nay sẽ thành công rực rỡ, lan tỏa sâu rộng và đem lại nhiều giá trị nhân văn cho cộng đồng", Nhi hào hứng chia sẻ.
Với Nhi, những ngày gắn bó với Tiếp sức mùa thi không chỉ là hoạt động tình nguyện đơn thuần mà còn giúp bản thân trưởng thành hơn. Nhìn hình ảnh những phụ huynh lo lắng đứng đợi con dưới cái nắng gay gắt, Nhi càng hiểu thêm về sự hy sinh và giá trị của gia đình. Những chai nước mát, lời chúc thi tốt hay bảng hiệu cổ vũ tuy nhỏ bé nhưng lại là sự động viên tinh thần rất lớn với các thí sinh khi ấy.
"Mình nhận ra thanh xuân sẽ ý nghĩa hơn rất nhiều khi chúng ta biết sống vì mọi người. Mong rằng ngọn lửa nhiệt huyết này sẽ còn cháy mãi, để mỗi mùa thi đi qua, không một thí sinh nào cảm thấy đơn độc trên con đường chinh phục ước mơ", Nhi bộc bạch.
Chính những trải nghiệm thực tế này đã giúp Nhi tích lũy thêm nhiều kỹ năng mềm và nuôi dưỡng tâm hồn trước khi bước vào học kỳ mới.
Từ bỏ công việc ổn định với mức lương cao, anh Nguyễn Thương (35 tuổi, xã Tịnh Khê, Quảng Ngãi) trở về quê khởi nghiệp, kiên trì "massage" từng cuống dừa nước để chiết xuất mật, tạo ra sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Giữa những rặng dừa nước xanh mướt ven dòng sông Kinh, hình ảnh người thanh niên cầm búa cao su miệt mài gõ từng buồng dừa khiến không ít người tò mò, thậm chí hoài nghi. Ít ai ngờ, từ những ngày bị cho là "khùng" ấy, anh Thương lại từng bước mở ra hướng đi mới cho cây dừa nước vốn lâu nay chỉ được khai thác lá và quả.
3 năm làm việc tại Nhật Bản, thêm 5 năm làm cho doanh nghiệp nước ngoài, anh Thương từng có công việc ổn định với thu nhập đáng mơ ước, nhưng trong anh luôn canh cánh ý định trở về quê hương lập nghiệp.
Năm 2024, anh quyết định nghỉ việc để bắt đầu hành trình khởi nghiệp ấp ủ từ lâu. Thế nhưng con đường ấy không hề bằng phẳng, chỉ sau thời gian ngắn, anh nhận ra hướng đi này không phù hợp. Sau thất bại lần đó, anh xin vào làm tại một công ty Nhật Bản ở Khu công nghiệp VSIP Quảng Ngãi; nhưng ngọn lửa khởi nghiệp vẫn âm ỉ trong anh.
Một buổi chiều cách đây 4 năm, sau giờ làm, anh Thương chèo ghe trên sông Kinh. Giữa không gian tĩnh lặng, những buồng dừa nước trĩu quả bất chợt khiến anh suy nghĩ. Anh nhớ lại thời gian làm việc tại Nhật, từng thấy các sản phẩm đồ uống từ mật dừa nước của Thái Lan rất được ưa chuộng. Trong khi đó, quê anh có rừng dừa rộng hàng chục héc ta nhưng người dân chỉ khai thác lá, còn mật dừa không ai quan tâm. Ý tưởng khai thác mật dừa nước từ đó nhen nhóm trong anh.
Anh Thương bắt đầu tìm hiểu, thử nghiệm cách lấy mật. Ban đầu, khi chặt buồng dừa, cuống có tiết ra mật nhưng rất ít và chỉ kéo dài 1 - 2 ngày, điều đó khiến anh tiếp tục tìm tòi. Sau nhiều tháng nghiên cứu, anh biết đến phương pháp "massage" cuống dừa để kích thích tiết mật. Từ đó, anh bắt đầu hành trình thử nghiệm đầy gian nan.
Ngoài giờ làm ở công ty, anh gần như dành toàn bộ thời gian ở rừng dừa. Ngày nào anh cũng mang theo búa cao su, kiên trì gõ từng cuống dừa, thử nghiệm hết phương pháp này đến phương pháp khác. "Có thời gian tôi làm một mình, vừa làm vừa học, nhiều lúc cũng buồn vì không ai tin; nhưng nhờ sự động viên của vợ, tôi vẫn quyết tâm theo đuổi", anh kể.
Để có điều kiện nghiên cứu, anh phải đầu tư hàng trăm triệu đồng thuê lại rừng dừa của người dân. Sau gần 2 năm miệt mài, tổng chi phí đầu tư lên đến hơn 500 triệu đồng, anh dần tìm ra quy trình phù hợp. Theo anh, để cây dừa nước có thể tiết mật ổn định, cần quy trình khá công phu. Khi buồng dừa được khoảng 3 tháng tuổi, anh dùng búa cao su gõ dọc cuống khoảng 100 lần, sau đó lắc buồng dừa nhiều lần. Công đoạn này được lặp lại mỗi ngày, kéo dài khoảng 1 tháng.
Việc "massage" giúp cây hiểu rằng buồng dừa vẫn còn trên cây và tiếp tục tiết mật để nuôi trái. Khi cuống chuyển màu, buồng dừa sẽ được cắt bỏ và bắt đầu thu mật.
