Tối 23.4, tổ chức Times Higher Education (THE) ở Anh chính thức công bố bảng xếp hạng ĐH tốt nhất châu Á năm 2026. Đây là lần đầu tiên có tới 11 trường Việt Nam góp mặt, tăng 2 so với năm ngoái. Theo Thanh Niên thống kê, kể từ khi góp mặt trong bảng xếp hạng này từ năm 2020 tới nay, đây cũng là lần đầu tiên Việt Nam vượt mốc hơn 10 trường hiện diện.
Tuy nhiên, hầu hết các trường đều có xu hướng chung là tụt hạng, chỉ 2 trường giữ nguyên thứ hạng là ĐH Duy Tân ở Đà Nẵng (nhóm 251-300), Trường ĐH Y Hà Nội (401-500) và ĐH Quốc gia TP.HCM (601-800). Trong khi đó, ĐH Kinh tế TP.HCM tuy vẫn giữ vị trí số 1 Việt Nam nhưng lại rơi 48 bậc, xuống vị trí thứ 184 – đồng hạng với ĐH Công nghệ Nam Kinh (Trung Quốc) – trong số 929 cơ sở giáo dục toàn châu Á được xếp hạng.
Trường ĐH Tôn Đức Thắng ở TP.HCM cũng trượt hạng từ nhóm 201-250 xuống 251-300, tiếp tục duy trì đà giảm kể từ khi xuất hiện, từ 73 (2022) xuống 86 (2023), 193 (2024). Đây cũng là lần đầu tiên Trường ĐH Tôn Đức Thắng và ĐH Duy Tân chung thứ hạng cũng như đều giữ vị trí số 2 Việt Nam. Trường ĐH Y Hà Nội chiếm hạng 4 trong khi gương mặt mới là Trường ĐH Nguyễn Tất Thành (TP.HCM) ra mắt ở nhóm 501-600.
Cả 3 cơ sở giáo dục ĐH là Bách khoa Hà Nội, Quốc gia Hà Nội và Mở TP.HCM đồng loạt tụt hạng từ nhóm 501-600 xuống 601-800. Tương tự, ĐH Huế xuống nhóm 801+, đồng hạng với một đại diện mới khác từ Việt Nam là ĐH Đà Nẵng. Riêng Trường ĐH Văn Lang (TP.HCM) năm ngoái ở trạng thái “reporter” (có nộp dữ liệu nhưng chưa được xếp hạng vì chưa đạt một số tiêu chí nhất định) nhưng đến năm nay đã không còn hiện diện.
Trước đó 2 năm, Trường ĐH Mở TP.HCM cũng từng mang trạng thái này và đã vào tốp trong năm 2025.
Để xếp hạng các trường ĐH trên toàn châu Á, THE dùng tổng cộng 17 tiêu chí chia làm 5 nhóm: chất lượng nghiên cứu (chiếm 30% tổng điểm), môi trường nghiên cứu (28%), giảng dạy (24,5%), chuyển giao công nghệ (10%) và triển vọng quốc tế (7,5%). Phương pháp xếp hạng này tương tự cách THE đánh giá các trường ĐH trên toàn thế giới, nhưng một số tiêu chí đã được điều chỉnh trọng số để phản ánh yếu tố đặc thù của châu Á.
Điểm chung của các trường Việt Nam là đạt điểm cao về chất lượng nghiên cứu nhưng môi trường nghiên cứu lại có kết quả cách biệt đáng kể. Ví dụ, ĐH Kinh tế TP.HCM đạt 88,6/100 điểm chất lượng nghiên cứu, song môi trường nghiên cứu chỉ bằng 1/3, ở mức 26,6. Tương tự, mức chênh lệch này ở ĐH Duy Tân và Trường ĐH Tôn Đức Thắng lần lượt là 87,8-20,5 (gấp 4 lần) và 82,5-14,8 (gấp 5 lần).
