Tối 23.4, tổ chức Times Higher Education (THE) ở Anh chính thức công bố bảng xếp hạng ĐH tốt nhất châu Á năm 2026. Đây là lần đầu tiên có tới 11 trường Việt Nam góp mặt, tăng 2 so với năm ngoái. Theo Thanh Niên thống kê, kể từ khi góp mặt trong bảng xếp hạng này từ năm 2020 tới nay, đây cũng là lần đầu tiên Việt Nam vượt mốc hơn 10 trường hiện diện.
Tuy nhiên, hầu hết các trường đều có xu hướng chung là tụt hạng, chỉ 2 trường giữ nguyên thứ hạng là ĐH Duy Tân ở Đà Nẵng (nhóm 251-300), Trường ĐH Y Hà Nội (401-500) và ĐH Quốc gia TP.HCM (601-800). Trong khi đó, ĐH Kinh tế TP.HCM tuy vẫn giữ vị trí số 1 Việt Nam nhưng lại rơi 48 bậc, xuống vị trí thứ 184 – đồng hạng với ĐH Công nghệ Nam Kinh (Trung Quốc) – trong số 929 cơ sở giáo dục toàn châu Á được xếp hạng.
Trường ĐH Tôn Đức Thắng ở TP.HCM cũng trượt hạng từ nhóm 201-250 xuống 251-300, tiếp tục duy trì đà giảm kể từ khi xuất hiện, từ 73 (2022) xuống 86 (2023), 193 (2024). Đây cũng là lần đầu tiên Trường ĐH Tôn Đức Thắng và ĐH Duy Tân chung thứ hạng cũng như đều giữ vị trí số 2 Việt Nam. Trường ĐH Y Hà Nội chiếm hạng 4 trong khi gương mặt mới là Trường ĐH Nguyễn Tất Thành (TP.HCM) ra mắt ở nhóm 501-600.
Cả 3 cơ sở giáo dục ĐH là Bách khoa Hà Nội, Quốc gia Hà Nội và Mở TP.HCM đồng loạt tụt hạng từ nhóm 501-600 xuống 601-800. Tương tự, ĐH Huế xuống nhóm 801+, đồng hạng với một đại diện mới khác từ Việt Nam là ĐH Đà Nẵng. Riêng Trường ĐH Văn Lang (TP.HCM) năm ngoái ở trạng thái “reporter” (có nộp dữ liệu nhưng chưa được xếp hạng vì chưa đạt một số tiêu chí nhất định) nhưng đến năm nay đã không còn hiện diện.
Trước đó 2 năm, Trường ĐH Mở TP.HCM cũng từng mang trạng thái này và đã vào tốp trong năm 2025.
Để xếp hạng các trường ĐH trên toàn châu Á, THE dùng tổng cộng 17 tiêu chí chia làm 5 nhóm: chất lượng nghiên cứu (chiếm 30% tổng điểm), môi trường nghiên cứu (28%), giảng dạy (24,5%), chuyển giao công nghệ (10%) và triển vọng quốc tế (7,5%). Phương pháp xếp hạng này tương tự cách THE đánh giá các trường ĐH trên toàn thế giới, nhưng một số tiêu chí đã được điều chỉnh trọng số để phản ánh yếu tố đặc thù của châu Á.
Điểm chung của các trường Việt Nam là đạt điểm cao về chất lượng nghiên cứu nhưng môi trường nghiên cứu lại có kết quả cách biệt đáng kể. Ví dụ, ĐH Kinh tế TP.HCM đạt 88,6/100 điểm chất lượng nghiên cứu, song môi trường nghiên cứu chỉ bằng 1/3, ở mức 26,6. Tương tự, mức chênh lệch này ở ĐH Duy Tân và Trường ĐH Tôn Đức Thắng lần lượt là 87,8-20,5 (gấp 4 lần) và 82,5-14,8 (gấp 5 lần).
Nếu xét riêng tiêu chí chất lượng nghiên cứu, giữa 3 trường nêu trên với nhóm ĐH còn lại cũng có sự chênh lệch đáng kể. Cụ thể, Trường ĐH Nguyễn Tất Thành có số điểm cao thứ 4 nhưng cách Trường ĐH Tôn Đức Thắng cao thứ 3 tới 20,5 điểm, còn ĐH Huế có số điểm thấp nhất (19,5) thì cách trường cao nhất là ĐH Kinh tế TP.HCM tới 69,1 điểm. Tuy nhiên, ở môi trường nghiên cứu, các trường không quá cách biệt, dao động từ 11,2-26,6 điểm.
