Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn hội kiến Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung

Phát biểu tại phiên khai mạc kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI sáng 6.4, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, kỳ họp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, mở đầu cho một nhiệm kỳ mới, kiện toàn tổ chức bộ máy nhà nước theo Hiến pháp.

Đây cũng là kỳ họp tập trung thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tạo nền tảng pháp lý, thể chế và động lực chính sách để đất nước bước vào thời kỳ phát triển mới: phát triển nhanh, bền vững, giàu bản sắc, dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và khát vọng vươn lên mạnh mẽ của toàn dân tộc.

Chúc mừng kết quả bầu cử tốt đẹp và các vị đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp đã được cử tri cả nước tín nhiệm lựa chọn, Tổng Bí thư cũng ghi nhận và đánh giá cao những đóng góp quan trọng của Quốc hội, các vị đại biểu, ủy viên HĐND các cấp nhiệm kỳ 2020 - 2025, là nền tảng quan trọng để Quốc hội khóa XVI kế thừa, phát huy và phát triển lên tầm cao mới.

Nhấn mạnh thế giới đang biến đổi rất nhanh, rất sâu sắc trên cả chiều rộng và chiều sâu, Tổng Bí thư cũng nêu rõ các thách thức từ cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, tái cấu trúc chuỗi cung ứng, dòng vốn toàn cầu… Trong bối cảnh ấy, quốc gia nào chủ động chiến lược, cải cách thể chế kịp thời, giải phóng được sức sáng tạo, huy động được nguồn lực toàn dân, nắm bắt được thời cơ mới, quốc gia đó sẽ vượt lên và phát triển.

Theo Tổng Bí thư, đất nước ta, với lịch sử hàng ngàn năm văn hiến, qua 96 năm dưới sự lãnh đạo của Đảng, 40 năm đổi mới, đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa thời đại.

“Nhưng chúng ta cũng phải nhìn thẳng vào sự thật rằng: yêu cầu của giai đoạn phát triển mới đang đặt ra những đòi hỏi cao hơn, nhanh hơn và quyết liệt hơn về thể chế, về mô hình tăng trưởng, về chất lượng quản trị quốc gia, về năng lực phản ứng chính sách, về kỷ luật thực thi và nâng cao mức sống của nhân dân”, Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Đại hội XIV của Đảng đã xác định rất rõ mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy phát triển, khơi thông mọi nguồn lực, phát huy cao nhất sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong tiến trình đó, Quốc hội phải đổi mới mạnh mẽ hơn, thực chất hơn, hiệu quả hơn để thực hiện đầy đủ, xứng đáng trọng trách hiến định của mình.

“Mỗi đại biểu Quốc hội phải luôn ý thức sâu sắc rằng mình không chỉ đại diện cho đơn vị bầu cử, không chỉ mang theo lá phiếu tín nhiệm của cử tri, mà còn gánh trên vai trách nhiệm đối với vận mệnh quốc gia, đối với niềm tin của nhân dân, đối với tương lai của các thế hệ mai sau”, Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Tổng Bí thư Tô Lâm đề nghị Quốc hội khóa XVI tập trung thực hiện tốt 4 nhiệm vụ lớn. Thứ nhất, đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp, xây dựng bằng được một hệ thống pháp luật hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi và kiến tạo phát triển.

Trong thời gian qua, mặc dù hệ thống pháp luật đã được hoàn thiện đáng kể, nhưng vẫn còn tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn, thiếu liên thông; có những quy định chưa rõ, chưa ổn định, chưa theo kịp thực tiễn, làm tăng chi phí tuân thủ, làm chậm cơ hội phát triển, làm khó cho người dân, doanh nghiệp và bộ máy thực thi.

Vì vậy, Quốc hội cần chỉ đạo rà soát tổng thể hệ thống pháp luật, hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật quốc gia, kiên quyết khắc phục tình trạng “luật bó”, chồng lấn, đẩy trách nhiệm cho văn bản dưới luật; phải làm sao để luật ban hành ra là đi được vào cuộc sống, người dân dễ hiểu, doanh nghiệp dễ thực hiện, cơ quan nhà nước dễ áp dụng.