Nếu xét riêng tiêu chí chất lượng nghiên cứu, giữa 3 trường nêu trên với nhóm ĐH còn lại cũng có sự chênh lệch đáng kể. Cụ thể, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành có số điểm cao thứ 4 nhưng cách Trường ĐH Tôn Đức Thắng cao thứ 3 tới 20,5 điểm, còn ĐH Huế có số điểm thấp nhất (19,5) thì cách trường cao nhất là ĐH Kinh tế TP.HCM tới 69,1 điểm. Tuy nhiên, ở môi trường nghiên cứu, các trường không quá cách biệt, dao động từ 11,2-26,6 điểm.
Điều tương tự diễn ra ở tiêu chí giảng dạy, với số điểm dao động từ 12,1 (Trường ĐH Mở TP.HCM) tới 38,3 (Trường ĐH Y Hà Nội). Về chuyển giao công nghệ, ĐH Bách khoa Hà Nội tiếp tục dẫn đầu Việt Nam với 66,1 điểm, theo sau là ĐH Kinh tế TP.HCM (50,1) và Trường ĐH Y Hà Nội (44,8). Còn ở triển vọng quốc tế, Tôn Đức Thắng, Duy Tân, Kinh tế TP.HCM lần lượt là 3 cái tên đứng đầu, với mức điểm 63, 55,2 và 53,6.
Năm nay, THE xếp hạng các cơ sở giáo dục ĐH từ 36 quốc gia, vùng lãnh thổ châu Á, tăng 1 so với năm ngoái. Số lượng trường được xếp hạng cũng tăng thêm 76. Trong đó, ĐH Thanh Hoa và ĐH Bắc Kinh ở Trung Quốc tiếp tục duy trì vị trí nhất, nhì châu Á sau 6 năm. Những trường còn lại trong tốp 10 là các đại diện khác của Trung Quốc đại lục (3 trường), Hồng Kông, Singapore (mỗi nơi 2 trường) và Nhật Bản (1).
Tính riêng số trường được xếp hạng, Ấn Độ dẫn đầu với tổng cộng 128 cơ sở giáo dục ĐH, theo sau là Nhật Bản (115), Thổ Nhĩ Kỳ (109). Trong khi đó, số lượng các trường được xếp hạng của Việt Nam ít hơn một số nước trong khu vực là Indonesia (35), Malaysia (27) và Thái Lan (21), song cao hơn Philippines (6), Brunei và Singapore (cùng có 2 đại diện).
THE là một trong số những tổ chức xếp hạng ĐH có uy tín, nhiều năm kinh nghiệm và sức ảnh hưởng lớn nhất toàn cầu bên cạnh bảng xếp hạng của Quacquarelli Symonds (Anh) và ShanghaiRanking Consultancy (Trung Quốc). Đơn vị này bắt đầu xếp hạng các ĐH từ 2004 cùng Quacquarelli Symonds, một năm sau khi thế giới lần đầu bảng xếp hạng ĐH toàn cầu do ĐH Giao thông Thượng Hải (sau này là ShanghaiRanking Consultancy) công bố.
Tỷ lệ “chọi” trung bình vào trường này năm nay là 1/15.
Với chỉ tiêu 70 nhưng gần 2.100 em đăng ký vào lớp chuyên Anh, tỷ lệ chọi của lớp tiếng Anh lên tới 1/29,9, tức trung bình cứ 30 em đi thi mới có một em đỗ. Đây là mức cao nhất ở THPT chuyên Sư phạm kể từ 2020, dẫn đầu cả nước.
Theo lãnh đạo nhà trường, năm nay số thí sinh dự thi vào lớp 10 THPT chuyên Sư phạm tăng cao kỷ lục, cao nhất từ trước đến nay - gần 7.500 em. Toàn trường có 9 điểm thi và 248 phòng thi.
Ông Vũ Văn Tiến, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Sư phạm, cho biết nhiều năm gần đây số lượng thí sinh đăng ký dự thi vào trường ổn định, với hơn 5.000 em. Năm 2023 có gần 6.000 thí sinh, trước đó, năm 2018 có 7.418 thí sinh đăng ký dự thi.
Do đặc trưng nhà trường tuyển sinh toàn quốc nên các năm đều có thí sinh rất xa, từ Tây Nguyên đến Nghệ An, Lào Cai, Cao Bằng, Tuyên Quang…
Đặc biệt, năm nay có một thí sinh đến từ đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang. Em là thí sinh xa nhất dự thi vào trường. Thí sinh này dự thi vào lớp chuyên Anh.