Điều tương tự diễn ra ở tiêu chí giảng dạy, với số điểm dao động từ 12,1 (Trường ĐH Mở TP.HCM) tới 38,3 (Trường ĐH Y Hà Nội). Về chuyển giao công nghệ, ĐH Bách khoa Hà Nội tiếp tục dẫn đầu Việt Nam với 66,1 điểm, theo sau là ĐH Kinh tế TP.HCM (50,1) và Trường ĐH Y Hà Nội (44,8). Còn ở triển vọng quốc tế, Tôn Đức Thắng, Duy Tân, Kinh tế TP.HCM lần lượt là 3 cái tên đứng đầu, với mức điểm 63, 55,2 và 53,6.
Năm nay, THE xếp hạng các cơ sở giáo dục ĐH từ 36 quốc gia, vùng lãnh thổ châu Á, tăng 1 so với năm ngoái. Số lượng trường được xếp hạng cũng tăng thêm 76. Trong đó, ĐH Thanh Hoa và ĐH Bắc Kinh ở Trung Quốc tiếp tục duy trì vị trí nhất, nhì châu Á sau 6 năm. Những trường còn lại trong tốp 10 là các đại diện khác của Trung Quốc đại lục (3 trường), Hồng Kông, Singapore (mỗi nơi 2 trường) và Nhật Bản (1).
Tính riêng số trường được xếp hạng, Ấn Độ dẫn đầu với tổng cộng 128 cơ sở giáo dục ĐH, theo sau là Nhật Bản (115), Thổ Nhĩ Kỳ (109). Trong khi đó, số lượng các trường được xếp hạng của Việt Nam ít hơn một số nước trong khu vực là Indonesia (35), Malaysia (27) và Thái Lan (21), song cao hơn Philippines (6), Brunei và Singapore (cùng có 2 đại diện).
THE là một trong số những tổ chức xếp hạng ĐH có uy tín, nhiều năm kinh nghiệm và sức ảnh hưởng lớn nhất toàn cầu bên cạnh bảng xếp hạng của Quacquarelli Symonds (Anh) và ShanghaiRanking Consultancy (Trung Quốc). Đơn vị này bắt đầu xếp hạng các ĐH từ 2004 cùng Quacquarelli Symonds, một năm sau khi thế giới lần đầu bảng xếp hạng ĐH toàn cầu do ĐH Giao thông Thượng Hải (sau này là ShanghaiRanking Consultancy) công bố.
Theo Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa, tại các kỳ thi Olympic khu vực và quốc tế năm 2026, học sinh Thanh Hóa tiếp tục khẳng định vị thế với thành tích 4 huy chương, gồm 1 huy chương bạc, 3 huy chương đồng.
Trong đó, em Nguyễn Bảo Khánh - học sinh lớp 11 chuyên toán Trường THPT chuyên Lam Sơn - đoạt huy chương đồng tại kỳ thi Olympic toán học châu Á - Thái Bình Dương (APMO).
Hai em Lê Duy Khánh và Mai Văn Khánh - học sinh lớp 11 chuyên vật lý Trường THPT chuyên Lam Sơn - cùng đoạt huy chương đồng tại kỳ thi Olympic vật lý châu Á - Thái Bình Dương (APhO).
Đặc biệt, em Lê Duy Khánh vừa xuất sắc giành thêm huy chương bạc tại kỳ thi Olympic vật lý quốc tế (IPhO).
Phát biểu tại buổi gặp mặt, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Lê Đức Thái chúc mừng các em học sinh đạt thành tích xuất sắc trong học tập và rèn luyện; ghi nhận, biểu dương những nỗ lực của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, sự đồng hành của các bậc phụ huynh đối với sự nghiệp giáo dục, đào tạo của tỉnh.
Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Lê Đức Thái cho rằng những thành tích mà học sinh Thanh Hóa đạt được trong năm học vừa qua là kết quả của quá trình học tập, rèn luyện bền bỉ, sự tận tâm của đội ngũ nhà giáo, sự đồng hành của gia đình và sự quan tâm đầu tư của tỉnh đối với giáo dục.
Đây cũng là minh chứng khẳng định chất lượng giáo dục của Thanh Hóa tiếp tục nằm trong nhóm các địa phương dẫn đầu cả nước.