Đặc biệt, phải đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển. Pháp luật không chỉ để quản lý cái đã có, mà còn phải mở đường cho cái mới; không chỉ điều chỉnh thực tiễn hiện hữu, mà còn phải kiến tạo tương lai. Luật không chỉ “mở đường” mà còn phải “sửa đường”.

Mỗi đạo luật phải xuất phát từ lợi ích quốc gia, dân tộc, từ lợi ích chính đáng của nhân dân; kiên quyết phòng, chống lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ, mọi tác động tiêu cực làm méo mó chính sách. Phải chuyển mạnh từ tư duy “làm luật cho đủ” sang tư duy “làm luật để phát triển”; từ “pháp luật tốt trên giấy” sang “pháp luật tốt trong cuộc sống”. Hiệu quả thực thi và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp phải là thước đo cao nhất của chất lượng lập pháp.

Thứ hai, nâng tầm giám sát tối cao của Quốc hội theo hướng thực chất, sắc bén, đi đến cùng trách nhiệm và kết quả. Giám sát không chỉ để “kiểm tra việc đã làm”, mà còn phải giúp “định hình việc cần làm”, nhận diện sớm những bất cập có thể phát sinh và phải đi đến cùng câu hỏi cuối cùng: vấn đề đã được giải quyết hay chưa.

Tổng Bí thư đề nghị Quốc hội nhiệm kỳ này tập trung giám sát những vấn đề lớn, những lĩnh vực then chốt, những “điểm nghẽn của điểm nghẽn” trong phát triển; những vấn đề bức xúc mà cử tri và nhân dân quan tâm; đặc biệt là việc thực hiện các chủ trương lớn của Đảng, việc tổ chức thi hành pháp luật, việc sử dụng nguồn lực quốc gia, quản lý tài sản công, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước.

Thứ ba, Quốc hội phải nâng cao bản lĩnh và tầm nhìn khi quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước; quyết định phải đúng, trúng, kịp thời, vì lợi ích lâu dài của quốc gia.

"Giai đoạn phát triển có tính bước ngoặt lịch sử của đất nước đòi hỏi Quốc hội không chỉ quyết định đúng, mà phải quyết định trúng và kịp thời; bởi chậm một quyết sách có thể làm lỡ một thời cơ chiến lược", Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Thứ tư, tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của Quốc hội theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân, sát thực tiễn và phản ứng chính sách nhanh hơn.

Trong một thế giới biến động không ngừng, Quốc hội không thể vận hành theo nhịp độ cũ, cách thức cũ. Quốc hội phải có năng lực thích ứng nhanh hơn, phản ứng chính sách kịp thời hơn, quyết định vấn đề nhanh hơn nhưng vẫn chặt chẽ, đúng đắn.

Tổng Bí thư lưu ý cần tiếp tục nghiên cứu tăng hợp lý số kỳ họp, đa dạng hóa và linh hoạt hóa các hình thức hoạt động của Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội, nhất là ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, hình thức trực tuyến và hệ sinh thái số để nâng cao tính kịp thời, chủ động và hiệu quả trong xem xét, quyết định chính sách.

Cạnh đó, phải tiếp tục nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động của từng đại biểu Quốc hội, đặc biệt là đại biểu chuyên trách. Mỗi đại biểu vừa có bản lĩnh chính trị, vừa có trình độ chuyên môn, vừa có năng lực phản biện, vừa có khả năng truyền tải trung thực tiếng nói của nhân dân đến nghị trường.

Quốc hội phải gắn bó mật thiết hơn với nhân dân; mở rộng các kênh tiếp nhận, lắng nghe ý kiến của cử tri, nhân dân, cộng đồng doanh nghiệp, đội ngũ trí thức, nhà khoa học; tăng cường công khai, minh bạch trong toàn bộ hoạt động của mình. Xây dựng Quốc hội số, hiện đại, thông minh, nhưng trước hết phải là một Quốc hội gần dân, hiểu dân, vì dân, hành động vì lợi ích của dân.