“Chiều 3/6, thí sinh này đáp máy bay từ đặc khu Phú Quốc ra Hà Nội. Gia đình thuê một khách sạn gần trường để dự thi”, theo lời hiệu trưởng nhà trường.
Cũng theo ông Vũ Văn Tiến, việc học sinh ở xa dự thi vào đây không phải lần đầu. Tỷ lệ thí sinh ngoại tỉnh dự thi vào trường hàng năm chiếm khoảng 20-25%. Đã từng có thí sinh ở Tây Nguyên dự thi và hiện là học chuyên tin của trường.
“Do số lượng thí sinh lớn, từ nhiều tỉnh thành về dự thi, nhà trường đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó tổ chức nhiều điểm thi cùng trong khuôn viên trường nên dễ tổ chức.
Để tránh tắc đường, nhà trường bố trí lực lượng tình nguyện phân luồng từ xa để thí sinh đi bộ vào trường.
Tại các điểm thi đều có thí sinh tình nguyện hướng dẫn các em vào phòng thi hoặc phát nước uống, quạt mát”, hiệu trưởng cho biết.
Năm 2026, Trường THPT chuyên Sư phạm tuyển 490 học sinh lớp 10, tăng 70 so với năm ngoái, do hai lớp chuyên vật lý, tin học lấy gấp đôi.
Theo thông báo trước đó của trường, 6 khối chuyên gồm toán, tin học, vật lý, hóa học, ngữ văn và tiếng Anh đều tuyển 70 học sinh mỗi khối; địa lý và sinh học tuyển 35 em.
Thí sinh phải làm bốn bài thi, gồm toán, văn, tiếng Anh và môn chuyên trong hai ngày 4-5/6. Đăng ký lớp chuyên nào, thí sinh làm bài thi môn chuyên đó, trừ tin học có thể thay bằng môn toán.
Để đủ điều kiện xét tuyển, thí sinh phải làm cả bốn bài thi, không môn nào dưới 3,5/10 điểm.
Chi phí phù hợp, đào tạo gắn doanh nghiệp cùng nhu cầu nhân lực các ngành công nghệ, bán dẫn, y tế khiến Đài Loan trở thành địa chỉ du học được nhiều học sinh Việt Nam quan tâm.
Nguyên Giám đốc Sở GD-ĐT Đồng Tháp Nguyễn Hoàng Nhi cho biết từ năm 2017 đến nay đã có khoảng 1.200 học sinh tỉnh này sang Đài Loan học tập. Đây là hướng đi giúp nhiều học sinh, nhất là nhóm có hoàn cảnh khó khăn, tiếp cận môi trường giáo dục hiện đại và mở rộng cơ hội việc làm.
Ông Nhi cho rằng điều kiện tham gia chương trình không quá xa tầm với của học sinh tốt nghiệp THPT trong độ tuổi phù hợp, có học lực trung bình khá trở lên có thể cân nhắc lộ trình này. Đồng Tháp từng có chính sách hỗ trợ vốn cho học sinh đi học Đài Loan với mức vay khoảng 60 triệu đồng/người, lãi suất thấp.
Đặc biệt học sinh có thể vừa học vừa làm nên giảm gánh nặng chi phí cho gia đình. Ở một số chương trình, sinh viên học lý thuyết giai đoạn đầu, sau đó thực tập tại nhà máy, doanh nghiệp và có thu nhập. Nhờ đó giúp sinh viên trang trải chi phí sinh hoạt, trả dần khoản vay và tích lũy kinh nghiệm làm việc.
Còn ông Nguyễn Anh Linh - nguyên Phó giám đốc Sở GD-ĐT Ninh Thuận - thông tin nhiều học sinh khó khăn tại địa phương sau khi du học Đài Loan đã gửi tiền về hỗ trợ gia đình, xây nhà hoặc tiếp tục học lên cao hơn. Đó là một học sinh ở vùng biển Cà Ná sau khi xong ĐH tiếp tục học thạc sĩ, gửi tiền giúp mẹ xây nhà; một học sinh người Chăm đi học tập và làm tại Đài Loan đã giúp gia đình mua đàn vịt cả ngàn con, sửa sang nhà cửa.