Nhân dịp này, Bí thư Tỉnh ủy Thanh Hóa Lê Đức Thái cùng lãnh đạo UBND tỉnh trao bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh kèm phần thưởng, tặng hoa chúc mừng các em học sinh và giáo viên có học sinh đoạt giải.
Hội Khuyến học tỉnh Thanh Hóa và Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn cũng trao thưởng cho các em học sinh đoạt giải.
Ninh Phạm Thành Trung, 28 tuổi, sinh ra ở Bình Dương cũ (nay là TP HCM), hiện là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến Hàn Quốc (KAIST).
Tại đây, anh tập trung nghiên cứu vật liệu nhựa, hướng tới mô hình kinh tế tuần hoàn, hạn chế tối đa sử dụng hóa chất độc hại trong quá trình nghiên cứu.
Ý tưởng tạo ra màng phủ nông nghiệp bắt đầu từ những lần Trung đi bộ dưới hàng cây phủ kín lá vàng vào mùa thu ở Hàn Quốc. Anh nhận thấy lượng lá rụng rất lớn, nhưng phần lớn được thu gom để xử lý như rác thải thông thường.
"Tôi tự hỏi tại sao mình không thử biến nguồn vật liệu dồi dào này thành một sản phẩm hữu ích cho môi trường", Trung chia sẻ.
Từ suy nghĩ đó, Thành Trung bắt đầu thu gom lá cây để nghiên cứu khả năng chế tạo nhựa sinh học. Loại lá anh sử dụng chủ yếu là Platanus occidentalis - một trong những loài cây được trồng phổ biến tại Hàn Quốc. Lá được rửa sạch, nghiền thành bột rồi xử lý để phân lập sợi cellulose, cũng như loại bỏ các tạp chất.
Ban đầu, anh định hướng tạo ra loại nhựa trắng dùng trong đóng gói. Tuy nhiên, quy trình này đòi hỏi hóa chất tẩy màu, đi ngược định hướng phát triển vật liệu thân thiện môi trường mà nhóm theo đuổi.
Trung sau đó sử dụng một loại "dung môi xanh" có khả năng phân hủy sinh học. Dù không thể loại bỏ hoàn toàn màu nâu tự nhiên của lá khô, Trung nhận ra hướng nghiên cứu mới về màng phủ nông nghiệp.
Tại Hàn Quốc, màng phủ nhựa được sử dụng rất phổ biến trong nông nghiệp nhằm giữ độ ẩm cho đất, hạn chế cỏ dại và giảm lượng nước tưới. Tuy nhiên, chúng có gốc từ dầu mỏ, khó tái chế. Sau mỗi mùa vụ, lượng lớn màng phủ bị bỏ chất đống ngay tại nông trường. Chúng có thể phân hủy thành các hạt vi nhựa tồn đọng trong đất, gây ra rủi ro cho môi trường về lâu dài.
Từ thực trạng này, nghiên cứu sinh người Việt điều chỉnh vật liệu theo hướng ứng dụng trong nông nghiệp. Sau bước bổ sung phụ gia an toàn nhằm tăng độ dẻo, nhóm nghiên cứu đã chế tạo thành công loại màng phủ có thể tự phân hủy sau 3-6 tháng, có thể chống tia UV và hỗ trợ nâng cao hiệu suất canh tác.
GS. Myung Jaewook, người hướng dẫn nghiên cứu, đánh giá cao tính ứng dụng bất ngờ mà lá cây khô mang lại.
"Nghiên cứu cho thấy vật liệu bền vững không nhất thiết phải được tạo ra bằng những quy trình phức tạp hay sử dụng hóa chất độc hại, nhưng vẫn có thể đạt hiệu suất cao", ông nói.
Theo GS, cách tiếp cận này có thể góp phần giảm ô nhiễm nhựa trong nông nghiệp, đồng thời tạo ra giá trị từ nguồn rác thải hữu cơ chưa được tận dụng.
Sau hai năm phát triển, công trình được công bố trên tạp chí khoa học Green Chemistry của Hội Hóa học Hoàng gia Anh. Tạp chí này thuộc nhóm Q1 (25% tốt nhất) với chỉ số ảnh hưởng là 9.2. Trong nhóm 5 người, Trung là tác giả chính.
Nghiên cứu này cũng được nhiều kênh truyền thông lớn của Hàn Quốc như KBS, MBC... đưa tin vào đầu tháng 5. Trung cho hay nhóm tiếp tục thử nghiệm để hướng tới sản xuất quy mô lớn.