"Khi lòng dân được lắng nghe, khi ý dân được phản ánh trung thực, khi quyết sách xuất phát từ thực tiễn đời sống, thì Quốc hội sẽ mạnh hơn, Nhà nước sẽ vững hơn, niềm tin xã hội sẽ lớn hơn", Tổng Bí thư nhấn mạnh.

Nguồn: https://thanhnien.vn/khi-long-dan-duoc-lang-nghe-quoc-hoi-se-manh-hon-nha-nuoc-se-vung-hon-185260406090058351.htm

Ghi nhận, biểu dương những nỗ lực, cố gắng của toàn thể Ủy ban Pháp luật và Tư pháp thời gian qua, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ: Nhiệm vụ năm 2026 và cả nhiệm kỳ khóa XVI sẽ nặng hơn, phức tạp hơn, yêu cầu cao hơn. Khối lượng văn bản rất lớn; yêu cầu đổi mới tư duy lập pháp, nâng cao chất lượng thẩm tra, phản biện chính sách, giám sát thi hành pháp luật, rà soát kỹ thuật văn bản, bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật ngày càng cấp bách.

Trong bối cảnh đó, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban Pháp luật và Tư pháp phải là cơ quan đi đầu trong tư duy pháp quyền, chuẩn mực về kỹ thuật lập pháp, sắc bén trong thẩm tra chính sách, quyết liệt trong giám sát thực thi, chủ động trong kiến tạo thể chế phát triển.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban triển khai, thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Ủy ban Pháp luật và Tư pháp lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang tư duy kiến tạo phát triển, từ "làm luật để dễ quản" sang "làm luật để đất nước phát triển, người dân, doanh nghiệp yên tâm, bộ máy vận hành hiệu quả".

Nhấn mạnh trong lập pháp phải đặt chất lượng chính sách lên hàng đầu, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ làm luật phải từ sớm, từ xa, kiểm soát chặt hồ sơ, đánh giá tác động, tính khả thi, tính thống nhất. Cùng với đó, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong hoạt động lập pháp; với những hồ sơ dự án luật, nghị quyết chưa bảo đảm chất lượng phải hoàn trả cho cơ quan soạn thảo, báo cáo Chủ tịch Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ; không để chính sách "chưa chín", hồ sơ chưa kỹ, đánh giá tác động chưa đầy đủ mà vẫn trình.

Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật phải thực chất, có địa chỉ, danh mục, phương án xử lý; tìm ra điểm nghẽn, chồng chéo, trùng lắp, từ đó đề xuất hướng xử lý. Đặc biệt, cần đẩy mạnh cảnh báo sớm, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo để phát hiện mâu thuẫn, chồng chéo, bất cập.

Về công tác giám sát, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu đổi mới giám sát theo hướng tạo chuyển biến thực chất. Giám sát văn bản quy phạm pháp luật không chỉ hỏi văn bản đã ban hành chưa, mà phải hỏi có đúng tinh thần luật không, có tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp không, có phát sinh thủ tục, điều kiện, chi phí tuân thủ không. Giám sát để chỉ ra điểm mạnh, điểm yếu, từ đó đưa ra đề xuất, kiến nghị cụ thể, sát thực tế.

Trong lĩnh vực tư pháp, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ không chỉ nghe báo cáo và tiếp cận những con số các ngành gửi, mà phải chọn đúng, chọn trúng vấn đề tồn tại, kéo dài nhiều năm, người dân bức xúc, Quốc hội có ý kiến nhiều lần để tổ chức giám sát, khảo sát đến nơi, đến chốn. Việc thẩm tra công tác tư pháp và công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (hằng năm) phải thẩm tra sâu hơn, kiến nghị trúng hơn, theo dõi đến cùng hơn. Không chỉ nêu số liệu tăng giảm, mà phải chỉ ra xu hướng tội phạm và vi phạm pháp luật, nguyên nhân, trách nhiệm, điểm nghẽn và giải pháp có địa chỉ, có thời hạn.