Bà Hoàng Thị Minh Liên - Giám đốc Công ty TNHH đầu tư và phát triển giáo dục Minh Anh - chia sẻ phụ huynh quan tâm về ngoại ngữ, tài chính và đầu ra việc làm khi tìm hiểu du học Đài Loan. Bà lưu ý học sinh cần có lộ trình dài hạn từ học ngoại ngữ, chọn ngành, định hướng nghề nghiệp đến chuẩn bị tài chính. Chuẩn bị tốt ngoại ngữ để không gặp áp lực trong học tập, sinh hoạt và làm thêm.
Chi phí học tập và sinh hoạt tại Đài Loan có thể dao động khoảng 70-90 triệu đồng/năm tùy trường và ngành học. Công ty có các gói hỗ trợ 50-120 triệu đồng, lãi suất 0% dùng cho các khoản học phí học kỳ đầu, ký túc xá, hồ sơ, vé máy bay và sinh hoạt phí những tháng đầu.
Sinh viên quốc tế tại Đài Loan được phép làm thêm khoảng 20 giờ/tuần. Với mức lương theo giờ phổ biến 165-198 đài tệ, sinh viên có thể có thu nhập khoảng 14-16 triệu đồng/tháng khi làm đủ số giờ cho phép. "Học sinh cần chọn chương trình phù hợp, trường có cơ chế hỗ trợ sinh viên quốc tế, ký túc xá ổn định, bảo hiểm rõ ràng và kết nối việc làm hợp pháp", bà nói.
Nhìn tổng thể, bà Liên cho rằng du học Đài Loan cần được nhìn như một lộ trình phát triển con người gồm học ngoại ngữ, học chuyên môn, rèn kỹ năng sống, tiếp cận việc làm và tích lũy kinh nghiệm quốc tế. Với nhóm học sinh khó khăn, đây còn là cơ hội để học ĐH, có nghề nghiệp và sau này mang kiến thức trở về phục vụ quê hương.
TS Vũ Trí Viễn, Trưởng bộ môn tự động hóa Trường ĐH Tôn Đức Thắng, kể gần sáu năm học tập tại Đài Loan giúp ông tiếp xúc với môi trường đa văn hóa, học thêm tiếng Hoa bên cạnh tiếng Anh và mở rộng kết nối nghề nghiệp. Ông nói môi trường công nghiệp và công nghệ của Đài Loan có nhiều nét tương đồng với Việt Nam.
Một số mô hình sản xuất, quản trị, tự động hóa, bán dẫn từng được triển khai tại Đài Loan nhiều năm trước hiện cũng dần xuất hiện tại Việt Nam. "Sinh viên từng học tập và làm việc tại Đài Loan có thể có lợi thế khi trở về Việt Nam, đặc biệt trong các doanh nghiệp công nghệ, sản xuất và bán dẫn", ông Viễn nói.
PGS.TS Lê Phương Trường, Trưởng phòng khảo thí và kiểm định chất lượng Trường ĐH Lạc Hồng, cho rằng sinh viên cần chuẩn bị nghiêm túc trước khi sang Đài Loan. Ngoại ngữ là yếu tố đầu tiên, có thể chọn tiếng Anh hoặc tiếng Trung, trong đó tiếng Trung giúp mở rộng lựa chọn học tập, học bổng và hỗ trợ.
Cùng với đó sinh viên cần chuẩn bị kỹ năng tự lập, sức khỏe và tài chính ban đầu. Môi trường học tập tại Đài Loan đòi hỏi người học chủ động quản lý thời gian, chịu trách nhiệm với kết quả học tập và thích nghi với cách học mới. "Giá trị của du học ở việc người học được đào tạo cách hoàn thành công việc hiệu quả trong môi trường quốc tế, đồng thời tích lũy kỹ năng và trải nghiệm thực tế", ông Trường nói.
Ngày 4.4, Đại học (ĐH) Trà Vinh tổ chức lễ công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc chuyển Trường ĐH Trà Vinh thành ĐH Trà Vinh.
Tại buổi lễ, ông Hoàng Bách Việt, Phó vụ trưởng Vụ tổ chức cán bộ Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố quyết định của Thủ tướng Chính phủ về việc chuyển Trường ĐH Trà Vinh thành ĐH Trà Vinh.