Những năm THPT, Thành Trung theo đuổi khối B (Toán, Hóa, Sinh). Mối nhân duyên với lĩnh vực môi trường của anh bắt đầu từ những buổi tình nguyện dọn rác dọc các bờ sông, bãi biển và khu dân cư.
Đến năm 2016, Trung quyết định theo học ngành Công nghệ kỹ thuật môi trường tại trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM nhằm nghiên cứu vật liệu xử lý nước thải từ phế phẩm tự nhiên. Anh tốt nghiệp thủ khoa đầu ra của ngành với luận văn đạt 9,5/10 điểm về khả năng hấp phụ dư lượng thuốc kháng sinh trong nước từ bã đậu phụ.
Sau tốt nghiệp, Trung muốn thử sức với hướng nghiên cứu mới liên quan vật liệu nhựa sinh học. Nộp hồ sơ ứng tuyển chương trình thạc sĩ tại Bỉ, Đài Loan, Hàn Quốc, Thành Trung đều trúng học bổng toàn phần, song chọn KAIST bởi đánh giá môi trường có tính quốc tế cao, được đầu tư lớn cho cơ sở vật chất và nghiên cứu. Đây là cơ sở đào tạo kỹ thuật hàng đầu Hàn Quốc, top 53 thế giới theo tổ chức xếp hạng đại học QS năm 2026.
Ban đầu, chàng trai người Việt gặp áp lực bởi khối lượng công việc lớn và đòi hỏi khắt khe.
"Chỉ cần một lỗi nhỏ thôi cũng buộc tôi làm lại từ đầu", Trung kể. Động lực giúp anh vượt qua là suy nghĩ về tiềm năng của kết quả. Thành Trung thường giới hạn thời gian 6 tháng đầu để chứng minh rằng mình đi đúng hướng, nếu không phù hợp sẽ đổi đề tài.
"Phải thử thì mới biết", Trung nói.
GS. Myung Jaewook ấn tượng ở Thành Trung về sự kiên trì, tinh thần học hỏi và không ngừng cải thiện chất lượng công việc. Ông đánh giá Trung có tiềm năng trở thành nhà nghiên cứu chuyên nghiệp trong tương lai.
Sau khi tốt nghiệp thạc sĩ vào tháng 8/2025, Thành Trung tiếp tục làm nghiên cứu sinh tại KAIST. Anh dự định sau này làm việc trong lĩnh vực R&D (nghiên cứu và phát triển) về vật liệu nhựa bền vững hoặc trở về Việt Nam giảng dạy đại học.
"Tôi mong muốn tạo ra một sản phẩm thân thiện với môi trường, không chỉ 'xanh' ở kết quả, mà phải 'xanh' trong toàn bộ khâu nghiên cứu", Trung nói.
Theo đề án tuyển sinh năm 2026, ngành Ngôn ngữ Anh ở Đại học Hà Nội, Đại học Sư phạm Hà Nội và Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM chỉ chấp nhận tổ hợp D01 (Toán, Văn, Anh).
Các trường khác dùng nhiều hơn, thường là 4-6 tổ hợp. Đại học Mở TP HCM cho nhiều lựa chọn nhất với 15 tổ hợp. Đặc biệt, Đại học Kinh tế Quốc dân xét tuyển bằng một tổ hợp không có tiếng Anh là A00 (Toán, Lý, Hóa).
Nhiều trường lấy điểm xét tuyển là tổng điểm của ba môn trong tổ hợp, không nhân hệ số. Hai trường nhân đôi điểm Anh và Văn/Toán là Đại học Hà Nội, Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội.
Một số khác không dùng điểm thi tốt nghiệp THPT làm phương thức xét tuyển riêng mà kết hợp với điểm học bạ, điểm thi đánh giá năng lực, như Đại học Đà Nẵng, Đại học Kinh tế TP HCM, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP HCM,...
Thí sinh có chứng chỉ IELTS từ 4.5 có thể quy đổi điểm tiếng Anh hoặc cộng điểm khuyến khích ở nhiều trường. Cụ thể như sau:
Để xem biến động điểm chuẩn các năm theo ngành, trường, thí sinh có thể truy cập trang Tra cứu đại học của VnExpress.
Thời gian đăng ký nguyện vọng đại học và cao đẳng trên hệ thống của Bộ là từ ngày 2/7 đến 17h ngày 14/7. Điểm chuẩn của các trường được công bố sau 17h ngày 10/8.