Chủ tịch Quốc hội lưu ý Ủy ban Pháp luật và Tư pháp phải đi đầu trong chuyển đổi số phục vụ lập pháp, giám sát và xử lý công việc; tháo gỡ kịp thời khó khăn về tổ chức, nhân lực, điều kiện bảo đảm; tập trung cho nhiệm vụ cốt lõi là nghiên cứu, thẩm tra, giám sát, tham mưu chính sách pháp luật.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban khẩn trương rà soát, hoàn thiện quy chế, quy định, phân định rõ nhiệm vụ giữa các cơ quan của Quốc hội. Nguyên tắc là phân công rõ, phối hợp chặt, trách nhiệm cụ thể, thẩm quyền đi đôi với nguồn lực và trách nhiệm giải trình. Đồng thời, đổi mới phương thức làm việc theo tinh thần chuyên nghiệp, kỷ luật, hiệu quả. Tất cả nhiệm vụ phải quản trị theo "6 rõ": rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền.

Tin Gốc: Thanh Niên

Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ đề cập đến các vấn đề an ninh truyền thống và tập trung vào quốc gia, mà còn cả những khía cạnh rộng hơn của an ninh, bao gồm phát triển kinh tế - xã hội và lòng tin chiến lược. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã xác định 3 cuộc khủng hoảng - khủng hoảng trật tự quốc tế, khủng hoảng mô hình phát triển và khủng hoảng lòng tin chiến lược - là những nguồn gốc chính gây bất ổn quốc tế hiện nay.

Để giải quyết những thách thức này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đưa ra một số khuyến nghị về hòa bình và thịnh vượng trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương, bao gồm việc duy trì trật tự dựa trên luật lệ được xây dựng trong Hiến chương Liên Hiệp Quốc, giữ vững vai trò trung tâm của ASEAN, phát triển các chuẩn mực cho công nghệ mới nổi và tiên tiến, và duy trì các kênh liên lạc mở.

Tuy nhiên, thông điệp chính của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tập trung vào những nguy hiểm của "cạnh tranh không kiểm soát" trên trường quốc tế, điều này có nguy cơ đẩy thế giới đến logic "kẻ mạnh thắng" và khiến thế giới dễ bị leo thang xung đột hơn. Để tránh kết quả này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tầm quan trọng của tính minh bạch, tính toàn diện và một cấu trúc khu vực lấy ASEAN làm trung tâm. Tôi phần lớn đồng ý với đánh giá của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Tuy nhiên, một điểm cần được thảo luận thêm là nếu cạnh tranh không kiểm soát thực sự trở thành một đặc điểm ngày càng nổi bật trong đời sống quốc tế, thì câu hỏi quan trọng là làm thế nào để thuyết phục các cường quốc gánh vác trách nhiệm lớn hơn trong việc nuôi dưỡng các cơ chế tin cậy chiến lược. Có lẽ ASEAN có thể đóng vai trò then chốt trong vấn đề này. Nếu vậy, bản thân ASEAN cần phải gánh vác trách nhiệm lớn hơn trong việc duy trì sự thống nhất và tăng cường ảnh hưởng của mình trong việc định hình các quy tắc và chuẩn mực khu vực và quốc tế.

GS Kei Koga (Chương trình các vấn đề toàn cầu và chính sách công, Trường Khoa học xã hội, ĐH Công nghệ Nanyang, Singapore)

Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh sự xói mòn của pháp quyền, trật tự kinh tế toàn cầu - yếu tố định hướng mô hình phát triển của đất nước - và sự thiếu tin tưởng giữa các quốc gia.

Chiến lược phòng ngừa rủi ro đang đối mặt với thách thức lớn hơn trong tình hình thế giới hiện nay. Việc Mỹ kiềm chế Trung Quốc không chỉ gia tăng mà còn mang nhiều hình thức khác nhau, vượt ra ngoài việc cân bằng bằng lực lượng quân sự. Trong khi một số hành động của Mỹ, như áp thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, đã mở ra những cơ hội mới cho một số nước, thì căng thẳng Mỹ - Trung leo thang tạo áp lực lên tất cả các nước châu Á có thể rơi vào tình thế "chọn phe". Căng thẳng này cũng thách thức sự đoàn kết của ASEAN.