Theo PGS-TS Nguyễn Minh Hòa, Giám đốc ĐH Trà Vinh, việc chuyển đổi từ Trường ĐH Trà Vinh thành ĐH Trà Vinh là kết quả của hành trình phát triển bền bỉ qua nhiều giai đoạn. Từ mô hình cao đẳng cộng đồng tiên phong đến Trường ĐH Trà Vinh và nay là ĐH Trà Vinh. Đây không chỉ là sự thay đổi về tên gọi mà còn là sự ghi nhận của Đảng và Nhà nước đối với những thành tựu nổi bật của nhà trường về quy mô, chất lượng và đóng góp cho xã hội.
Sự kiện hôm nay đánh dấu bước ngoặt quan trọng, mở ra giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về tự chủ đại học, trách nhiệm giải trình và hội nhập quốc tế trong bối cảnh luật Giáo dục đại học năm 2025 chính thức có hiệu lực.
Mặc dù thiết chế Hội đồng trường đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử nhưng ĐH Trà Vinh vẫn tiếp tục khẳng định sự nhất quán trong phát huy tinh thần dân chủ, đề cao trí tuệ thông qua việc ra mắt Hội đồng Chiến lược ĐH Trà Vinh – nơi quy tụ các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý uy tín, nhằm tham vấn, định hướng và kiến tạo các quyết sách mang tính chiến lược, góp phần nâng cao chất lượng quản trị đại học trong giai đoạn mới.
Trên cơ sở quán triệt các định hướng lớn từ Nghị quyết số 71 của Trung ương, Nghị quyết số 12 của Chính phủ, cùng Chương trình hành động số 06 của Tỉnh ủy và Kế hoạch số 12 của Ủy ban nhân dân tỉnh, ĐH Trà Vinh xác định kế hoạch hành động trong thời gian tới với 3 trụ cột cốt lõi gồm: kiến tạo mô hình quản trị hiện đại và phát triển đội ngũ tinh hoa; Nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; Phát triển không gian đại học thông minh, hiện đại và bền vững.
Nhà trường đặt mục tiêu trở thành một trong những cơ sở giáo dục đại học hàng đầu khu vực Đồng bằng sông Cửu Long vào năm 2030, tiến tới top 500 đại học hàng đầu châu Á vào năm 2035.
Phát biểu tại buổi lễ, bà Hồ Thị Hoàng Yến, Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy Vĩnh Long, nhấn mạnh: "Trước yêu cầu phát triển mới, chúng ta phải hành động với quyết tâm cao hơn, tư duy đổi mới mạnh mẽ hơn và cách làm hiệu quả hơn. Phải 'Đột phá tư duy – Nâng tầm tri thức - Kiến tạo phát triển'. Tôi tin tưởng rằng, với truyền thống, nền tảng đã có và khát vọng vươn lên, ĐH Trà Vinh sẽ phát triển mạnh mẽ, trở thành niềm tự hào của tỉnh và của cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long...".
ĐH Trà Vinh hoạt động theo mô hình đa ngành, đa bậc học từ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ, các chuyên khoa cấp I, cấp II khoa học sức khỏe, với 5 trường thành viên gồm Trường Ngôn ngữ – Văn hóa – Nghệ thuật Khmer Nam bộ và Nhân văn; Trường Kinh tế, Luật; Trường Y Dược; Trường Kỹ thuật và Công nghệ, Trường Thực hành sư phạm.
Bên cạnh đó, còn có hệ thống Bệnh viện ĐH Trà Vinh, thành lập Viện dừa ĐBSCL, Viện Công nghệ sinh học, Vườn ươm doanh nghiệp tỉnh Vĩnh Long, Trung tâm LOTUS - thích ứng biến đổi khí hậu & chuyển giao công nghệ và các đơn vị nghiên cứu, chuyển giao công nghệ – phục vụ cộng đồng. Với quy mô đào tạo hơn 20.000 sinh viên, mục tiêu của nhà trường là cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, thúc đẩy nghiên cứu khoa học và ứng dụng phục vụ sự phát triển địa phương, khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước.