Nếu không xử lý, cây chỉ tiết mật trong 1 - 2 ngày. Nhưng với phương pháp này, mỗi cây có thể cho 0,5 - 0,7 lít mật/ngày, kéo dài suốt 1 tháng. Mật dừa được hứng bằng bao chuyên dụng, thu hoạch từ rất sớm, khoảng 2 giờ để đảm bảo độ tươi. Trung bình mỗi ngày anh thu được khoảng 30 lít mật. Sau đó mật được lọc, thanh trùng để làm nước uống, hoặc cô đặc thành sản phẩm thương mại. Để tạo ra 1 lít mật dừa cô đặc, cần đến 8 lít mật tươi. Sản phẩm hiện được bán với giá khoảng 500.000 đồng/lít.
Không dừng lại ở sản xuất, anh Thương còn nhìn thấy tiềm năng du lịch từ rừng dừa nước. Anh thuê lại khoảng 5 ha rừng dừa, liên kết với hợp tác xã để phát triển mô hình trải nghiệm. Du khách khi đến đây có thể trực tiếp tham quan quy trình massage dừa, thu hoạch và thưởng thức mật dừa tươi ngay tại chỗ.
Ông Nguyễn Quốc Vương, Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê, cho biết: "Mô hình sản xuất mật dừa nước là hướng đi mới, bước đầu cho thấy hiệu quả và được du khách ưa chuộng. Đây là cách nâng cao giá trị cây dừa nước, góp phần phát triển kinh tế địa phương".
Theo Đinh Trung Quốc Anh, thủ khoa Trường ĐH Quốc tế, ĐH Quốc gia TP.HCM năm 2022, trước khi đăng ký nguyện vọng, điều cần làm nhất là tìm hiểu, cập nhật những thông tin chính thống từ thông báo của Bộ GD-ĐT, từ trường và thầy cô. Khi nhận thông báo, thí sinh hãy đọc thật kỹ lưu ý về những mốc thời gian quan trọng, như: ngày nào mở cổng đăng ký thử nguyện vọng, khi nào mình phải chốt nguyện vọng, hay thời điểm nào mình phải thanh toán…
"Đây là những thông tin rất quan trọng mà thí sinh cần nắm và ghi chú lại thật kỹ trước khi đăng ký nguyện vọng", Quốc Anh nói.
Theo Quốc Anh, năm 2026 có một vài thay đổi trong đăng ký nguyện vọng so với các năm trước, thí sinh cũng cần tìm hiểu để nắm rõ hơn. Chẳng hạn năm nay giới hạn số lượng nguyện vọng tối đa là 15. Quốc Anh cho rằng 15 là một con số khá vừa phải và thí sinh hoàn toàn có thể có được chiến lược tốt khi đặt nguyện vọng.
Về nguyên tắc cơ bản khi đặt nguyện vọng, Quốc Anh nói phải luôn đặt những ngành mà mình ưu tiên đầu tiên lên trước và sau đó mới đến ngành thấp điểm hơn.
"Nhưng mình mong mọi người đừng vì điểm số mà đặt nguyện vọng vào những ngành bản thân không thực sự mong muốn. Khi quyết định lựa chọn ngành, việc ưu tiên phải dựa vào mức độ phù hợp và mong muốn của bản thân. Để có sự lựa chọn chắc chắn hơn, mọi người nên tìm hiểu thật kỹ, đừng để hối hận chỉ vì bỏ sót vài thông tin quan trọng về ngành", thủ khoa này lưu ý và cho rằng thí sinh có thể tìm hiểu trên trang web của trường, liên hệ với thầy cô hoặc các anh chị sinh viên trong ngành để có được thông tin thực tiễn nhất về ngành.
Một điều nữa chàng thủ khoa muốn lưu ý là đối với những trường và ngành có cơ chế xét tuyển học bổng thì thí sinh nên ưu tiên những phương thức nào sẽ có lợi cho học bổng của mình nhất.
Sau khi đã đưa ra quyết định, Quốc Anh cho rằng thí sinh hãy kiên định với lựa chọn của mình, đừng để bị lung lay bởi người khác hoặc thấy bạn bè chọn ngành này thì mình cũng làm theo. Đây cũng là điều tối kỵ bởi nếu làm theo bạn bè mà lựa chọn ngành mình không thích, không phù hợp, bạn sẽ không đủ tinh thần, nhiệt huyết để theo đuổi; còn nếu bỏ ngang để học và thi lại sẽ tốn biết bao công sức, tiền bạc trước đó.
"Trong trường hợp bạn cảm thấy còn bồn chồn, hay có gì đó chưa đúng cũng có nghĩa rằng bạn cần phải tìm hiểu thêm, cần phải đặt nhiều câu hỏi cho chính mình và những người có thể hỗ trợ mình. Khi đã tìm hiểu thật kỹ rồi, cũng như theo dõi những hướng dẫn từ Bộ GD-ĐT, mình tin rằng các bạn sẽ có được chiến thuật đăng ký nguyện vọng hợp lý nhất và có thể đậu được vào trường, ngành mà bản thân mong ước", Quốc Anh nhắn gửi và chúc thí sinh sẽ có kỳ thi tốt nghiệp THPT thật suôn sẻ, thành công.