Với sự xói mòn của trật tự kinh tế tự do xoay quanh thương mại tự do đa phương theo WTO, việc một số nước tiếp cận các thị trường lớn, bao gồm Trung Quốc và Mỹ, ngày càng gắn bó chặt chẽ hơn với quan hệ an ninh của đất nước với Mỹ hoặc Trung Quốc.

Tăng trưởng kinh tế ổn định là nguồn gốc quan trọng tạo nên tính chính danh cho nhiều quốc gia châu Á. Việc cân bằng thận trọng giữa nhiều mục tiêu chính sách khiến việc lựa chọn giữa Trung Quốc và Mỹ trở nên khó khăn. Con đường mà VN có nhiều khả năng theo đuổi hơn là tiếp tục xem xét và hoàn thiện chiến lược phòng ngừa rủi ro để đối phó với môi trường bên ngoài mới.

GS Yoichiro Sato (chuyên gia về quan hệ quốc tế, ĐH Ritsumeikan châu Á - Thái Bình Dương, Nhật Bản)

Việc Viện nghiên cứu chiến lược quốc tế (IISS) - cơ quan tổ chức Đối thoại Shangri-La - mong muốn diễn đàn lần này gặp Nhà lãnh đạo VN vì VN rất quan trọng khi đóng vai trò như chìa khóa của khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương (Indo-Pacific). Vận mệnh an ninh của Đông Nam Á phụ thuộc vào VN vì VN nằm ở trung tâm khu vực này. Đó là vì Đông Nam Á nằm ở trung tâm của Indo-Pacific. Điều này có nghĩa là VN là trung tâm của Indo-Pacific.

Khi Đối thoại Shangri-La bàn về an ninh của Indo-Pacific, thì VN là trung tâm. Mặt khác, sự kiện lần này cũng là cơ hội hữu ích để lãnh đạo VN gặp gỡ nhiều đối tác. Đối thoại Shangri-La là một diễn đàn đặc biệt thu hút sự tham dự của nhiều bộ trưởng quốc phòng, đặc biệt là các nước phía Mỹ và các nước Đông Nam Á. Việc lãnh đạo VN tham gia và trình bày chính sách của đất nước các bạn rất quan trọng và có lợi. Các lãnh đạo VN hiện nay rất chủ động và trong thời gian ngắn vừa qua đã gặp gỡ lãnh đạo nhiều nước như Trung Quốc, Nhật Bản và Ấn Độ. Giờ đây, tại Shangri-La, sự hiện diện của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước VN càng được thể hiện rõ nét hơn.

TS Satoru Nagao (Viện Nghiên cứu Hudson, Mỹ)

Bài phát biểu dẫn đề của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đối thoại Shangri-La cho thấy sự công nhận tầm quan trọng của VN đối với ASEAN, các nước đang phát triển và tất cả các cường quốc vừa và nhỏ đang nỗ lực duy trì quyền tự chủ chiến lược trước sự cạnh tranh chiến lược ngày càng gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc.

Lâu nay, Đối thoại Shangri-La gần như chỉ gây chú ý với thông điệp từ hai cường quốc Mỹ và Trung Quốc. Thông thường, các bài phát biểu của đại diện Washington chỉ trích Bắc Kinh và tập trung vào vấn đề an ninh. Ngược lại, các bài phát biểu của phía Trung Quốc lại chủ yếu hướng đến dư luận trong nước. Nhưng lần này, VN gửi đi nội dung tập trung và nêu rõ những thách thức an ninh khu vực đang phải đối mặt, cũng như các cường quốc vừa và nhỏ đang nỗ lực bảo đảm quyền tự chủ chiến lược.

GS Stephen Robert Nagy (ĐH Cơ Đốc giáo quốc tế - Nhật Bản, học giả tại Viện Nghiên cứu các vấn đề quốc tế của Nhật)

Tin Gốc: Thanh Niên